II SA/Łd 704/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-03-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlanyochrona zabytkówuzgodnieniedecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAorgan administracjimyjnia samochodowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie pozwolenia na budowę myjni, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na budowę myjni samochodowej, gdzie kluczowym zarzutem było brak wymaganego uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, wskazując, że postanowienie konserwatora zabytków, które stanowiło podstawę odmowy, zostało ostatecznie uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W związku z tym, brak było podstawy prawnej do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę E. Spółki z o.o. Sp. k. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę myjni samochodowej. Podstawą odmowy było m.in. brak wymaganego uzgodnienia z Łódzkim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który uznał, że planowana inwestycja zaburzy historyczny układ przestrzenny. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, wskazując, że postanowienie konserwatora zabytków nie było prawomocne, gdyż zostało zaskarżone. W toku postępowania sądowego okazało się, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił postanowienie konserwatora zabytków i umorzył postępowanie w tej sprawie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że decyzje organów administracji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ opierały się na akcie (postanowieniu konserwatora), który został wyeliminowany z obrotu prawnego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja oparta na akcie, który został wyeliminowany z obrotu prawnego, jest wadliwa i podlega uchyleniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienie konserwatora zabytków, które było podstawą odmowy pozwolenia na budowę, zostało ostatecznie uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W związku z tym, brak było podstawy prawnej do utrzymania w mocy decyzji organów administracji, które opierały się na tym uchylonym postanowieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Prawo budowlane art. 39 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 39 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Dz.U. 2020 poz 471 art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2020 poz 471 art. 39 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 39 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

ustawa covidowa art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie konserwatora zabytków, stanowiące podstawę odmowy pozwolenia na budowę, zostało ostatecznie uchylone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na budowę nastąpiło przed ostatecznym rozstrzygnięciem kwestii uzgodnienia z konserwatorem zabytków, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

brak wymaganego uzgodnienia projektu budowlanego z Łódzkim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 lutego 2022 r. zostało uchylone ostatecznym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego brak jest aktualnie w obrocie prawnym wymaganego tym przepisem uzgodnienia wada zaskarżonej decyzji powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego

Skład orzekający

Jarosław Czerw

przewodniczący

Marcin Olejniczak

sprawozdawca

Agata Sobieszek-Krzywicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgodnień z konserwatorem zabytków w procesie budowlanym oraz konsekwencji prawnych uchylenia postanowień stanowiących podstawę decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie kluczowe było uchylenie postanowienia organu uzgadniającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli pierwotne merytoryczne zastrzeżenia (np. konserwatorskie) mogły być zasadne. Podkreśla wagę prawidłowego przebiegu postępowania.

