II SA/Łd 685/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną, uznając, że działka nie przeszła z mocy prawa na własność samorządu.
Skarżący domagali się odszkodowania za działkę wydzieloną pod drogę publiczną na podstawie decyzji podziałowej z 2005 r. Wojewoda Łódzki uchylił decyzję Starosty o przyznaniu odszkodowania i umorzył postępowanie, stwierdzając, że decyzja podziałowa nie wywołała skutku prawnego przejścia własności działki na Województwo Łódzkie. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, podkreślając, że z decyzji podziałowej musi jednoznacznie wynikać wydzielenie działki pod drogę publiczną, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Sprawa dotyczyła wniosku A.K. i Z.K. o ustalenie odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną. Starosta Bełchatowski ustalił odszkodowanie, jednak Wojewoda Łódzki uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że decyzja Wójta Gminy Drużbice z 2005 r. zatwierdzająca podział nieruchomości nie wywołała skutku prawnego przejścia własności działki na Województwo Łódzkie z mocy prawa. Wojewoda argumentował, że w decyzji podziałowej nie powołano art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jedynie art. 94 ust. 1, co wskazuje na podział w przypadku braku planu miejscowego, a nie na skutek wywłaszczeniowy. Ponadto, analiza map i decyzji o warunkach zabudowy nie potwierdziła przeznaczenia działki pod drogę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżących, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, aby z decyzji podziałowej jednoznacznie wynikało wydzielenie działki pod drogę publiczną i przejście własności na podmiot publicznoprawny. W tej sprawie, mimo że część pierwotnej działki nr [...] została później przejęta przez Województwo Łódzkie na podstawie innej decyzji (z 2018 r.) jako zajęta pod drogę wojewódzką, to decyzja podziałowa z 2005 r. nie skutkowała takim przejściem własności dla działki nr [...], o którą wnioskowali skarżący. Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało umorzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, z decyzji podziałowej musi jednoznacznie wynikać wydzielenie działki pod drogę publiczną i przejście własności na podmiot publicznoprawny, aby można było mówić o skutku z art. 98 ust. 1 u.g.n.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wyraźnego powołania art. 98 ust. 1 u.g.n. w decyzji podziałowej oraz sprzeczność między uzasadnieniem a sentencją decyzji, a także brak innych dokumentów potwierdzających przeznaczenie działki pod drogę publiczną, wykluczają przejście własności z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przejście z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.
u.g.n. art. 98 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 94 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja podziałowa z 2005 r. nie wywołała skutku prawnego przejścia własności działki na Województwo Łódzkie z mocy prawa, ponieważ nie wynikało z niej jednoznacznie wydzielenie działki pod drogę publiczną. Brak podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania za działkę, która nie przeszła na własność podmiotu publicznoprawnego. Postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania stało się bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentowali, że decyzja podziałowa z 2005 r. skutkowała przejściem własności działki na Województwo Łódzkie z mocy prawa, co uzasadniało przyznanie odszkodowania. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 8, 7, 77, 80 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n.).
Godne uwagi sformułowania
z mocy prawa decyzja podziałowa wydzielenie działki pod drogę publiczną bezprzedmiotowość postępowania brak podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Michał Zbrojewski
sędzia
Marcin Olejniczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejścia własności nieruchomości pod drogi publiczne na podstawie decyzji podziałowej oraz ustalania odszkodowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji związanych z decyzjami podziałowymi i przejściem własności na podstawie art. 98 u.g.n. w kontekście braku planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, którzy mogą być zaskoczeni brakiem możliwości uzyskania odszkodowania za grunty przeznaczone pod drogi publiczne z powodu formalnych braków w decyzjach administracyjnych.
“Czy twoja działka 'zniknęła' na rzecz drogi? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz liczyć na odszkodowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 685/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 8, art. 16, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 136 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 1899 art. 98 ust. 1 i 3, art. 94 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 4 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2020 poz 1842 art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.K. i Z.K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 8 czerwca 2022 r. nr GN-III.7581.307.2021.AW w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną oddala skargę. dc Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 8 czerwca 2022 r. znak: GN-III.7581.307.2021.AW Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa Łódzkiego, uchylił decyzję Starosty Bełchatowskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z 2 listopada 2021 r. nr WS.683.108.2020 i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach: Pismem z 10 listopada 2020 r. A.K. i Z.K., reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem zwrócili się do Starosty Bełchatowskiego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie [...] w gminie [...], oznaczoną obecnie jako działka nr [...] o pow. 0,2902 ha, stanowiącą część działki nr [...] o pow. 0,4772 ha. Decyzją z 2 listopada 2021 r. Starosta Bełchatowski, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 96 ust. 1, art. 98, art. 129, art. 130, art. 132 i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 z późn.zm. – dalej w skrócie "u.g.n."), ustalił na rzecz A. i Z. małżonków K. odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w wysokości 80 355,00 zł, do którego wypłaty zobowiązał Zarząd Dróg Wojewódzkich w Łodzi, działający z upoważnienia Zarządu Województwa Łódzkiego. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, decyzją Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. wydzielono pod poszerzenie drogi wojewódzkiej działkę nr [...], której część stanowi objęta wnioskiem działka nr [...]. W ocenie Starosty, decyzja Wójta miała charakter prawotwórczy, a jej skutkiem było przejście na rzecz Województwa Łódzkiego prawa własności wydzielonej pod drogę publiczną działki. Województwo Łódzkie do chwili obecnej nie ujawniło swojego prawa w księdze wieczystej. Odszkodowanie za działkę nr [...] zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego z 5 lipca 2021 r., który - w ocenie organu pierwszej instancji - odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa Łódzkiego, w imieniu którego działa Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w Łodzi Mirosław Kukliński. Odwołujący podniósł, że dawna działka nr [...] w roku 2005 znajdowała się na obszarze, dla którego nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Własność wydzielonej działki gruntu przechodzi na poszczególne podmioty wskazane w treści art. 98 ust. 1 u.g.n., jeżeli przebieg przyszłej drogi publicznej lub jej poszerzenie wynika z planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem w sprawie niniejszej nie nastąpił skutek, o jakim mowa powyżej, ponieważ w treści decyzji podziałowej, podział ten nastąpił zgodnie z art. 94 ust. 1 u.g.n., niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Województwo Łódzkie nie jest zatem właścicielem działki nr [...]. Powołaną na wstępie decyzją z 8 czerwca 2022 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że decyzją z 23 listopada 2005 r. nr RBK-6011/8/2005 Wójt Gminy Drużbice zatwierdził na wniosek A. i Z. K. podział nieruchomości położonej w obrębie [...] w gminie [...], oznaczonej jako działka nr [...]. W wyniku podziału powstała m.in. działka nr [...]. Decyzja stała się ostateczna z dniem 7 grudnia 2005 r. Podstawowe znaczenie w sprawie przyznania odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne ma treść decyzji podziałowej. Przyjmuje się, iż organ orzekający w przedmiocie odszkodowania samodzielnie musi ocenić, czy w danej sprawie nastąpił skutek, o którym mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., tzn. czy konkretna działka wobec zatwierdzonego podziału została wydzielona pod drogę publiczną i tym samym przeszła na własność danej jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa. W ocenie organu odwoławczego decyzja Wójta Gminy Drużbice, zatwierdzająca podział działki nr [...], nie wywołała takiego skutku. Przede wszystkim w decyzji Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. nr RBK-6011/8/2005 nie został powołany przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. Nie jest on wymieniony ani w podstawie prawnej orzeczenia, ani też w jego uzasadnieniu. Ponadto w sentencji decyzji obok zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ustalono również służebność gruntową, polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] na rzecz działek nr [...] i [...]. Na mapie z projektem podziału, zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w B. za numerem [...] 17 listopada 2005 r. również wskazano na konieczność ustanowienia służebności gruntowej, polegającej na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] na rzecz działek nr [...] i [...]. Powyższe wskazuje, iż podstawę prawną decyzji podziałowej stanowił przepis art. 93 ust. 3, nie zaś przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji zaznaczono, iż działkę nr [...] wydzielono na poszerzenie drogi wojewódzkiej, jednakże zapis ten pozostaje w oczywistej sprzeczności z zawartym w decyzji rozstrzygnięciem. Zdaniem Wojewody rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia, a w przypadku sprzeczności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem, pierwszeństwo należy przyznać rozstrzygnięciu. W podstawie prawnej decyzji oraz w jej uzasadnieniu powołany został przepis art. 94 ust. 1 u.g.n. Przepis ten dotyczy podziału nieruchomości w przypadku braku planu miejscowego. W takiej sytuacji ustawowymi kryteriami dopuszczalności podziału nieruchomości jest niesprzeczność tego podziału z przepisami odrębnymi, a także zgodność podziału z warunkami określonymi w jednym z dwóch rodzajów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Pismo Wójta Gminy Drużbice z 23 grudnia 2021 r. potwierdza, iż gmina Drużbice w dniu 23 listopada 2005 r. nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z 5 kwietnia 2022 r. wskazano ponadto, iż nie odnaleziono decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla działki nr [...], w której ww. działkę przeznaczono pod poszerzenie drogi wojewódzkiej. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że do złożonego odwołania załączono kopię postanowienia Wójta Gminy Drużbice z 28 października 2005 r. nr RBK.6011/5/2005, pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału działki oznaczonej numerem [...]. W jego uzasadnieniu wskazano, iż przedstawiony projekt podziału nieruchomości jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy z 31 grudnia 2003 r. nr RBK-7331/115/03. Kserokopię rozważanego postanowienia przesłał również Wójt Gminy Drużbice przy piśmie z 5 kwietnia 2022 r. wskazując jednocześnie, iż oryginału tego dokumentu nie odnaleziono. Z uwagi na to, iż obie kserokopie dokumentu, przedstawione przez dwa różne podmioty, są tożsamej treści, organ dopuścił ten dokument jako dowód w sprawie. Rzeczone postanowienie potwierdza, iż podział działki nr [...] nastąpił w przypadku braku planu miejscowego, zaś o jego zatwierdzeniu zadecydowała zgodność z decyzją o warunkach zabudowy terenu. Decyzją z 31 grudnia 2003 r. nr RBK-7331/115/03 Wójt Gminy Drużbice ustalił dla A. i Z. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji tankowania pojazdów gazem płynnym Propan-Butan oraz budynku biurowo-handlowego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Linie rozgraniczające teren inwestycji zawarto w załącznikach stanowiących integralną część decyzji. Z porównania mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej w skali 1:500, stanowiącej załącznik do ww. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, mapy do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości w skali 1:2000 wpisanej do ewidencji za numerem [...] w dniu 14 marca 2018 r., stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody Łódzkiego z 13 września 2018 r. nr GN-IV.7533.269.2018.JR oraz mapy z projektem podziału w skali 1:5000 nr ewidencyjny [...], stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. nr RBK-6011/8/2005, jednoznacznie wynika, iż w decyzji ustalającej warunki zabudowy, wydanej dla działki nr [...], żadnej jej części nie przeznaczono pod poszerzenie drogi wojewódzkiej, ani też żadnej innej drogi. Porównanie powyższych map, pomimo iż zostały sporządzone w innej skali, było możliwe dzięki charakterystycznym punktom nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], takich jak obszary użytków gruntowych oznaczonych symbolami RTVb czy PS-IV. W ocenie Wojewody Łódzkiego zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, uzupełniony przez organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a., jednoznacznie wskazuje, iż w wyniku podziału działki nr [...], zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy Drużbice, żadna z powstałych działek nie została wydzielona pod drogę publiczną, a tym samym nie przeszła na własność podmiotu publicznoprawnego. Nie ma zatem podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania za objętą wnioskiem z 10 listopada 2020 r. działkę nr [...]. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż wyłącznie część dawnej działki nr [...], oznaczona obecnie jako działka nr [...] o pow. 0,1870 ha - jako zajęta pod drogę publiczną - przeszła na własność Województwa Łódzkiego. Przejęcie prawa własności ww. nieruchomości nastąpiło jednak w innym trybie, zaś działka ta nie została objęta wnioskiem A.K. i Z.K. z 10 listopada 2020 r. Zgodnie z decyzją Wojewody Łódzkiego z 13 września 2018 r. nr GN-IV.7533.269.2018.JR na podstawie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn.zm.) Województwo Łódzkie nabyło własność części nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką, oznaczonej na mapie nr ewidencyjny [...] jako działka nr [...]. Według Wojewody Łódzkiego z poczynionych ustaleń jednoznacznie wynika, że decyzji Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. nie można uznać za decyzję wydaną, na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., co powoduje, iż brak jest podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania w oparciu o przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 98 ust. 3 u.g.n. Prowadzone w tym zakresie postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza bowiem brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Należało zatem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., uchylić decyzję Starosty Bełchatowskiego z 2 listopada 2021 r. oraz orzec o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.K. i Z.K. reprezentowani przez adwokata wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotnych wpływ na wynik sprawy: - art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do prawa i władzy publicznej, w tym w szczególności poprzez zaniechanie rozważenia interesu skarżących, celem uniknięcia konieczności wypłacenia stronom odszkodowania należnego im zgodnie z przepisami prawa, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez odstąpienie od zbadania sprawy w zakresie potrzebnym dla jej prawidłowego załatwienia, w szczególności zaś poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niedokonanie jego wszechstronnej oceny, - art. 16 k.p.a., poprzez jego pominięcie i naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, czego wyrazem jest wydanie decyzji sprzecznej z treścią decyzji Wójta Gminy Drużbice z 21 listopada 2005 r., 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n., poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że działka nr [...] nie przeszła na własność z mocy samego prawa, z dniem, w którym decyzja podziałowa z 23 listopada 2005 r. stała się ostateczna, a zatem zasadna jest odmowa ustalenia odszkodowania, co z kolei skutkowało uchyleniem decyzji organu I instancji o ustaleniu odszkodowania - w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione wszystkie przesłanki wynikające z obowiązujących przepisów prawa, nakładające na organ obowiązek ustalenia i przyznania skarżącym stosownego odszkodowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zauważył, że w sprawie nie ma znaczenia podniesiona w skardze okoliczność, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, przedmiotowa działka w dniu wydania decyzji podziałowej znajdowała się w jednostce urbanistycznej oznaczonej jako G-drogi wojewódzkie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn.zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień 23 listopada 2005 r., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następowało w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następowało w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: lokalizację inwestycji celu publicznego ustalało się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustalało się w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2). W ustawie tej studium nie zostało wskazane jako dokument, w którym mogło nastąpić przeznaczenie nieruchomości pod lokalizację celu publicznego. Z poczynionych ustaleń wynika, iż w dniu wydania decyzji podziałowej przedmiotowa nieruchomość nie była objęta planem miejscowym, nie odnaleziono również decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w sprawie jej przeznaczenia na poszerzenie drogi wojewódzkiej. Drogowe przeznaczenie spornej działki nie wynika również z decyzji Wójta Gminy Drużbice o warunkach zabudowy z 31 grudnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja z 8 czerwca 2022 r., mocą której Wojewoda Łódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Starosty Bełchatowskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z 2 listopada 2021 r. o ustaleniu i przyznaniu na rzecz skarżących odszkodowania w trybie art. 98 u.g.n. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Lektura akt sprawy dowodzi, że zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi Wojewoda Łódzki - działka nr [...] objęta wnioskiem odszkodowawczym skarżących nie przeszła z mocy prawa na własność jednostki samorządu terytorialnego - Województwa Łódzkiego na skutek wydania decyzji podziałowej Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r., wobec czego brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania za w/w działkę, czy też - jak uważają skarżący - działka nr [...] na skutek wspomnianej decyzji podziałowej przeszła z mocy prawa na własność Województwa Łódzkiego, wobec czego przysługuje im odszkodowanie, o którym prawidłowo orzekł organ pierwszej instancji. W ocenie Sądu stanowisko Wojewody Łódzkiego zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji należy uznać za trafne i mające pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, uzupełnionym w toku postępowania odwoławczego. Szczegółowa analiza akt administracyjnych sprawy niniejszej dowodzi, że organ odwoławczy podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyniki tychże ustaleń przestawił w motywach rozstrzygnięcia sporządzonych z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prowadząc kontrolowane postępowanie administracyjne organ orzekający w sprawie kierował się zasadą praworządności oraz zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, czuwając nad tym by budzić zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wobec powyższego ferowane w skardze zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., art. 16 k.p.a. należało ocenić jako chybione. Przechodząc następnie do zagadnień natury merytorycznej godzi się wyjaśnić, że przesłanki materialnoprawne ustalenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1899). Zgodnie z art. 98 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (ust. 1). Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział (ust. 2). Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (ust. 3). Z powyższego unormowania wynika, że zasadniczym warunkiem wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. jest uprzednie zweryfikowanie przez właściwy organ, że w sprawie spełnione zostały łącznie przesłanki, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. Mianowicie, musi nastąpić wydzielenie działki/działek gruntu pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela. Decyzja zatwierdzająca podział musi być ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Nadto niezbędną przesłanką ustalenia odszkodowania za działkę przejętą pod drogę publiczną jest zaistnienie skutku prawnego przejścia prawa własności lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. Zatem ustalenie odszkodowania w rozważanym trybie wchodzi w rachubę wyłącznie wtedy, gdy na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek właściciela dojdzie do wydzielenia określonych działek gruntu pod drogi publiczne (lub pod ich poszerzenie) oraz do przejścia wydzielonych działek na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. O tym więc, czy doszło do takiego wydzielenia decydujące znaczenie ma treść decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, wydawanej na podstawie art. 96 ust. 1 u.g.n. W judykaturze sądów administracyjnych i doktrynie podkreśla się, że aby można było mówić o skutku, jaki przewiduje art. 98 ust. 1 u.g.n., z decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości musi wynikać, że z nieruchomości zostały wydzielone działki pod drogi publiczne. Z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego. O charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bo to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje dotychczasowym właścicielom odszkodowanie (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 986/11 - Lex nr 1217382, 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2681/12 - Lex nr 1478761, 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 229/13 – Lex nr 1551287, 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1705/13 - Lex nr 2008788, 7 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 386/16 – Lex nr 2484031, 8 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 748/16 – Lex nr 248946, 28 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2861/20 – Lex nr 3336569; M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 532, nb 1). W wyroku z 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1928/18 (Lex nr 3059100) Naczelny Sąd Administracyjny za trafne uznał stanowisko Sądu pierwszej instancji, że o powstaniu roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki wydzielone pod drogę publiczną i przejęte na własność podmiotu publicznego, na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., przesądza podstawa prawna i treść rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział, która powinna nie tylko odwoływać się do art. 98 ust. 1 u.g.n., lecz także powinna precyzyjnie i bezspornie wyznaczać zakres przedmiotowy skutku wywłaszczeniowego wynikającego z tego przepisu. Jeżeli organ orzekający w sprawie o zatwierdzenie podziału nie skorzysta wyraźnie i bezspornie z kompetencji do wydzielenia działek pod drogi publiczne na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., to nie można z samego faktu przeznaczenia dzielonych działek pod drogi publiczne wywodzić, że decyzja podziałowa wywołała skutek wywłaszczeniowy. Skutek ten jest bowiem ściśle powiązany z odrębnym wydzieleniem w decyzji podziałowej działek w celu ich wywłaszczenia pod drogi publiczne. Bez następującego z urzędu wydzielenia działek pod drogę publiczną - towarzyszącemu wnioskowi o zatwierdzenie podziału - nie może być bowiem mowy o skutkach wywłaszczeniowych, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. Z kolei w wyroku z 28 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1204/21 (Lex nr 3392861) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że to z decyzji podziałowej musi wynikać, jaka nieruchomość przeszła z mocy prawa na określony podmiot publicznoprawny. Jeżeli decyzja ta jest nieprawidłowa, nie jest możliwe prowadzenie w ramach innego postępowania czynności mających na celu ustalenie zaistnienia zmian w prawie własności określonej działki w związku z art. 98 ust. 1 u.g.n. Możliwe jest jedynie skorzystanie z przewidzianych w k.p.a. trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej stoi na stanowisku, że treść decyzji podziałowej powinna być oczywista zarówno dla strony jak i organu zatwierdzającego podział. Fakt przejścia prawa własności z mocy prawa nie może budzić żadnych wątpliwości, czyli być przedmiotem domniemań lub analiz. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przejście własności działki wydzielonej pod drogę publiczną na rzecz podmiotów publicznoprawnych jest wywłaszczeniem, które następuje z mocy prawa i z tego względu właścicielowi przysługuje odszkodowanie, które zgodnie z nakazem zawartym w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, powinno być odszkodowaniem słusznym. Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. stanowi o wydzieleniu działki gruntu pod drogi publiczne. O takim statusie ciągów komunikacyjnych, czy też mówiąc inaczej o wydzieleniu działki gruntu pod drogi publiczne decydują w pierwszej kolejności postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub treść decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn.zm., obecnie tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 503), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Wójta Gminy Drużbice zatwierdzającej podział działki nr [...] (23 listopada 2005 r.) jak i obecnie, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu wydania decyzji podziałowej działka nr [...] stanowiąca część dawnej działki nr [...] nie była objęta regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono również, że dla działki nr [...] nie odnaleziono decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w sprawie jej przeznaczenia pod poszerzenie drogi wojewódzkiej (dowód: pisma Wójta Gminy Drużbice z 23 grudnia 2021 r. i 5 kwietnia 2022 r.). Drogowe przeznaczenie rzeczonej działki nie wynika również z decyzji Wójta Gminy Drużbice z 31 grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy, o czym szerzej będzie mowa w dalszej części rozważań. Rację ma wobec tego Wojewoda Łódzki twierdząc, że warunek wydzielenia działki pod drogę publiczną w realiach kontrolowanej sprawy nie został spełniony. Przechodząc następnie do lektury decyzji Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. na uwagę zasługuje zarówno jej podstawa prawna, a mianowicie przepisy art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 u.g.n. jak i jej rozstrzygnięcie: "zatwierdzam projekt podziału nieruchomości (...) nr [...] o pow. 3,17 ha na działki nr [...] o pow. 0,1565ha, nr [...] o pow. 2,5096 ha, [...] o pow. 0,4772ha i nr [...] o pow. 0, 0232 ha; ustala się służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez dz. nr [...] na rzecz dz. nr [...] i [...] zgodnie z załączoną mapą podziału zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Bełchatowie za nr [...] w dniu 17.11.2005 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podział następuje zgodnie z art. 94 ust. 1 u.g.n., niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działkę nr [...] wydzielono pod poszerzenie drogi wojewódzkiej. Wobec tego biorąc pod uwagę całokształt decyzji podziałowej nie można twierdzić, jak czynią to skarżący, że na skutek podziału działki nr [...] wydzielono działkę gruntu pod drogę publiczną. Zawarty w jej uzasadnieniu zapis o wydzieleniu działki nr [...] pod poszerzenie drogi wojewódzkiej pozostaje w oczywistej sprzeczności z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Przede wszystkim ferowanemu przez skarżących stanowisku przeczą pozostałe materiały dowodowe, które Wojewoda Łódzki pozyskał w toku postępowania odwoławczego. Wynika z nich mianowicie, że postanowieniem z 28 października 2005 r. Wójt Gminy Drużbice pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału działki oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...], gmina [...] pod numerem [...] na działki nr [...], [...] i [...] zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1. Jak wynika z jego uzasadnienia z wnioskiem o podział wystąpili A. i Z. K. stosownie do art. 94 ust. 1 u.g.n., proponowany podział jest możliwy, ponieważ jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia 31 grudnia 2003 r. Z kolei na mocy decyzji z 31 grudnia 2003 r. nr RBK-7331/115/03 Wójt Gminy Drużbice, po rozpatrzeniu wniosku A. i Z. K., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji tankowania pojazdów gazem płynnym Propan – Butan o pojemności zbiorników 4,850m3 i wydajności tankowania 50 dm3/min. oraz budynku biurowo-handlowego na działce o nr ew. [...], w m. [...], gmina [...]. Z wymienionych wyżej rozstrzygnięć Wójta Gminy Drużbice z całą pewnością nie wynika drogowy charakter działek. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej kluczowe a zarazem decydujące znaczenie ma jednak fakt, że decyzją z 13 września 2018 r. znak: GN-IV.7533.269.2018.JR Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.), stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo Łódzkie własności części nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką nr [...], oznaczonej na mapie do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 marca 2018 r. pod numerem [...] jako działka nr [...] o pow. 0,1870ha, obręb [...], gmina [...], dla której w V Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Bełchatowie jest prowadzona księga wieczysta [...]. Z mapy do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości, stanowiącej załącznik do rzeczonej decyzji, która ma charakter deklaratoryjny jasno wynika, że działka nr [...] została podzielona na dwie działki nr [...] i [...], lecz tylko działka nr [...] ma drogowy charakter. Działka nr [...] była zajęta pod drogę publiczną - drogę wojewódzką nr [...] i tylko ta część działki nr [...] od 1 stycznia 1999 r. stanowi z mocy prawa własność Województwa Łódzkiego. Powyższa decyzja w toku postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżących została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 28 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 235/19 oddalił skargę A.K. i Z.K. na wskazaną wyżej decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z 28 listopada 2018 r. W motywach wspomnianego orzeczenia Sąd stwierdził, że: "Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania podziałowego zakończonego decyzją z dnia 23 listopada 2005r, w trybie art. 98 ust. 1 ustawy 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 2204, dalej jako ugn) z działki nr [...] wydzielono pod poszerzenie drogi wojewódzkiej działkę nr [...]. Decyzja miała charakter prawotwórczy, a jej skutkiem, jak jednoznacznie wynika z treści art. 98 ust. 1 ugn było przejście, z datą ostateczności decyzji podziałowej, z mocy samego prawa, za odszkodowaniem, własności tej działki na Województwo Łódzkie. Błędem organów było zatem ustalenie, (które zostało przywołane przez Sąd w pierwszej części niniejszego uzasadnienia), że ww działka [...] w dacie wydawania kontrolowanej decyzji - stanowiła własność skarżących. Własność całej działki [...] skarżący utracili bowiem z datą ostateczności decyzji podziałowej, i wpływu na to nie ma ani okoliczność, że województwo dotychczas nie ujawniło swojego prawa w księdze wieczystej ani też okoliczność, że pomimo upływu tylu lat skarżący nie wystąpili o przyznanie im za nią odszkodowania na zasadach wynikających z art. 98 ust. 3 ugn." WSA w Warszawie wywiódł także, że: "skutkiem decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu, jako że ma ona jedynie charakter deklaratoryjny, będzie częściowa wadliwość decyzji podziałowej z 2005 r. z tego powodu, że rozstrzygała ona o pasie gruntu, który już od 1 stycznia 1999 r. nie stanowił własności skarżących. Powyższe nie przesądza jednak o wadliwości decyzji Ministra z 28 listopada 2018 r. Kwestia prawidłowości decyzji podziałowej w tym postępowaniu pozostaje zaś poza kontrolą Sądu." Skład orzekający Sądu w sprawie niniejszej zwraca w tym miejscu uwagę, że z mocy art. 170 i art. 171 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Wobec tego przytoczony wyżej pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie co do decyzji podziałowej z uwagi na inny przedmiot sądowej kontroli, była nim bowiem ostateczna decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z 28 listopada 2018 r., nie ma charakteru wiążącego na gruncie rozpatrywanej sprawy i nie rzutuje na ocenę legalności kontrolowanej decyzji. Nie można co prawda wykluczyć, że to właśnie treść wspomnianego wyżej prawomocnego wyroku sądowego stanowiła dla skarżących impuls do uruchomienia niniejszego postępowania, niemniej jednak należy pamiętać, że ocena czy w realiach kontrolowanej sprawy spełnione zostały przesłanki do uwzględnienia roszczenia odszkodowawczego w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. należała do organów obu instancji, zaś ocena wydanych przezeń rozstrzygnięć z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego należy do tutejszego Sądu. Zebrany w toku postępowania wyjaśniającego i uzupełniony w toku postępowania odwoławczego kompletny materiał dowodowy świadczy dobitnie o tym, że działka nr [...] nie przeszła z mocy prawa na własność Województwa Łódzkiego, wobec czego skarżącym nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze za rzeczoną nieruchomość. Na własność Województwa Łódzkiego i to w zupełnie innym trybie przeszła wyłącznie działka nr [...], a nie działka nr [...] i tylko za działkę nr [...] skarżący mogli domagać się przyznania w prawem przewidzianym trybie słusznego odszkodowania. O trafności stanowiska Wojewody Łódzkiego, negującego w istocie podgląd organu pierwszej instancji jakoby działka nr [...] na skutek wydania decyzji podziałowej została wydzielona pod poszerzenie drogi wojewódzkiej i zmieniła właściciela wobec czego skarżącym przysługuje odszkodowanie, o którym Starosta Bełchatowski wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł decyzją z 2 listopada 2021 r. świadczy dodatkowo porównanie mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej w skali 1:500, stanowiącej załącznik do decyzji z 31 grudnia 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, mapy do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości w skali 1:2000 wpisanej do ewidencji za numerem [...] w dniu 14 marca 2018 r., stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody Łódzkiego z 13 września 2018 r. nr GN-IV.7533.269.2018.JR oraz mapy z projektem podziału w skali 1:5000 nr ewidencyjny [...], stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy Drużbice z 23 listopada 2005 r. nr RBK-6011/8/2005. Skoro więc działka nr [...] w dalszym ciągu stanowi własność skarżących co potwierdzają dodatkowo treść księgi wieczystej oraz zapisy ewidencji gruntów, wniosek o ustalenie i przyznanie skarżącym odszkodowania nie mógł zostać uwzględniony. A zatem, prawidłowo Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję z 2 listopada 2021 r. oraz orzekł o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Według art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu jeżeli stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość należy rozumieć jako brak przedmiotu postępowania administracyjnego, a więc sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to w szczególności brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. Komentarz do k.p.a. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, str 422). Umorzenie postępowania to niemerytoryczny sposób załatwienia sprawy administracyjnej, wynikający z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego. Brak ten oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, co obliguje organ do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w sposób inny niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (vide: W Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 r., P.M. Przybysz, komentarz do art. 105 k.p.a. (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LexisNexis, 2014 r.). W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się też, że brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno by prowadzone. Jeżeli bowiem strona domaga się rozstrzygnięcia organu opierając swój wniosek na obowiązujących przepisach prawa materialnego, to organ administracji nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, pod red. H. Knysiak-Sudyki - Lex; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 15. wydanie, wydawnictwo C.H. Beck - B. Adamiak, J. Borkowski, s. 564; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. W. Chróścielewskiego, Z. Kmieciaka, J. Wegner - Lex; wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 10 stycznia 1988 r. SA/Wr 957/88 - opubl. ONSA 1989/1/22, Lex nr 10048; wyrok NSA z 27 września 2017 r. II OSK 135/16 - Lex nr 2411915). Powyższe stanowisko nie jest jednak jednolite w judykaturze sądów administracyjnych. Organ stwierdzając, że w sprawie nie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 98 ust. 3 u.g.n. winien więc, co do zasady, wydać rozstrzygnięcie merytoryczne oddalające wniosek. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Niemniej jednak Sąd uznał, że skoro decyzja oddalająca wniosek, jak i decyzja umarzająca postępowanie skutkują w istocie nieuwzględnieniem żądania strony, przyjąć należało, że zaistniałe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy oceniany na płaszczyźnie materialnych uprawnień wnioskodawcy i nie uzasadniało tym samym uchylenia kontrolowanej decyzji. Na zakończenie rozważań wyjaśnić trzeba, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z późn.zm.). Zgodne z przepisem art. 15 zzs4 ust. 2 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Z kolei art. 15 zzs4 ust. 3 stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzenie rozprawy zdalnej nie było możliwe z uwagi na brak oświadczenia uczestnika postępowania o możliwościach technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, wobec czego sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. is
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI