II SA/Łd 71/13

II SA/Łd 71/13 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2013-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Renata Kubot-Szustowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OZ 1158/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
par. 1 ust. 1, par. 1 ust. 2, par. 12 ust. 1, par. 13 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 477 8 par 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Protokolant specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 roku sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku związku inwalidztwa ze służbą w policji postanawia odrzucić skargę. LS
Uzasadnienie
R. L. wniósł skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie stwierdzenia braku związku inwalidztwa ze służbą w policji.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, mocą orzeczenia z dnia [...] roku Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w Ł. uznała R. L. za inwalidę oraz zaliczyła od dnia 31 lipca 1997 roku do dnia 13 marca 2007 roku do trzeciej grupy inwalidztwa i od dnia 14 marca 2007 roku do drugiej grupy inwalidztwa. Jednocześnie organ uznał, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. R. L. jest częściowo niezdolny do pracy, nie wymaga opieki innej osoby. Inwalidztwo ma charakter trwały, zatem nie ma potrzeby przeprowadzania kolejnych badań. Stwierdzone schorzenie główne pod postacią osobowości nieprawidłowej powoduje całkowitą niezdolność do służby w Policji, a także częściową niezdolność do pracy zarobkowej poza resortem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. L. wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie orzeczenia z dnia [...] roku wskazał w szczególności, iż organ uporczywie nie stosuje się do wytycznych zawartych we wcześniejszych wyrokach sądu administracyjnego, ani nie rozpatrzył całości materiału dowodowego. Orzeczenie jest sprzeczne z wynikami badań psychiatrycznych, a stwierdzenie, iż inwalidztwo wynika wyłącznie ze schorzenia nazwanego osobowością nieprawidłową i pozostaje bez związku ze służbą w Policji jest niezgodne ze zgromadzonymi dowodami. Uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia jest niepełne, niezrozumiałe i nielogiczne. W motywach skargi jej autor przedstawił zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kontestowanemu rozstrzygnięciu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznacza przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Powołany katalog skarg na określone działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.
Zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] roku o zaliczeniu skarżącego we wskazanym okresie do drugiej lub trzeciej grupy inwalidzkiej oraz stwierdzenia braku związku inwalidztwa ze służbą w Policji.
Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 roku w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m. in. orzekają również o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 roku). Wojewódzkie komisje lekarskie są, zatem właściwe w zakresie badań medycznych i wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, a także w szczególności o stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 roku).
Z kolei zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji określone są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 roku w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wydane w stosunku do skarżącego orzeczenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w Ł. nastąpiło w trybie powyższych regulacji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 roku w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723 ze zm.), wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 roku Nr 8, poz. 67 ze zm.).
Jak wynika z treści rozdziału drugiego rozporządzenia z dnia 16 stycznia 1995 roku komisja lekarska wydaje orzeczenie w zakresie zaliczenia do jednej z grup inwalidztwa, określa czy funkcjonariusz jest zdolny do pracy, określa grupę inwalidzką, datę powstania inwalidztwa, ustala czy zachodzi potrzeba leczenia, czy inwalida wymaga pomocy osoby drugiej oraz czy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane dla celów rentowych na podstawie powołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie mamy więc do czynienia ze sprawą administracyjnoprawną. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia niezdolności do służby, związku powstałego schorzenia ze służbą oraz ustalenie inwalidztwa, związku inwalidztwa ze służbą w Policji, należy bowiem do spraw dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy rentowe na podstawie ogólnej zasady wynikającej z art. 4778 § 1 k.p.c. należą do właściwości rzeczowej sądu powszechnego, to jest Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Na tą natomiast kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną, nie mieści się także w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – i jako taka – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Reprezentowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por np. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2013 roku, sygn. akt: I OSK 251/13 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 17 grudnia 2012 roku, sygn. akt: III SA/Łd 926/12; w Warszawie z dnia 16 lutego 2011 roku, sygn. akt: II SA/Wa 2144/10; w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2010 roku, sygn. akt: III SA/Gd 68/10; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konkluzji wyjaśnić należy, iż Sąd, do którego wpłynęła skarga jest zobowiązany z urzędu do badania swojej właściwości w sprawie. Sąd nie jest zwolniony z tego obowiązku nawet w sytuacji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdy sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Przyjęte rozstrzygnięcie nie narusza zasady określonej w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem kwestię właściwości Sąd bierze pod uwagę z urzędu, a z art. 4778 k.p.c. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż sprawa skarżącego należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego. To, iż sprawa należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego powoduje, że nie ma ona charakteru sprawy administracyjnej, a zatem zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.
ko
Zdanie odrębne
Uzasadnienie zdania odrębnego
Na podstawie art. 137 § 2 w zw. z art.166 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., zgłaszam zdanie odrębne od postanowienia z dnia 27 czerwca 2013r., ponieważ nie zgadzam się z treścią podjętego rozstrzygnięcia.
W mojej ocenie, pogląd o niedopuszczalności skargi w niniejszej sprawie z uwagi na to, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jest błędny. Pozostaje on bowiem w sprzeczności z poglądami prawnymi, wyrażanymi w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia sygn.akt II SA/Łd 1446/99 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach o sygn.akt II SA/Łd 210/02, III SA/Łd 833/04, III SA/Łd 337/05, III SA/Łd 364/07, III SA/Łd 659/09, III SA/Łd 97/10, II SA/Łd 1050/10, II SA/Łd 924/11, wydanych w tej samej sprawie. W każdej z powyższych spraw sądowoadministracyjnych zapadały wyroki merytorycznie rozpoznające skargi, wniesione przez R. L. (skargi te były każdorazowo uwzględniane a wydawane orzeczenia uchylane), w każdej też przyjmowano dopuszczalność drogi postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażając stanowisko w tym zakresie expressis verbis w uzasadnieniach rozstrzygnięć.
Stosowanie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473).
Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn.akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn.akt IV SA 527/97 Lex nr 47275).
Wątpliwość prawna objęta oceną prawną, wyrażoną w orzeczeniu sądu w danej sprawie nie może być też przedmiotem wyjaśniania w tej samej sprawie. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 czerwca 1999r., sygn.akt OPS 4/99, ONSA 1999/4/118).
Związanie oceną prawną wyłączone jest jedynie w sytuacji, gdy ocena wrażona w orzeczeniu została uchylona w prawem określonym trybie lub jeżeli uległy zmianie przepisy prawne, stanowiące podstawę tej oceny. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001r., sygn.akt III SA 3377/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 54000 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., sygn.at III RN 130/97, OSNAP 1999/1/2)
W rozpoznawanej sprawie pomiędzy datą wydanych w sprawie poprzednio rozstrzygnięć a datą rozpoznania sprawy niniejszej nie nastąpiła zmiana stanu prawnego. Okoliczność natomiast, iż w wyrokach sądów administracyjnych, wydawanych w podobnych sprawach, reprezentowany jest podgląd, iż sprawa, której przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie okręgowej komisji lekarskiej, nie ma charakteru sprawy administracyjnej i jako taka nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Stanowisko to pozostaje bowiem w sprzeczności z poglądem, wyrażonym w prawomocnych wyrokach, wydawanych na przestrzeni 10 lat w sprawie niniejszej.
W mojej ocenie, związanie poglądem prawnym w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., dotyczy również właściwości sądu. Fakt, iż właściwość wspomniana podlega badaniu z urzędu okoliczności tej nie zmienia. Skoro bowiem przepis art. 58 § 4 p.p.s.a. przewiduje sytuację, w których wiążący dla określenia właściwości sądu administracyjnego jest pogląd sądu powszechnego o braku własnej właściwości, to tym bardziej pogląd sądu administracyjnego, wyrażony w danej sprawie, właściwość tę ustalający, wiąże kolejne składy orzekające w tej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, uważam wydane rozstrzygniecie za nieprawidłowe.
LS