Orzeczenie · 2025-12-02

II SA/Łd 709/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-12-02
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanedostęp do aktstrona postępowaniainteres prawnyKodeks postępowania administracyjnegoWojewódzki Sąd Administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi D.A. i T.A. na postanowienie Wojewody Łódzkiego odmawiające im wglądu do akt sprawy zakończonej wydaniem pozwolenia na budowę. Skarżące twierdziły, że mają interes prawny jako właścicielki sąsiednich nieruchomości i zarzucały naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących dostępu do akt. Wojewoda odmówił, argumentując, że skarżące nie wykazały, iż inwestycja oddziałuje na ich nieruchomości w sposób określony w Prawie budowlanym, a ich interes ma charakter jedynie faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszym wyroku sygn. II SA/Łd 732/22, który przesądził, że skarżące nie posiadają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ nie wykazały, aby inwestycja ograniczała ich prawo własności lub zagospodarowania nieruchomości w sposób określony przepisami prawa. Sąd podkreślił, że dostęp do akt przysługuje wyłącznie stronom postępowania, a interes faktyczny, taki jak potencjalne uciążliwości związane z hałasem czy ruchem, nie daje podstaw do uznania kogoś za stronę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz prawa do wglądu do akt sprawy dla sąsiadów inwestycji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie status strony nie został przyznany sąsiadom inwestycji budowlanej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie był stroną postępowania o pozwolenie na budowę, ma prawo do wglądu w akta tej sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do wglądu w akta sprawy przysługuje wyłącznie stronom postępowania administracyjnego. Interes faktyczny, taki jak potencjalne uciążliwości związane z inwestycją, nie nadaje statusu strony.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszym orzecznictwie, zgodnie z którym status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę wymaga wykazania, że inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości wynikające z przepisów prawa. Interes faktyczny, np. związany z hałasem czy ruchem, nie jest wystarczający.

Jakie są kryteria uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego w kontekście Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stroną jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W Prawie budowlanym, status strony sąsiada wynika z oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość, które ogranicza jej zagospodarowanie na podstawie przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 28 k.p.a. oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wyjaśniając, że wpływ inwestycji musi być prawnie relewantny i ograniczać możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, a nie być jedynie faktycznym oddziaływaniem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Wojewody Łódzkiego odmawiające wyrażenia zgody na wgląd w akta sprawy dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zakres jawności jest ograniczony podmiotowo do stron postępowania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości, jeśli inwestycja powoduje ograniczenia w ich zagospodarowaniu.

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 74 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawia udostępnienia akt, gdyby mogło to naruszyć określone interesy lub gdy żądanie dotyczy informacji niejawnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów i sądów oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności.

k.c. art. 145 § § 3

Kodeks cywilny

Służebność drogi koniecznej.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżące nie wykazały, że posiadają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ nie udowodniły, aby inwestycja powodowała ograniczenia w ich prawie własności lub zagospodarowania nieruchomości wynikające z przepisów prawa. • Interes prawny skarżących nie wynika z przepisów prawa budowlanego, a ich zarzuty dotyczą jedynie interesu faktycznego, który nie jest chroniony w postępowaniu administracyjnym. • Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu dotyczącym statusu stron.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 9, 10, 73 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 § 1 k.p.a. poprzez udaremnianie dostępu do akt. • Zarzuty naruszenia art. 74 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, gdy żądania nie dotyczą spraw niejawnych ani interesu publicznego, a jedynie interesu prawnego skarżących. • Zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 77 §1 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń faktycznych z rzeczywistym stanem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie orzeka merytorycznie, lecz bada zgodność z prawem. • Jawność względna (wewnętrzna) postępowania administracyjnego. • Postępowanie w przedmiocie udostępnienia akt sprawy ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania zasadniczego. • Krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania zasadniczego. • Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu. • Skutki funkcjonowania projektowanej zabudowy takie jak hałas czy wzmożony ruch samochodowy nie decydują o statusie strony właścicieli nieruchomości na nie narażonych.

Skład orzekający

Robert Adamczewski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Porczyński

sędzia

Michał Zbrojewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę oraz prawa do wglądu do akt sprawy dla sąsiadów inwestycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie status strony nie został przyznany sąsiadom inwestycji budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników procesowych i budowlanych, ponieważ precyzuje zasady dostępu do akt i definicję strony w kontekście Prawa budowlanego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy sąsiad inwestycji budowlanej zawsze ma prawo wglądu do akt sprawy? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst