II SA/Łd 682/25

II SA/Łd 682/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
Art. 17, art. 24 ust. 2 i 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1429
Art. 63 ust. 2 i ust. 16
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 8, art. 9, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 10 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 15 lipca 2025 roku nr KO.4111.62.2025 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 lipca 2025 r. nr KO.4111.62.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1, art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm., dalej również jako: "u.ś.r.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r., znak: GOPS.5211.9.2024 o przyznaniu A.W. świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko P.W. na okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r. w kwocie 2.988,00 zł miesięcznie i na okres od dnia 1 maja 2025 r. do dnia 18 maja 2025 r. w kwocie 1.735,00 zł miesięcznie.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2024 r. A.W. zwróciła się do organu I instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad małoletnim synem P.W. Legitymuje się on orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], którym zaliczono go do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. wnioskodawczyni zwróciła się do organu o "przywrócenie terminu 2 stycznia 2024 r. na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjnego", gdyż nie posiadała wiedzy o zmianie obowiązujących przepisów, która umożliwia jej pobieranie świadczenia. Przyczyna niezłożenia wniosku w terminie pozwalającym na pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego ustała dnia 3 czerwca 2024 r.
Pismem z dnia 14 czerwca 2024 r. Wójt Gminy N. poinformował wnioskodawczynię, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy, gdyż stronie nie został wyznaczony żaden termin, ani termin ten nie wynika z żadnych przepisów prawa. Dlatego też A.W. miała prawo złożyć wniosek w wybranym przez siebie terminie.
W dniu 17 czerwca 2024 r. A.W. złożyła kolejne pismo, w którym wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od stycznia 2024 r. i wypłatę świadczenia z wyrównaniem. Skarżąca zwróciła uwagę, że nie poinformowano jej o możliwości pobierania tego świadczenia w związku ze zmianą przepisów, mimo że do dnia 31 lipca 2021 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na podstawie tego samego co obecnie dokumentu (orzeczenia o niepełnosprawności dziecka z dnia [...] października 2020 r.), a od dnia 1 sierpnia 2021 r. nie mogła go pobierać z uwagi na obowiązujące wówczas przepisy, w związku z podjęciem pracy. Wnioskodawczyni podkreśliła, że uważa za rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące informowanie o zmianie przepisów jedynie osób otrzymujących świadczenia, mimo że skarżąca nie mogła go pobierać nie z własnego wyboru, lecz zostało to wymuszone obowiązującymi wówczas przepisami. W jej ocenie jest to brak równości obywateli wobec prawa, co jest niezgodne z Konstytucją RP. Brakiem wyobraźni jest wymaganie od osób, które łączą pracę zawodową z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem, aby śledziły na bieżąco aktualny stan prawny. Zwłaszcza w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowania w sprawie przyznania świadczeń pielęgnacyjnych posiadał nie tylko wiedzę o obowiązujących przepisach, ale też o personaliach osób, które posiadają aktualne dokumenty uprawniające je do złożenia wniosku o to świadczenie.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 3 lipca 2024 r., znak: GOPS.5211.9.2024 Wójt Gminy N. przyznał A.W. świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r. w kwocie 2.988,00 zł miesięcznie i na okres od dnia 1 maja 2025 r. do dnia 18 maja 2025 r. w kwocie 1.735,00 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, powołując się na treść art. 24 ust. 2 i 3 u.ś.r., iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje skarżącej od dnia 1 czerwca 2024 r., tj. od miesiąca, w którym złożyła wniosek wraz z dokumentami, do dnia 18 maja 2025 r., tj. do dnia ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna. W pouczeniu organ wskazał, iż decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie w toku instancji (art. 127 § 1a k.p.a.). Strona niezadowolona z decyzji może w terminie 30 dni od jej doręczenia wnieść na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 4 lipca 2024 r.
Wnioskiem z dnia 25 lipca 2024 r. organ I instancji zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 3 lipca 2024 r., bowiem organ pominął w sentencji decyzji okres, za który odmówił świadczenia pielęgnacyjnego, tj. okres od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. Ponadto w podstawie prawnej organ błędnie wskazał upoważnienie Wójta Gminy N. do prowadzenia bieżących spraw związanych działalnością Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N., natomiast to sam Wójt Gminy N. podpisał decyzję. Organ zwrócił także uwagę na błędne pouczenie, gdyż wskazał, że odstąpił od uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, zaś decyzja zawiera uzasadnienie, a żądanie strony nie zostało uwzględnione w całości.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A.W., jednak została ona odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 610/24. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja nie uwzględniła w całości żądania skarżącej, a tym samym w tym przypadku organ nie mógł odstąpić od sporządzenia uzasadnienia tego aktu i nie stał się on ostateczny, a więc nie powstało u skarżącej uprawnienie do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia bezpośrednio do sądu administracyjnego.
W dniu 20 grudnia 2024 r. A.W. wniosła do organu I instancji pismo, w którym ponownie kwestionowała okres, za jaki wyrównano jej świadczenie pielęgnacyjne oraz brak informacji co do tego, na jakiej podstawie nastąpiła wypłata świadczenia z pominięciem okresu od stycznia do maja 2024 r. Organ potraktował powyższe pismo jako wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r.
Decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. Wójt Gminy N. zmienił własną decyzję z dnia 3 lipca 2024 r. w ten sposób, ze przyznał na P.W. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 3.287,00 zł na okres od 1 stycznia 2025 r. do 18 maja 2025 r. (kwota do wypłaty za maj 2025 r. wynosi 1.908,60 zł).
Natomiast decyzją z dnia 28 stycznia 2025 r. organ I instancji odmówił przyznania A.W. świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. Odwołanie od tej decyzji wniosła A.W., zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z dnia 14 marca 2025 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów uznał, że nie zaszły podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu wniosku z dnia 25 lipca 2024 r. Dalej organ podkreślił, iż organ I instancji nieprawidłowo potraktował pismo skarżącej z dnia 20 grudnia 2024 r. jako wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r., bowiem pismo to obarczone było brakami formalnymi – nie zawierało elementów, o których mowa w art. 23 ust. 3 i 4 u.ś.r. Nie wszczęło więc nowego postępowania w sprawie. Jednakże w decyzji z dnia 3 lipca 2024 r. organ błędnie pouczył skarżąca o przysługującym prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Natomiast, w myśl art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W ocenie organu w przypadku, gdy organ błędnie pouczył stronę, że od decyzji nie służy odwołanie i strona nie wniosła odwołania, może skutecznie dopełnić aktu wniesienia odwołania w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że pismo A.G. z dnia 20 grudnia 2024 r. zostało złożone w terminie do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 lipca 2024 r., wobec czego organ I instancji winien był przekazać ww. pismo do organu odwoławczego wraz z aktami sprawy celem rozpatrzenia.
W piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. A.W. podkreśliła, że nie wyraża zgody, aby jej pismo z dnia 20 grudnia 2024 r. zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r. Skarżąca uważa bowiem, że ma prawo napisać odwołanie od tej decyzji ze świadomością, że pisze odwołanie.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach poinformowało skarżącą, że zwraca organowi I instancji akta sprawy wraz z pismem z dnia 20 grudnia 2024 r., gdyż jednoznaczne stanowisko skarżącej uniemożliwia uruchomienie trybu odwoławczego. Jednocześnie organ pouczył skarżącą, że wobec treści art. 112 k.p.a. może ona skutecznie wnieść odwołanie od decyzji z dnia 3 lipca 2024 r. w każdej chwili, gdyż nie utraciła prawa do dopełnienia tej czynności w myśl wyraźnego przepisu prawa.
Decyzją z dnia 27 maja 2025 r. Wójt Gminy N. zmienił własną decyzję z dnia 3 lipca 2024 r. w ten sposób, że przedłużył termin przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności, nie dłużej jednak niż do dnia 30 listopada 2025 r.
Pismem z dnia 20 czerwca 2025 r. A.W. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r., jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż z treści art. 23 ust. 1 i 2 u.ś.r. oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r. wynika, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uruchamia postępowanie administracyjne w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Inaczej mówiąc, decyzja w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wywołuje skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Przyznanie z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe. Sporne świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z urzędu, albowiem dla ustalenia do niego prawa niezbędne jest złożenie Odpowiedniego wniosku. Wówczas znajduje zastosowanie ogólna reguła wynikająca z art. 24 ust. 2 u.ś.r. Z regulacji tej wynika, że sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego, a więc i świadczenia pielęgnacyjnego, nie może toczyć się bez odpowiednego wniosku osoby zainteresowanej. Z woli ustawodawcy prawo do świadczeń (art. 24 ust. 2 u.ś.r.) co do zasady ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sama decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego ma zaś charakter konstytutywny, tworzy ona dopiero po stronie jej adresata prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Uprawnienie to nie wynika z mocy samej ustawy o świadczeniach rodzinnych, ta określa bowiem warunki, jakich spełnienie pozwala na przyznanie świadczenia. Osoby spełniające kryteria ustawowe mają zatem potencjalną możliwość skutecznego wystąpienia o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Samo uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego materializuje się zaś wraz z wejściem do obrotu prawnego decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.
Należy zatem rozróżnić sytuację osób, które potencjalnie spełniają kryteria przyznania tego typu pomocy oraz tych, które uprawnione są na mocy odpowiedniej decyzji do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero na skutek wyrażenia woli otrzymywania świadczenia, mającej postać wniosku o jego przyznanie, oraz zweryfikowania w toku postępowania administracyjnego spełnienia przez wnioskodawcę odpowiednich kryteriów, organ administracji wydaje indywidualny i konkretny akt stosowania prawa, w którym ustala prawo do pobierania tego świadczenia, oznaczając osobę uprawnioną, wysokość świadczenia oraz czas, na jaki zostało przyznane. Oznaczenie daty, od której przysługuje świadczenie, determinowane jest postanowieniami art. 24 ust. 2 u.ś.r. Dlatego też świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dopiero od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Odstępstwem od powyższego może być przyznanie świadczenia od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, przy spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., tj. złożenia wniosku w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia w tym zakresie. W niniejszej sprawie wyjątek ten nie ma zastosowania – orzeczenie o niepełnosprawności P.W. zostało wydane 14 października 2020 r., zaś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony dopiero 3 czerwca 2024 r.
Z kolei art. 63 ust. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm., dalej również jako: "u.ś.w.") stanowi, że organ właściwy w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 43, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, informuje osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna. Przepis ten wszedł w życie w dniu 10 sierpnia 2023 r. Tym samym przyjąć należy, że art. 63 ust. 16 u.ś.w. dotyczy osób, które w dacie jego wejścia w życie pobierały świadczenie i to te osoby należy poinformować o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego.
Dlatego też organ odwoławczy ocenił, że nie jest możliwe przyznanie A.W. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem na okres wsteczny od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. na wniosek złożony w dniu 3 czerwca 2024 r. Nie jest również możliwe przyznanie tego świadczenia za okres wsteczny, bowiem nie została spełniona przesłanka z art. 24 ust. 2a u.ś.r. Ponadto organ nie miał obowiązku informowania A.G., w myśl art. 63 ust. 16 u.ś.r. o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2024 r., ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nie była ona osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jak sama wskazała była do niego uprawniona do 31 lipca 2021 r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A.W., zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne na dziecko przysługuje od 1 czerwca 2024 r. w sytuacji kiedy skarżąca składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2024 r. spełniała według stanu na dzień 1 stycznia 2024 r. wymogi do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust.1 u.ś.r. i w związku z tym sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się", tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku;
b) art. 63 ust. 16 w zw. z art. 63 ust. 2 u.ś.w. poprzez przyjęcie, że brak poinformowania skarżącej o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego jest właściwe, w sytuacji kiedy skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne do 31 lipca 2021 r. i w związku z tym zgodnie z art. 63 ust. 2 ww. ustawy zachowała ona na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
2. naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7 w zw. z art. 7a, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji wadliwie wydanej decyzji organu I instancji oraz niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz błędne jego rozpatrzenie, a w konsekwencji niewyczerpujące wyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości, okoliczności związanych z ustaleniem czasookresu, za jaki skarżąca uprawniona jest do świadczenia pielęgnacyjnego, a także zaniechanie ustalenia wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z treścią żądania tj. od dnia 1 stycznia 2024 roku;
Brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zarzutów, jakie skarżąca przywołała w odwołaniu od decyzji organu I instancji:
