II SA/Łd 643/04

II SA/Łd 643/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 9 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz H. B. kwoty 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania komina i dwóch okien w budynku na działce, położonej w Ł. przy ul. A 59 bez wymaganych prawem pozwoleń, jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż na wniosek H. B. przeprowadzono czynności wyjaśniające, mające na celu zbadanie legalności wykonania komina oraz otworów okiennych w budynku przy ul. A 59, należącym do A. K.
W dniu 27.lutego 2004r., przeprowadzono kontrolę na wskazanej wyżej posesji. W jej toku uzyskano informację od właściciela budynku, że przedmiotowy komin wybudowano w roku 1977, natomiast "wnoszący o kontrolę" H. B. wyjaśnił, że komin wybudowano w 1988 roku.
W wyniku postępowania administracyjnego ustalono, że dniu [...] Starostwo Powiatowe w Ł. wydało decyzję Nr [...] zezwalającą na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku A. K. Przed wydaniem decyzji właściwy organ sprawdził kompletność i zgodność z przepisami projektu instalacji gazowej. Projekt ten zakładał wykorzystanie do odprowadzania spalin z pieca gazowego spornego komina. Oznacza to, zdaniem organu, że w/w decyzja usankcjonowała istnienie komina wybudowanego przez A. K.
W przedmiocie okien od strony zachodniej budynku przy ul. A 59 ustalono natomiast, że zostały wykonane podczas wznoszenia budynku w latach 50-tych XX wieku. Nie można przy tym stwierdzić, czy zostały wykonane niezgodnie z dokumentacją i pozwoleniem na budowę, ponieważ obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego, opracowań projektowych i dokumentacji technicznej obiektu wprowadzono §34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.lutego 1975r. (Dz.U. Nr 8, poz. 48).
Dodatkowo ze złożonych w dniu 10.marca.2004r. przez H. B. wyjaśnień i załączników wynika, że sprawa okien była przedmiotem postępowania sądowego w roku 1987. Dlatego, zdaniem organu, "strona winna kierować się wskazaniami postępowania sądowego".
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył H. B. , wskazując, iż inwestor A. K., w dniu 5.lutego 2004r. dokonał uzbrojenia komina w dodatkowe elementy – wentylator, na co nie posiadał wymaganego pozwolenia. Wybudowany komin nie spełnia natomiast "wymogów § 12 ust. 6 oraz § 271 ust. 12 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 2002r. (..) – nie ma ściany oddzielenia pożarowego".
Wskazał również na niespełnienie wymogów określonych Polską Normą dla kominów murowanych oraz wymagań dla przewodów kominowych. Przedmiotowy komin natomiast, ze względu na odległość 4 metrów od okien budynku odwołującego, jest dlań bardzo uciążliwy.
W konkluzji wniósł o "udzielenie opisowej decyzji i nakazanie likwidacji komina".
Decyzją Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 "Kodeksu postępowania administracyjnego" utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W motywach orzeczenia wskazał, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym, usytuowanym w Ł. przy ul. A 59, wydaną przez Starostę [...] .
Podstawą udzielenia pozwolenia na budowę był projekt budowlany, który zakładał wykorzystanie spornego komina jako odprowadzającego spaliny z pieca gazowego. Organ udzielający pozwolenia na budowę, przed wydaniem decyzji, dokonał sprawdzenia kompletności i zgodności z prawem projektu, na którym naniesiony był przedmiotowy komin. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja ta usankcjonowała istnienie spornego komina, a zatem organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie legalności jego budowy. Po sprawdzeniu dokumentacji, zgromadzonej przez organ I instancji - w tym projektu budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki, stanowiących załączniki do udzielonego pozwolenia na budowę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wykonanie instalacji gazowej jest zgodne z udzielonym pozwoleniom. Z projektu budowlanego wynika, że w granicy dziatki znajduje się tylko jeden komin, zawierający dwa przewody - spalinowy i wentylacyjny, a zatem przedłożona przez inwestora dokumentacja nic może dotyczyć innego komina - co wskazuje na bezzasadność zarzutu odwołującego. Skoro zaś roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z udzielonym pozwoleniem, brak jest, w ocenie organu II instancji, podstaw do badania wykonania komina w odniesieniu do przepisów budowlanych.. W tym stanie faktycznym bezprzedmiotowe było dalsze postępowanie w sprawie spornego komina.