Błąd proceduralny organu zniweczył odmowę pozwolenia na budowę myjni.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 704/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 471
art. 36 ust. 3, art. 39 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 259
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 106 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 6 lipca 2022 r. nr 177/2022, znak: GPB-III.7721.139.2022 KT w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 10 maja 2022 roku nr 266/2022 znak: WAB.6740.371.2021. MR
Uzasadnienie
Wojewoda Łódzki, decyzją z 6 lipca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z 10 maja 2022 r., którą odmówiono E. spółce z o.o., Spółce Komandytowej w Ł. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę myjni bezdotykowej samochodów osobowych wraz z instalacjami: wodną, elektryczną, kanalizacji sanitarnej oraz deszczową, na działkach o nr [...], [...], w obrębie [...], w T.
Z akt sprawy wynika, że 17 maja 2021 r. spółka wniosła o pozwolenie na budowę ww. myjni, załączając do wniosku cztery egzemplarze projektu budowlanego i oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 12 stycznia 2022 r., Starosta Tomaszowski wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o uzgodnienie ww. zamierzenia budowlanego.
W odpowiedzi Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków, postanowieniem z 14 lutego 2022 r. nie uzgodnił budowy myjni, stwierdzając, że obszar inwestycji oznaczony jest w planie jako teren zabudowy usługowej. Ulica [...] jest jedną z głównych ulic w T. Mając na uwadze ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz do analizę otoczenia (przeważająca zabudowa mieszkalna oraz nieliczne usługi w parterze budynków), organ uzgadniający stwierdził się, że realizacja zamierzenia polegającego na budowie myjni bezdotykowej samochodów osobowych przy ul. [...] w T. zaburzy historyczny układ przestrzenny. Budowa obiektów usługowych typu myjnia samochodowa powinna być lokalizowana poza historycznymi centrami miast, ewentualnie w miejscach niewidocznych z przestrzeni publicznej, tak by nie wprowadzać dodatkowego chaosu przestrzennego. Dlatego dopuszczalne jest wybudowanie myjni w głębi posesji w taki sposób, by w przyszłości umożliwić powstanie budynku usługowego, zgodnie z § 30 pkt 1 w/w uchwały, w pierzei ulicy [...]".
W dalszej kolejności organ pierwszej instancji wspomnianą decyzją z 10 maja 2022 r., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spółce pozwolenia na budowę przedmiotowej myjni.
Utrzymując w mocy powyższą decyzję Wojewoda Łódzki wyjaśnił, że w związku z dołączeniem do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę 4 egzemplarzy projektu budowlanego, zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Powyższe wiąże się również z koniecznością zastosowania art. 27 ust 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, stanowiącego, iż do zamierzeń budowlanych, realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, przepisy, m.in. ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, pomimo złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę 17 maja 2021 r., zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
Dalej organ wskazał, że jak wynika z projektu budowlanego, planowana inwestycja polega na budowie bezdotykowej myjni samochodowej na cztery stanowiska z wolnostojącym, parterowym kontenerem. Dodatkowo, w ramach inwestycji projektuje się instalacje zewnętrzne: wodną, kanalizacyjną, deszczową oraz elektryczną - wzl. Odprowadzenie wód opadowych z dachu myjni oraz terenu utwardzonego do istniejącej kanalizacji deszczowej. Wymiary płyty betonowej wynoszą 23,25 m x 6,6 m przy wysokości maksymalnej 4,24 m. Powierzchnia zabudowy ma stanowić 152,13 m2, powierzchnia wynajmowanej działki - 177,13 m2 przy powierzchni działek [...] i [...] wynoszącej 2597 m2. Wskazane działki objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym Uchwałą Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 25 maja 2017 r., nr XLVI/417/2017 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie ulicy [...] w T. (Dz. Urz. województwa łódzkiego z dnia 14 czerwca 2017 r. poz. 2834). Działki inwestycyjne znajdują się w granicach jednostki planistycznej, oznaczonej symbolem 3.01.U, dla której podstawowe przeznaczenie stanowi zabudowa usługowa. Zgodnie z rozdziałem 3 § 30, teren 3.01.U położony jest w strefie ochrony konserwatorskiej historycznego układu przestrzennego i ustalono zakaz realizacji budynków gospodarczych, gospodarczo - garażowych i garażowych Ponadto, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej - 20 % z zastrzeżeniem pkt 5, gdyż dopuszcza się zmniejszenie udziału powierzchni biologicznie czynnej do 0 % pod warunkiem odprowadzenia wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej, do dołów (studni) chłonnych, do zbiorników retencyjnych lub retencyjno-odparowujących, do systemów rozsączających, do rzeki lub do innych odbiorników w sposób zgodny z przepisami odrębnymi. Jak stanowi § 30 pkt 6 i 7 maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy ma stanowić 60 %, a intensywność zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej minimalna - 0,3, natomiast maksymalna - 2,5. Zgodnie z zapisami planu miejscowego, maksymalna wysokość zabudowy może wynosić 16 m oraz dopuszcza się dachy dwu lub wielospadowe o kącie nachylenia połaci od 5° do 35°, przeciwległe połacie dachu o jednakowych kątach nachylenia lub dachy płaskie.