• brak jakiegokolwiek wyjaśnienia swojego stanowiska, co do kwestii prawidłowego zastosowania art. 63 ust. 16 w zw. z art. 63 ust. 2 u.ś.r. - jedynie przytoczenie brzmienia przepisu bez próby obalenia argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu. Niewyjaśnienie jakie względy w opinii organu II instancji przemawiały za sposobem w jaki postrzega on zastosowanie art. 63 ust. 16 u.ś.w. - logiczne, społeczne czy inne;
• nieodniesienie się w decyzji do sposobu, w jaki inne gminy zinterpretowały art. 63 ust. 16 u.ś.w. tj. w sposób niepomijający żadnych osób "pobierających" świadczenie, podczas gdy inny sposób odczytania przepisów przez niektóre organy daje podstawę do zastosowania art. 7a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony);
• przywołanie wyroków dotyczących zastosowania przepisu art. 24 ust. 2 u.ś.r., które zapadły w zupełnie innej sytuacji faktycznej i prawnej niż przedmiotowa sprawa. Mimo że, jak podnosiła skarżąca w odwołaniu, inna jest sytuacja, gdy strona nabywając jakieś uprawnienia swoim staraniem nie zainteresuje się ewentualnymi przysługującymi jej świadczeniami lub ulgami, a inna, gdy w sytuacji życiowej strony nic się nie zmienia, lecz jej sytuacja prawna zmienia się w sposób niezależny od jej życiowych wyborów i posiadanych dokumentów, (na dowód czego skarżąca przywołała w odwołaniu tezę decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2024 r. nr SKO/4530/8/2024 "Trzeba uwzględniać, że państwo prawne, o którym mowa w art. 2 Konstytucji RP, ma zapewnić bezpieczeństwo prawne oraz zagwarantować jednostce, że jej sytuacja prawna nie będzie kształtowana w sposób dla niej zaskakujący i nieprzewidywalny (...) Zasady demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada ochrony praw nabytych, zasada zaufania obywatela do państwa i prawa, zasada równości i zasada proporcjonalności nie pozwalają na traktowanie obywatela działającego zgodnie z obowiązującym prawem w gorszej sytuacji tylko dlatego, że nie przewidział późniejszej zmiany "reguł gry");
b) art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 9 , art. 107 § 3, art. 104 § 2, art. 127 § 1a k.p.a. oraz art. 78. Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (na podstawie zaskarżonej decyzji) wadliwie wydanej decyzji Wójta Gminy N. GOPS.5211.9.2024 z dnia 3 lipca 2024 r., naruszającej ww. przepisy oraz poprzez wcześniejszą odmowę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 28 listopada 2024 r odnośnie stwierdzenia nieważności wadliwie wydanej decyzji Wójta Gminy N. GOPS.5211.9.2024 z dnia 3 lipca 2024 r., naruszającej ww. przepisy, w sytuacji gdy:
• brak było w decyzji organu I instancji pełnego rozstrzygnięcia sprawy, co skutkuje niemożliwością kwestionowania (poprzez odwołanie lub zaskarżanie) jedynie tej części decyzji, z którą skarżąca się nie zgadza i prowadzi do sytuacji, że środki zaskarżenia dotyczą całej decyzji, również częściowo dokonanego rozstrzygnięcia, które jest korzystne dla skarżącej, na podstawie którego skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które było i nadal jest jej wypłacane (naruszenie art. 107 § 1 pkt 5, art. 104 § 2 k.p.a.);
• brak było w decyzji organu I instancji uzasadnienia w kwestii prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od stycznia do maja 2024 roku. Błędnie przyjęto, że decyzja uwzględnia w całości żądania strony i jest ostateczna, w efekcie czego skarżącej nie zostały udzielone wyjaśnienia odnośnie nieprzyznania (poprzez pominięcie zagadnienia, a nie odmowę przyznania) świadczenia za okres o jaki wnosiła (naruszenie art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3, art. 127 § 1a k.p.a.);
• pouczenie w decyzji było błędne, co do środków odwoławczych (naruszenie art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a.), a także skarżąca nie została w żadnej innej formie poinformowana, co do faktycznej możliwości złożenia odwołania;
c) art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej, ani organu niższego rzędu o swoim stanowisku, co do rozwiązania kwestii wadliwie wydanej decyzji Wójta Gminy N. GOPS.5211.9.2024 z dnia 3 lipca 2024 r. i jej dalszego funkcjonowania w obrocie prawnym, co poskutkowało błędnymi działaniami organu I instancji, który nie dociekał informacji od organu wyższego rzędu jak postąpić wobec jego braku zgody na wycofanie decyzji Wójta Gminy N. GOPS.5211.9.2024 z dnia 3 lipca 2024 r. z obrotu prawnego, lecz pozostawił sprawę nierozstrzygniętą, a po zapytaniu skarżącej odnośnie zaniechanego rozstrzygnięcia uzupełnił wadliwą decyzję kolejną decyzją, znak: GOPS.5211.9.2024 dnia 28 stycznia 2025 r. Organ odwoławczy dopiero w decyzji umarzającej ww. decyzję (znak: KO.4111.13.2025 z dnia 14 marca 2025 r.) wyjawił swój pogląd, co do rozwiązania problemu wadliwości decyzji Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r., lecz skupił się jedynie na kwestii przywołania błędnej ścieżki odwoławczej, nie rozwiązując problemów wynikających z innych nieprawidłowość ww. decyzji, w tym niekorzystnym wpływem na kwestię wypłaty świadczeń dla skarżącej i innymi trudnościami związanymi z unieważnieniem (w efekcie odwołania lub zaskarżenia) decyzji, która jest częściowo korzystna dla strony i jest realizowana. Niezależnie od faktu, czy organ II rzędu, przychyliłby się, czy nie przychyliłby się do odwołania w zakresie uprawnień skarżącej do świadczenia za okres od stycznia do maja 2024 r., nie powinien utrzymywać w mocy decyzji, która nie daje możliwość kwestionowania tego, co dla skarżącej niekorzystne, bez narażania świadczeń przyznanych na mocy kwestionowanej decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżącej w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wraz z uzasadnieniem, a także do ustalenia czasookresu za jaki skarżąca uprawniona jest do świadczenia pielęgnacyjnego oraz do ustalenia wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z treścią żądania tj. od dnia 1 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu skargi A.W. wskazała m.in., iż pobierała świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 lipca 2021 r. i uprawnienie to jej przysługiwało również według stanu na dzień 1 stycznia 2024 r., co wynika wprost z art. 63 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym zgodnie z którym osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, należy uznać, że jest ona uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2024 r. Za przyznaniem skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na pełen okres, o jaki wnosiła, przemawiają również okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim fakt niewywiązania się organu z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 63 ust. 16 u.ś.w. i art. 8 i 9 k.p.a. Skarżąca bowiem jako osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne do dnia 31 lipca 2021 r., a także pobierająca w sposób nieprzerwany zasiłek pielęgnacyjny na syna Pawła, powinna zostać poinformowana zgodnie z art. 9 k.p.a. o zmianie w przepisach, mającej wpływ na jej uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Z przepisu art. 63 ust. 16 u.ś.w. nie wynika bowiem, że należy informować tylko osoby, które pobierały świadczenia w dacie wejścia w życie ustawy. Mowa jest o osobach pobierających świadczenie bez określenia, na jaki dzień osoby te świadczenie pobierały. Błąd organu, polegający na niepoinformowaniu skarżącej o możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo podjęcia pracy zawodowej, spowodował, że nie złożyła ona wniosku w styczniu 2024 r.
Wreszcie skarżąca podkreśliła, że za przyznaniem jej świadczenia za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. przemawia także fakt, że mimo iż art. 24 ust. 2 u.ś.r określa, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, to w kontekście konkretnych sytuacji weryfikowanych w orzecznictwie pozwala na uwzględnienie innych występujących w sprawie okoliczności. Skarżąca nie mogła przewidzieć, że podjęcie pracy zawodowej spowoduje, że postawi się w sytuacji gorszej niż osoby niepracujące uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego i zostanie pominięta jeśli chodzi o poinformowanie o zmianie przepisów dot. świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie skarżącej poinformowanie osób, którym zaprzestano wypłacanie świadczenia w wyniku podjęcia pracy zawodowej o możliwości ubiegania się o należne im według nowych zasad świadczeń było jak najbardziej możliwe i nie było specjalnie trudne zważywszy na ilość takich przypadków (jedynie 2 takie przypadki w latach 2020 - 2023 według informacji publicznej uzyskanej z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N.). Organ nie wykazał więc należytej staranności w kwestii wdrożenia nowego obowiązującego od 2024 roku prawa dot. wypłaty świadczeń rodzinnych.
Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r., o przyznaniu A.W. świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko P.W. na okres od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.) – dalej jako: "u.ś.r.".
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji przyznają skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od miesiąca czerwca 2024 roku, tj od miesiąca, w którym skarżąca złożyła wniosek o przyznanie tegoż świadczenia. Natomiast istotą sporu jest żądanie skarżącej przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, tj. od 1 stycznia 2024 roku do 31 maja 2024 roku.
Należy zatem wskazać, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Powyższa regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że świadczenie pielęgnacyjne, należące do świadczeń rodzinnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 u.ś.r., nie jest przyznawane z urzędu, ale wyłącznie na podstawie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym sprawa o przyznanie prawa do owego świadczenia nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej, czego konsekwencją jest dopuszczalność ustalenia prawa do świadczenia dopiero od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wbrew zarzutom podnoszonym przez skarżącą z przepisu tego nie można wyinterpretować normy prawnej, zgodnie z którą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania tego świadczenia, co miałoby uzasadniać przyznanie świadczenia również za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku. Trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że wyrażona powyżej zasada doznaje przełamania w art. 24 ust. 2a, który umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny. Mając jednak na uwadze, iż okoliczności sprawy nie pozwalają na zastosowanie tego wyjątkowego rozwiązania, to tym samym organy prawidłowo uznały dyspozycję art. 24 ust. 2 u.ś.r. za miarodajną dla określenia daty początkowej prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec dokonania przez Kolegium prawidłowej wykładni tego przepisu i jego prawidłowego zastosowania, za bezpodstawny należało uznać zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429). Przepis ten stanowi, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Należy zwrócić uwagę, że w cytowanym przepisie art. 63 ust. 2 ustawodawca przewidział "zachowanie" prawa dla osób, którym prawo do świadczenia przyznano na dotychczasowych zasadach. "Zachować" można jednak jedynie takie prawo (uprawnienie), które kiedyś powstało i cały czas istnieje. Nie można "zachować" prawa, które ustało. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustaje zaś wskutek podjęcia przez osobę sprawującą opiekę zatrudnienia, co wynika a contrario z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Przepis ten przewidywał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje wskazanym osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy nie jest sporne, że skarżąca uprawniona była do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem do 31 lipca 2021 r., kiedy to w związku z podjęciem zatrudnienia, decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 roku nr GOPS.5211.32.2020 organ I instancji uchylił skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 sierpnia 2020 roku. Nie można zatem przyjąć, iż przyznanie świadczenia w postępowaniu wszczętym wnioskiem A.G. z 3 czerwca 2024 r. odbywa się na zasadach kontynuacji świadczenia.
W skardze złożonej do tut. Sądu A.W. zarzuca organom niewywiązanie się z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 63 ust. 16 ustawy o świadczeniu wspierającym. Przepis ten nakłada na organ obowiązek poinformowania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna. Obowiązek ten organ winien wypełnić w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie przywołanego przepisu, tj. od dnia 10 sierpnia 2023 r. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w sprawie nie jest sporne, że skarżąca nie pobierała specjalnego zasiłku opiekuńczego ani też zasiłku dla opiekuna. Natomiast istnienie po stronie organu obowiązku poinformowania jej o zmianach w prawie wywodzi z faktu, że do dnia 31 lipca 2021 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne oraz z tego, że nieprzerwanie pobierała zasiłek pielęgnacyjny. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Wykładnia językowa powołanego przepisu, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wskazuje, że obowiązek informacyjny organu dotyczy osób, które pobierały świadczenie pielęgnacyjne kiedykolwiek w przeszłości. Stosownie do art. 63 ust. 16 obowiązek ten odnosi się do osób posiadających cechę określoną w tym przepisie, t.j. pobierają świadczenie albo specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Wobec braku zastrzeżenia, że warunek posiadania ww. cechy winien być spełniony na określony moment w przeszłości, prawidłowym jest takie rozumienie omawianego przepisu, że dotyczy on osób znajdujących się we wskazanej powyżej sytuacji w dniu wejścia przepisu w życie, przy czym nie później niż w okresie dwóch miesięcy od tej daty. W konsekwencji organ zasadnie wskazał, że organ nie miał obowiązku informowania skarżącej o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nie była osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jak sama wskazała była do niego uprawniona do dnia 31 lipca 2021 roku.
