II SA/Łd 706/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący K. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – [...] Oddziału w Łodzi, dotyczącą zajęcia jego wierzytelności i dokonywania potrąceń z renty. Skarżący podniósł, że nie otrzymał żadnej decyzji administracyjnej stwierdzającej pobranie nienależnego świadczenia ani wezwania do jego zwrotu, co jego zdaniem czyni potrącenia bezpodstawnymi. Powołał się na art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wymaga decyzji organu rentowego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd, po analizie przepisów, uznał skargę za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. Wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, potrącenie kwot zasiłków z renty lub emerytury następuje z mocy prawa, gdy świadczenia te zostały wypłacone za okres, za który przysługiwał zasiłek. Podkreślono, że taka regulacja ma bezwzględnie obowiązujący charakter i obliguje ZUS do dokonania potrącenia. Kontrola prawidłowości przyznania i stosowania tej instytucji leży poza kognicją sądów administracyjnych, a należy do właściwości sądów powszechnych. Zaskarżona czynność nie stanowi aktu lub czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd postanowił odrzucić skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących potrąceń z rent/emerytur dokonywanych przez ZUS na podstawie przepisów o pomocy społecznej.
Dotyczy konkretnej sytuacji potrącenia z renty na podstawie ustawy o pomocy społecznej; nie dotyczy innych form egzekucji lub potrąceń.
Zagadnienia prawne (1)
Czy czynność ZUS polegająca na zajęciu wierzytelności i potrąceniach z renty, bez wcześniejszej decyzji administracyjnej o nienależnie pobranym świadczeniu, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka czynność nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ potrącenie następuje z mocy prawa na podstawie ustawy o pomocy społecznej, a kontrola prawidłowości leży w gestii sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi i stwierdził, że zaskarżona czynność ZUS nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. Potrącenie z renty następuje z mocy prawa na podstawie art. 99 ustawy o pomocy społecznej, a jego prawidłowość jest badana przez sądy powszechne.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 99 § 1 i 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
o.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.k.a.s.
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
p.p.s.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenie z renty następuje z mocy prawa na podstawie ustawy o pomocy społecznej. • Kontrola prawidłowości potrąceń leży w gestii sądów powszechnych, a nie administracyjnych. • Zaskarżona czynność nie jest aktem lub czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Brak wcześniejszej decyzji administracyjnej o nienależnie pobranym świadczeniu uniemożliwia potrącenia. • Potrącenia naruszają zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
potrącenie pobranych tytułem zasiłku kwot za okres, za który przyznano emeryturę/rentę, następuje z mocy prawa • Kontrola prawidłowości przyznania i stosowania instytucji potrącenia świadczeń emerytalno-rentowych leży jednak poza kognicją sądów administracyjnych
Skład orzekający
Piotr Mikołajczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących potrąceń z rent/emerytur dokonywanych przez ZUS na podstawie przepisów o pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji potrącenia z renty na podstawie ustawy o pomocy społecznej; nie dotyczy innych form egzekucji lub potrąceń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną granicę między kognicją sądów administracyjnych a sądów powszechnych w kontekście świadczeń ZUS i pomocy społecznej.
“Kiedy ZUS może potrącić pieniądze z Twojej renty bez decyzji? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.