II SA/Łd 706/25

II SA/Łd 706/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 58 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 27 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – [...] Oddziału w Łodzi w przedmiocie zajęcia wierzytelności i potrąceń z renty p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – [...] Oddziału w Łodzi w przedmiocie zajęcia wierzytelności i potrąceń z renty. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 20 sierpnia 2025 r. otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, iż od września 2025 r. będą dokonywane potrącenia z jego renty na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi. Nigdy jednak wcześniej nie otrzymał żadnej decyzji administracyjnej stwierdzającej, iż pobrał nienależne świadczenie ani wezwania do jego zwrotu. Zdaniem skarżącego brak takiej decyzji uniemożliwia organowi prowadzenie egzekucji i dokonywanie potrąceń. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi wyłącznie na podstawie decyzji organu rentowego. Skoro decyzja nie została wydana i doręczona, dokonane potrącenia stanowią czynność pozbawioną podstawy prawnej. Organ, podejmując wobec niego czynności naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi powinien wyjaśnić stan faktyczny sprawy i działać na podstawie oraz w granicach prawa.
W odpowiedzi na skargę organ administracji, reprezentowany przez r.pr. M. K. wniósł o jej odrzucenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednakże przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W tym celu omówienia wymagają przepisy prawa regulujące właściwość działania sądów administracyjnych.
Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie do sądu zaskarżona została czynność ZUS polegająca na zajęciu wierzytelności i potrąceń z renty. Warto zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 99 ust. 1 i 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej (...). Kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż przyznana za ten okres kwota emerytury lub renty. Z przywołanej regulacji wynika, że potrącenie pobranych tytułem zasiłku kwot za okres, za który przyznano emeryturę/rentę, następuje z mocy prawa. Oznacza to, że przepis ten mając bezwzględnie obowiązujący charakter, obliguje Zakład Ubezpieczeń Społecznych do dokonania potrącenia. Kontrola prawidłowości przyznania i stosowania instytucji potrącenia świadczeń emerytalno-rentowych leży jednak poza kognicją sądów administracyjnych, bowiem odbywa się w ramach postępowania przez sądem powszechnym. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 11 marca 2011 r., I OSK 1942/10; wyrok WSA w Szczecinie z 19 listopada 2015 r., II SA/Sz 578/15; wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r., I OSK 756/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe okoliczności sprawy prowadzą do wniosku, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie należy do katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym brak jest przepisów, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zaskarżona do sądu czynność nie stanowi bowiem aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w postanowieniu.
dc