Za niezasadny należało uznać także zarzut, w którym skarżąca podnosi, że niepoinformowanie jej o zmianach w prawie stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wyrażona w przywołanym przepisie zasada informowania jest bowiem stosowana w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych. Na organie administracji nie ciąży natomiast obowiązek zawiadamiania z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych osób, których praw i obowiązków te akty dotyczą. W konsekwencji w sprawie nie doszło także do zarzucanego przez skarżącą naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Należy bowiem wyjaśnić, że stosownie do art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 oraz z 2025 r. poz. 897) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
3) opiekunowi faktycznemu dziecka,
4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego
- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Powyższy przepis prawa materialnego definiując przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyznacza zakres okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. W kontrolowanej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że organy wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne w sprawie i dokonały ich wszechstronnej oceny. Nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnoletnim synem, który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 14 października 2020 r. wystawionym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł.. Nie jest sporna również data złożenia przez A.W. wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P.W. Skarżąca w istocie nie kwestionuje poczynionych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych, które doprowadziły do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz zarzuca błędną interpretację przepisów prawa materialnego oraz brak odniesienia w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów i argumentacji przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Bez wątpienia obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu. Trzeba jednak zauważyć, że orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie wynika bezwzględny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania; natomiast obowiązek wyczerpującego odniesienia się dotyczy zarzutów istotnych dla sprawy (por. wyrok NSA z 17 września 2024 r., sygn. II OSK 2257/23; dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu do zarzutów takich nie należy kwestia oceny praktyki działania innych organów administracji publicznej, polegającej na informowaniu o zmianach w prawie pomimo braku ustawowego obowiązku ani też kwestia adekwatności powołanych w decyzji orzeczeń sądów administracyjnych. Natomiast wbrew twierdzeniom skarżącej organ odniósł się do zarzutu niewywiązania się z obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 63 ust. 16 ustawy o świadczeniu wspierającym, wskazując, że w dacie wejścia w życie ustawy skarżąca nie pobierała świadczenia pielęgnacyjnego, skutkiem czego organ nie był zobowiązany do informowania jej o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do tego świadczenia.
Przechodząc do kolejnych zarzutów należało odnieść się do podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania tj. art. 156 art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 9, art. 107 § 3, art. 104 § 2, art. 127 § 1a k.p.a. oraz art. 78. Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy N. w sytuacji gdy brak było w decyzji organu I instancji pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz brak było uzasadnienia w kwestii prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od stycznia do maja 2024 roku. W związku z przedstawioną przez skarżącą argumentacją uzasadniającą powyższe zarzuty wypada wskazać, że stosownie do zawartej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Nakaz dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oznacza, że zadaniem organu II instancji nie jest kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Biorąc pod uwagę, że zarzuty skarżącej dotyczą nierozpoznania jej żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od stycznia do maja 2024 r., trzeba zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach organ odnosi się do stanowiska skarżącej. Kolegium podaje podstawę prawną i dokonuje obszernej analizy art. 24 ust. 2 u.ś.r., wskazując, że postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wszczynane jest na wniosek zaś termin ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, który rozpoczyna się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest terminem prawa materialnego. W przypadku jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia za okres wsteczny. W konsekwencji, ustalenie (w ślad za ustalaniem organu I instancji), że w badanej sprawie wniosek skarżącej został złożony dnia 3 czerwca 2024 roku, prowadzi do utrzymania w mocy, jako prawidłowej, decyzji organu I instancji, przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od miesiąca czerwca 2024 roku.
Niewątpliwie słuszny jest zarzut błędnego pouczenia przez organ I instancji co do prawa odwołania. Jednakże Kolegium w zaskarżonej decyzji trafnie wskazuje, że jeżeli wskutek błędnego pouczenia strona nie wniosła odwołania w terminie, wówczas może skutecznie dopełnić tej czynności w każdej chwili. Tak też się stało w kontrolowanej sprawie. Skarżąca w dniu 23 czerwca 2025 r. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 3 lipca 2024 r. Odwołanie to zostało rozpoznane przez organ II instancji. Wskazywane naruszenie nie miało zatem wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny, jako nie mający wpływu na wynik sprawy, okazał się zarzut naruszenia art. 8 oraz art. 9 k.p.a. w związku z decyzją Wójta Gminy N., znak: GOPS.5211.9.2024 dnia 28 stycznia 2025 r., co do której, w wyniku odwołania skarżącej, SKO w Skierniewicach ostateczną decyzją znak: KO.4111.13.2025 z dnia 14 marca 2025 r. uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie. Decyzje te nie są przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.