II SA/Łd 631/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania, uznając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Skarżący A.W. złożył odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło jego niedopuszczalność, ponieważ wcześniej wydało już decyzję rozpatrującą inne odwołanie od tej samej decyzji. WSA w Łodzi uznał, że SKO naruszyło zasadę dwuinstancyjności, nie czekając na upływ terminu do złożenia wszystkich odwołań i nie rozpatrując ich łącznie. Sąd uchylił postanowienie SKO, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Łodzi, które stwierdziło niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. SKO uznało odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ w międzyczasie wydało już decyzję rozpatrującą inne odwołanie od tej samej decyzji, co według Kolegium oznaczało zakończenie postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) nakłada na organ odwoławczy obowiązek łącznego rozpoznania wszystkich złożonych odwołań od tej samej decyzji. W niniejszej sprawie SKO wydało decyzję rozpatrującą jedno odwołanie, zanim upłynął termin do złożenia odwołania przez skarżącego A.W. i zanim wpłynęły wszystkie odwołania. Sąd uznał, że takie działanie narusza zasadę dwuinstancyjności i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nawet prowadzić do nieważności decyzji organu odwoławczego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, stwierdzając, że odwołanie skarżącego powinno zostać rozpoznane merytorycznie. Sąd zasądził również od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania w takiej sytuacji, ponieważ narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności wymaga łącznego rozpoznania wszystkich odwołań od tej samej decyzji. Wydanie decyzji rozpatrującej jedno odwołanie przed upływem terminu na złożenie innych odwołań i przed ich łącznym rozpoznaniem stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 157 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, wydając decyzję rozpatrującą jedno odwołanie przed upływem terminu na złożenie innych odwołań. Organ odwoławczy nie powinien był stwierdzać niedopuszczalności odwołania skarżącego, gdyż jego odwołanie zostało złożone w terminie.
Godne uwagi sformułowania
Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań wywołuje daleko idące, nieakceptowalne skutki prawne. Wykluczyć należy bowiem stan, w którym odwołanie jednej lub więcej stron postępowania pozostaje nierozpoznane po zakończeniu postępowania - oznaczałoby to pogwałcenie konstytucyjnego prawa tej strony do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji. W sytuacji wniesienia odwołania przez dwie lub więcej stron, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpoznania ich łącznie w jednym terminie i jednym aktem, bo dotyczą tej samej (jednej) sprawy.
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
sprawozdawca
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Piotr Mikołajczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w kontekście rozpatrywania wielu odwołań od tej samej decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy działa przedwcześnie, nie czekając na wszystkie odwołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność, i pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji.
“Błąd proceduralny SKO doprowadził do uchylenia postanowienia o niedopuszczalności odwołania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 631/22 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/ Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Piotr Mikołajczyk Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 2853/22 - Wyrok NSA z 2024-02-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 15, art. 127 par. 1 i 2, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 119 pkt 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Agata Sobieszek- Krzywicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO.4150.214.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego A. W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 maja 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 24 marca 2022r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 Prezydent Miasta Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku J.R. i G. R., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ulicy [...] na terenie działki nr [...] w obrębie [...]. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, w ustawowym terminie, złożył A.W. reprezentowany przez adwokata K. W., wnosząc o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez odmowę wydania warunków zabudowy, zaś na zasadzie ewentualnej, na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że postępowanie przed organem odwoławczym rozpoczyna się od badania przesłanek formalnych warunkujących dopuszczalność wniesienia odwołania (zażalenia). Na tym etapie postępowania wstępnego, organ odwoławczy obowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Nadto organ II instancji dodał, że wynika to wprost z treści art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Następnie Kolegium zwróciło uwagę, że prawidłowo zakończone postępowanie odwoławcze, w przypadku gdy odrębne odwołania złożyło kilka stron postępowania (gdy odwołania od początku nie są dotknięte brakami formalnymi i zostały złożone w terminie) powinno zakończyć się w jednej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 marca 2022r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 o warunkach zabudowy wpłynęły trzy odwołania. W przypadku pierwszego postępowanie zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia 26 kwietnia 2022r. nr SKO. 4150.177.2022; SKO.4150.179.2022 stwierdzającego niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, po rozpatrzeniu zaś drugiego odwołania Kolegium decyzją z dnia 26 kwietnia 2022r. nr SKO.4150.175-176.2022 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 marca 2022r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 o warunkach zabudowy. Po wydaniu decyzji z dnia 26 kwietnia 2022r., do Kolegium wpłynęło kolejne odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 marca 2022r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 (data wpływu 10 maja 2022r.). Przy czym należy zaznaczyć, że odwołanie to zostało złożone w ustawowym terminie. Mając na uwadze przepis art. 134 k.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że nie określa on jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania, wynikają one jednak z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak o przedmiotowym. Do pierwszych należą sytuacje, gdy odwołanie wniesie podmiot niemogący być stroną postępowania, w tym odwoławczego np. z powodu ograniczenia przez ustawodawcę liczby stron postępowania do ściśle określonych podmiotów, do których wnoszący odwołanie nie należy. Do przyczyn przedmiotowych zaliczyć należy m.in. wniesienie odwołania od decyzji nieistniejącej lub od aktu niebędącego decyzją (występuje wówczas brak przedmiotu zaskarżenia w postaci decyzji administracyjnej), od decyzji która istnieje ale ustawodawca wyłączył jej zaskarżalność wtoku instancji, a także od decyzji która zakończyła postępowanie w sposób ostateczny. Zauważyć bowiem należy, że odwołanie służy wyłącznie od decyzji wydanej w pierwszej instancji i mającej przymiot decyzji nieostatecznej, tzn. gdy otwarty jest termin na wniesienie odwołania (art. 127 § 1 K.p.a.). Ostatecznymi zaś, zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że niedopuszczalne jest odwołanie wniesione od decyzji ostatecznej. W ocenie organu odwoławczego, nie może również dojść do merytorycznego rozpoznania odwołania (przez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) w sytuacji, gdy postępowanie zakończyło się już decyzją ostateczną, niezależnie od powodów takiego stanu rzeczy. Zdaniem Kolegium, naraziłoby to organ na skuteczny zarzut wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, co jest kwalifikowaną wadą skutkującą nieważnością postępowania (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Organ II instancji podkreślił, że w judykaturze zwraca się uwagę, że kategoryczne sformułowanie art. 138 § 1 k.p.a. nie pozwala organowi odwoławczemu wydać kilku decyzji, po rozpoznaniu kilku odwołań, lecz wskazuje, że organ "wydaje decyzję". Oznacza to, że w sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez kilka podmiotów, obowiązkiem organu jest ich łączne rozpoznanie w jednym terminie i wydanie w ich przedmiocie jednego rozstrzygnięcia. A zatem, w przypadku gdy od decyzji organu pierwszej instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 k.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Kolegium oceniło, że jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania jednego odwołującego się (względnie nie wszystkich), to podjęte w takiej sytuacji rozstrzygnięcie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego (pozostałych) odwołania wniesionego przez inną osobę. Po analizie zatem sprawy Kolegium stwierdziło, że w tej sprawie kwestią kluczową jest fakt, że odwołanie A. W. reprezentowanego przez adwokata nie mogło być przez Kolegium uznane za dopuszczalne z uwagi na wydanie w dniu 26 kwietnia 2022r. decyzji rozpoznającej wcześniejsze odwołanie złożone od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 marca 2022r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 przez inne stronę postępowania. Zdaniem organu II instancji, powstała zatem w sprawie szczególna sytuacja, w której w dacie wniesienia tego odwołania za pośrednictwem organu I instancji, tj. w dniu 2 maja 2022r. postępowanie było już zakończone ostatecznie decyzją organu odwoławczego. Przy czym Kolegium podkreśliło, że decyzja z dnia 26 kwietnia 2022r. nr SKO.4150.175-176.2022 w dacie przekazania odwołania do Kolegium, tj. w dniu 10 maja 2022r. funkcjonowała już w obrocie prawnym wobec doręczenia jej stronom postępowania, w tym pełnomocnikowi odwołującego się. Skargę na to postanowienie złożył A. W., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 129 § 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na skutek odwołań innych niż skarżący uczestników postępowania przed upływem terminu ustawowego do wniesienia odwołania przez wszystkie strony postępowania i tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności wobec bezzasadnego uznania, że odwołanie jest niedopuszczalne z tej tylko przyczyny, że organ postanowił rozstrzygnąć sprawę zanim otrzymał wszystkie odwołania złożone przez strony, co prowadzi do nieważności zaskarżonego postanowienia wobec jej wydania z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnika skarżącego wniosła o: a) stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego postanowienia wobec wydania go z rażącym naruszeniem prawa, to jest przed upływem ustawowego terminu na wniesienie odwołania przez strony postępowania (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), b) ewentualnie, w razie uznania, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem stwierdzenia przez organ, że odwołanie wniesione przez skarżącego zostało wniesione w terminie i winno zostać rozpoznane, c) w razie uwzględnienia niniejszej skargi, o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazała, że decyzja z dnia 24 marca 2022r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 kwietnia 2022r. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone w dniu 28 kwietnia 2022r., a zatem w terminie ustawowym. Kolegium nie czekając na doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania oraz upływ ustawowego terminu na wniesienie odwołania w dniu 26 kwietnia 2022r. wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji na skutek jednego tylko odwołania wniesionego przez inwestora reprezentowanego przez pełnomocnika. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, takie pospieszne działanie Kolegium jest po pierwsze co najmniej zaskakujące, mając na uwadze brak powstrzymania się przed rozstrzygnięciem sprawy przed wpływem wszystkich odwołań stron lub upływ terminu w tym zakresie, po drugie - narusza przepisy postępowania i to w sposób rażący. W ocenie pełnomocnik, organ odwoławczy powinien wstrzymać z wydaniem decyzji do czasu wpływu wszystkich odwołań lub stwierdzenia upływu terminu ustawowego na ich wniesienie by mieć pewność, że inne odwołania nie wpłyną. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniosła, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie powstała "szczególna sytuacja" polegająca na wniesieniu odwołania po wydaniu decyzji ostatecznej - ta sytuacja została spowodowana tylko i wyłącznie nieuprawnionym działaniem organu, skutkującego pozbawieniem skarżącego A. W. prawa do wniesienia odwołania, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyższej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego, złożonego w dniu 28 kwietnia 2022 r., z zachowaniem ustawowego terminu, od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 marca 2022 r. z uwagi na wydanie w dniu 26 kwietnia 2022 r. decyzji rozpoznającej wcześniejsze odwołanie złożone od tej samej decyzji przez inną stronę postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje stronie każdego postępowania, w tym administracyjnego, prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, stanowiąc, że wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Powyższą normę konstytucyjną realizuje i konkretyzuje art. 15 k.p.a., stanowiąc, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Dwuinstancyjność postępowania administracyjnego jest związana z prawem strony do zaskarżenia dotyczących jej rozstrzygnięć. Zasada dwuinstancyjności stanowi bowiem składnik szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy: obowiązek uzasadniania rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r. OTK-A 2006, poz. 66; wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2013 r., II SA/Ke , LEX nr 1310164). Z zasady dwuinstancyjności wywodzi się obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Podkreślenia wymaga, że powołana zasada statuuje prawo wszystkich stron postępowania administracyjnego do oceny kluczowych przesłanek rozstrzygnięcia przez organy obu instancji (por wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2021 r., I OSK 2200/21, Lex nr 3319125). Zauważyć należy, że organ odwoławczy działa wówczas w granicach sprawy administracyjnej, rozpoznawanej w I instancji, ale jego rozstrzygnięcie prowadzi do konkretyzacji tylko zakwestionowanych przez stronę elementów stosunku prawnoadministracyjnego. Organ odwoławczy może bowiem orzekać tylko w granicach odwołania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 marca 2022 r., II SA/Gd 40/22, Lex nr 3332353). W przypadku złożenia odwołania przez więcej niż jedną ze stron postępowania administracyjnego skutkuje zatem obowiązkiem rozpoznania wszystkich odwołań. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące, nieakceptowalne skutki prawne. Z jednej strony wykluczyć należy bowiem stan, w którym odwołanie jednej lub więcej stron postępowania pozostaje nierozpoznane po zakończeniu postępowania - oznaczałoby to pogwałcenie konstytucyjnego prawa tej strony do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP) oraz, w efekcie, także prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z drugiej strony, wykluczone jest wydanie kolejnych decyzji w celu rozpoznania dotychczas nierozpatrzonych odwołań, bowiem nie może istnieć w obrocie wiele decyzji ostatecznych w tej samej sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2022 r., IV SA/Po 259/22, Lex nr 3405496). W sytuacji wniesienia odwołania przez dwie lub więcej stron, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpoznania ich łącznie w jednym terminie i jednym aktem, bo dotyczą tej samej (jednej) sprawy. Co do zasady organ winien zatem wydać w sprawie jedną decyzję kończącą postępowanie odwoławcze w stosunku do wszystkich odwołujących się stron. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozstrzygnięcia co do odwołania jednej strony, czy kilku stron, jednak z pominięciem któregoś ze złożonych odwołań, to w rezultacie wydane orzeczenie kończy postępowanie odwoławcze i wyłączona jest możliwość wydania drugiej decyzji w tej samej sprawie. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań traktowane jest w orzecznictwie jako istotne naruszenie przepisów postępowania, tj. wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności ale również art. 127 §1 i 2 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2008 r., II OSK 1109/07, z. dnia 18 maja 2012 r., I OSK 736/11, z dnia 14 maja 2013 r., II OSK 2005/12, z dnia 8 kwietnia 2014 r., II OSK 2638/12; z dnia 21 sierpnia 2014 r., II OSK 1613; z dnia 25 marca 2021 r., II OSK 3025/20; dostępne w CBOSA), a według niektórych poglądów skutkujące wręcz nieważnością decyzji organu odwoławczego wydanej w takich warunkach (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2005 r., OSK 1230/04, CBOSA). Nie budzi wątpliwości Sądu, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpoznania w jednym terminie. Zatem w sytuacji, gdy w postępowaniu występuje wiele stron, organ II instancji winien w pierwszej kolejności ustalić czy termin na złożenie odwołania dla każdej z nich upłynął oraz czy wszystkie odwołania zostały przekazane do rozpoznania przez organ I instancji. W kontrolowanej sprawie, w której skarżący złożył odwołanie uznane przez organ za niedopuszczalne, nie zachowano tej staranności. Niespornym jest bowiem, że w chwili rozpoznawania drugiego w kolejności odwołania i wydawania decyzji z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.4150.175-176.2022 nie upłynął jeszcze termin na złożenie odwołania przez skarżącego. Z odwołania skarżącego złożonego w terminie wynika, że kwestionował wydaną przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzję z dnia 24 marca 2022 r. nr DPRG-UA-VII.395.2022 i dlatego też winno ono być rozpoznane łącznie z drugim odwołaniem od tej samej decyzji. Nierozpoznanie wszystkich terminowo złożonych odwołań mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ II instancji winien zatem z urzędu, na podstawie art. 157 § 1 i 2 k.p.a. rozstrzygnąć, czy rozpoznanie odwołania innej strony postępowania, które zostało złożone jako drugie i wydanie decyzji z dnia 26 kwietnia 2022 r. dotknięte było wadą skutkującą jej nieważnością z mocy art. 156 § 1 k.p.a. i koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego. Dopiero bowiem takie rozstrzygnięcie pozwolić może na rozpoznanie prawidłowo złożonego odwołania skarżącego. W przypadku prawidłowego złożenia w terminie więcej niż jednego odwołania przez strony postępowania, i wydania decyzji podjętej na skutek rozpoznania tylko jednego z nich, obowiązkiem organu odwoławczego jest spowodowanie wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji. Dopiero w razie uchylenia tej decyzji można zrealizować obowiązek łącznego rozpoznania wszystkich wniesionych odwołań (por. wyroki NSA z dnia 22 grudnia 2008, II OSK 1109/07 Lex nr 513841; z dnia 1 kwietnia 2005 r. OSK 1230/04, Lex nr 176134; z dnia 31 sierpnia 2010 r., II OSK 1198/09, Lex nr 746416; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2022 r., IV SA/Po 259/22, Lex nr 3405496). Zaniechanie dokonania przez organ odwoławczy ustaleń w zakresie nieważności decyzji z dnia z dnia 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.4150.175-176.2022 poskutkowało orzeczeniem o niedopuszczalności odwołania skarżącego i nierozpoznaniem go przez organ II instancji z naruszeniem art. 15 k.p.a oraz art. 134 k.p.a. Powyższe skutkować musiało zastosowaniem przez Sąd konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i uchyleniem zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI