II SA/Łd 681/25

II SA/Łd 681/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 44, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2025 poz 132
Art. 33 § 1, 2 i 4, art. 34 § 1-3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 106 § 3, art. 119 pkt 3, art. 120, art. 133, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1587
Art. 3 ust. 1 pkt 6 i pkt 19, art. 47 ust. 5 i 8
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 979
Art. 25d ust. 1, art. 25e ust. 1, 2, 7 i 11
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym
Dz.U. 2025 poz 1071
Art. 44, art. 45
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 roku znak: SKO.418.52.2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r. nr SKO.418.52.2024 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 18 pkt 2, art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 31 października 2024 r., znak: KLSIII.7243.6.2024.KL o oddaleniu zarzutów Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...], wystawiony przez Marszałka Województwa Łódzkiego w dniu 10 września 2024 r.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że ostateczną decyzją z dnia 14 lipca 2017 r., znak: OS.6233.13.2017.KS/7 Starosta Zgierski udzielił E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zezwolenia na prowadzenie zbierania odpadów innych niż niebezpieczne pod warunkami wskazanymi w decyzji, na terenie nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] (działka nr ew. nr [...]). Czas obowiązywania ww. decyzji określono do dnia 31 lipca 2018 r.
Wobec wygaśnięcia udzielonego spółce zezwolenia oraz braku wykonania przez spółkę ustawowych obowiązków wynikających z art. 47 ust. 5 w zw. z ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: u.o.o.), Marszałek Województwa Łódzkiego występując jako wierzyciel i organ egzekucyjny, upomnieniem z dnia 4 sierpnia 2022 r., nr 9/2022 wezwał spółkę E. do usunięcia na własny koszt odpadów pozostałych po prowadzonej przez nią działalności, zgromadzonych na terenie zakładu zlokalizowanego w Z. przy ul. [...], w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego przewidzianego dla egzekucji administracyjnej świadczeń o charakterze niepieniężnym. Następnie w dniu 26 października 2022 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wystawił tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 47 ust. 5 ust. 5 w zw. z ust. 8 u.o.o., który skierował do egzekucji. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanowieniami z dnia 26 października 2022 r., 24 stycznia 2023 r., 6 kwietnia 2023 r. oraz 13 lipca 2023 r. Marszałek Województwa Łódzkiego nałożył na zobowiązaną spółkę grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym z dnia 26 października 2022 r., nr [...], w wysokości po 50.000 zł każda. Z akt sprawy wynika nadto, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w dniu 27 września 2023 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego rozwiązał spółkę E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego oraz wykreślił ją z Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowienie o wykreśleniu uprawomocniło się w dniu 27 października 2023 r.
W dniu 10 września 2024 r. Marszałek Województwa Łódzkiego wystawił tytuł wykonawczy o numerze [...] dotyczący obowiązku usunięcia na własny koszt odpadów, pozostałych po prowadzonej przez spółkę E. działalności, zdeponowanych na terenie zakładu zlokalizowanego w Z. przy ul. [...], wskazując w nim jako podmiot zobowiązany - Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 47 ust. 5 i ust. 8 ustawy o odpadach oraz art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: uKRS.). Odpis ww. tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 12 września 2024 r.
W dniu 16 września 2024 r. Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o ww. tytuł wykonawczy nr [...]. Jako podstawę wniesionych zarzutów wskazano art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a., to jest odpowiednio nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Pełnomocnik zobowiązanego podnosił, iż stosownie do art. 25e ust. 2 i ust. 11 uKRS. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru, nie angażując tym samym własnego majątku. Wobec powyższego, w przypadku braku majątku wykreślonej z Rejestru spółki E., na co wskazuje sam Marszałek Województwa Łódzkiego, egzekwowany od zobowiązanego obowiązek nie powstał. W oparciu o tak sformułowane zarzuty zobowiązany wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. Marszałek Województwa Łódzkiego oddalił wniesione zarzuty. Organ wskazał, że stosownie do art. 25e ust. 1 uKRS. Skarb Państwa z chwilą wykreślenia z Rejestru nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, bez względu na przyczynę wykreślenia. Podkreślił, że przepis art. 25e ustawy nie precyzuje, jakiego rodzaju zobowiązania są objęte odpowiedzialnością Skarbu Państwa, co czyni zasadnym stwierdzenie, że dotyczy on zarówno zobowiązań prywatnoprawnych, jak i publicznoprawnych, tak o charakterze pieniężnym, jak i niepieniężnym. Przywołana norma prawna stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru, w oparciu o nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa (ust. 7), bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego, z zachowaniem w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych. Przy czym ciążąca na Skarbie Państwa odpowiedzialność jest ograniczona do określonych składników mienia z nabytego na podstawie art. 25e ust. 1 ustawy. Dla skutecznego ograniczenia odpowiedzialności, niezbędnym jest wykazanie przez Skarb Państwa braku istnienia nabytego mienia, lub jego określonej wartości.
Organ egzekucyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie mienie przejęte przez Skarb Państwa po wykreślonej z Rejestru spółce E., w trybie art. 25e uKRS. stanowią przedmioty materialne - odpady pozostałe w związku z działalnością spółki, które zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. definiuje się jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Jak wynika z art. 44 i art. 45 Kodeksu cywilnego mieniem jest własność i inne prawa majątkowe, natomiast rzeczami w rozumieniu kodeksu są tylko przedmioty materialne. Wobec powyższego przedmiotowe odpady jako rzeczy wchodzą w skład mienia nabytego przez Skarb Państwa po ww. spółce i jako takie podlegają ewidencjonowaniu na zasadach określonych ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych, w tym także odnośnie co do ich wartości. Wobec powyższego, w ocenie organu egzekucyjnego zarzut nieistnienia zobowiązania nie znajduje oparcia zarówno w obowiązujących przepisach prawa, jak i w dokonanych ustaleniach faktycznych. Egzekwowany obowiązek niewątpliwie istnieje, zaś dłużnik nie przedstawiając ewidencji mienia po wykreślonej z Rejestru spółce, jak i jego wartości nie wykazał w sposób wymagany prawem ograniczenia jego odpowiedzialności. Natomiast, co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia organ egzekucyjny wskazał, że powoływany wcześniej art. 25e ust. 7 uKRS. stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru, w oparciu o nowy tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa, z zachowaniem w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych. To zaś oznacza, że wierzyciel nie ma obowiązku ponownego wystosowania upomnienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wnosząc o uchylenie kwestionowanego postanowienia i umorzenia postępowania I instancji w całości, zarzucał naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne oddalenie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu pełnomocnik zobowiązanego ponowił argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 16 września 2024 r.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na wstępie, że zgłaszane na podstawie art. 33 u.p.e.a. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią sformalizowany środek prawny inicjujący postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia o dopuszczalności prowadzenia egzekucji, którego granice wyznacza treść zgłoszonych zarzutów, których katalog zawarto w § 2 ww. przepisu. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę zgłoszonych zarzutów powołano art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a., to jest odpowiednio nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu.
Kolegium wskazało, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 września 2024 r., nr [...] wystawionym w oparciu o przepis art. 25e ust. 7 uKRS. dotyczącego realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym – usunięciu odpadów, którego podstawę prawną stanowi art. 47 ust. 5 ust. 5 w zw. z ust. 8 u.o.o. Realizacja ww. obowiązku była dochodzona względem spółki E., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 października 2022 r., [...], która to spółka prawomocnym postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego została rozwiązana bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego, stosownie do art. 25d ust. 1 uKRS.
Dalej przywołując treść art. 25e ust. 1 uKRS. Kolegium wskazało, że celem regulacji z art. 25e ustawy nie jest przysporzenie Skarbowi Państwa mienia po podmiotach wykreślonych z Rejestru, lecz uporządkowanie stanu prawnego. Przede wszystkim istnienie właściciela rzeczy jest niezbędne z punktu widzenia porządku publicznego. Posiadanie rzeczy oznacza nie tylko prawo do wyłącznego korzystania z rzeczy, lecz także liczne obowiązki publicznoprawne. Dlatego konieczny jest przepis przyporządkowujący właściciela mienia po zlikwidowanej spółce. Szczególną kwestią są obowiązki związane z mieniem pozostałym po wykreślonym z Rejestru podmiocie. Wystawiony w dniu 10 września 2024 r. przez Marszałka Województwa Łódzkiego tytuł egzekucyjny o numerze [...], skierowany do Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stanowi konsekwencją nieodpłatnego nabycia z mocy prawa mienia przez Skarb Państwa po podmiocie wykreślonym z Rejestru i ma na celu umożliwienie prowadzenia działań, zmierzających do usunięcia odpadów, pozostałych po działalności wykreślonej spółki, które jak zasadnie wskazywał organ I instancji, jako rzeczy ruchome stanowią składnik ww. mienia, z którego posiadaniem wiążą się określone przepisami prawa obowiązki. Za niedopuszczalną uznać bowiem należy sytuację, mając na uwadze treść art. 3 pkt 19 u.o.o., w której nie byłoby posiadacza odpadów, czyli podmiotu obowiązanego do usunięcia odpadów.
