Orzeczenie · 2025-12-04

II SA/Łd 639/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2025-12-04

NSAnieruchomościWysokawsa

nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniegospodarka nieruchomościamiograniczenie sposobu korzystaniabudowa wodociąguspadkobiercaprzedawnienieprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B.W. i C.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji z 1978 r. zezwalającej na budowę wodociągu. Skarżący, jako spadkobiercy pierwotnego właściciela, domagali się odszkodowania na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji odmówiły, argumentując, że część udziału w nieruchomości została zbyta w drodze darowizny po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania, co czyni roszczenie w tej części nieskutecznym. Ponadto, organy powołały się na uchwałę NSA, sugerującą, że brak wniosku pierwotnego właściciela o odszkodowanie uniemożliwia jego ustalenie. Sąd administracyjny uznał, że roszczenie dotyczące udziału nabytego w drodze darowizny po ograniczeniu sposobu korzystania jest rzeczywiście nieskuteczne. Jednakże, w odniesieniu do udziału należącego do spadkobiercy, sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy i orzecznictwo. Sąd podkreślił, że roszczenie o ustalenie odszkodowania w postępowaniu administracyjnym nie ulega przedawnieniu, a spadkobierca ma prawo dochodzić odszkodowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organom, wskazując na konieczność merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów sprzed 1997 r., zwłaszcza w kontekście roszczeń spadkobierców oraz kwestii przedawnienia w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania na podstawie ustawy z 1958 r. i późniejszego dochodzenia odszkodowania przez spadkobierców. Interpretacja uchwały NSA może być różnie stosowana w zależności od stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości, wynikające z ograniczenia sposobu korzystania na podstawie przepisów ustawy z 1958 r., ulega przedawnieniu, jeśli jest dochodzone przez spadkobiercę właściciela na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o ustalenie odszkodowania w postępowaniu administracyjnym nie ulega przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w prawie administracyjnym, w przeciwieństwie do prawa cywilnego, roszczenie o ustalenie odszkodowania nie podlega przedawnieniu, chyba że przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Brak takiej regulacji w ustawach wywłaszczeniowych oznacza, że odszkodowanie może być dochodzone w każdym czasie.

Czy spadkobierca właściciela nieruchomości, który nabył prawo do nieruchomości w drodze umowy darowizny po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, może skutecznie dochodzić odszkodowania za to ograniczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nabycie nastąpiło po ograniczeniu sposobu korzystania, nabywca nabywa nieruchomość w istniejącym stanie prawnym i nie może dochodzić odszkodowania za ograniczenie, którego nie doznał.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą nabywca nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej dokonanej po dniu czasowego zajęcia nieruchomości w trybie art. 35 ust. 1 ustawy z 1958 r. nabywa ją w stanie prawnym wynikającym z ograniczenia prawa własności i nie może dochodzić odszkodowania.

Czy organ administracji prawidłowo zinterpretował uchwałę NSA z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. I OPS 1/20 w kontekście możliwości ustalenia odszkodowania przez spadkobiercę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy błędnie zinterpretowały uchwałę NSA, przypisując jej znaczenie dotyczące terminu przedawnienia lub konieczności złożenia wniosku przez pierwotnego właściciela w sytuacji, gdy uchwała dotyczyła skutków zbycia nieruchomości po ograniczeniu sposobu korzystania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że powoływany przez organy fragment uchwały NSA dotyczy stanu faktycznego, gdzie późniejszy nabywca nieruchomości występuje z roszczeniem w sytuacji niewystąpienia z takim wnioskiem przez poprzednika, a nie kwestii przedawnienia roszczenia spadkobiercy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie ustalenia odszkodowania.

Przepisy (17)

Główne

u.g.n. art. 124

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.z.t.w. art. 35

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

u.z.t.w. art. 36 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Pomocnicze

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Tekst jednolity z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm.

u.z.t.w.

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1