Wojewoda dodał, że jak wynika z dokumentacji projektowej, inwestycja obejmuje budowę myjni samochodowej bezdotykowej z kontenerem wraz instalacjami wewnętrznymi. Odprowadzenie wód opadowych z dachu myjni oraz terenu utwardzonego do istniejącej kanalizacji deszczowej, zatem dopuszcza się zmniejszenie udziału powierzchni biologicznej. Maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy względem działek [...] i [...] w T. wynosi około 6,1 %. Jak stanowi przedłożona dokumentacja projektowa, maksymalna wysokość obiektu ma być równa 4,24 m przy zastosowaniu dachu płaskiego. Zatem, organ uznał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie ulicy [...] w T.
Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 39 ust. 1 prawa budowlanego przypomniał, że Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków, postanowieniem z 14 lutego 2022 r. odmówił uzgodnienia budowy przedmiotowej myjni. Postanowienie zostało nadane w placówce pocztowej 15 lutego 2022 r. i wpłynęło do Starosty Tomaszowskiego w dniu 18 lutego 2022 r. Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków, wydając 14 lutego 2022 r. postanowienie zajął stanowisko z zachowaniem ustawowego terminu 30 dni. Nadto Wojewoda Łódzki, mając na uwadze treść pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Łodzi z 29 marca 2022 r., przyjął, że ww. postanowienie z 14 lutego 2022 r. jest ostateczne, gdyż inwestor nie podjął przesyłki, w której zostało mu ono wysłane, zatem zostało ono doręczone w trybie awizo. Wojewoda podkreślił przy tym, że stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 p.b. jest wiążące dla organu właściwego w sprawie pozwolenia na budowę.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że budowa myjni samochodowej jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022r. poz. 1029 ze zm.). W tej sytuacji należy rozważyć, czy jest ona wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Zgodnie z opisem technicznym, str. 63 Projektu budowlanego - "Ścieki z myjni samochodowej przed odprowadzeniem do kanalizacji miejskiej zostaną podczyszczone w osadniku i separatorze kondensacyjnym". W ocenie organu, ujęte w przepisie § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obejmują instalacje służące oczyszczaniu ścieków przemysłowych, bez względu na ładunek zawartych w nich zanieczyszczeń. Rozważając, czy dana instalacja podlega wyłączeniu, należy brać pod uwagę sam fakt wystąpienia substancji szkodliwych w ściekach, nie należy natomiast odnosić się do ewentualnego przekroczenia "dopuszczalnych wartości" ustalonych rozporządzeniem. Z projektu budowlanego oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy przeprowadzono analizę w tym zakresie. Wskazano także, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w Piotrkowie Trybunalskim w dniu 14 września 2021 r., udzieliło spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do kanalizacji innego podmiotu ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego powstających w trakcie funkcjonowania myjni samochodowej, położonej przy ul. [...] w T. Organ zbadał również zgodność inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi, określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie znajdując uchybień w tym zakresie.
W konkluzji Wojewoda Łódzki stwierdził, iż w związku z brakiem wymaganego uzgodnienia projektu budowlanego z Łódzkim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 3 prawa budowlanego, należało decyzję Starosty Tomaszowskiego utrzymać w mocy.
W skardze spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., w zw. z art. 39 ust. 3 i 4 prawa budowlanego, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pomimo, że rozstrzygnięcie wstępne w postaci postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 lutego 2022r. nie jest prawomocne, gdyż zostało przez inwestora zaskarżone za pośrednictwem złożonego zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, który został uwzględniony, wobec czego doszło do skutecznego wniesienia środka odwoławczego od ww. postanowienia.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że inwestor skierował do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 14 lutego 2022 r., załączając jednocześnie stosowny środek zażaleniowy, wskutek spostrzeżonych uchybień odnośnie nadania ww. postanowienia, uniemożliwiającego skuteczne doręczenie do rąk własnych pełnomocnikowi inwestora. W wyniku rozpoznania wniosku, Łódzki Wojewódzki Konserwator Zabytków przyznał rację inwestorowi, potwierdzając iż wina leżała po stronie pracownika organu, który błędnie zaadresował przesyłkę zawierającą postanowienie z 14 lutego 2022 r., co w konsekwencji sprawiło, iż inwestor nie miał możliwości zapoznania się w terminie z treścią postanowienia i złożenia środka zażaleniowego. W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej, wobec utraty waloru ostateczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, determinującego orzeczenie co do istoty sprawy, jak i podniesionej argumentacji zaprezentowanej wyżej, skarga jest całkowicie zasadna.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Przy piśmie z 22 listopada 2022 r. Wojewoda Łódzki nadesłał postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 15 listopada 2022 r., którym uchylono w całości ww. postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 lutego 2022 r. o braku uzgodnienia budowy przedmiotowej myjni i umorzono postepowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji w tej sprawie.