Kolegium wskazało nadto, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Odnosząc się do drugiego z podniesionych przez zobowiązanego zarzutów, Kolegium stwierdziło, iż wykładnia literalna art. 28a u.p.e.a. wskazuje na brak obowiązku ponownego doręczenia upomnienia następcy prawnemu zobowiązanego. Wskazuje na to również treść art. 15 § 1 zdanie 2 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne już się toczyło i aktualnie jest kontynuowane. Upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i jest ono przesyłane zobowiązanemu tylko raz. W ocenie Kolegium wymagane przepisami prawa upomnienie zostało skutecznie doręczone poprzednikowi prawnemu zobowiązanego Skarbu Państwa i spełniało ono wszystkie stawiane mu wymogi formalne.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej zarzucał naruszenie:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - nierozpatrzenia w sposób właściwy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wadliwą jego ocenę - w szczególności wadliwe przyjęcie, że istnieje majątek w postaci odpadów, który nabył Skarb Państwa;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 25d ust. 1 oraz art. 25e ust. 1 i 2 uKRS. poprzez błędne przyjęcie, że ma on zastosowanie w okolicznościach faktycznych i prawnych w niniejszej sprawie;
- art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Skarb Państwa jest właścicielem odpadów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik strony skarżącej wnosił dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci pisma Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 4 marca 2024 r., znak: ŚRII.7243.6.2023KL oraz odpisu z KRS [...] na okoliczność braku majątku pozostałego po spółce E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł..
Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wskazywał, że wykreślenie spółki E. z Rejestru nastąpiło na podstawie art. 25d ust. 1 uKRS., co oznacza, że w dacie wykreślenia spółka nie posiadała żadnego zbywalnego majątku. To zaś prowadzi do wniosku, że Skarb Państwa nie nabył żadnego mienia, co czyni bezprzedmiotowym prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej procedujące w sprawie organy nie dokonały również jakichkolwiek ustaleń na okoliczność własności odpadów pozostawionych na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], tym bardziej, że siedziba spółki mieściła się w Ł. przy ul. [...], jak również, wbrew ustawowemu domniemaniu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. nie wykazały na jakiej podstawie przyjęły, że Skarb Państwa jest właścicielem ww. odpadów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta L. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 934 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika uczynił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lipca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 31 października 2024 r. o oddaleniu zarzutów strony skarżącej zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 10 września 2024 r. dotyczący realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 47 ust. 5 w zw. z ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) – dalej: u.o.o. Egzekwowany obowiązek polega na usunięciu, na własny koszt odpadów pozostałych po prowadzonej działalności przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (wykreśloną z Krajowego Rejestru Sądowego), zgromadzonych na terenie zakładu zlokalizowanego w Z. przy ul. [...].
Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły natomiast przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 135) – dalej: u.p.e.a.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zaznaczyć należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Strona, wnosząc zarzut, kwestionuje dopuszczalność prowadzenia egzekucji w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; uznaje zarzut w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut lub stwierdza niedopuszczalność zarzutu. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Przy czym, w przypadku tożsamości podmiotu wierzyciela oraz organu egzekucyjnego brak jest podstaw do wydania odrębnego postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela (por. uchwała 7 sędziów NSA z 25 czerwca 2007 r., I FPS 4/06; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano w toku wszczętego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy [...] wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, w toku którego strona zobowiązana podniosła zarzuty nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Przy czym, jak wynika z treści wniesionej skargi aktualnie strona skarżąca kwestionuje jedynie zasadność oddalenia zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
W tym zakresie wskazać należy, że pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (por. wyroki NSA z 31 stycznia 2024 r., III FSK 443/23; z 16 lipca 2024 r., III FSK 974/23; www.orzerczenia.nsa.gov.pl). Wykazanie (udowodnienie) okoliczności potwierdzających brak istnienia obowiązku ciąży na zobowiązanym (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., III FSK 1499/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga również, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem prowadzącym nie do ustalenia obowiązku, ale do jego przymusowego wykonania. Tym samym organ egzekucyjny, jak i wierzyciel procedując w ramach oceny trafności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., nie prowadzi co do zasady, postępowania wyjaśniającego odnośnie tego, czy obowiązek nałożono zasadnie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wbrew argumentacji pełnomocnika strony skarżącej kwestionowane skargą stanowisko organów egzekucyjnych, co do zasadności oddalenia zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku uznać należy za prawidłowe.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że dochodzony od strony skarżącej obowiązek usunięcia odpadów wynika wprost z przepisów obowiązującego prawa, to jest z powołanych wcześniej art. 47 ust. 5 i ust. 8 u.o.o. Ta okoliczność w żaden sposób nie jest przez stronę skarżącą kwestionowana.
Istotną dla sprawy pozostaje również ta okoliczność, iż postępowanie egzekucyjne wobec strony skarżącej prowadzone jest w oparciu o tytuł wykonawczy [...] wystawiony na podstawie art. 25e ust. 7 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 869)- dalej: uKRS.
Zgodnie z art. 25e ust. 1 uKRS. skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru (art. 25e ust. 2 uKRS). W postępowaniach dotyczących mienia i zobowiązań, o których mowa w ust. 2, oraz w innych sprawach dotyczących gospodarowania tym mieniem Skarb Państwa jest reprezentowany przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, właściwego ze względu na ostatnią siedzibę podmiotu, o którym mowa w ust. 1 (art. 25e ust. 11 uKRS). Wierzyciel, któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjnej, w tym Skarb Państwa, wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z Rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy (art. 25e ust. 7 uKRS).
Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni podziela pogląd prezentowany przez procedujące w sprawie organy egzekucyjne obu instancji, zgodnie z którym celem regulacji z art. 25e uKRS. nie jest przysporzenie mienia po podmiotach wykreślonych z Rejestru, lecz uporządkowanie stanu prawnego odnośnie co do tego mienia, którego dany podmiot był właścicielem w dacie wykreślenia, a którym nie rozporządził przed wydaniem orzeczenia o wykreśleniu, skutkującym utratą bytu prawnego tego podmiotu. Przepis ten odnosi się także do mienia ujawnionego po wykreśleniu podmiotu z Rejestru. Do nabycia mienia dochodzi nieodpłatnie, z mocy samego prawa, bez potrzeby złożenia przez Skarb Państwa jakiegokolwiek oświadczenia woli w tym zakresie i bez względu na przyczynę wykreślenia, co wprost wynika z powołanego wyżej art. 25e ust. 1 uKRS. Na podstawie ww. przepisu Skarb Państwa nie tylko nabywa mienie pozostawione po wykreśleniu podmiotu z Rejestru, ale ponosi również odpowiedzialność za zobowiązania tego podmiotu. Przy czym odpowiedzialność ta nie ma charakteru bezwzględnego, a jej ostateczne poniesienie jest uwarunkowana pozostawieniem mienia po podmiocie wykreślonym Rejestru i jego nabyciem przez Skarb Państwa. Ponadto zgodnie z wskazanym wyżej art. 25e ust. 2 uKRS., odpowiedzialność Skarbu Państwa jest ograniczona i stanowi przypadek odpowiedzialności cum viribus patrimonii. Skarb Państwa odpowiada bowiem za zobowiązania wykreślonego podmiotu jedynie częścią swojego majątku, a mianowicie tą, która nabył na podstawie art. 25e ust. 1 uKRS. po wykreślonym podmiocie (por. Zamojski Łukasz, Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz do art. 25e, wyd. II; LEX/el. 2023; postanowienie SN z 24 lipca 2023 r., I CSK 4546/22, LEX nr 3723668; wyrok SA w Gdańsku z 17 września 2019 r., I ACa 771/18, LEX nr 3082633).
Nie budzi także wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę stanowisko procedujących w sprawie organów egzekucyjnych, co do zasadności uznania pozostałych odpadów za mienie w rozumieniu art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o., które to stanowisko, co istotne w żaden sposób nei zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą.
W sprawie bezsporne pozostaje, że spółka E. w związku z wygaśnięciem udzielonego jej ostateczną decyzją Starosty Zgierskiego z dnia 14 lipca 2017 r. zezwolenia na prowadzenie i zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne pod warunkami wskazanymi w decyzji, na terenie nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], zobowiązana była stosownie do art. 47 ust. 5 i ust. 8 u.o.o., do usunięcia na własny koszt odpadów pozostałych w związku z prowadzoną przez nią działalnością. Bezsporne pozostaje również ta okoliczność, iż wykonanie powyższego obowiązku, jego wierzyciel – Marszałek Województwa Łódzkiego egzekwował w ramach prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 26 października 2022 r., nr [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia XX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 września 2023 r., wydanym na podstawie art. 25d ust. 1 uKRS. spółka E. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. została rozwiązana bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego oraz wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Po wykreślonym podmiocie pozostało mienie w postaci odpadów. Tym samym, wobec treści wskazanych wyżej art. 25e ust. 1-2 uKRS. Marszałek Województwa Łódzkiego, stosownie art. 25e ust. 7 ustawy, był zarówno uprawniony, jak i zobowiązany do wystawienia nowego tytułu wykonawczego przeciwko Skarbowi Państwa i kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec wykreślonej z Rejestru spółki E.. Jednocześnie mając na uwadze, że ostatnią siedzibą spółki E. przed jej wykreśleniem z Rejestru był adres – [...] Ł., tytuł wykonawczy nr [...] został prawidłowo doręczony Prezydentowi Miasta Ł, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, reprezentującego Skarb Państwa (art. 25e ust. 11 uKRS). Dłużnik nie wskazał, aby podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do ograniczenia, czy też zniesienia ciążącej na nim w powyższym zakresie odpowiedzialności.
Wobec powyższego w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy w sposób prawidłowy orzekły o oddaleniu, zgłoszonego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzutu skarżącej, co do nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczy podnoszony przez pełnomocnika strony skarżącej, iż wykreślenie spółki E. z Rejestru nastąpiło na podstawie art. 25d ust. 1 uKRS. bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego z uwagi na brak zbywalnego majątku. Wskazać bowiem należy, że dla zasadności zastosowania wskazanego w przepisie art. 25d ust. 1 uKRS rozwiązania podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego znaczenie ma sama okoliczność ustalenia faktycznego braku zbywalnego majątku i ustalenia faktycznego braku prowadzenia działalności. Natomiast dla zastosowania normy z art. 25e ust. 1 uKRS., jak już wcześniej wskazano istotnym jest pozostawienie należącego do wykreślanego podmiotu mienia, niezależnie od jego zbywalnego czy też niezbywalnego charakteru, którym podmiot nie rozporządził do daty orzeczenia o jego wykreśleniu z Rejestru, jak też mienia, którego istnienie ujawniono po tej dacie. Stąd też zarzucane w skardze naruszenia art. 25d ust. 1 oraz art. 25e ust. 1 i ust. 2 uKRS. uznać należy za niezasadne i jako takie pozostające bez wpływu na wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
To z kolei skutkuje oddaleniem zawartego w skardze wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów w postaci pisma Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 4 marca 2024 r., znak: ŚRII.7243.6.2023KL oraz odpisu z KRS nr [...] na okoliczność braku majątku pozostałego po spółce E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł., na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć bowiem należy, że stosownie do treści art. 133 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). To zaś, jak wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Bez wpływu na zasadność zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku pozostaje również zarzut skargi, co do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. W tym zakresie pełnomocnik strony skarżącej wskazując na wynikające z ww. przepisu powiązania domniemania co do podmiotu będącego właścicielem odpadów z posiadanym tytułem prawnym do władania nieruchomością, na której znajdują się odpady, zarzuca brak przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń, co do przysługującego wykreślonej spółce prawa własności odpadów pozostawionych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z., uwzględniając że siedziba spółki znajdowała się w Ł. przy ul. [...], jak i brak wykazania na jakiej podstawie przyjęto, że właścicielem przedmiotowych odpadów jest Skarb Państwa. Wyjaśnienie powyższych kwestii stanowi zarówno przedstawiona wyżej argumentacja, co do charakteru regulacji z art. 25e uKRS, jak i treść załączonej do akt sprawy ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z dnia 14 lipca 2017 r. udzielającej spółce E. zezwolenia na prowadzenie i zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne pod warunkami wskazanymi w decyzji, na terenie nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]
Sąd korzystając z przyznanego mu na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. uprawnienia dokonał również oceny zasadności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w zakresie rozstrzygnięcia oddalającego wywiedziony na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. zarzut strony skarżącej, co do braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., pomimo, że zarzut ten nie był podtrzymywany w treści wniesionej skargi. W tym zakresie wskazać należy, że w przypadku wystawiania tytułu wykonawczego przeciwko Skarbowi Państwa na podstawie art. 25e ust. 7 uKRS. dokonane czynności egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru pozostają w mocy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż kierowane do spółki E. upomnienie z dnia 4 sierpnia 2022 r. zostało doręczone zobowiązanej spółce, w trybie art. 44 k.p.a., pod aktualnym adresem wskazanym w KRS. Sąd zauważa, że w ww. tytule wykonawczym nr [...], pomimo treści art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. wierzyciel nie wypełnił rubryki 12 części C dotyczącej daty doręczenia upomnienia. Niemniej jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe uchybienie nie mogło skutkować uznaniem za uzasadniony zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., w sytuacji gdy z akt sprawy bezspornie wynika, a ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, że obowiązek wystosowania upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. został dochowany.
Jednocześnie wbrew zarzutom skargi dokonane przez procedujące w sprawie organy administracji obu instancji ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
P.K.