Z odwołania wynika natomiast, że skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia postępowania, dotyczącego okien w granicy działki, które jak stwierdzono w uzasadnieniu skarżonej decyzji "były przedmiotem postępowania sądowego".
W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższe rozstrzygniecie złożył H. B., reprezentowany przez radcę prawnego Z. C., zarzucając mu naruszenie przepisów art. 10, 7, 77 oraz 107 "kpa", wobec tego, iż nie został należycie zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, zaś w toku postępowania uniemożliwiono skarżącemu zgłaszanie wniosków dowodowych. Orzekając w sprawie, organy nie uwzględniły natomiast odległości budynku inwestora od budynku skarżącego oraz negatywnego wpływu "wyziewu spalin na nieruchomość H. B., uniemożliwiających prawidłowe korzystanie z nieruchomości". Ponadto organy nie zasięgnęły opinii specjalistów z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska na okoliczność – czy instalacja gazowa i komin wybudowane przez A. K., spełniają wymogi przepisów o ochronie przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
Postanowieniem z dnia 10.grudnia 2004r. odmówiono radcy prawnemu Z.C. dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego.
W piśmie z dnia 18.stycznia 2005r., skarżący potwierdził czynności dokonane przez rzekomego pełnomocnika; w dniu 12.kwietnia 2004r. wniósł natomiast o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania A. K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć częściowo jedynie z powodów, wskazanych w jej treści. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Przede wszystkim rozważyć należało, skuteczność wniesienia niniejszej skargi, wobec tego, iż złożona została ona przez pełnomocnika, który nie posiadał należytego uprawnienia do reprezentowania skarżącego.
Zgodnie bowiem z treścią 37 § 3 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. p.s.a. pełnomocnictwo udzielone przez osobę fizyczną, która nie jest przedsiębiorcą, składane przez radcę prawnego, powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika w przedmiocie pozostawania w stosunku pracy.
W przedmiotowej sprawie, radca prawny Z. C., oświadczenia wspomnianego, pomimo zobowiązania, nie złożył, co skutkowało odmową dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego.
Uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa, zawarte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie są kompletne, stąd przy wyjaśnieniu sytuacji, odnoszącej się do tej instytucji, należy posiłkowo stosować zasady, wyrażone w ustawie z dnia 23.kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie zaś z tymi zasadami, w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia jego zakresu, ważność czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę (art. 103 § 1 k.c.) (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.czerwca 1999r., w sprawie o sygn.akt I SA 1535/98 niepubl;. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 48566)
W piśmie z dnia 18.stycznia 2005r., w zakreślonym terminie 7 dni, skarżący potwierdził czynności dokonane w jego imieniu przez radcę prawnego Z. C. w postępowaniu sądowym, wszczętym skargą z dnia 2.lipca 2004.
Chociaż bowiem w petitum wspomnianego pisma zawarte jest określenie "sprawę, którą wniosłem do Sądu Administracyjnego w Łodzi powstrzymuję", uzasadnienie powyższego pisma nie budzi wątpliwości, iż intencją skarżącego, było jej podtrzymanie (vide: "proszę o wnikliwe zbadanie sprawy (... )", szczegółowe wywody potwierdzające zasadność skargi, zawarte w cytowanym piśmie oraz treść pisma z dnia 12.kwietnia 2005r. stanowiąca powtórzenie skargi).
W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, czynność taka jest dopuszczalna i prawnie skuteczna, zaś jej konsekwencją jest swoista "sanacja" wadliwie wszczętego postępowania sądowoadministarcyjnego. Potwierdzenie czynności, dokonane przez mocodawcę, wywiera bowiem skutek ex tunc, tzn. jest skuteczne, poczynając od daty podjęcia czynności przez rzekomego pełnomocnika (por.Kodeks cywilny z komentarzem, por red. Jana Winiarza, Warszawa1989, str. 108-109). Oznacza to, że oświadczenie skarżącego z dnia 18.stycznia 2005r., konwaliduje czynności dokonane przez radcę prawnego Z. C., poczynając od złożenia przezeń w dniu 2.lipca 2004r. skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.
Przechodząc zaś do rozważań, dotyczących merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż trafne są zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organy art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 16.czerwaca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). W sposób niedostateczny został bowiem zebrany materiał dowodowy, błędnie również dokonano jego oceny, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania, pomimo braku ku temu, stosownych przesłanek. Organy poprzestały bowiem na ustaleniu, iż wewnętrzna instalacja gazowa w budynku, położonym w Ł., przy ul. A 59, wybudowana została w oparciu o ostateczną decyzję z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na jej budowę. Po pierwsze wszakże, choćby z protokołu oględzin z dnia 27.lutego 2004r. wynika, iż jej wykonanie nastąpiło z odstępstwami z zatwierdzonego projektu, po wtóre, udzielone pozwolenie na budowę dotyczyło instalacji gazowej wewnętrznej, nie zaś komina, którego nieprawidłowe działanie stało się podstawą wszczęcia postępowania.
Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela opinii organów, iż udzielenie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej, z której spaliny odprowadzane są do przedmiotowego komina, skutkuje brakiem możliwości dokonywania ustaleń co do legalności jego budowy i ewentualnej ingerencji, dla zapewnienia prawidłowości jego funkcjonowania. Po pierwsze zatem, dla prawidłowego załatwienia sprawy, konieczne jest poczynienie stosownych ustaleń, co do daty i zgodności z prawem budowy spornego komina (postępowanie dowodowe w tej materii nie może opierać się wyłącznie na przytoczeniu sprzecznych oświadczeń stron); po wtóre: nawet w przypadku legalności jego budowy, jeżeli stan techniczny obiektu budowlanego, którego komin wspomniany jest częścią, jest nieodpowiedni lub też jest on użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, niewykluczone jest podjecie stosownych działań w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 7.lipca 194r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.). (por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.października 2003r., sygn.akt III RN 101/02, OSNP 2004/14/238 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.czerwca 2001r., sygn.akt IV SA 1103/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 53388)
Wskazania powyższe dotyczą również okien, usytuowanych w ścianie granicznej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż w nieokreślonym bliżej postępowaniu sądowym nakazano uczestnikowi "usunięcie okna w budynku mieszkalnym, położonym w Ł. przy ul. A 59". Nie jest bowiem jasne w jakim trybie orzeczenie tej treści zostało wydane przez Sąd Rejonowy w Ł. (w aktach administracyjnych brak choćby jego odpisu), ponadto egzekucja ewentualnych zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, pozostaje bez wpływu na treść obowiązków właścicieli, zarządców nieruchomości czy ewentualnie inwestorów, określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przez organy art. 10 k.p.a., wskazać należy, iż nadesłane do kontroli sądowej akta administracyjne nie potwierdzają jego zasadności. Skarżący był prawidłowo zawiadamiany o czynnościach, podejmowanych w sprawie oraz wzywany do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych dowodów, w trybie art. 81 k.p.a.
Co się zaś tyczy zarzutu niezasiegnięcia opinii specjalistów (z zakresu ochrony środowiska i bezpieczeństwa przeciwpożarowego), ocena jego trafności wykracza poza zakres badanej sprawy, w każdym zaś razie na obecnym jej etapie. U podstaw umorzenia postępowania administracyjnego, jak wyżej wskazano, legły przyczyny inne niż stan techniczny obiektu budowlanego czy też jego ewentualne oddziaływanie na otoczenie. Jeżeli wszakże należyte rozstrzygniecie sprawy, wymagać będzie wiadomości specjalnych, organ winien kwestię ewentualnego zasięgnięcia opinii specjalistów, rozważyć.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji.
Na podstawie art. 200 p.s.a. natomiast zasądzono od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, w kwocie odpowiadającej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu.
Wobec zaś charakteru prawnego zaskarżonej decyzji (nie podlegającej wykonaniu), brak było podstaw do zamieszczania w wyroku rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.s.a.