II SA/Łd 64/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-05-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościpostępowanie administracyjnestrona postępowaniainteres prawnyinteres faktycznyzażalenieSKOWSAprawo rzeczowe

WSA oddalił skargę na postanowienie SKO o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie opiniujące podział działki, uznając skarżącego za niebędącego stroną postępowania podziałowego.

Skarżący J.B. wniósł skargę na postanowienie SKO, które uznało za niedopuszczalne jego zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska opiniujące podział działki drogowej. Skarżący twierdził, że jest właścicielem spornej działki lub jej części i posiada interes prawny. SKO i WSA uznały jednak, że J.B. nie jest stroną postępowania podziałowego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do działki stanowiącej własność Gminy Miasto Radomsko, a jedynie interes faktyczny. W konsekwencji skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska opiniujące podział działki drogowej. Skarżący J.B. kwestionował postanowienie dotyczące podziału działki nr [...] o pow. 0,0015 ha, stanowiącej część pasa drogowego i własność Gminy Miasto Radomsko. Twierdził, że posiada interes prawny w tej sprawie, powołując się na swoje prawa do sąsiednich działek oraz potencjalne zasiedzenie spornego gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za niedopuszczalne, wskazując, że J.B. nie jest stroną postępowania podziałowego, gdyż nie posiada tytułu prawnego do działki podlegającej podziałowi, a jedynie interes faktyczny. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że w postępowaniu podziałowym stronami są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości. Ponieważ J.B. nie posiadał takiego tytułu do działki nr [...], jego zażalenie było niedopuszczalne, a w konsekwencji skarga na postanowienie SKO również została oddalona. Sąd zaznaczył, że kwestia ustalenia prawa własności lub zasiedzenia nie mogła być rozstrzygana w tym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia, ponieważ nie jest stroną postępowania podziałowego.

Uzasadnienie

Stroną postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości. Osoba posiadająca jedynie interes faktyczny, nawet jeśli rości sobie prawa do gruntu lub posiada go samoistnie, nie jest stroną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania, która musi mieć interes prawny lub obowiązek, albo żądać czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 134 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Upoważnia organ drugiej instancji do stwierdzania niedopuszczalności zażalenia.

k.p.a. art. 141 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienia.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że na postanowienia wydane w toku postępowania służy zażalenie tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

u.g.n. art. 97

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania podziałowego (właściciele, użytkownicy wieczyści).

Pomocnicze

k.p.a. art. 123 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienia w postępowaniu administracyjnym dotyczą kwestii proceduralnych.

u.g.n. art. 151

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący skargi na postanowienia.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli zarzuty okazały się niezasadne.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący J.B. nie jest stroną postępowania podziałowego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do działki stanowiącej własność Gminy Miasto Radomsko. Doręczenie kopii postanowienia po terminie nie otwiera drogi do wniesienia zażalenia. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest właściwe do ustalania prawa własności w drodze zasiedzenia.

Odrzucone argumenty

Skarżący J.B. posiada interes prawny w sprawie podziału działki, ponieważ rości sobie do niej prawa lub posiada ją samoistnie. Doręczenie kopii postanowienia w dniu 8 października 2021 r. rozpoczęło bieg terminu do wniesienia zażalenia. Sąd administracyjny powinien rozstrzygnąć o prawie własności skarżącego do spornej działki.

Godne uwagi sformułowania

przymiot strony interes prawny interes faktyczny domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym postanowienie ostateczne tryby nadzwyczajne

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Agata Sobieszek-Krzywicka

sędzia

Marcin Olejniczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu podziałowym nieruchomości oraz kwestia dopuszczalności zażalenia na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność innego zażalenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości podlegającej podziałowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do udziału w postępowaniu administracyjnym i zaskarżania jego postanowień, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kto jest stroną w postępowaniu o podział nieruchomości? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 64/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Marcin Olejniczak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OZ 558/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28, art. 123 par. 2, art. 134, art. 141 par. 1, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 65
art. 97
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie opiniujące podział działki oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r., znak: KO.430.50.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J.B. na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r., znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniujące, z urzędu, podział działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha, obręb [...] m. R., stanowiącej część pasa drogowego - ul. [...].
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020, wydanym na podstawie art. 93 ust. 1, ust. 4, ust. 5, art. 94 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.g.n." oraz § 2, § 3, § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 268 poz. 2663), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie" oraz art. 123, art. 124, art. 125 k.p.a., Prezydent Miasta Radomska, działając z urzędu, pozytywnie zaopiniował podział działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha, obręb [...] m. R., stanowiącej część pasa drogowego - ul. [...]. W wyniku projektowanego podziału z działki nr [...] powstaną działki: nr [...] 0 pow. ok. 0,0012 ha i nr [...] o pow. ok. 0,0003 ha, zgodnie ze wstępnym projektem podziału, stanowiącym załącznik do postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że działka nr [...] nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego miasta R. Z danych rejestru ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka ta stanowi drogę (dr) i jest własnością Gminy Miejskiej Radomsko. Podział przedmiotowej działki nie powoduje kolizji z przepisami prawa szczegółowego, a jego celem jest wydzielenie działki nr [...], która wraz z działką nr 557/5 obręb [...] powiększy działkę nr [...] Nowopowstałe działki będą posiadały bezpośredni dostęp do drogi publicznej - ul. [...].
Decyzją z dnia 29 września 2021 r. znak: TGN.6831.80.2020 Prezydent Miasta Radomska, zatwierdził z urzędu podział działki oznaczonej nr [...] o pow. 0,0015 ha, obręb [...] m. R., stanowiącej część pasa drogowego - ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Radomsku prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...]"na jej podstawie stanowi własność Miasta Radomska". W wyniku podziału działki nr [...] powstały działki: nr [...] o pow. 0,0012 ha i nr [...] o pow. 0,0003 ha, zgodnie z mapą z projektem podziału, stanowiącą załącznik do decyzji.
J.B. wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości położonej w R., oznaczonej nr działki [...], obręb [...]. Skarżący podniósł, że Urząd Miasta pismem z dnia 5 października 2021 r. znak: TGN.6840.21.2020 poinformował go, że działka nr [...] o pow. 0,0012 ha może zostać mu sprzedana, w trybie bezprzetargowym, za cenę określoną przez rzeczoznawcę majątkowego, a działka nr [...] o pow. 0,0003 ha zostanie sprzedana na wniosek właścicieli działki nr [...] Skarżący zarzucił, że sprawa podziału działki nr [...] nie została rozpoznana "w łączności" z dokumentami, które przekazał do Urzędu Miasta w Radomsku w dniu 31 grudnia 2020 r. i według których jest właścicielem działki nr [...] od 1992 r., co potwierdza księga wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w Radomsku V Wydział Ksiąg Wieczystych.
Skarżący wyjaśnił, że wypis z rejestru gruntów i mapa z dnia 4 listopada 1999 r. Starostwa Powiatowego w Radomsku określa powierzchnię gruntu będącego w jego użytkowaniu wieczystym (dawny nr księgi wieczystej [...]), obręb [...] na 0,0498 ha. Skarżący wskazał, że powierzchnia gruntu określona jako 0,0498 ha składa się "z kupna nieruchomości w 1992 r., działka 7134 pow. użytków klasa IIIb na 0,0482 ha i dodana powierzchnia użytków klasa IVa o pow. gruntu 0,0016 ha, co jest odpowiednikiem spornej działki [...] w całości o powierzchni gruntu 0,0015 ha. Brak podziału działki".
Powierzchnia gruntu 0,0016 ha została "dodana" w księdze wieczystej Nr KW [...] na podstawie decyzji znak: G.III 7224-4/23/94 z dnia 6 stycznia 1994 r., wydanej z upoważnienia Wojewody Piotrkowskiego przez Dyrektor Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim (decyzja stwierdzająca nabycie przez miasto Radomsko, z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów nr działki [...] o pow. 599 m2).
Następnie skarżący wyjaśnił, że decyzją z dnia 5 stycznia 2000 r. znak: TG.7224-3/4/2000 Zastępca Prezydenta Miasta Radomska orzekł o przekształceniu przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego, ujawnionego w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Radomsku, w prawo własności działki położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 498 m2, obręb [...]. Decyzja stanowiła podstawę do zmiany w dziale II KW Nr [...]. Sąd Rejonowy w Radomsku poinformował skarżącego, że według wpisów w księdze wieczystej Nr [...], nieruchomość położona w R. przy ul. [...], w obrębie nr [...], stanowi działkę nr [...]. Aktualny obszar działki to 0,0509 ha. Na podstawie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydanej przez Zastępcę Prezydenta Miasta Radomska w dniu 5 stycznia 2000 r., właścicielem nieruchomości jest J.B.
Skarżący stwierdził, że faktyczna powierzchnia gruntu działki nr [...] jest to 0,0524 ha ("w ogrodzeniu"), więc brakuje 0,0015 ha. J.B. wskazał, że jest to konsekwencją podziału stanowiącej jego własność działki nr [...] przy wyznaczaniu nowej granicy między działkami. Działka nr [...] została pomniejszona o 0,0090 ha powierzchni gruntu i "przekazana nieodpłatnie dla działki [...], ul. [...]" (decyzją Starosty Radomszczańskiego znak: [...] z dnia 26 kwietnia 20[...] r.). Następnie Prezydent Miasta Radomska, na podstawie postanowienia, dokonał z dniem 8 października 2021 r. pomniejszenia powierzchni gruntu stanowiącej jego własność działki nr [...], ul. [...], o 0,0015 ha. Skarżący zaznaczył, że jego nieruchomość (działka nr [...] przy ul. [...] 42), jedna w całej okolicy ulicy [...], pozbawiona została w całości wjazdu do budynku gospodarczego i do budynku mieszkalnego, w tym dojazdu do garażu z drogi dojazdowej - ulicy [...]. Następnie skarżący wyjaśnił, że w 2000 r., na własny koszt "za Urząd Miasta Radomska" i za jego zgodą wykonał nawierzchnię chodnika (kostką brukową) przy ul. [...] 42, o szerokości 5 m i długości 11 m, tj. 55 m2 Skarżący wskazał również na decyzje dotyczące pozwoleń na budowę budynku mieszkalnego, który został wybudowany w 1979 r. oraz budynku gospodarczego, który został wybudowany w 1993 r.
Przekazując zażalenie, Prezydent Miasta Radomska zaznaczył, że wpłynęło po terminie, a osoba, która je wniosła, nie była stroną postępowania. W piśmie z dnia 9 listopada 2021 r. J.B. wyjaśnił, że postanowienie otrzymał w dniu 8 października 2021 r. i zażalenie wniósł w ustawowym terminie, nadając je w dniu 14 października 2021 r. w placówce pocztowej w Radomsku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu powyższego zażalenia, stwierdziło jego niedopuszczalność.
Kolegium, po przywołaniu treści art. 134 i art. 141 k.p.a., wyjaśniło, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, istnienia przedmiotu zaskarżenia, który nie spełnia jednak określonych wymogów oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji.
Następnie organ wskazał, że postępowanie zażaleniowe może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia zażalenia w ustawowo określonym terminie. Legitymację do wniesienia zażalenia ma wyłącznie strona postępowania, a więc podmiot, który spełnia przesłanki, o których mowa w art. 28 i art. 29 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie podziałowe prowadzone jest w oparciu o przepisy u.g.n. Po przywołaniu treści art. 97 u.g.n., organ stwierdził, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania podziałowego mogą wystąpić jedynie osoby posiadające tytuł własności do nieruchomości lub będące jej użytkownikami wieczystymi. Stroną takiego postępowania nie są przy tym właściciele działek sąsiadujących. W związku z powyższym skoro przymiot strony w postępowaniu podziałowym przysługuje jedynie podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości (właścicielom lub użytkownikom wieczystym), to stronami postępowania uprawnionymi do wniesienia zażalenia na postanowienie opiniujące podział nieruchomości mógłby być tylko właściciel tej nieruchomości, albo użytkownik wieczysty.
Kwestionowanym postanowieniem z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020 Prezydent Miasta Radomska zaopiniował pozytywnie, z urzędu, podział nieruchomości oznaczonej nr działki [...] o pow. 0,0015 ha, położonej w obrębie [...] m.R.. Działka ta stanowi własność Gminy Miasto Radomsko i jest sklasyfikowana jako dr (wynika to ze znajdującej się w aktach sprawy informacji o działce według stanu na 16 października 2020 r.). Działkę tę, wraz z innymi gruntami o łącznej pow. 12.466 m2 nabyło miasto Radomsko z mocy prawa, nieodpłatnie, co potwierdza decyzja Wojewody Piotrkowskiego z dnia 2 lutego 1994 r. znak: G.III 7224-4/128/94. W księdze wieczystej Nr [...] obejmującej m.in. ww. działkę nr [...] o pow. 0,0015 ha (droga), jako właściciel wpisane jest Miasto Radomsko. Wpis w księdze wieczystej objęty jest domniemaniem, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2204), powoływanej dalej jako: "u.k.w.h.". Stan taki pozostaje niezmienny do czasu, gdy domniemanie to zostanie obalone w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
J.B. jest właścicielem działki ewid. nr [...], sąsiadującej z działką nr [...], której dotyczyło postępowanie podziałowe, prowadzone z urzędu przez Prezydenta Miasta Radomska. Skoro skarżącemu nie przysługuje tytuł prawny do działki nr [...], stanowiącej własność miasta Radomska, to oznacza to, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o podział tej nieruchomości. To, że skarżący rości sobie prawa do gruntu o pow. 0,0015 ha, wskazywać może, że posiada on jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, wobec czego nie można przyznać mu legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniujące, z urzędu, podział działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha. Ponadto z akt sprawy wynika, że w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie pola powierzchni działki należącej do skarżącego toczyło się odrębne postępowanie. W sprawie "zwrotu gruntu o powierzchni 0,0015 ha" oraz powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie [...] m.R., należącej do J.B., Zastępca Prezydenta Miasta Radomska wypowiedział się w piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r. znak: TGN.6840.21.2020.
Ponadto Prezydent Miasta Radomska skoro nie uważał J.B. za stronę postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości położonej w Radomsku - działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha to postanowienie opiniujące podział tej nieruchomości nie było mu doręczone. Na postanowieniu z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniującym podział ww. nieruchomości znajduje się adnotacja, że stało się ono ostateczne i podlega wykonaniu od dnia 24 października 2020 r. Załączony do zażalenia egzemplarz postanowienia, wydanego J. B. w dniu 8 października 2021 r., jest kopią postanowienia z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w Radomsku.
Kolegium nie zgodziło się ze skarżącym, że wydanie mu w dniu 8 października 2021 r. kopii ww. postanowienia z dnia 16 października 2020 r., opiniującego pozytywnie podział nieruchomości, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia zażalenia (termin do wniesienia zażalenia biegnie wyłącznie "jednokrotnie" od daty doręczenia stronie oryginału postanowienia). Otrzymania kopii postanowienia nie można traktować jako stworzenia możliwości wniesienia zażalenia. Postanowienie z dnia 16 października 2020 r., opiniujące podział nieruchomości, stało się już ostateczne, a zatem nie mogło podlegać zaskarżeniu w trybie zwykłym poprzez wniesienie zażalenia. Postanowienia, od których zażalenie nie przysługuje, z uwagi na niewniesienie ich przez stronę w przewidzianym przez prawo terminie, mają charakter postanowień ostatecznych. Postanowienie ostateczne może być ewentualnie wzruszone tylko w przewidzianych przepisami k.p.a. tzw. trybach nadzwyczajnych. Natomiast zażalenie może być wniesione w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Tym samym nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia od kopii postanowienia w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie. W dacie wniesienie przez J.B. zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r., postanowienie to miało już przymiot ostateczności, a zatem również z tego względu zachodzi, zdaniem Kolegium, niedopuszczalność zażalenia.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, J.B. zaskarżył postanowienie organu II instancji, zarzucając mu naruszenie art. 28 i art. 134 k.p.a. w zw. z art. 53 p.p.s.a. Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na poglądy orzecznictwa i doktryny dotyczące pojęć "interesu prawnego" oraz "strony postępowania", J.B. wskazał, że posiada sporną działkę w sposób samoistny przez okres pozwalający mu na uzyskanie postanowienia o jej zasiedzeniu, a sporna działka jest mu niezbędna do korzystania z działki nr [...], poczynione są na nią nakłady przez skarżącego, które zespoliły działki nr [...] i nr [...] w całość gospodarczą zasadnym jest zatem uznanie, że skarżącemu przysługuje w postępowaniu w sprawie podziału działki nr [...] przymiot strony. W ocenie skarżącego, wobec niedoręczenia mu decyzji podziałowej, bieg terminu określony w normie art. 53 § 1 p.p.s.a. nie rozpoczął się.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2022.329 z dnia 9 lutego 2022r. dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie (a do tej kategorii należą postanowienia stwierdzające niedopuszczalność środka zaskarżenia, wydawane na podstawie art. 134 w zw. z 144 k.p.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 29 listopada 2021 r., znak: KO.430.50.2021 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J.B. na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r., znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniujące, z urzędu, podział działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha, obręb [...] m.R., stanowiącej część pasa drogowego - ul. [...].
Zarzewie sporu pomiędzy stronami, stanowił przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że: "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" w zw. z 141 § 1 k.p.a. Podstawę procesową tego rozstrzygnięcia stanowił zaś art. 134 k.p.a., który – odczytywany w związku z art. 144 k.p.a. – upoważnia organ drugiej instancji do stwierdzania w drodze postanowienia niedopuszczalności zażalenia.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie doręczał skarżącemu postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r., znak: TGN.6831.80.2020 pozytywnie opiniującego, z urzędu, podział działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 0,0015 ha, obręb [...] m.R., stanowiącej część pasa drogowego - ul. [...], nie uznając go za stronę postępowania.
Wyjaśnić należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, iż na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie tylko wówczas, gdy tak stanowi kodeks (art. 141 § 1 k.p.a.) albo przepis szczególny (jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis). Taki sposób ukształtowania prawa do wniesienia zażalenia wynika z charakteru postanowienia administracyjnego, które – w odróżnieniu od decyzji administracyjnej – w zasadzie nie załatwia sprawy, lecz dotyczy samego postępowania w sprawie i kwestii proceduralnych wynikłych w jego toku (art. 123 § 2 k.p.a.)
Warto też zważyć, że ani powołany wyżej art. 28 kpa, ani też pozostałe przepisy procedury administracyjnej nie zawierają jednak zapisów, z których należałoby wyprowadzić umocowanie do wydawania postanowień o dopuszczeniu bądź też o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony innych podmiotów a stanowisko to zostało już ugruntowane w orzecznictwie sądowo – administracyjnym (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2007 r., w sprawie I OSK 855/07; postanowienie NSA z 16 listopada 2009 r., w sprawie I OSK 1523/09; Wyrok NSA z 2 lutego 2007 r., w sprawie II OSK 293/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie II OSK 1435/12).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że w aktualnym stanie prawnym na postanowienie organu administracji o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony albo odmowie przyznania przymiotu strony w formie informacji zawartej w piśmie, nie przysługuje zażalenie. Oznacza to, że zażalenie na takie postanowienie było by niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
Tym samym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Postępowanie podziałowe prowadzone jest w oparciu o przepisy u.g.n. Z treści przepisu art. 97 u.g.n. wynika, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania podziałowego mogą wystąpić jedynie osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości w więc będące jej właścicielami albo użytkownikami wieczystymi. Stroną takiego postępowania nie są przy tym właściciele działek sąsiadujących. W związku z powyższym skoro przymiot strony w postępowaniu podziałowym przysługuje jedynie podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości (właścicielom lub użytkownikom wieczystym), to stronami postępowania uprawnionymi do wniesienia zażalenia na postanowienie opiniujące podział nieruchomości mógłby być tylko właściciel tej nieruchomości, albo użytkownik wieczysty.
J.B. jest właścicielem działki ewid. nr [...], sąsiadującej z działką nr [...], której dotyczyło postępowanie podziałowe, prowadzone z urzędu przez Prezydenta Miasta Radomska. Skoro skarżącemu nie przysługuje tytuł prawny do działki nr [...], stanowiącej własność miasta Radomska, to oznacza to, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o podział tej nieruchomości. To, że skarżący rości sobie prawa do gruntu o pow. 0,0015 ha, wskazywać może, że posiada on jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, wobec czego nie można przyznać mu legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Radomska z dnia 16 października 2020 r. znak: TGN.6831.80.2020.
Argumentacja skarżącego wskazująca na okoliczność samoistnego posiadania fragmentu działki nr [...] ( 12 m kw.) jako uzasadniająca jej nabycie w drodze zasiedzenia z jednej strony potwierdza jednak świadomość skarżącego, iż nie posiada on tytułu prawnego do tej części nieruchomości, którym mogłoby być jedynie prawomocne postanowienie sądu powszechnego stwierdzające nabycie prawa w drodze zasiedzenia, z drugiej zaś z twierdzeń J.B. wynika, że pewne prace na nieruchomości – części działki nr [...] wykonywał za wiedzą i zgodą właściciela, a więc nie czuł się jak posiadacz samoistny, tylko zależny.
Niniejsze postępowanie nie jest właściwym do ustalania prawa własności jako elementu strony podmiotowej warunkującej przymiot w tym postępowaniu.
Potwierdza powyższe, że skarżący posiada jedynie interes faktyczny wyrażający się w chęci nabycia tej nieruchomości i to nie odpłatnie, z czym kolidują działania podjęte przez właściciela polegające właśnie na podziale nieruchomości, której części pozostają w faktycznym władaniu między innymi skarżącego.
Reasumując, skoro zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim zostało wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego a zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI