II SA/Łd 710/25

II SA/Łd 710/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 106 § 3, art. 151, art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
Art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
Art. 2 ust. 3, art. 28 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 232 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2025 roku nr 156/2025 znak: WOP.7721.115.2025.KD w przedmiocie zobowiązania do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr 156/2025, znak: WOP.7721.115.2025.KD Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a.") uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 20 maja 2025 r. Nr 92/2025, znak: PINB/7355/35C/MM/15, którą organ I instancji zobowiązał J. i W. małż. H. jako właścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]) do wykonania w budynku gospodarczym użytkowanym jako magazyn narzędzi i sprzętu do obsługi działki (oznaczonego kolorem żółtym na załączonej mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji) robót budowlanych polegających na zamontowaniu rynien i rur spustowych celem odprowadzenia wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku oraz usunięciu drewnianych ościeżnic okiennych usytuowanych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku, ustalając termin wykonania obowiązków do dnia 30 lipca 2025 r. Jednocześnie organ II instancji zobowiązał na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm., dalej również jako: "Prawo budowlane z 1974 r."). J. i W. małż. H. do wykonania w powyżej opisanym budynku gospodarczym robót budowlanych mających na celu doprowadzenie ww. budynku do zgodności z przepisami polegających na: zamontowaniu rynien i rur spustowych, celem odprowadzenia wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku, usunięciu skrzydła okiennego, wszystkich istniejących ościeżnic okiennych oraz wypełnienie wszystkich otworów okiennych oraz miejsc po usuniętych futrynach usytuowanych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku materiałem o odporności ogniowej El 30, ustalając termin wykonania ww. obowiązków do dnia 31 października 2025 r.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Pismem z dnia 3 lipca 2015 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Pabianicach zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z prośbą o zajęcie stanowiska, czy "(...) działalność W.H. zam. w P. przy ul. [...], prowadzącego hodowlę zwierząt zoologicznych (...) może być prowadzona na działce pod wskazanym wyżej adresem". W związku z powyższym, w dniu 9 lipca 2015 r. organ szczebla powiatowego zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Pabianicach z prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...] położonej w obrębie [...]. W dniu 14 lipca 2015 r. do organu I instancji wpłynęły żądane dokumenty.
W dniu 30 lipca 2015 r. organ stopnia powiatowego przeprowadził oględziny na terenie przedmiotowej posesji. W toku oględzin ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowa, w której hodowane są zwierzęta zoologiczne. W.H. okazał zgłoszenie z dnia 12 listopada 2007 r. przyjęte przez Starostwo Powiatowe w Pabianicach bez uwag i sprzeciwu, zarejestrowane pod nr [...]. Zgłoszenie obejmowało zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynki hodowlane (hodowla zwierząt zoologicznych). W dniu kontroli stwierdzono, że budynki użytkowane są zgodnie ze swoim przeznaczeniem.
W dniu 2 września 2015 r. organ szczebla podstawowego podjął działania związane z pozyskaniem dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynki hodowlane (hodowla zwierząt zoologicznych) na działce nr ewid. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Przy piśmie z dnia 21 września 2015 r. Starostwo Powiatowe w Pabianicach przekazało dokumenty dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych na budynki hodowlane na wskazanej nieruchomości.
W dniu 28 października 2015 r. J. H. i W.H. oświadczyli w siedzibie organu I instancji, że prowadzą wyłącznie działalność rolniczą, nie zaś gospodarczą, jak wskazano w piśmie z dnia 22 października 2015 r. skierowanym do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Pabianicach, jak również podkreślili, że posiadają stosowne dokumenty potwierdzające to, że prowadzą działalność rolniczą.
Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. S. Ł. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach o wszczęcie postępowania administracyjnego "w sprawie licznych naruszeń przepisów budowlanych mających miejsce na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w P. oraz działce ew. [...] przy ul. [...] w P., należących do W.H. oraz doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem".
W dniu 17 stycznia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach przeprowadził oględziny. Z treści protokołu sporządzonego na powyższą okoliczność wynika między innymi, że budynek oznaczony nr 5, będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, został zrealizowany zgodnie z oświadczeniem W.H. w roku 1974 (podczas budowy budynku gospodarczego nr 2 i 3). Konstrukcja budynku jest szkieletowa drewniana z wypełnieniem z cegły. Dach budynku jednospadowy kryty blachą. W ścianie zachodniej oddalonej 1,40 m od granicy znajdują się drzwi wejściowe. Zgodnie z oświadczeniem W.H. drzwi te nie są użytkowane. Budynek ten użytkowany jest jako skład opału. Na budowę tego budynku Państwo H. nie posiadają żadnych dokumentów budowlanych. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. organ I instancji zobowiązał J. H. i W.H. do przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego budynku.
Pismem z dnia 19 marca 2018 r. W.H. poinformował organ I instancji, że budynek (nr 5 na szkicu) został wybudowany w latach 70-tych (podczas budowy budynku 2 i 4) i służył jako jedyny na placu magazyn na opał dla budynku nr 2, w którym mieszkał do 1996 r. kiedy to oddany był do użytku budynek mieszkalny (nr 1 na szkicu). Budynek (nr 5) nie jest konstrukcji drewnianej. "Wpasowany" został między ściany budynku nr 2 i 4. Konstrukcja budynku nr 5 jest konstrukcją stalową z rur 2,5 cm pięć sztuk wzdłuż budynku nr 2 (pionowo jako słupy), na których oparta jest i przykręcona murłata. Takie samo rozwiązanie konstrukcji jest na ścianie zachodniej (niżej o spad dachu). Obie strony budynku (wschód-zachód) połączone są krokwiami, na których przymocowane są łaty i przykręcona blacha trapezowa. Ścianę północną tworzy mur grubości 25 cm od budynku nr 4. Ścianę wschodnią tworzy mur od budynku nr 2 grubości 25 cm. Ściana zachodnia wypełniona między konstrukcją stalową (rury) murem grubości 12 cm z otynkiem dwustronnym. W ścianie południowej jest główne wejście do owego budynku. Ściana południowa ma podwójną szerokość drzwi oraz 1 metr bieżący muru grubości 12 cm. Drzwi w ścianie zachodniej nie są używane od 1996 r. Budynek ten obecnie służy jako magazyn różnych rzeczy przy obsłudze działki. Obecnie magazyn na opał jest w budynku nr 1 w piwnicy w kotłowni.
W dniu 30 maja 2018 r. J.H. i W.H. złożyli do akt opracowanie pt. "Ocena techniczna samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego w P., ul. [...], działka nr ew. [...], obr. [...]". W dniu 27 sierpnia 2018 r. J.H. i W.H. złożyli do akt sprawy uzupełnioną ocenę techniczną.
Decyzją z dnia 28 września 2018 r. PINB w Pabianicach wydał decyzję Nr 123/18, nakazującą J. i W. małż. H. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Decyzja ta została jednak uchylona decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2019 r., zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazanej decyzji ŁWINB podniósł, że w rozpatrywanej sprawie dokonano oceny legalności przedmiotowego budynku gospodarczego w oparciu o niewłaściwe normy prawne oraz nie dokonano należytych ustaleń w przedmiocie istnienia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji.
Kontynuując postępowanie, organ szczebla powiatowego podjął działanie związane z pozyskaniem dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r. Starostwo Powiatowe w Pabianicach poinformowało, że w posiadanych przez urząd zasobach archiwalnych brak żądanych dokumentów.
Pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. Gmina Ksawerów udzieliła informacji, że w zasobach Archiwum Zakładowego brak jest dokumentacji dotyczącej spornego budynku. Dokumentacja dotycząca budownictwa w Ksawerowie w latach 1973 -1994 została przekazana do archiwum w Starostwie Powiatowym w Pabianicach w dniu 5 września 2001 r.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Archiwum Państwowe w Łodzi wskazało, że nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej budowy budynku gospodarczego położonego przy ul. [...].
W dniu 28 października 2019 r., K. N., działający z upoważnienia Jadwigi H., złożył do akt sprawy podanie, zatytułowane: "Nota uzupełniająca do zasobów dokumentacji PINB w Pabianicach w sprawie nr PINB/7355/C/15 ... dotyczącej budynku nr 5 wg szkicu PINB na działce nr [...] przy ul. [...] w P.".
Decyzją z dnia 31 października 2019 r. PINB w Pabianicach ponownie nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ŁWINB z dnia 13 stycznia 2020 r. Wyrokiem z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 307/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję organu stopnia wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu stopnia powiatowego. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd wskazał, że wydanie nakazu rozbiórki zostało wydane przedwcześnie wobec nieustalenia w sposób pełny stanu faktycznego sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie, PINB w Pabianicach wystąpił w dniu 29 lipca 2021 r. do Wójta Gminy Ksawerów o przesłanie wypisu i wyrysu z obowiązującego w roku 1974 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...], położonej obecnie w obrębie [...] (dawny adres: D., ul. [...]). W piśmie z dnia 10 sierpnia 2021 r. Wójt Gminy Ksawerów poinformował, że nie dysponuje dokumentami z tego okresu, zaś cała dokumentacja z zasobów archiwalnych urzędu została przekazana w roku 2001 do archiwum Starostwa Powiatowego w Pabianicach. Pismem z dnia 8 listopada 2021 r. PINB w Pabianicach wystąpił do Starosty Pabianickiego o udzielenie takiej informacji o tożsamej treści wobec pisma z dnia 29 lipca 2021 r.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. PINB w Pabianicach dopuścił z urzędu dowód z opinii uprawnionego geodety na okoliczność określenia odległości przedmiotowego budynku od granicy północno-zachodniej działki oraz zobowiązał J. i W.H. do zlecenia opracowania opinii i jej przedłożenia w organie I instancji w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r.
W piśmie z dnia 18 listopada 2021 r. Urząd Miejski w Pabianicach poinformował, że obszar wsi D., na którym znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy został włączony w granice administracyjne miasta Pabianic z dniem 1 stycznia 1988 r. uchwałą Rady Narodowej Miasta Łodzi z dnia 29 czerwca 1987 r. Nr XXVII/162/87. W posiadaniu tego urzędu znajduje się jedynie dokument pt. "ustalenia planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego gmin dla terenów włączonych od 01.01.1988 r. od 01.01.1988 r. w granice miast cz. IV m. Pabianice", opracowane przez Biuro Programowania i Projektowania Rozwoju Łodzi na zlecenie Urzędu m. Łodzi, Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie wskazano w piśmie, że Urząd Miejski w Pabianicach nie dysponuje dokumentami lub kserokopiami dokumentów określających stan planistyczny dla wnioskowanego terenu na rok 1974.
W piśmie z dnia 30 listopada 2021 r. S. Ł. przedstawił swoje stanowisko w sprawie wskazując, że inwestor budynku objętego postępowaniem legalizacyjnym powinien przedłożyć w toku postępowania ekspertyzę budowlaną tego budynku ze względu na znaczny wiek obiektu oraz wątpliwej jakości materiały budowlane, z których jest wykonany.
Przy piśmie z dnia 3 lutego 2022 r. W.H. przedłożył w siedzibie organu szczebla powiatowego opinię geodety uprawnionego o przebiegu granicy i położeniu budynku gospodarczego między działkami o nr [...], [...] , [...] obr. [...] w P., stanowiącą wykonanie obowiązku nakazanego postanowieniem PINB w Pabianicach z dnia 8 listopada 2021 r. Pismem z dnia 12 września 2022 r. organ I instancji zwrócił się do geodety uprawnionego K.B. o złożenie dodatkowych wyjaśnień do przedłożonej opinii o przebiegu granicy i położeniu spornego budynku gospodarczego. K. B. złożyła wyjaśnienia w piśmie z dnia 3 października 2022 r.
Decyzją z dnia 9 lutego 2023 r. PINB w Pabianicach ponownie nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki analizowanego budynku gospodarczego. Decyzja ta została uchylona decyzją ŁWINB z dnia 10 maja 2023 r., zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, PINB w Pabianicach uzyskał pismo Archiwum Państwowego w Łodzi z dnia 6 września 2023 r., którym został poinformowany o odnalezieniu w zasobach archiwalnych: 1) Biuro Rozwoju Łodzi, Urbanistyka i Komunikacja z lat 1972-2004, ogólny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - Gmina Ksawerów z lat 1971-2004, Województwo Miejskie Łódzkie - Plan zagospodarowania przestrzennego – Pabianice-Ksawerów z lat 1971-2004 oraz Województwo Miejskie Łódzkie - Plan zagospodarowania przestrzennego - Gmina Ksawerów z lat 1971-2004; 2) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i Urząd Wojewódzki w Łodzi z lat [1945-1949] [1950-1975] [1976-2006] - Uproszczony plan zagospodarowania - Gmina Ksawerów z 1974 r.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. S.Ł. złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego na okoliczność stanu technicznego przedmiotowego budynku.
Pismem z dnia 14 września 2023 r. Urząd Miejski w Pabianicach poinformował organ I instancji, że opinia autora (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na temat interpretacji poszczególnych postanowień tego planu nie ma charakteru wiążącego. Jednocześnie wskazując, że zgodnie z zapisami § 17 ust. 1 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianic w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej Pabianice (uchwała Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia 29.06.20026 r.) realizacja garaży i obiektów gospodarczych na wnioskowanej działce jest zgodna w zakresie funkcji z ww. planem. Zapisy planu nie określają wprost dla terenów jednostki przestrzennej MN/RO nakazu lub zakazu realizacji garaży i obiektów gospodarczych wolnostojących.
Z notatki służbowej z dnia 16 października 2023 r. wynika, iż nie zachowały się wpisy treści do dokumentów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z których można by wyczytać warunki dla projektowanej zabudowy. Z zachowanego materiału nie było możliwości zbadać czy w czasie budowy przedmiotowego budynku plan dopuszczał zbliżenie do granic działki oraz lokalizację budynków gospodarczych jako wolnostojących. Do notatki załączono dokumentację fotograficzną dokumentów archiwalnych.
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2023 r. PINB w Pabianicach dopuścił dowód z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego analizowanego budynku gospodarczego,), która ma na celu wykazać warunki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy obiekt ten nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia; a także zobowiązał J. i W. małż. H. do zlecenia opracowania ekspertyzy technicznej i jej przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2024 r.
W dniu 25 stycznia 2024 r. J. i W.H. przedłożyli ekspertyzę techniczną sporządzoną przez dr inż. T.W. dot. stanu technicznego budynku gospodarczego. Zgodnie ze sformułowanym w niej wniosku końcowym stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na dalsze bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego, zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, jakim jest budynek gospodarczy - skład na narzędzia i sprzęt.
Pismem z dnia 27 lutego 2024 r. W.H. poinformował, że w przedmiotowym budynku dokonał zamurowania okna w ścianie zachodniej, zbliżonej do granicy z sąsiednimi działkami na odległość 1,5 m - zgodnie z zaleceniem przedłożonej ekspertyzy. Ściana zachodnia budynku jest pełna, nie posiada już żadnych otworów. Wypełnienie otworu po istniejącym oknie wykonano bloczkami pianobetonu gr. 8 cm i otynkowano z zewnątrz.
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym PINB w Pabianicach wydał w dniu 26 kwietnia 2024 r. decyzję, którą zobowiązał J. i W.H. jako właścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] do wykonania przy przedmiotowym budynku robót budowlanych polegających na wykonaniu rynien i rur spustowych, celem odprowadzenia wód opadowych z dachu ww. budynku usytuowanego na tej działce. Ustalił termin wykonania ww. obowiązków do dnia 31 lipca 2024 r.
W dniu 14 października 2024 r. ŁWINB wydał decyzję, którą uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 26 kwietnia 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie, organ szczebla powiatowego w dniu 9 kwietnia 2025 r. przeprowadził oględziny na nieruchomości przy ul. [...] w P., w trakcie których ustalono, iż nie wykonano rynien i rur spustowych celem odprowadzenia wód opadowych z dachu na teren działki. W związku z powyższym obowiązek nałożony decyzją z dnia 26 kwietnia 2024 r. nie został wykonany. W przedmiotowym budynku od strony zachodniej (od strony działki [...] ) zostało zamurowane okno z widoczną drewnianą ramą okienną. Według oświadczenia W.H. okno zostało zamurowane w lutym 2024 r. zgodnie ze wskazaniami wykonanej ekspertyzy technicznej. Drzwi do przedmiotowego budynku (nr 5) od strony zachodniej zostały zamurowane wg oświadczenia W.H. w 2022 r. Wejście do budynku jest od strony południowej. W.H. oświadczył, iż wykona obowiązek orynnowania po wydaniu decyzji, która będzie prawomocna. Do protokołu załączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację zdjęciową.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 20 maja 2025 r. Nr 92/2025, znak: PINB/7355/35C/MM/15 PINB w Pabianicach zobowiązał J. i W. małż. H. jako właścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...], obręb [...]) do wykonania w budynku gospodarczym użytkowanym jako magazyn narzędzi i sprzętu do obsługi działki (oznaczonego kolorem żółtym na załączonej mapie stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji) robót budowlanych polegających na zamontowaniu rynien i rur spustowych celem odprowadzenia wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku oraz usunięciu drewnianych ościeżnic okiennych usytuowanych w ścianie zachodniej spornego budynku, ustalając termin wykonania obowiązków do 30 lipca 2025 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z zapisami § 17 ust. 1 tekstu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Pabianic w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej Pabianice (uchwała Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia 29.06.2006 r.) realizacja garaży i obiektów gospodarczych na wnioskowanej działce jest zgodna w zakresie funkcji z ww. planem. Zapisy nie określają wprost dla terenów jednostki przestrzennej MN/RO nakazu lub zakazu realizacji garaży i obiektów gospodarczych jako wolnostojących. Jak natomiast wynika ze złożonej ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku gospodarczego użytkowanego jako magazyn narzędzi i sprzętu do obsługi działki obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na dalsze bezpieczne jego użytkowanie, a po wykonaniu orynnowania w celu kontrolowanego odbioru wody deszczowej z dachu ww. budynek będzie nadawał się do użytkowania. Organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z ustaleniami poczynionymi w czasie oględzin w ścianie zachodniej znajdują się pozostałości drewnianej ramy okiennej zamurowanego okna. Dlatego należało nakazać również jej usunięcie.
Organ podkreślił przy tym, że na wysokości zabudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...], którego właścicielami są J. i W. małż. H. - na działce sąsiedniej o nr ewid. [...] , której właścicielami są M.Ł. i S.Ł. brak jest zabudowy. Mapy załączone do akt nie ujawniają żadnego budynku na sąsiedniej działce.
Dalej organ wskazał, że w czasie budowy obiektu obowiązywało Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (opublikowane w Dzienniku Urzędowym z 1966 r. nr 10, poz.44), w którym przepisy wprowadzały istotne wyjątki od zasady sytuowania budynków ogniotrwałych i dopuszczały zabudowę w granicy albo w odległości 1 m od granicy. Zgodnie z § 20 ust. 14 ww. Zarządzenia "W razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy". W świetle zgromadzonych dowodów ustalono, że istnienie przedmiotowego budynku nie narusza przepisów zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek nie ma najmniejszego wpływu na warunki użytkowanej nieruchomości obejmującej dz. nr ewid. [...] .
Odwołanie od tej decyzji wniósł S.Ł..
ŁWINB zaskarżoną decyzją zobowiązał J. i H. małż. H. do wykonania wskazanych robót budowlanych, wyznaczając nowy termin realizacji nałożonych obowiązków. Organ drugiej instancji nakazał usunięcie skrzydła okiennego, wszystkich istniejących ościeżnic okiennych oraz wypełnienie wszystkich otworów okiennych oraz miejsc po usuniętych futrynach usytuowanych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku materiałem o odporności ogniowej El 30. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania legalizacyjnego organ I instancji pozyskał dokument pt. "Ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego budynku gospodarczego", której autorem jest dr inż. T.W. (upr. bud. [...] ). Zgodnie z wnioskami ekspertyzy ogólny stan budynku jest dobry. Na ocenę wpływ ma kondycja techniczna poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku. Stan techniczny konstrukcji dachu nie budzi zastrzeżeń, elementy struktury dachu są utrzymane w należytym stanie i nie wykazują nadmiernych cech zużycia materiałowego, nie stwierdzono korozji biologicznej, ani śladów żerowania szkodników drewna. Stan techniczny ram nośnych jest dobry, nie stwierdzono ugięć i przemieszczeń mogących świadczyć o nieprawidłowej pracy ustroju nośnego. Stan techniczny ścian budynku jest dobry, nie występują zarysowania ani zawilgocenia. Reasumując, stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na dalsze bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, jakim jest budynek gospodarczy - skład na narzędzia i sprzęt. Z powyższego wynika, że stan techniczny ocenianego budynku gospodarczego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na dalsze jego bezpieczne użytkowanie, a zatem spełniona jest druga przesłanka legalizacyjna wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z roku 1974.
Odnośnie przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wskazał, iż obecnie obszar usytuowania obiektu objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który uchwalono uchwałą Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia 26 czerwca 2006 r. Działka o nr ewid. [...] położona jest w jednostce planistycznej [...]. Zgodnie z § 17.1 planu przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i obiekty obsługi upraw ogrodniczych oraz rolniczych. Wyklucza się natomiast prowadzenie działalności gospodarczej (produkcyjnej, przetwórczej, składowej, handlu hurtowego), zarówno w budynkach jak i poza nimi oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko (z wyłączeniem sieci infrastruktury technicznej). Jednocześnie uchwała Rady Miejskiej w Pabianicach była przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej, wskutek czego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 938/15 stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia 26.06.2006 r. w części dotyczącej § 17 ust. 1 pkt 1 lit. b odnoszącej się do działek o numerach [...] i [...] obręb [...] w P. położonych przy ulicy [...] i [...], nr jednostki terenu [...] - tj. w zakresie "obiektów obsługi upraw ogrodniczych oraz rolniczych, jako podstawowe przeznaczenie terenu".
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie § 17 ust. 5 tiret 8 dopuszcza jako projektowaną zabudowę na tym terenie lokalizację garaży i obiektów gospodarczych wbudowanych w bryłę budynku mieszkalnego lub integralne z nim związanych, dopuszcza się lokalizację szklarni w formie obiektów wolnostojących. Z kolei zgodnie z § 17 ust. 5 tiret 10 dopuszcza się lokalizację garaży lub obiektów gospodarczych na działce jedynie jednokondygnacyjnych bez poddasza użytkowego. Bezspornie analizowany obiekt budowlany nie jest wbudowany w bryłę budynku mieszkalnego, ani integralnie z nim związany. Jest to obiekt budowlanego wolnostojący o funkcji zbliżonej do gospodarczej, którego co do zasady obecne regulacje MPZP nie dopuszczają na tym obszarze.
Jednakże kwerenda przeprowadzona w toku postępowania przez PINB w Pabianicach nie pozwoliła jednakże na dokonanie jednoznacznych ustaleń odnośnie przeznaczenia terenu w okresie, w którym powstawał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Nie odnaleziono żadnych archiwalnych dokumentów w zakresie planowania przestrzennego dot. obszaru na którym zlokalizowany jest budynek. Ponadto, jak wskazał WSA w Łodzi w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. II SA/Łd 307/20, w kwietniu 1974 r. dla I. i J. H. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, który zgodnie z planem realizacyjnym miał zostać wybudowany na działce dotychczas nie zabudowanej. Przypuszczać zatem można, że skoro sporny budynek został zrealizowany w okresie budowy budynku, dla którego została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, to być może obowiązujące wówczas przepisy zagospodarowania przestrzennego dopuszczały jego sytuowanie na tym terenie jako obiektu wolnostojącego.
W ocenie organu II instancji nie sposób przyjąć na gruncie logicznego rozumowania, że jeśli na terenie tej samej działki gruntowej w tym samym okresie przeznaczenie terenu umożliwiało wzniesienie jednego budynku gospodarczego (co potwierdza decyzja Naczelnika Gminy w Ksawerowie o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia 25 kwietnia 1974 r. wydana dla I. i J. H.), to dla innego budynku posiadającego tę samą funkcję co powstały legalnie budynek gospodarczy ten sam teren byłby "nieprzewidziany pod zabudowę albo był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę". Dlatego też, w ocenie ŁWINB, sporny obiekt budowlany nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym w skali czasu liczonej od jego powstania. Nie można bowiem abstrahować od okoliczności, że istnieją sytuacje, gdy przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie określona zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów, to te okoliczności należy także rozważyć przy prowadzeniu postępowania legalizacyjnego.
W wyniku ustalenia, że sporny obiekt budowlany nie narusza zarówno art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlanego z roku 1974 (co na tym etapie wyklucza nakaz rozbiórki takiego obiektu) właściwy organ, prowadząc postępowanie legalizacyjne, jest zobowiązany zbadać, czy analizowany obiekt budowlany został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, w przypadku braku takiej zgodności skorzystać należy z regulacji wynikającej z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., który to przepis stanowi podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że wydanie na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek jest równoznaczne z brakiem stwierdzenia okoliczności określonych w art. 37 tej ustawy, skutkujących orzeczeniem przymusowej rozbiórki.
Dalej organ wskazał, iż w okresie budowy spornego budynku gospodarczego (lata 70-te XX wieku) obowiązywało Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz. 44), które uchylono zostało dopiero w roku 1981, które przewidywało określone warunki sytuowania wznoszonych budynków. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy planem realizacyjnym, działka sąsiednia wobec działki, na której usytuowany jest sporny budynek gospodarczy, w czasie jego powstania stanowiła grunty rolne. Stosownie do § 20 ust. 13 cyt. Zarządzenia, w razie braku zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolno stojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości, ustalonych w ust. 1,2, 6 oraz ust. 8 pkt 3 i 4 dla dwóch budynków identycznych. Jednocześnie zgodnie z § 20 ust. 3 ww. Rozporządzenia: odległość wolno stojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m. Zaś zgodnie z § 20 ust. 14 Zarządzenia, w razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy.
Biorąc pod uwagę § 20 ust. 13 Zarządzenia nr 130, w ocenie organu można przyjąć, że w omawianym przypadku wystarczająca byłaby nawet odległość od granicy działki 2 m, przy czym regulacje dopuszczały również odległość 1 m, a nawet na granicy nieruchomości, przy zachowaniu odległości pomiędzy budynkami i za zgodą organu nadzoru budowlanego. W przypadku powstania budynku w warunkach samowoli budowlanej - co oczywiste - nie sposób wymagać takiej zgody organu nadzoru budowlanego, co nie zmienia istoty rzeczy, że obowiązujące w latach 1966-1981 przepisy techniczno-budowlane odległość 1 m dopuszczały pod określonymi warunkami.
Z opinii geodety uprawnionego, poprzedzonej precyzyjnymi pomiarami za pomocą odpowiednich narzędzi geodezyjnych wynika, że przedmiotowy budynek jest usytuowany względem granicy działki sąsiedniej w odległości 1,27 -1,37 m, a zatem narusza obecnie obowiązujące regulacje w zakresie przepisów techniczno-budowlanych. Natomiast oceniając go przez pryzmat przepisów Zarządzenia z roku 1966, trzeba uznać, że takie usytuowanie przedmiotowego obiektu w sytuacji, gdy sąsiednia nieruchomość nie była zabudowana żadnym budynkiem, a wręcz stanowiła wyłącznie działkę o charakterze rolnym (nie zaś budowlanym) było dopuszczalne. I zdaniem ŁWINB, orzekając w roku 2025, w oparciu zarówno o istniejące orzecznictwo sądowo-administracyjnego, orzecznictwo sądu konstytucyjnego, jak i wykształconą doktrynę prawa administracyjnego materialnego - organy nadzoru budowlany winny brać to pod uwagę.
Dalej organ podkreślił, iż nakazane zmiany lub przeróbki obiektu budowlanego, niezbędne do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, obejmują zamontowanie rynien i rur spustowych, celem odprowadzenia wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku (obecnie woda odprowadzana na grunt); usunięcie drewnianych ościeżnic okiennych usytuowanych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku, po zlikwidowaniu otworów okiennych w tym miejscu. Powyższe rozwiązania, wskazane m.in. w ekspertyzie technicznej budynku gospodarczego autorstwa jest dr inż. T.W., w ocenie organu doprowadzą do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowalnymi. Ponadto okap wysunięty poza lico ściany budynku - zgodnie z informacją zawartą w przedłożonej ekspertyzie - na odległość ok. 30 cm od ściany budynku nie narusza warunków technicznych w zakresie jego usytuowania zarówno obowiązujących w czasie wykonanej budowy, jak i obecnych regulacji dopuszczających odległość 1 m od granicy działki budowlanej.
Organ wskazał również, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, stan techniczny obiektu budowlanego nie narusza wymogów wymaganych w ramach postępowania legalizacyjnego. Budynek jest w stanie technicznym dobrym, szczególnie jak na okres jego powstania datowany na lata 70-te XX wieku, co wynika wprost z ekspertyzy technicznej.
Reasumując, zdaniem organu, nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, to jednak w przypadku bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowolipodczas, gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat bardziej korzystny dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ma nadal zastosowanie nie tylko do obiektów samowolnie wybudowanych w okresie obowiązywania tej ustawy, lecz również do obiektów wybudowanych w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1961 r. i 1928 r.
Przechodząc jednakże do oceny samego obowiązku dot. usunięcia skrzydła okiennego, ościeżnic okiennych usytuowanych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku, organ II instancji powziął wątpliwości co do precyzyjnego sformułowania takiego nakazu i doprowadzenia wskutek jego wykonania do pożądanego skutku. Bowiem oprócz usunięcia ościeżnic okiennych (jako materiału palnego) należałoby również wypełnić wszystkie otwory okienne materiałem o odpowiedniej odporności ogniowej, w tym wypadku El 30 w przypadku budynku gospodarczego zgodnie z § 232 pkt 6 obecnie obowiązującego Rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z analizy zdjęć zawartych w aktach sprawy, w tym w przedłożonej ekspertyzie technicznej, nie wynika w jaki sposób inwestor dokonał wypełnienia otworu okiennego inwestor i czy jest to wypełnienie trwałe. Dlatego ŁWINB wskazał, iż należy tego dokonać w sposób określony w zmodyfikowanej przez organ odwoławczy decyzji administracyjnej.
Konkludując toczone rozważania, w ocenie organu stopnia wojewódzkiego nie ma podstaw do kwestionowania legalności i prawidłowości decyzji organu I instancji, bowiem odpowiada ona prawu. Jednakże uznać jednocześnie trzeba, że wymaga ona pewnej modyfikacji w zakresie nałożonego obowiązku a także terminu wykonania robót budowlanych, bowiem wyznaczony termin 30 lipca 2025 r. w toku postępowania odwoławczego upłynął. Dlatego też organ stopnia wojewódzkiego postanowił skorzystać z unormowania zawartego wart. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., umożliwiającego wydanie rozstrzygnięcia kasacyjno-reformatoryjnego, i uchylić zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, a utrzymać w mocy w pozostałej części merytorycznej. Nowy termin wykonania obowiązku został ustalony na dzień 31 października 2025 r.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że nie mógł ich podzielić, co zaprezentował w uzasadnieniu decyzji, w szczególności co do zgodności co do naruszenia regulacji planistycznych oraz związanych ze stanem technicznym obiektem. Z kolei co do kwestii konstrukcyjnego powiązania z innymi obiektami budowlanymi na nieruchomości, jak wskazał w swojej ekspertyzie dr inż. T.W., budynek nie jest powiązany strukturalnie z przylegającymi budynkami murowanymi, a jedynie przylega od strony północnej i wschodniej do istniejących murowanych budynków. Odnosząc się do kwestii fundamentów, ŁWINB stanął na stanowisku, że w świetle przedłożonej ekspertyzy brak podstaw do sprawdzania stanu technicznego stóp i ław fundamentowych, co wymagałoby tzw. odkrywek. Tym bardziej, że sam przepis art. 37 nie wymaga badania kompleksowego stanu technicznego obiektu, a jedynie ustaleń w zakresie niezaistnienia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co zostało dowiedzione.
Skargę na powyższą decyzję wniósł S.Ł., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj.:
– art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie oceny materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie dostarczonej "ekspertyzy technicznej" za wiarygodny dowód, na podstawie którego rzekomo wyeliminowano przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w sytuacji kiedy jest ona nie tylko nierzetelna i niekompletna ale przede wszystkim w oczywisty sposób sprzeczna ze stanem faktycznym;
– art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia polegające na niewyjaśnieniu, na podstawie jakich to konkretnych dowodów organ udowodnił i wykluczył istnienie przesłanki "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" w sytuacji kiedy okoliczności tej w istocie nawet nie badał;
– art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane polegające na tym, iż oceniając kwestię doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem organ oparł się na niewłaściwej wykładni ww. przepisów i powołując się w swoich rozważaniach na Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., II OSP 2/13, w istocie nie wziął pod uwagę istotnej treści tej uchwały;
– § 20 ust. 14 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dn. 19.07.1966 r. Nr 10, poz. 44 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i całkowicie bezpodstawne uznanie, iż zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej budynek zlokalizowany ścianą z oknem i drzwiami w odległości 1,27m od granicy, wybudowano zgodnie z obowiązującymi w dacie jego budowy przepisami technicznymi.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych zdjęć, ukazujących zachodnią ścianę budynku będącego przedmiotem postępowania, a w szczególności widoczne gołym okiem ogromne pękniecie ściany. W ocenie strony jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości a jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi S.Ł. wskazał, iż organ nadzoru budowlanego orzekając w sprawie rozbiórkowo-legalizacyjnej na podstawie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. musi zachować określoną sekwencję badania przesłanek. Po pierwsze, należy stwierdzić, czy dany obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy (art. 37 ust. 1 ab initio Prawa budowlanego z 1974 r.). Po drugie, w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanki pierwszej należy sprawdzić realizację przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., ocenianej co do zasady według stanu z dnia orzekania. Po trzecie, w razie stwierdzenia, że przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest spełniona, należy ocenić istnienie okoliczności z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Dopiero w razie braku spełnienia przesłanki trzeciej, organ może przejść do rozważenia stosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednak przepis ten miał zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z innymi przepisami niż przepisy o planowaniu przestrzennym (przykładowo z przepisami dotyczącymi warunków technicznych). W tym wypadku oczywiście chodzi jednak o inne przepisy obowiązujące w momencie realizacji obiektu budowlanego, a nie o tego rodzaju przepisy (np. dotyczące warunków technicznych) obowiązujące w momencie orzekania. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której będący konsekwencją samowoli budowlanej obiekt wybudowany zgodnie z przepisami (innymi niż przepisy planistyczne), w tym przepisami technicznymi, miałby być dostosowany po kilkudziesięciu latach od chwili powstania do aktualnego stanu prawnego, powodując powstanie po stronie sprawcy samowoli lub jego następców prawnych skutków naruszających konstytucyjne zasady pewności prawnej, zaufania do państwa i prawa, ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Podstawą do przywracania stanu legalności oraz usuwania niebezpieczeństw związanych z istnieniem lub funkcjonowaniem samowolnie wybudowanego obiektu jest w takiej sytuacji art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
W ocenie skarżącego nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt budowlany traktować należy jako tzw. samowolę materialnoprawną, bowiem nie tylko zrealizowano go bez stosownego pozwolenia na budowę ale także z ewidentnym naruszeniem tzw. warunków technicznych. Tymczasem lektura uzasadnienia skarżonej decyzji nakazuje twierdzić, iż organ uznał jednak przedmiotowy budynek za samowolę formalną, a zatem za budynek, który powstał wprawdzie bez pozwolenia na budowę, ale jednak w zgodzie z przepisami technicznymi. Powyższe skutkuje natomiast brakiem możliwości dalszego orzekania na podstawie art. 40 ustawy z 1974 r. i tym samym koniecznością umorzenia postępowania. Tymczasem organ wojewódzki zamiast umorzyć postępowanie dalej na podstawie tego samego art. 40 nakazał wykonanie określonych czynności mających na celu rzekomo doprowadzenie do stanu zgodności tym razem z obecnie obowiązującymi przepisami prawa.
Dalej skarżący podkreślił, iż nie jest w stanie odtworzyć procesu myślowego, jaki doprowadził organ wojewódzki do uznania, że obiekt posadowiony ścianą z oknem i drzwiami w odległości 1,27m od granicy działki sąsiedniej, uznać należy za wybudowany "zgodnie z warunkami technicznymi" tj. regulacją zawartą w Zarządzeniu nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dn. 19.07.1966r. Nr 10, poz. 44 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ nie tylko nie wskazuje, dlaczego akurat uznał, że wystarczająca byłaby nawet odległość od granicy 2 m, ale przede wszystkim nie wyjaśnił, dlaczego zastosował zupełnie wyjątkowy przepis § 20 ust. 14 tego zarządzenia, który dopuszczał sytuowanie budynków na granicy lub w odległości co najmniej 1 metra od granicy mogło nastąpić po udzieleniu zezwolenia przez organ nadzoru budowlanego. Organ jednocześnie jasno i precyzyjnie wskazuje, że zezwolenie takie nie mogło i nie zostało inwestorowi wydane, ponieważ popełnił on samowolę. Skoro zatem właściciele działki nie otrzymali stosownego zezwolenia, to nie sposób jest racjonalnie uznać, iż wybudowali ten budynek zgodnie z obowiązującymi przepisami technicznymi. Powyższe, w ocenie skarżącego, świadczy nie tylko o całkowitym niezrozumieniu treści Uchwały NSA o sygn. II OSP 2/13, ale wręcz o dokonywaniu przez oba organy ustaleń i interpretacji tekstu prawnego z naruszeniem elementarnych zasad logiki.
Dalej skarżący podkreślił, iż w jego ocenie dostarczone opracowanie, na którym w całości organ oparł swoje ustalenia, nie sposób racjonalnie uznać za pełnoprawną ekspertyzę budowlaną. Przedmiotowa ekspertyza, zdaniem skarżącego niesporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego, w ocenie skarżącego wprost nie koreluje nawet ze stanem faktycznym i w kluczowych aspektach opiera się jedynie na przypuszczeniach. Autor ekspertyzy nie dokonał nawet elementarnej czynności, jaką zdaje się być odkrywka fundamentów, która w kontekście potencjalnego niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, pozwoliłaby dokonać jednoznacznej oceny ich aktualnego stanu. Tymczasem w przedłożonym opracowaniu autor jasno wskazuje, iż rzekomo "nie można ocenić stanu technicznego stóp i ław fundamentowych" ale "brak pęknięć na ścianach może sugerować, że fundamenty pracują prawidłowo". Skarżący podkreślił, iż ekspertyza budowlana, szczególnie w tak ważnym aspekcie, nie może opierać się jedynie na przypuszczeniach. Co więcej, zdaniem skarżącego, autor projektu znacznie mija się z prawdą, wskazując na rzekomy brak pęknięć oraz na fakt, iż stan techniczny ścian jest rzekomo "dobry" bowiem "nie występują zarysowania ani zawilgocenia". Nawet mimo tak małych zdjęć, które jak się zdaje celowo umieszczono w opracowaniu, doskonale widać, że ściany budynku na wysokości przynajmniej 20-30 cm od gruntu są aż zielone od zawilgocenia. Co więcej autor opracowania zdaje się również celowo pominął fakt, iż ściana zachodnia jest w istocie cała pęknięta na pół (kilkumilimetrowe pękniecie) od fundamentu aż po dach, co wbrew twierdzeniom autora ekspertyzy, świadczyć może akurat o bardzo poważnych wadach konstrukcyjnych i wprost dowodzi, iż stan techniczny budynku w rzeczywistości daleki jest od dobrego. W ocenie skarżącego nawet bez specjalistycznej wiedzy, pracownicy inspektoratu nadzoru budowlanego, którzy co do zasady posiadają uprawnienia budowlane, muszą wiedzieć, że pęknięcia na ścianach nośnych, szczególnie gdy przekraczają szerokość 2 mm i przebiegają niemal pionowo na całej wysokości pomieszczenia, świadczyć mogą o poważnych defektach konstrukcyjnych lub problemach z fundamentami. Brak odniesienia się to tego typu okoliczności przez autora ekspertyzy, w ocenie skarżącego świadczy o bardzo poważnych wątpliwościach co do obiektywności i rzetelności przedłożonej opinii.
Skarżący wskazał również, że w przedmiotowym budynku znajduje się instalacja elektryczna, co do której organ nie posiada absolutnie żadnej wiedzy. W trakcie postępowania nie ustalono przez kogo ta instalacja została wykonana, czy została wykonana prawidłowo, ani nawet skąd doprowadzony jest prąd i czy przede wszystkim instalacja ta nie stanowi chociażby zagrożenia pożarowego a więc de facto czy stanowi właśnie realne zagrożenie dla życia i mienia.
Wreszcie, zdaniem skarżącego, przedłożona ekspertyza w żaden sposób nie odnosi się również do drugiej przesłanki, a więc "niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia". Z uzasadnienia skarżonej decyzji w żadnym razie nie wynika, dlaczego akurat organ uznał, że przesłanka ta nie występuje, a okoliczność ta została rzekomo udowodniona.
Reasumując, skarżący stanął na stanowisku, iż w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie czy, jego realizacja była zgodna z pozostałymi przepisami Prawa budowlanego, w tym normami techniczno-budowlanymi wówczas obowiązującymi, a także przepisami o planowaniu przestrzennym. Dopiero stwierdzenie w tym zakresie naruszenia prawa warunkuje, po wykluczeniu przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zastosowanie środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy. Tymczasem, w ocenie skarżącego, organ najpierw nieprawidłowo uznał, że obiekt wybudowano zgonie z przepisami, następnie nieprawidłowo ocenił wystąpienie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i finalnie nieprawidłowo zastosował jeszcze dyspozycję art. 40 ustawy z 1974r.
W oparciu o powyższe okoliczności skarżący wniósł jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę ŁWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 października 2023 r., którą nałożono na J. i W. małż. H. obowiązek wykonania w powyżej opisanym budynku gospodarczym robót budowlanych mających na celu doprowadzenie ww. budynku do zgodności z przepisami.
W sprawie nie jest sporne, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został w roku 1974 a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.). Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z roku 1994, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że w kontrolowanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229), zwanej dalej także: "p.b." oraz przepisy określające warunki techniczno-budowlane wydane w oparciu o delegację zawartą w tej ustawie.
Stosownie do art. 2. ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych winien legitymować się pozwoleniem na budowę obiektu objętego zamiarem jego realizacji. Ustawa z 1974 r. przewiduje dwa sposoby usunięcia skutków samowoli budowlanej: poprzez nakaz przymusowej rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, albo jego legalizację. Zgodnie z art. 37 p.b., obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (ust. 1 pkt 1), bądź powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 40 p.b., jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, wydaje się decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
W orzecznictwie wskazuje się (na co zwrócił uwagę ŁWINB w zaskarżonej decyzji), że samo stwierdzenie niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie jest podstawą do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Skutkiem naruszenia tych przepisów muszą być okoliczności wymienione w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie jednego z wymienionych wyżej stanów musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989 r., IV SA 83/89, publ. w ONSA 1989/1/38). Decyzja o przymusowej rozbiórce wydana z mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. znajdzie zatem zastosowanie tylko wtedy, gdy jest taka absolutna konieczność, w szczególności wtedy, gdy niewątpliwym będzie, że brak jest możliwości usunięcia powołanych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. pogorszeń czy zagrożeń w trybie określonym w art. 40 ustawy.
Wypada w tym miejscu podkreślić, że (jak trafnie wywodzi skarżący) warunkiem zastosowania normy zarówno z art. 37 ust. 1 p.b. jak i z art. 40 p.b. jest ustalenie, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Zasadnie podnosi skarżący, że w Prawie budowlanym z 1974 r. samowola budowlana mogła mieć charakter formalny i materialnoprawny. Samowola formalna oznaczała realizację obiektu bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Do obiektów wybudowanych w ramach takiej samowoli nie miał zastosowania ani przepis art. 37 ust. 1, ani art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i organ nie miał też podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o te przepisy i wydania decyzji w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Oznacza to, że w odniesieniu do niektórych samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie było potrzeby podejmowania żadnych działań legalizacyjnych, gdyż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały ani obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ani innych aktów legalizujących samowolę.
W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego bada zatem zgodność spornego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy w tym miejscu przywołać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (CBOSA) w której wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Przytoczona uchwała składu siedmiu sędziów NSA ma tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy dostrzec, iż organ nadzoru budowlanego ustalił, że teren, na którym posadowiony jest sporny budynek objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LXVII/561/06 z dnia 26 czerwca 2006 r., który dopuszcza lokalizację obiektów gospodarczych, jednakże wymaga, aby były one wbudowane w bryłę budynku mieszkalnego lub integralnie z nim związane. Analizowany budynek nie spełnia tego warunku. Kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 marca 2021 r., sygn. II SA/Łd 307/20, organ wziął także pod uwagę treść decyzji Naczelnika Gminy w Ksawerowie o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia 25 kwietnia 1974 r. Mocą tej decyzji, wydanej w tym samym okresie, w którym wybudowany został przedmiotowy budynek, udzielono pozwolenia na budowę wolnostojącego budynku gospodarczego na tej samej działce, na której zlokalizowany jest obiekt będący przedmiotem kontrolowanego postępowania. Powyższe doprowadziło do konkluzji o braku podstaw do ustalenia, że teren ten nie był przewidziany pod zabudowę, albo był przewidziany pod innego rodzaju zabudowę.
Należało więc za organami przyjąć, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b.
