II SA/Łd 683/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2008-10-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlanapostępowanie naprawczedecyzja administracyjnakontrola sądowauzasadnienie decyzjipostępowanie dowodoweprotokół

WSA w Łodzi uchylił decyzje nadzoru budowlanego dotyczące samowolnych robót budowlanych z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa budowlanego i wadliwości postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakładającą na W. K. obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego (błędna interpretacja art. 51 Prawa budowlanego) oraz przepisów postępowania (wadliwy protokół z oględzin).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakładającą na W. K. obowiązek przedłożenia dokumentów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych samowolnie. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Konstytucji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano błędną interpretację art. 51 Prawa budowlanego przez organy nadzoru, które przyjęły, że decyzja może mieć charakter dowodowy i ograniczyć się do nakazania przedłożenia dokumentacji, zamiast wskazywać konkretne czynności faktyczne. Ponadto, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a., w szczególności wadliwie sporządzono protokół z oględzin robót budowlanych. Sąd podkreślił, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające i wydać merytoryczną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja ta nie może ograniczać się do nakazania przedłożenia dokumentacji, ale musi wskazywać konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na dominujący pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga wskazania konkretnych czynności faktycznych, a nie jedynie dokumentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 51 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. warunków technicznych art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 68 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 250

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. opłat adwokackich art. 18 § § 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja art. 51 Prawa budowlanego przez organy nadzoru. Wadliwość postępowania dowodowego, w tym sporządzenie protokołu z oględzin z naruszeniem art. 68 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i Konstytucji (choć sąd uchylił decyzje z innych powodów).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, ale musi wskazywać konkretne czynności faktyczne, mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Skład orzekający

Anna Stępień

sprawozdawca

Jolanta Rosińska

przewodniczący

Renata Kubot-Szustowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego dotycząca postępowania naprawczego oraz wymogów formalnych protokołów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2008 roku, choć zasady interpretacji przepisów mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe błędy popełniane przez organy administracji w postępowaniach budowlanych, co jest częstym problemem dla prawników i inwestorów. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w kontroli legalności.

Błędy w postępowaniu budowlanym: Jak wadliwy protokół i błędna interpretacja prawa mogą doprowadzić do uchylenia decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 683/08 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2008-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /sprawozdawca/
Jolanta Rosińska /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 50, art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.  68
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak [...] oraz z dnia [...]. Nr [...] znak [...]; 2. przyznaje adwokatowi J. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] lokal [...] w Ł. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 złotych) obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej Z. L. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził wykonanie obowiązku określonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...], nakładającą na W.K. obowiązek przedłożenia dokumentów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych samowolnie w budynku mieszkalnym usytuowanym we frontowej części nieruchomości przy ul. A w Ł..
Jako podstawę decyzji nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przyjął art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), dalej jako "Prawo budowlane" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "k.p.a.".
W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Z.L. (właścicielka sąsiedniej nieruchomości) zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie praw konstytucyjnych oraz przepisów ustawy Prawo budowlane, w tym zwłaszcza art. 5 pkt 9 tej ustawy. Stwierdziła przy tym, że wykonany remont budynku, a w szczególności podwyższenie ścianek bocznych o ok. 1,2 m powoduje zacienienie jej posesji.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy, przywołując uprzednio przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, wskazał, że wykonany przez W.K. (inwestora) zakres robót budowlanych - zmiana pokrycia i nachylenia połaci dachowych, podwyższenie ścianek bocznych budynku o ok. 1,20 m stanowiący przebudowę obiektu, z uwagi na ingerencję w elementy konstrukcyjne budynku wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast wykonanie ocieplenia obiektu wymagało zgłoszenia. Samowolne wykonanie ww. prac uzasadniało wszczęcie i przeprowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. postępowania naprawczego na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Jednocześnie organ ten podkreślił, że zgodnie z art. 50 ust. 1 tej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie natomiast do art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy - przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej regulacji organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie obowiązek przedłożenia dokumentacji technicznej, określonej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...], został wykonany. Decyzja ta zobowiązywała inwestora do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonania robót budowlanych i możliwości użytkowania obiektu, oświadczenia o prawidłowości wykonania przyłączy i instalacji elektrycznej wraz z protokołem skuteczności przeciwporażeniowej, dokumentów świadczących o prawidłowości wykonania i funkcjonowania przewodów kominowych oraz ewentualnie projektu budowlanego zmian i przeróbek, doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem.
Złożona w dniu 10 lipca 2003 roku przez W.K. dokumentacja zawiera inwentaryzację budowlaną wraz z orzeczeniem technicznym dotyczącym budynku mieszkalnego przy ul. A, protokół kominiarski sprawozdawczo-opiniodawczy, z którego wynikało, że przewody kominowe odpowiadają przepisom Prawa budowlanego, są drożne, ciąg prawidłowy i nie posiadają usterek oraz protokół skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, który stwierdzał, że instalacja elektryczna jest sprawna i spełnia wymogi Prawa budowlanego. Zgodnie z orzeczeniem technicznym przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym. Remont budynku systemem gospodarczym wykonany został prawidłowo zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i Prawa budowlanego. Budynek nadaje się do użytku.
Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że skoro przedłożona dokumentacja stanowi wykonanie obowiązku określonego w decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...], to zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane obowiązkiem organu jest wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku.
Organ odwoławczy podniósł przy tym, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Warunku tego zaskarżona decyzja nie spełnia. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do opisu przebiegu postępowania, co nie jest wymogiem obligatoryjnym treści uzasadnienia.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odnosząc się zarzutu Z.L. podniesionego w odwołaniu dotyczącego naruszenia posiadania jej nieruchomości, tj. jej zacienienia obiektu, stwierdził, że stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przedmiotowy obiekt nie powoduje żadnych ograniczeń w dostępie światła naturalnego do pomieszczeń w budynku mieszkalnym skarżącej.
Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, jeżeli nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m.
Zdaniem organu odwoławczego w świetle tego przepisu przedmiotowy wyremontowany budynek mieszkalny wraz z podniesionym dachem nie jest budynkiem przesłaniającym dostęp światła słonecznego do budynku mieszkalnego skarżącej. Znajduje się on bowiem w odległości 10,5 m, tj. w odległości większej niż wysokość przesłaniania. Ponadto w ramieniu kąta 60° znajduje się część budynku skarżącej, która jest obiektem przesłaniającym dostęp światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie narusza także innych przepisów warunków technicznych dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, co w konsekwencji przesądza o braku zasadności zarzutów strony podniesionych w tym względzie.
Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Sądu Z.L. wskazała, że decyzja organu odwoławczego jest "stronnicza", a ponadto narusza przepisy ustawy - Prawo budowlane oraz art. 32 Konstytucji. Jednocześnie w decyzji tej organ manipuluje faktami, co powoduje, że jest ona diametralnie różna od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...], chociaż dotyczy tego samego budynku. Ponadto nie wspomina się w niej o naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 31 października 2008 roku pełnomocnik skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.
Uczestniczka postępowania W.K. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z naruszeniem przepisów prawa materialnego również w tak istotnym stopniu została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], nakładająca na W.K. obowiązek przedłożenia dokumentów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych samowolnie w budynku mieszkalnym, co skutkuje uchyleniem także tej decyzji przez Sąd w trybie art. 135 p.p.s.a.
Jako podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie organy nadzoru obu instancji przyjęły art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane i w oparciu o ten przepis wydały decyzję o stwierdzeniu wykonania przez W.K. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z kolei na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...]. - przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, określając termin ich wykonania. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych ( art. 51 ust. 1a w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003r. ).
Natomiast w przypadku niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części ( art. 51 ust. 2 ).
Przyjmując zatem za podstawę rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organy nadzoru dokonały jego niewłaściwej interpretacji, w efekcie której przyjęły, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie, może mieć charakter postanowienia dowodowego, uregulowanego w art. 81c Prawa budowlanego.
Tymczasem art. 51 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości wydania decyzji w oparciu o przedłożone przez stronę dokumenty, określającej obowiązek wykonania czynności faktycznych, naprawiających zaistniałe odstępstwa w celu uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę na konsekwencje płynące z przyjęcia owej wadliwej interpretacji powołanego przepisu. W efekcie bowiem błędnego zastosowania przez organy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, będącego wynikiem takiej interpretacji, może dojść do sytuacji, w której po przedłożeniu dokumentacji, o której mowa w zaskarżonej decyzji, niezależnie od treści i wniosków, jakie z niej wynikają, organ zmuszony będzie wydać pozytywną decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych nawet w przypadku stwierdzenia sprzeczności wykonanych robót z przepisami Prawa budowlanego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zatem w pełni dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do lipca 2003 roku) nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, ale musi wskazywać konkretne czynności faktyczne, mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. np. wyrok NSA z dnia 28 września 2000 r., II SA/Lu 930/99 oraz wyrok NSA z dnia 21 maja 2002 r., IV SA 1926/00).
Konsekwencją przyjęcia błędnej podstawy dla decyzji nakładającej obowiązek w niniejszej sprawie jest wadliwość decyzji stwierdzającej wykonanie takiego obowiązku, który został nałożony na stronę w oparciu o błędnie zinterpretowaną normę prawną, która nie powinna znaleźć w sprawie zastosowania. Wadliwość ta przesądza o konieczności uchylenia wymienionych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Niezależnie jednak od powyżej wskazanego uchybienia, jakiego dopuściły się organy nadzoru budowlanego zarówno przy wydawaniu decyzji nakładającą wskazany wyżej obowiązek, jak decyzji stwierdzającej jego wykonanie, podkreślić należy, że postępowanie zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem reguł postępowania dowodowego, w tym zwłaszcza w zakresie przeprowadzania dowodu z oględzin robót budowlanych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 kwietnia 2007 roku organ przeprowadzał dowód z oględzin robót budowlanych. W tym też dniu sporządzony został protokół z tej czynności procesowej. Analiza treści tego protokołu dowodzi jednak, że nie spełnia on wymogów formalnych, o których mowa w art. 68 § 1 i 2 k.p.a., co tym samym oznacza, że protokół ten nie może stanowić podstawy ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy.
W tym względzie Sąd zwraca przede wszystkim uwagę na brak wskazania w tymże protokole prawidłowego oznaczenia osób, które brały udział w tej czynności procesowej, w tym zwłaszcza brak wskazania w części wstępnej protokołu W.K., której podpis został jednak zamieszczony w części końcowej. W odniesieniu zaś do skarżącej wskazać należy, iż organ podał, że brała udział w tej czynności, nie wskazał jednak przyczyny braku podpisania owego protokołu przez skarżącą. Dodatkowo zasadnicze wątpliwości budzi brak wskazania w protokole pracownika organu nadzoru budowlanego przeprowadzającego ów dowód, z jednoczesnym umieszczeniem w części końcowej protokołu jego nieczytelnego podpisu.
Jednocześnie w tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 68 k.p.a., protokół z każdej czynności postępowania, w tym także protokół z oględzin robót budowlanych, sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
Mając na względzie powyższe uwagi, wskazać należy, iż sprawa stwierdzenia wykonania przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją nr[...] została załatwiona przez organy w sposób nieprawidłowy z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 51 Prawa budowlanego) przez jego błędne zastosowanie oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego (art. 68 k.p.a.), co spowodowało konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, a ponadto także decyzji z dnia [...] nr [...], nakładającej obowiązek przedłożenia wskazanej tam dokumentacji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy nadzoru budowlanego przed wydaniem rozstrzygnięć w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające – dowodowe i stosownie do jego wyników wydać decyzję merytoryczną nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania ( art. 51 ust. 1 pkt 2 ), a w przypadku braku takiej możliwości – orzec rozbiórkę w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, uzasadniając przy tym swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ( art. 51 ust. 3 ).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 3 sentencji wyroku.
W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
(MSi)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI