II SA/Łd 702/22

II SA/Łd 702/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 667/23 - Wyrok NSA z 2024-06-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 42 par. 1, art. 43, art. 63 par. 1, art. 134, art. 141, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Spółki Wodnej [...] w likwidacji z siedzibą w S. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 102/2022 znak WOP.7722.486.2022.DB w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy dotyczącej postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Łd 702/22
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 27 czerwca 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zażalenie Spółki Wodnej [...] w likwidacji na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 12 maja 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, ze w dniu 06 maja 2022 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie wpłynął wniosek Spółki Wodnej [...] w likwidacji z siedzibą w S., reprezentowanej przez J.H., zamieszkałego w S., ul. [...] o "wydanie na podstawie art. 122f § 1 w związku z art. 122a § 2 Kpa postanowienia zaświadczającego o milczącym załatwieniu sprawy dotyczącej zakończenia postępowania administracyjnego egzekucyjnego w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie nr 151/2013 z dnia 20.09.2013r., znak: PINB/7355/Sz/7/2008-2013, nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części obiektu stawowego pstrągowego, w skład której wchodzą: stawy pstrągowe oznaczone na mapie zasadniczej jako baseny: [...],[...],[...],[...]; kanały doprowadzające oznaczone na mapie jako: [...],[...],[...]; rurociąg oznaczony na mapie jako C na terenie na działki nr ewid. [...] w miejscowości S., ul. [...]".
Postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r., organ I instancji odmówił wydania żądanego zaświadczenia.
Organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 12 maja .2022r na którym znajduje się podpis V.T. (córki) oraz data 17 maja 2022 r.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono iż przedmiotowe postanowienie organu I instancji zostało doręczone V.T. (dorosłemu domownikowi) w dniu 17maja 2022 r.
Wobec powyższego uznano, że doręczenie przesyłki pocztowej skierowanej do J.H. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie nastąpiło z zachowaniem zasad statuowanych normą art. 42 i 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021 r,, poz.735 ze zm. – dalej k.p.a.)
Organ II instancji wyjaśnił dalej, że w aktach sprawy znajduje się zażalenie z dnia 24 maja 2022 r., wniesione drogą mailową oraz zażalenie nadane za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego w dniu 25 maja 2022 r. Fakt nadania potwierdza stempel pocztowy umieszczony na kopercie przesyłki nadanej przez Spółkę Wodną [...] w likwidacji, reprezentowaną przez J.H..
Powołując się na art. 63 § 1 k.p.a. podniesiono, że nie utożsamiać adresu mailowego organu z elektroniczną skrzynką podawczą i skoro zażalenie wniesione zostało zwykłym mailem, a nie poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, brak było podstaw do stosowania do niego wymogów z art. 63 § 3a k.p.a. oraz uznania, że w razie ich niespełnienia konieczne jest zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a.
Natomiast zażalenie wniesione w formie pisemnej w dniu 25 maja 2022 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 141 § 2 k.p.a.
Sumując wskazano, że w analizowanej sprawie nie wniesiono prośby o przywrócenie uchybionego terminu wraz z zażaleniem na postanowienie organu pierwszej instancji, natomiast przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości działania organu z urzędu w tym przedmiocie.
Na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 czerwca 2022 r., spółka reprezentowana przez likwidatora skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
Skarżonemu postanowieniu, zanucono naruszenie art. 145 §1 pkt 5 i 7 oraz art. 156 §1 k.p.a. i wniesiono na podstawie art. 138 §2 k.p.a. - o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz na podstawie art. 188 k.p.a. - o zawiadomienie Prokuratora o przysługującym mu prawie strony.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w toku prowadzonych postępowań administracyjnych przez 14 lat, krąg stron postępowań ulegał ciągłym zmianom i obejmował: spółkę (osoba prawna) lub J.H. oraz V. T. ( osoby fizyczne) mające siedzibę oraz zamieszkałych przy ul. [...],[...] S.. Niezależnie, której z powyższych osób dotyczyło pismo, adresowane było na ul. [...],[...] S. bez jednoznacznego określenia czy jest to osoba fizyczna czy prawna. Taki sposób adresowania pism wprowadzał - w ocenie strony - w błąd operatora pocztowego, powodując naruszenie art.40 w związku z art.42 k.p.a. Zdaniem autora skargi organy nadzoru budowlanego I i II instancji umyślnie doprowadzały Spółkę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości, wprowadzając w błąd oraz przedstawiając nieprawdziwy obraz stanu faktycznego i prawnego sprawy. Celem działania funkcjonariuszy organów nadzoru budowlanego I i II instancji mogło być uzyskanie korzyści majątkowej dla siebie oraz przez osoby trzecie, kosztem spółki.
W ocenie strony skutek prawny złożenia dotkniętego brakiem formalnym podania następuje w dniu, w którym wiadomość elektroniczna została wprowadzona do systemu teleinformatycznego organu. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszył przepisy prawa oraz zlekceważył ponieważ w rozpatrywanej sprawie zażalenie Spółki na piśmie zostało przesłane bez podpisu na pocztę elektroniczną organu w dniu 24 maja 2022 r., który został uzupełniony w dniu 25 maja 2022 r. w formie papierowej drogą pocztową.
Uwzględniając okoliczność faktyczną, iż organy nadzoru budowlanego umyślnie przewlekają postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie przez 14 lat – autor skargi wniósł jak na wstępie.
W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2022 r. , stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądu do wskazania umocowania do reprezentacji spółki, J. H. przesłał odpis uchwały walnego zgromadzania Spółki Wonnej [...] w S. nr [...] r., podjętej w dniu [...] r. w sprawie powołania likwidatora J. H., który wstąpi w prawa i obowiązki zarządu, w tym do reprezentowania spółki na zewnątrz.
W piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2022 r. likwidator spółki podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie prowadzi postępowanie egzekucyjne w tożsamej sprawie w stosunku do V. T. Autor pisma wskazał, że z jego wiedzy wynika, iż brak jest pełnej dokumentacji dotyczącej tego postępowanie. Dodał również, że w jej ocenie spółkę [...] w likwidacji reprezentuje J. H. jako likwidator. Nie można więc podzielić argumentacji organu, iż skoro doręczono korespondencję adresowaną do spółki osobie nieuprawnionej, a mianowicie V.T., to jest to doręczenie prawidłowe ponieważ strona postepowania nie jest osoba fizyczna a spółka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym , na które służy zażalenie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest ono prawidłowe. Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postepowaniu jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia, że zażalenie od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bełchatowie z dnia 12 maja 2022 r. (w sprawie odmowy wydania żądanego zaświadczenia) zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Mając na uwadze tak zakreślony przedmiot sądowej kontroli trzeba podkreślić, że wszelkie zarzuty koncentrujące się wokół nieprawidłowości dotyczących innych postępowań (w tym egzekucyjnych) z udziałem spółki (oraz innych osób z nią związanych) nie mogą być oceniane w postępowaniu dotyczącym legalności postanowienia stwierdzającego wniesienia zażalenia (od postanowienia w sprawie wydania żądanego zaświadczenia) z uchybieniem terminu.
Zgodnie z art. 141 k.p.a na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.
Natomiast w myśl art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną, nie zależy od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianemu w art. 134 k.p.a. ( Komentarz do kpa pod red prof. R. Hausera i M. Wierzbowskiego , Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 564).
Istota spora w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny: po pierwsze - czy prawidłowo zostało doręczone postanowienie, od którego skarżący wniósł zażalenie i po drugie - czy pismo wniesione na maila, a nie na adres do doręczeń elektronicznych, zainicjowano proces zażaleniowy w terminie.
Odnośnie pierwszej kwestii - w myśl art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych, zaś art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (tzw. doręczenie zastępcze).
Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. powinno nastąpić w miejscu aktualnego zamieszkania adresata. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest okoliczność, że adresat zamieszkuje pod wskazanym adresem, doręczenie mu pisma osobiście jest niemożliwe z powodu jego czasowej nieobecności, zaś dorosły domownik (sąsiad lub dozorca domu) przyjmuje pismo osobiście za pokwitowaniem i zobowiązuje się do oddania pisma adresatowi. To oznacza, że doręczenie decyzji w art. 43 k.p.a. do rąk dorosłego domownika (sąsiada lub dozorcy domu) pod danym adresem z zachowaniem powyższych warunków przewidzianych we wspomnianym przepisie jest skuteczne.
Nie można jednocześnie podzielić argumentacji strony skarżącej, że korespondencja kierowana do spółki została odebrana przez osobę nieuprawnioną. Korespondencja zawierająca postanowienie z dnia 12 maja 2022 r. została skierowana na adres likwidatora (osoby fizycznej) umocowanego do reprezentowania spółki (zgodnie z uchwałą Walnego Zgromadzenie Spółki z [...] – ust 4. likwidator wstąpi w prawa i obowiązki zarządu i podejmie imieniu [...] czynności niezbędnie do zakończania jej dzielności od dnia 4 stycznia 2021 r.). Z akt sprawy wynika, że postanowienie, od którego wniesiono zażalenie zostało skierowane (i doręczone) na adres wskazywany jako adres do korespondencji w piśmie z dnia 4 maja 2022 r. inicjującym postępowanie. W piśmie tym skarżący wskazał, siebie jako likwidatora spółki upoważnionego do jej reprezentacji i podał adres, na który zostało wysłane postanowienie z 12 maja 2022 r.
W sprawie brak jest zatem podstaw do kwestionowania okoliczności związanych ze skutecznością tzw. doręczenia zastępczego w dniu 17 maja 2022 r. (nieobecność adresata (osoby fizycznej) – likwidatora) w mieszkaniu w czasie doręczania przesyłki, przyjęcie pisma za pokwitowaniem przez dorosłego domownika (córkę)). Organ prawidłowo ocenił powyższą okoliczność opierając się na materiale dowodowym w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, które nie budzi wątpliwości.
Odnośnie drugiej z spornych kwestii wskazać należy, że organ, co prawda błędnie, przywołał w treści zaskarżonego postanawiania nieobowiązujące w dacie wniesienia zażalenia brzmienie art. 63 § 1 k.p.a., ale jest to uchybienie procesowe, które nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Przepis art. 63 § 1 k.p.a. (w wersji obowiązującej od dnia 5 października 2021 r.) stanowi, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Dopuszczalność sporządzenia na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej musi uwzględniać fakt możliwości podpisu, który wymagany jest przy zachowaniu postaci elektronicznej. Warunkiem skuteczności wniesienia podania na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej jest wniesienie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Niezachowanie tego warunku powoduje bezskuteczność czynności strony. Zgodnie z normą drugą art. 63 § 1, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podanie wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej, pozostawia się bez rozpoznania
Prawidłowy jest zatem wniosek organu, który wskazywał, że już na gruncie uprzedniego brzmienia omawianego przepisu w orzecznictwie podkreślało się, że nie można utożsamiać adresu mailowego organu z elektroniczną skrzynką podawczą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2022 r. I OSK 1224/21)
Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt wniesienia przez skarżącego zażalenia w formie mailowej w dniu 24 maja 2022 r. W myśl przytoczonych powyżej przepisów, skoro zażalenie wniesione zostało mailem, a nie na adres do doręczeń elektronicznych, nie mogło odnieść zamierzonego przez stronę skutku.
Tym samym nie zasługuje na aprobatę argumentacja skargi, zgodnie z którą zażalenie wniesione w dniu 24 maja 2022 r. na skrzynkę mailową było zażaleniem wniesionym w terminie, ale dotkniętym brakiem formalnym, który winien zostać usunięty na skutek wystosowania stosownego wezwania przez organ.
Podsumowując, wobec okoliczności, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone na adres likwidatora Spółki, dorosłemu domownikowi, w dniu 17 maja 2022 r. stwierdzić należy, że termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 24 maja 2022 r. Dla skutecznego dotrzymania tego terminu niezbędnym było wniesienie zażalenia do dnia jego upływu włącznie. Z akt sprawy wynika natomiast, że mimo prawidłowego pouczenia, likwidator Spółki złożył zażalenie w dniu 25 maja 2022 r. (przesyłką poleconą nr [...])
W konsekwencji stwierdzić należy, że złożone zażalenie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu.
Prawidłowo zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że strona skarżąca wniosła zażalenie w formie pisemnej dopiero 25 maja 2022 r. to jest z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 141 k.p.a., co obligowało organ do stwierdzenia jego wniesienia z uchybieniem terminu stosownie do art. 134 k.p.a.
Organ dokonał wystarczających ustaleń faktycznych, a następnie rozważył je i wyciągnął trafne wnioski, co doprowadziło do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.
Podniesione w skardze zarzuty naruszania art. 145 §1 pkt 5 i 7 oraz art. 156 §1 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie ponieważ regulacje te nie miały zastawania w prowadzonym, w niniejszej sprawie, postepowaniu. Sąd wyjaśnia również, że adresatem norm wynikających z art. 138 § 2 i 188 k.p.a. jest organ administracji, a nie sąd administracyjny.
Z uwagi na powyższe, Sąd ma podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.