II SA/Łd 693/02

II SA/Łd 693/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Małgorzata Łuczyńska
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p. o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale --- sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] [...]
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 693/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie art. 6 pkt 6 lit b, art. 23, art. 37 k ust. 1 pkt 1, ust 6 i ust. 3 , art. 37 j ust. 2, art. 37 l ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 ze zm.) odmówił przyznania W. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] przyznano W. S. od dnia 2 września 1998 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku podstawowego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy.
W związku z podjęciem przez niego od dnia 1 stycznia 2001 r. zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, wstrzymano wypłatę tego zasiłku. Następnie decyzją z dnia [...] organ orzekł o wznowieniu wypłaty zasiłku przedemerytalnego od dnia 13 lutego 2002 r.
W dniu [...] W. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego “ na zasadach obowiązujących w 2001 r., w którym ustał stosunek pracy. Podał, że przepracował pełne 12 miesięcy, posiada 41- letni okres zatrudnienia, a pracodawca rozwiązał z nim stosunek pracy z dniem 31 grudnia 2001 r. z przyczyn ekonomicznych.
Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego organ I instancji wskazał, że w dniu 1 stycznia 2002 . weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o /../ zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /../ (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793), która zmieniła zasady przyznawania świadczeń przedemerytalnych.
Jednak z mocy art. 11 ust. 2 tej ustawy osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy, zarejestrowały się w Powiatowym Urzędzie Pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Organ stwierdził także, że ponieważ S. S. wyraźnie żąda przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących w 2001 r., należy ustalić, czy najpóźniej 31 grudnia 2001 r., spełnił warunki pozwalające na przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie z art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do tego dnia, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący dla mężczyzn co najmniej 40 lat.
Organ podkreślił, że w świetle powołanego przepisu, podstawowym warunkiem przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego jest spełnienie warunków pozwalających na uznanie osoby za osobę bezrobotną.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca, żadnej innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia /../.
Jak wynika ze świadectwa pracy, W. S. był od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie A.
Skoro w dniu 31 grudnia 2001 r. W. S. pozostawał w stosunku pracy, nie może być uznany w tym dniu za osobę bezrobotną. Oznacza to, że na dzień 31 grudnia 2001 r. ww. nie spełnił podstawowego warunku określonego w art. 37 j ust. 1 pkt 3 ustawy .
W tej sytuacji, w ocenie organu I instancji, brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. przepisie art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy.
Jednocześnie organ wyraził pogląd, że brak jest też możliwości przyznania W. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 stycznia 2002 r. Świadczenie przedemerytalne na nowych zasadach, może być przyznane tylko i wyłącznie osobom rejestrującym się w PUP po dniu 1 stycznia 2002 r.
Jednocześnie organ podkreślił, że W. S. nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 2 września 1998 r., tak więc zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o /.../ zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793), zachowuje to prawo na dotychczasowych zasadach.
W odwołaniu skierowanym do Wojewody [...] W. S. wnosił o uchylenie powyższej decyzji.
W jego ocenie, skoro jego staż pracy wynosił ponad 40 lat, w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji przepracował 365 dni i został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy, spełnił warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wyjaśnił także, że od 30 grudnia 2001 r. do 11 lutego 2002 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i dlatego wniosek złożył [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania W. S. , utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] .
Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 c ust. 2 pkt 2 oraz art. 37 k ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm) i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...)
Organ odwoławczy ustalił, że W. S. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] w Ł. w dniu 1 września 1998 r., składając jednocześnie wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu od dnia 2 września 1998 r. zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty zasiłku podstawowego określonego w art. 24 ust. 1 ww. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od tej decyzji W. S. nie złożył odwołania.
W związku z podjęciem przez W. S. zatrudnienia, decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wstrzymaniu od dnia 1 stycznia 2001 r. zasiłku przedemerytalnego.
W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy [...] w Ł. wpłynęły dwa podania: - o “ odwieszenie" zasiłku przedemerytalnego z uwagi na zwolnienie z dniem 31 grudnia 2001 r. z A. D. K. oraz – o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Zdaniem organu odwoławczego, w takiej sytuacji faktycznej, ocena prawna dokonana przez organ I instancji była zasadna .
Z treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie.... ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyraźnie bowiem wynika, iż intencją ustawodawcy było, aby osoby które w dniu rejestracji nabyły prawo do zasiłku przedemerytalnego, uprawnienie to zachowały i nawet w razie zmiany przepisów wypłata świadczenia, do którego nabyły prawo w dniu rejestracji była kontynuowana na dotychczasowych zasadach z tym, że świadczenie to będzie waloryzowane.
Podjęcie zatrudnienia w A. D. K. nie było przesłanką powodującą ustanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, lecz jedynie jego zawieszenie. Po zakończeniu zatrudnienia wypłata zasiłku przedemerytalnego, do którego uprawnienie W. S. nabył w dniu 2 września 1998 r., została wznowiona.
Wojewoda [...] stwierdził także, że nawet w przypadku spełnienia przez W. S. warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego według znowelizowanych z dniem 1 stycznia 2002 r. przepisów, nie może on “przejść" na świadczenie przedemerytalne, gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy. Przepis art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu przewidującym możliwość “przechodzenia" z zasiłku dla bezrobotnych na zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne utracił moc z dniem 31 grudnia 2001 r., zaś w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. nie przewiduje już takiej możliwości.
Przepis art. 37 k w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. ma zastosowanie do osób zarejestrowanych po dniu 1 stycznia 2002 r.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. S. wnosił o uchylenie decyzji organu I i II instancji, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.
Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .
Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z powyżej przytoczonych przepisów wynika, że przedmiotem badania sądu jest legalność zaskarżonej decyzji, a więc to, czy jest ona zgodna z prawem materialnym oraz przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 ze zm. ), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. stanowił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku , jeżeli - mężczyzna :
1/ osiągnął wiek ,co najmniej 63 lata i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący 25 lat, lub
2/ do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy , ukończył co najmniej 55 lat oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35lat, lub
3/ do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnął okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat, lub
4/ do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. ze zm. ).
W myśl art. 37 l ust. 1 wskazanej ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.
W rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie czy warunki te zostały spełnione w dniu rejestracji skarżącego w urzędzie pracy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że prawo do zasiłku przedemerytalnego, przyznane skarżącemu od dnia 2 września 1998 r , uległo zawieszeniu od dnia 1 stycznia 2001 r. z uwagi na podjęcie przez niego zatrudnienia w firmie A. na cały etat.
Po ustaniu stosunku pracy i okresie zwolnienia lekarskiego, w dniu 12 lutego 2002r W. S. zgłosił się ponownie do Powiatowego Urzędu Pracy i złożył dwa wnioski , jeden o wznowienie wypłaty zasiłku przedemerytalnego, a drugi o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Zdaniem sądu ten dzień ponownego zgłoszenia się skarżącego w urzędzie pracy należy, w świetle okoliczności sprawy, traktować jako “dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy" w rozumieniu cytowanego wyżej art. 37 l ust. 1 ustawy.
Skarżący “wypracował" bowiem ponownie warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych określone w art. 23 ust. 1 ustawy .
Tak więc w dniu 12 lutego 2001r. W. S. spełniał określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , a także warunki do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wskazane w art. 23 ust. 1 ustawy. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania był bowiem zatrudniony przez okres co najmniej 365 dni w Przedsiębiorstwie A. ( świadectwo pracy wydane przez Przedsiębiorstwo A. D. K. w Ł., którego wynika, że W. S. był zatrudniony na stanowisku kierowcy w okresie od 10.08.1999 r do 31.12.2001 r , w tym od 1.01.2001 r do 31.12.2001 r w wymiarze pełen etat).
Skarżący wykazywał także, że w dniu rejestracji spełniał pozostałe warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, bowiem do dnia rozwiązania stosunku pracy ( 31.12.2001 r.) z przyczyn ekonomicznych zakładu miał ukończone 57 lat ( ur. [...]) i osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący, wg skarżącego 41 lat. W. S. przepracował także w ostatnim zakładzie pracy ponad 6 miesięcy.
Organ rozpoznający sprawę winien w takiej sytuacji ocenić, spełnienie przez skarżącego przesłanek do przyznania świadczenia przedemerytalnego i jeżeli zostaną spełnione przyznać takie świadczenie.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego zarówno przez organ I jak i II instancji, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego gdyż oznaczałoby to “przejście" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów.
Faktem jest, iż nie można “przejść" z zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne gdyż ustawa z 14 grudnia 1994 r nie przewiduje takiej możliwości . Skarżącemu nie przysługiwałoby zatem prawo do świadczenia przedemerytalnego w sytuacji gdyby od 2 września 1998 r nieprzerwanie pobierał zasiłek przedemerytalny, a następnie po ukończeniu 55 roku życia złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego zamiast zasiłku przedemerytalnego.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, W. S. po uzyskaniu zasiłku przedemerytalnego podjął ponownie zatrudnienie i pozostawał w stosunku pracy, wykonując pracę w pełnym wymiarze czasu pracy przez cały rok. Ponownie wypracował więc wymagane w art. 37 k ust. 1 ustawy warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Dlatego w dacie 12 lutego 2002 r , składając wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego powinien być potraktowany jako osoba zgłaszająca się do rejestracji, mimo iż był już wcześniej zarejestrowany jako osoba bezrobotna i zachował z mocy art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie ustawy /.../o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 154, poz. 1793) prawo do przyznanego w 1998 r zasiłku przedemerytalnego.
W przypadku przyznania korzystniejszego świadczenia, wygaśnie prawo do świadczenia mniej korzystnego.
Pogląd, że osoba, która po uzyskaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego podjęła ponownie zatrudnienie i ponownie “wypracowała" warunki umożliwiające uzyskanie statusu bezrobotnego, ma prawo do świadczenia przedemerytalnego wyrażony został w artykule Tadeusza Olejarza “Zmiany w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu" (Służba Pracownicza Nr 2 z 2002 r str. 3) i w Vademecum Rzeczypospolitej – “Dla bezrobotnych i zwalnianych z pracy" – pytania i odpowiedzi ( Nr 45 z dnia 19 lutego 2003 r ) oraz artykule Marzeny Jurczewskiej “Świadczenia pieniężne z Funduszu Pracy" (Gazeta Prawna Nr 21 z 30 stycznia 2002 r str. 12).
Poglądy prezentowane w wymienionych publikacjach są , w ocenie Sądu , logiczne i przekonujące i Sąd w obecnym składzie je podzielił.
Wprawdzie we wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego W. S. wnosił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących w 2001 r, ale nie zwalniało to organu z obowiązku rozważenia, czy osoba bezrobotna spełnia przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2002 r., jeżeli nie było, tak jak w rozpoznawanej sprawie, warunków do przyznania świadczenia na takich zasadach, jak wnosił skarżący.
Uzasadnione jest bowiem stanowisko organu administracji, że skoro skarżący pozostawał w zatrudnieniu do 31 grudnia 2001 r , to w dacie tej jeszcze nie spełniał podstawowego warunku do przyznania świadczenia przedemerytalnego – tj. nie był osobą bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd uznał, że zarówno organ I jak i II instancji naruszyły przepisy prawa materialnego tj. art. 37 k ust. 1 i art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r , co miało wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i po dokonaniu oceny zebranego materiału wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Ponieważ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, gdyż utrzymuje w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, orzekanie na podstawie art. 152 p.s.a. o tym, czy i w jakim zakresie może być wykonana, było w ocenie Sądu bezprzedmiotowe. Dlatego Sąd odstąpił od orzekania w tym zakresie.