W kolejnym kroku zadaniem organów było ustalenie, czy budynek został wybudowany z naruszeniem obowiązujących w okresie jego budowy warunków technicznych, którego skutkiem byłoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ślad za Łódzkim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Łodzi wypada wskazać, że wymogi odnośnie warunków technicznych dla obiektu wybudowanego w roku 1974 określone zostały Zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz. 44).
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi powołał się w swojej decyzji na ekspertyzę wykonaną przez dr inż. T.W., posiadającego uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W związku z zarzutami podnoszonymi w skardze należy zatem wskazać, że do sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu uprawniona jest osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawca budowlany albo jednostka badawczo-rozwojowa bądź uczelnia posiadająca kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa. Jak wynika z załączonej do ekspertyzy decyzji Łódzkiej Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Łódzkiej Okręgowej izby Inżynierów Budownictwa, dr inż. T.W. spełnia powyższy warunek. Zważywszy na podnoszone przez skarżącego zarzuty odnośnie nieprawidłowości i nierzetelności powyższej ekspertyzy wskazać należy, że sam fakt odmiennej oceny rozpatrywanych kwestii przez skarżącego, bez przedstawienia rzetelnych argumentów, jak choćby kontropinia dotycząca oceny złożonej do akt ekspertyzy, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że ustalenia organu w tym zakresie są wadliwe. Odnosząc się do załączonych do skargi zdjęć zachodniej ściany spornego budynku, należy wskazać, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów i zmierzające do wyjaśnienia "istotnych wątpliwości". Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne (wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. II OSK 1747/21).
Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania złożona została ocena techniczna z maja 2018 r. sporządzona przez mgr inż. architekta A.N. w branży "architektura i konstrukcja" oraz mgr inż. J. Ś. w branży "instalacja elektryczna", uzupełniona przez mgr inż. A.N. oceną z sierpnia 2018 r. w zakresie lokalizacji budynku w stosunku do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. A.N. przedstawiła zaświadczenie kwalifikacji zawodowych do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej, natomiast J. Ś. złożył decyzję o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w zakresie sieci i instalacji elektrycznych. Wnioski zawarte w powyższej ocenie technicznej w branży "instalacja elektryczna" wskazują, że instalacja elektryczna zewnętrzna oraz wewnętrzna zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie wymagają zmian. Bezzasadny zatem okazał się podnoszony w skardze zarzut niewyjaśnienia w toku postępowania, czy instalacja elektryczna została prawidłowo wykonana oraz czy nnie stanowi zagrożenia dla życia i mienia. Natomiast A. N. stwierdza, że stan budynku jest zadowalający a konstrukcja stabilna. W zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej – wymagana dla badanego budynku klasa odporności pożarowej "E"; elementom budynku o takiej kwalifikacji nie stawia się wymagań klasy odporności ogniowej. Budynek jest wyposażony jedynie w instalację elektryczną. Autorka oceny technicznej wskazuje, że w ścianie budynku oddalonej o 1,40 m od granicy działki istnieją drzwi i okno, co jest niezgodne z przepisami.
Powyższe wskazuje, że ustalenia organów odnośnie niewypełnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zastrzeżeniem, o którym mowa poniżej, należało stwierdzić, że przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego dowody nie potwierdziły wybudowania spornego budynku z naruszeniem przepisów, powodującym niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co implikuje zasadność twierdzenia, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. Podążając za zarzutami sformułowanymi w skardze wypada także podnieść, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na niedopuszczalne pogorszenie wskutek badanej inwestycji warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Okoliczności takich nie precyzuje również sam skarżący.
Nie można jednak tracić z pola widzenia kwestii naruszenia norm określających odległość budynku od granicy działki. Należy w tym miejscu wskazać, że stosownie do § 20 ust. 13 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966, w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej nieruchomości, odległość budynku w zabudowie wolnostojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Natomiast w myśl § 20 ust. 3 powołanego powyżej Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Nr 130 z dnia 29 czerwca 1966 r. odległość wolnostojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m. Odległość 3 m przewidziana została również dla wolnostojących budynków, o których mowa w ust. 2 z pokryciem co najmniej trudno zapalnym, zwróconym do sąsiedniego budynku ścianą szczytową bez otworów, wykonaną z materiałów niepalnych (§ 20 ust. 7 Zarządzenia). Zasadnie też wskazuje organ na § 20 ust. 14 Zarządzenia, który stanowi, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Wobec powyższego, należy podzielić argumentację organu, co do tego, że obowiązujące w latach 1966 – 1981 przepisy dopuszczały pod pewnymi warunkami odległość 1 m od granicy działki. Twierdzenie organu, zgodnie z którym stosownie do § 20 ust. 13 w zw. z ust. 2 wystarczająca byłaby odległość 2 m. od granicy z działką skarżącego, która była niezabudowana, jest (stosownie do § 20 ust. 2 Zarządzenia) uzasadnione dla budynku o średnim obciążeniu ogniowym w kG drewna na m2 nie przekraczającym 25 kG/ m2. Należy jednakże uznać za zasadny podnoszony w skardze zarzut błędnej wykładni § 20 ust. 14 Zarządzenia poprzez uznanie, iż budynek zlokalizowany ścianą z oknem i drzwiami w odległości 1,27 m od granicy wybudowany został zgodnie z obowiązującymi w dacie jego budowy przepisami technicznymi. Podkreślenia jednak wymaga fakt, że samo naruszenie przepisów techniczno-budowlanych nie jest warunkiem wystarczającym do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. Gdyby taka była wola prawodawcy to normie tej nadałby on zupełnie inną treść odnoszącą się wyłącznie m.in. do naruszenia obowiązujących warunków technicznych. W konsekwencji należy przyjąć, że z naruszeniem warunków technicznych (w okolicznościach niniejszej sprawy -norm odległościowych) powinno wiązać się powstaniem niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, czego spełnienie w analizowanej sprawie nie zostało wykazane i nie jest też wskazywane przez stronę skarżącą. Należy także zważyć, że organ nakazał usunięcie materiału palnego znajdującego się w ścianie zachodniej budynku, w postaci ościeżnic okiennych oraz wypełnienie otworów okiennych materiałem o odporności ogniowej El 30, co czyni zadość wymogom stawianym ścianie oddzielenia przeciwpożarowego stosownie do § 232 pkt 6 obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu niewłaściwej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 orz art. 40 p.b. Sąd stwierdza, iż nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał bowiem analizy wszystkich przesłanek określonych w powołanych przepisach i pomimo stwierdzenia braku naruszenia norm odległościowych, zasadnie nakazał wykonanie robót budowlanych dotyczących zachodniej ściany budynku, odpowiadających wymogom ściany przeciwpożarowej.
Reasumując, rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd miał przy tym na uwadze, że ewentualne uchylenie decyzji organu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania jest możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc - jedynie wówczas - jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
dc