Postanowieniem z 9 grudnia 2022 r. tutejszy sąd zawiesił postepowanie do momentu upływu terminu do wniesienia skargi na ww. postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Postanowieniem z 24 stycznia 2023 r. podjęto zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 17 lutego 2023 r. sprawa zostały skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 16 września 2022 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim, przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że uczestnik postepowania nie potwierdził możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione drodze zarządzenia z 17 lutego 2023 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Mając powyższe na uwadze sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Materialną podstawę wydanego rozstrzygnięcia, stanowił art. 39 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków wydaje właściwy organ architektoniczno - budowlany w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
W orzecznictwie już wielokrotnie wspominano, że forma "uzgodnienia" zakłada współdziałanie organów, z których jeden, w tym przypadku organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadzi postępowanie główne, a drugi (wojewódzki konserwator zabytków) postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne), przy czym w celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, poprzedzające ją stanowisko organu współdziałającego wyrażane jest natomiast w formie postanowienia. Z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. wynika bowiem, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od rozstrzygnięcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1), co następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5). Ponadto w orzecznictwie sądowym wskazuje się konsekwentnie, że organ prowadzący postępowanie główne jest związany faktem wydania postanowienia uzgodnieniowego dopóty, dopóki postanowienie to nie zostanie wyeliminowane w odpowiednim trybie z obrotu prawnego i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne postanowienie (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II GSK 2030/11 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto niezasięgnięcie przed wydaniem decyzji wymaganego przez prawo stanowiska innego organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, ale może uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 (zob. wyrok NSA z 30 września 1998 r., IV SA 1731/96). Dodać wypada, że organ prowadzący postępowanie główne powinien wydać decyzję administracyjną dopiero wówczas, gdy postanowienie zawierające stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków stanie się ostateczne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 9 listopada 1998 r., OPS 8/89, ONSA 1999, nr 1, poz. 7). Jeśli zatem postępowanie wymagało uzgodnienia, o jakim mowa w art. 39 ust. 3 prawa budowlanego, niezbędne było wydanie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ostatecznego postanowienia w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że do naruszenia art. 106 § 1 k.p.a. dojdzie również wówczas, gdy decyzja postępowaniu głównym zostanie wydana przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska (zob. ww. uchwała NSA z 9 listopada 1998 r. oraz wyrok NSA z 26 listopada 1999 r., IV SA 1512/98).
W niniejszej sprawie, stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi z 14 lutego 2022 r., którym organ nie uzgodnił budowy przedmiotowej myjni zostało uchylone ostatecznym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 15 listopada 2022 r., a jednocześnie organ odwoławczy umorzył postępowanie w tym zakresie, wskazując, że została już wydana zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody Łódzkiego z 6 lipca 2022 r., a decyzja ta jest ostateczna.
W konsekwencji powyższego wyeliminowano z obrotu prawnego rozstrzygnięcie, które było materialną podstawą wydania decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie. Skutkować to musi stwierdzeniem, że w chwili obecnej brak jest podstaw do funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę myjni bezdotykowej samochodów osobowych wraz z instalacjami: wodną, elektryczną, kanalizacji sanitarnej oraz deszczową, na działkach o nr [...], [...], w obrębie [...], w T.
Zaskarżona decyzja za podstawę odmowy do wydania pozwolenia uznaje wyeliminowany z obrotu prawnego akt w postaci postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi z 14 lutego 2022 r. Tym samym, w konsekwencji uchylenia tegoż postanowienia naruszony został przepis art. 39 ust. 3 ustawy prawo budowlane. Brak jest bowiem aktualnie w obrocie prawnym wymaganego tym przepisem uzgodnienia. Opisana wada zaskarżonej decyzji powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.
Dodać należy, że decyzje konserwatora zabytków w postępowaniu o pozwolenie na budowę, stanowią wymagane prawem stanowisko innego organu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Oznacza to, że wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego, stanowi podstawę wznowienia postępowania. Z kolei, naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest podstawą do uchylenia decyzji w sprawie o pozwolenie na budowę (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.).
Wobec powyższego sąd, na podstawie wskazanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
k.ż.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI