I OSK 1625/22

I OSK 1625/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /sprawozdawca/
Karol Kiczka
Monika Nowicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 190/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-06-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 3 okt 22 art 17 ust 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia NSA Karol Kiczka Protokolant: Starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 190/22 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2021 r. nr SKO.4114.471.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 190/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2021 r., nr SKO.4114.471.2021, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 9 września 2021 r., znak OPS.ŚR.5111.9168.80.2021; w pkt 2. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz M. B. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia 9 września 2021 r., znak OPS.ŚR.5111.9168.80.2021, Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego odmówił M. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – S. B.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z pracy zarobkowej o jakiej mówi przepis art 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm. – dalej "u.ś.r."). Ponadto uznał, że data powstania niepełnosprawności S. B. jest przesłanką negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji M. B. złożyła odwołanie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 15 grudnia 2021r., znak: SKO.4114.471.2021, utrzymało w mocy w/w decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 9 września 2021 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe – stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 12 lutego 2019 r. Z treści w/w orzeczenia wynika, iż nie da ustalić daty powstania jej niepełnosprawności. Ponadto, organ podał, że matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, zaś jej mąż J. B. również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazano, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, jak i zaskarżonej decyzji wynika, iż sposób i forma sprawowanej opieki nad matką przez skarżącą nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutu związanego z datą powstania niepełnosprawności matki skarżącej, organ zauważył, że w sprawach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego należy uwzględnić ugruntowane na tym tle dominujące orzecznictwo sądów, będące wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., TK 38/13, zgodnie z którym w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała powyżej kryterium momentu powstania niepełnosprawności oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
Kolegium wskazało, że M. B. w okresie od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 1 marca 2021 r. prowadziła działalność gospodarczą. Z dniem 1 marca 2021 r. zawiesiła jej wykonywanie. W ocenie organu zawieszenie działalności gospodarczej nie jest tożsame z zaprzestaniem jej prowadzenia, a więc i z rezygnacją z zatrudnienia na tle ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, zdaniem SKO, organ I instancji bezrefleksyjnie przyjął, że rozwód skarżącej uzasadnia ustalenie istnienia związku przyczynowo – skutkowego i uznał, że wcześniej skarżąca mogła liczyć na pomoc i wsparcie swojego męża, który obecnie nie utrzymuje kontaktu z teściami. W ocenie Kolegium, z powyższego nie sposób jednak wywieść wniosków, iż zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą nastąpiło w związku z koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawną matką uniemożliwiając przy tym pracę choćby w niepełnym wymiarze czasu – pokrywającym się z pomocą byłego męża, który prawdopodobnie sam również pracował.
Na powyższą decyzję M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą oraz w sprawie nie doszło do rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów obu instancji oraz orzekł o kosztach postępowania.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera elementów wymienionych w art. 107 § 3 K.p.a. oraz w art. 11 K.p.a., zaś jego treść wskazuje w istocie na dużą ogólnikowość stawianych tez i brak faktycznego uzasadnienia i wyjaśnienia stronom zasadności przyjętej przez organ interpretacji przepisów, ich rozumienia w kontekście zastanego stanu faktycznego.
Sąd wskazał, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do faktu, iż w ocenie organu I instancji spełniona została przesłanka rezygnacji z pracy zarobkowej. W treści swojego uzasadnienia organ I instancji jednoznacznie bowiem się wskazał, że w jego ocenie zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z pracy zarobkowej, o jakiej mówi przepis art 17 ust. 1 u.ś.r. Zatem – w ocenie Sądu – wobec przyjęcia przez Kolegium odmiennego stanowiska w tak kluczowej kwestii, należało je w sposób jasny i nie budzący wątpliwości uzasadnić.
Ponadto – w ocenie Sądu – organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego przyjął, że nie sposób wywieść wniosków, iż zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej przez odwołującą się nastąpiło w związku z koniecznością zapewnienia opieki nad niepełnosprawną matką. Za dalece niewystraczające Sąd uznał także rozważania Kolegium dotyczące tego, czy pomoc męża skarżącej była (czy też nie była) istotna. Zdaniem Sądu, stwierdzenie SKO odnoszące się do męża skarżącej, a zawarte w stwierdzeniu organu: "który prawdopodobnie sam również pracował", nie poddaje się jakimkolwiek ocenom. Z powyższego wynika bowiem, że organ odwoławczy nie ustalił tego faktu i w praktyce tylko przypuszcza, że taka okoliczność miała miejsce. Wobec tego Sąd uznał, że wobec braku szczegółowej analizy zakresu sprawowanej opieki nie można przyjmować takich założeń, a tym bardziej opierać na nich stwierdzenia o możliwości podjęcia pracy i pogodzenia jej z opieką na niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.
Sąd wskazał, że rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy (a nie rezygnacja z samego pozostawania w stosunku pracy) lub innych stosunków prawnych, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że w doktrynie i orzecznictwie, zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest w pełni utożsamiane z rezygnacją z innej pracy zarobkowej, o jakiej stanowi właśnie art. 17 ust. 1 u.ś.r.. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zawieszenie działalności gospodarczej wiąże się dla przedsiębiorcy z utratą możliwości zarobkowania i osiągania dochodów, a konsekwencje tego stanu rzeczy są tożsame z utratą zatrudnienia.
Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca w dacie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką (23 marca 2021 r.) nie prowadziła działalności gospodarczej, gdyż ją zawiesiła od dnia 1 marca 2021 r. (wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji i Działalności Gospodarczej). Tym samym, w ocenie Sądu, w dacie złożenia wniosku skarżąca wykazała spełnienie przesłanki rezygnacji z innej pracy zarobkowej. Z uwagi na zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, skarżąca nie mogła jej już od dnia 1 marca 2021 r. wykonywać i osiągać z niej bieżących przychodów. Okoliczność ta jest bezsporna.
Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę konieczne jest m.in. ustalenie, czy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą nastąpiło w celu sprawowania opieki, przy ustaleniu spełnienia pozostałych przesłanek – zakresu opieki. Sąd dodał także, że rolą organów będzie również ustalenie, czy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, działalność gospodarcza skarżącej nadal ma status zawieszonej. Sąd podkreślił, że gdy działalność gospodarcza nie została wykreślona, a zawieszona, to świadczenie pielęgnacyjne przysługiwać może jedynie – co do zasady – w okresie zawieszenia działalności gospodarczej.
Natomiast Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że okoliczność powstania niepełnosprawności w okresie późniejszym niż opisane w art. 17 ust. 1b u.ś.r. (do momentu ukończenia 18-tego roku życia, względnie 25-tego roku życia) nie stanowi samo w sobie przeszkody dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Ponadto, wniesiono o zasądzenie od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 i art. 17 ust. 6 u.ś.r. w związku z art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1-2 i art. 26 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm. – dalej "Prawo przedsiębiorców") w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że stanowiąca przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ma miejsce, jeśli opiekun będący przedsiębiorcą zawiesi wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej – w sytuacji, gdy stanowiąca przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może mieć miejsca jeśli opiekun jest nadal przedsiębiorcą, choć zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, ponieważ nie zrezygnował on w ogóle z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w celu sprawowania tej opieki;
2) art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 i art. 17 ust. 6 u.ś.r. w związku z art. 23. ust. 1, art. 25 ust. 1-2 i art. 26 ustawy Prawo przedsiębiorców w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżącej przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad matką w przypadku tylko zawieszenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w sytuacji gdy skarżącej nie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad matką w przypadku braku rezygnacji z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;
II. przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134, art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § K.p.a., polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO w Łodzi z dnia 15 grudnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 9 września 2021 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką – z powodu naruszenia tych przepisów K.p.a., mającego polegać na niewyjaśnieniu, czy zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą nastąpiło w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą, przy ustaleniu spełnienia pozostałych przesłanek – zakresu opieki, czy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalność gospodarcza skarżącej jest nadal zawieszona – w sytuacji, gdy brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia naruszenia tych przepisów K.p.a., gdyż nie było sporną okolicznością faktyczną ani to że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą mogło nastąpić w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą, ani to jaki był zakres opieki (wywiad środowiskowy z dnia 18 sierpnia 2021 r.), ani również to, że w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalność gospodarcza skarżącej jest nadal zawieszona, a spór w tej sprawie na etapie postępowania odwoławczego sprowadzał się już wyłącznie do tego, czy zawieszenie wykonywania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą jest równoznaczne z rezygnacją z prowadzenia tej działalności gospodarczej, kiedy w ocenie organu odwoławczego nie może być z nią w żaden sposób zrównane, a gdyby nawet próbować przyjąć jakiekolwiek naruszenie wskazanych przepisów K.p.a., to nie miało ono wpływu na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie w/w zarzutów.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a istota sporu dotyczy tego, czy stanowiąca przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest spełniona w sytuacji, gdy opiekun zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Pojęcie zatrudnienie lub innej praca zarobkowej, o których mowa w wyżej przytoczonym art. 17 ust.1 u.ś.r. zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 22 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie ulega zatem wątpliwości, w świetle legalnej definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, że zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej mieści się w pojęciu rezygnacji z zatrudnienia, o którym mowa w art. 17 ust.1 u.ś.r.
Stosując definicję z art. 3 pkt 22 u.ś.r. do przepisu art. 17 ust. 1 tej ustawy należy wziąć pod uwagę, że rozumienie nadane wyrażeniu "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" musi uwzględniać generalny i abstrakcyjny charakter przepisu, czyli mieć takie samo znaczenie zarówno w przypadkach "rezygnacji", jak i "niepodejmowania" zatrudnienia lub innej pracy. Terminy "rezygnacja" i "niepodejmowanie" nie zostały przy tym legalnie zdefiniowane. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego rezygnacja to «zrzeczenie się lub zaniechanie czegoś». W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy rozstrzygnąć, czy zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest rezygnacją z zatrudnienia. W tym celu należy odwołać się do regulacji prawnych dotyczących prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. tj. 2021, poz. 162), według brzmienia z daty wydania zaskarżonej decyzji, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Z przytoczonego przepisu jasno wynika, że zawieszenie działalności gospodarczej należy uznać za faktyczną rezygnację z zatrudnienia, o której mowa w art.17 ust.1 u.ś.r. Takiemu stwierdzeniu nie stoi na przeszkodzie przywołany w skardze kasacyjnej art.25 ust.2 ustawy Prawo przedsiębiorców, gdyż zawieszenie działalności gospodarczej to nadal formalne istnienie przedsiębiorstwa, czyli wypełnianie obowiązków związanych z postępowaniami sądowymi, podatkowymi i administracyjnymi, związanymi z działalnością gospodarczą, a także poddanie się kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Tego właśnie dotyczy ust.2 art. 25 wskazanej ustawy, z tym, że przepis ten wyraźnie stanowi, iż chodzi o postępowania związane z działalnością gospodarczą wykonywaną przed datą jej zawieszenia.
Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni 17 ust.1 w zw. z art.3 ust.22 u.ś.r., nie naruszając przy tym wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Przywołany w skardze kasacyjnej art.17 ust.6 u.ś.r. nie ma zastosowania w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, lecz argumentacja decyzji obu organów zawarta w ich uzasadnieniach opiera się na zupełnie innych przesłankach. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego uznał bowiem, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest tożsame z rezygnacją z pracy zarobkowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Uznał też, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zaś jako przesłankę negatywną do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego organ I instancji uznał datę powstania niepełnosprawności matki skarżącej, tj. że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później, niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1 b u.ś.r.)
Natomiast organ odwoławczy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 – stwierdził, że okoliczność powstania niepełnosprawności w okresie późniejszym, niż opisana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi sama w sobie przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium zawieszenie działalności gospodarczej nie jest tożsame z zaprzestaniem jej prowadzenia, a więc i z rezygnacją z zatrudnienia. Dlatego Kolegium uznało, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. W dalszej części uzasadnienia (str.4 uzasadnienia) Kolegium stwierdziło, że nie sposób wywieść, aby zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. W związku z tym stanowiskiem Kolegium Sąd I instancji nakazał poczynienie ustaleń, czy zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą nastąpiło w celu sprawowania opieki, przy ustaleniu spełnienia pozostałych przesłanek – zakresu opieki.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że matka skarżącej ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności – orzeczenie z dnia 12 marca 2019 r. Wynika z niego, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z akt wynika także, iż mąż matki skarżącej – jej ojciec J. B. – również posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (z dnia 20 listopada 2018 r.), jest osobą leżącą (wywiad środowiskowy), co oznacza, że nie może opiekować się żoną w takim zakresie, jak tego wymaga. Załączono zaświadczenia lekarskie z których wynika, że matka skarżącej leczy się na chorobę nowotworową. Porusza się przy pomocy balkonika, wymaga stałej pomocy w większości czynności dnia codziennego. Skarżąca sprawuje nad matką opiekę przez całą dobę. W aktach znajduje się wykaz czynności, które wykonuje codziennie skarżąca opiekując się matką. Z akt wynika ponadto, że skarżąca od dnia 1 maja 2018 r. prowadziła działalność gospodarczą (fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne), którą zawiesiła w dniu 1 marca 2021 r. z uwagi na konieczność opieki nad matką. Z akt wynika ponadto, że skarżąca od dnia 7 stycznia 2021 r. jest rozwódką. W wywiadzie środowiskowym z dnia 18 sierpnia 2021 r. oświadczyła, że okoliczność ta znacząco zmieniła jej sytuację życiową. Podała, że jej mąż, który nie pracował, pomagał jej w opiece nad matką (i również niepełnosprawnym ojcem). Był w domu, kiedy ona szła do pracy. Podkreśliła, że po rozwodzie nie była już w stanie pogodzić pracy zawodowej z całodobową opieką nad rodzicami.
W tych okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości ani fakt sprawowania opieki nad matką przez skarżącą, ani też istnienie związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a świadczeniem opieki.
Skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (tj. w dniu 23 marca 2021 r.), nie prowadziła już działalności gospodarczej, ponieważ ją zawiesiła w dniu 1 marca 2021 r. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, już w dacie złożenia w/w wniosku skarżąca wykazała spełnienie przesłanki rezygnacji z innej pracy zarobkowej. Z uwagi na zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, skarżąca nie mogła już od 1 marca 2021 r. jej wykonywać i osiągać z niej bieżących przychodów. Zatem należy uznać, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej było wystarczające dla uznania, iż skarżąca już w dacie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego spełniła określoną w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłankę rezygnacji z innej pracy zarobkowej.
Rację należy jednak przyznać Sądowi I instancji, że organy przed wydaniem decyzji powinny sprawdzić, czy działalność skarżącej nadal ma status zawieszonej (skoro nie została wykreślona z rejestru), bowiem w przypadku, gdy działalność gospodarcza nie została wykreślona, a zawieszona, to świadczenie pielęgnacyjne przysługiwać może co do zasady tylko w okresie zawieszenia działalności gospodarczej.
Wobec tego należy uznać, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.