II SA/Łd 628/22

II SA/Łd 628/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 419/23 - Wyrok NSA z 2025-07-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 30 ust. 5c, art. 30b ust. 3 pkt 1, art. 31 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 49 par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 19 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 roku sprawy ze skargi P. O. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 20 czerwca 2022 r. nr 156/2022 znak: GPB-III-7721.94.2022 w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia dotyczącego demontażu słupa energetycznego i przewodów oddala skargę. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 czerwca 2022 r. nr 156/2022, znak: GPB-III.7721.94.2022 Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania P.O., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 28 marca 2022 r. nr 61/IN/2022 w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego demontażu słupa energetycznego i przewodów na działce nr ew. [...] obręb [...], gmina [...].
Powyższa decyzja została podjęta w następujących okolicznościach:
W dniu 4 marca 2022 r. do Starosty Powiatu Piotrkowskiego wpłynęło zgłoszenie P.O. z 1 marca 2022 r. o demontażu słupa energetycznego i przewodów na działce ew. [...] obręb [...], gmina [...].
Postanowieniem z 11 marca 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego, na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn.zm. – dalej w skrócie "Pr. bud.") nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, w terminie do 8 kwietnia 2022 r. o: pkt 1 - określenie parametrów obiektu objętego zgłoszeniem w związku z brzmieniem przepisu art. 31 ust. 1 Pr. bud.; pkt 2 - przedłożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do reprezentowania inwestora w postępowaniu przez E.O.; pkt 3 - przedłożenie dowodu uiszczenia opłaty skarbowej wniesionej od pełnomocnictwa; pkt 4 - przedstawienie zgody właściciela obiektu na rozbiórkę (zgodnie z art. 31 ust. 2 Pr. bud.).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie P.O. przedłożył podpisany przezeń druk zgłoszenia rozbiórki z 17 marca 2022 r., druk "zgoda właściciela obiektu", w którym P.O. wyraził zgodę na rozbiórkę słupa i przyłącza znajdujących się na działce nr [...] w miejscowości P., obr. [...], gmina [...], wskazując tym samym siebie jako właściciela przedmiotowego obiektu, który zamierza zdemontować.
Decyzją z 28 marca 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego, działając na podstawie art. 30 ust. 5c w zw. z art. 31 ust. 2 Pr. bud., art. 104 k.p.a. wniósł sprzeciw do wspomnianego wyżej zgłoszenia. W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że według art. 31 ust. 2 Pr. bud. w zgłoszeniu rozbiórki należy określić zakres, miejsce i sposób wykonywania rozbiórki. Przepisy art. 30 ust. 5, 5aa, 5c, 5d i 6a oraz art. 30b ust. 3 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 1 Pr. bud. do zgłoszenia rozbiórki należy dołączyć zgodę właściciela obiektu budowlanego. Organ odwoławczy odwołując się do art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.c.") nadmienił, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne, nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Z poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że właścicielem obiektu jest P. S.A., a inwestor nie przedstawił zgody właściciela obiektu na jego rozbiórkę. Wobec tego Starosta Powiatu Piotrkowskiego wniósł sprzeciw wobec planowanej inwestycji.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołał się inwestor P.O., podnosząc zarzut wydania decyzji sprzecznej z jego wnioskiem. W piśmie z 28 kwietnia 2022 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, inwestor podniósł zarzuty naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 k.p.a. Stwierdził nadto, że przyłącza elektroenergetyczne 0,4 kV posadowione na działce nr [...] nie zostały przekazane na majątek P. Słup stanowi samowolę budowlaną, usytuowany jest w innym miejscu niż wynika to z dokumentacji. W tym stanie rzeczy zasadny jest demontaż słupa.
Wspomnianą na wstępie decyzją z 20 czerwca 2022 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 1 Pr. bud. do zgłoszenia rozbiórki należy dołączyć zgodę właściciela obiektu budowlanego. Z tego też względu w przypadku rozbiórki słupa i linii energetycznej, ustalenie kto jest właścicielem rozbieranego obiektu ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. W aktach sprawy znajduje się informacja o przeprowadzonej, przez pracownika organu pierwszej instancji, rozmowie telefonicznej, z której wynika, iż P. S.A. nie może udzielić jednoznacznej informacji czy inwestor jest właścicielem wskazanych urządzeń gdyż wymaga to sprawdzenia i ustalenia w terenie czy przedmiotowy odcinek energetyczny został wyłączony z eksploatacji. Jednocześnie, w piśmie z 30 marca 2022 r. P. S.A., wskazało, że urządzenie elektroenergetyczne posadowione na działce [...] nie zostało wyłączone z eksploatacji i znajduje się "na majątku P. S.A.". Natomiast w uzupełnieniu odwołania inwestor wskazał, iż w planach dokumentacji przebieg przyłącza i umiejscowienie słupa przyłączeniowego posadowionego na działce [...] jest rozbieżny ze stanem faktycznym, w rzeczywistości przyłącze jest umiejscowione bardziej na północ i kończy się na stojaku budynku, w którym znajduje się licznik, a nie na słupie przyłączeniowym jak zaznaczono w projekcie. Inwestor oświadczył również, że nieprawdą jest, aby przyłącze znajdowało się w majątku P. S.A. Z udzielonych mu informacji wynika, że P. już z niego nie korzysta.
Wojewoda Łódzki stwierdził następnie, że wobec dwóch odrębnych stanowisk dotyczących wskazania kto jest właścicielem słupa energetycznego oraz przyłączy-przewodów, a także tego czy słup został wyłączony z eksploatacji, w piśmie z 13 maja 2022 r. zwrócił się do P. S.A. Oddział Ł. Rejon Energetyczny P. z prośbą o udzielenie informacji na temat aktualności danych wskazanych w piśmie z 30 marca 2022 r. dotyczących niewyłączenia z eksploatacji urządzenia elektroenergetycznego (słup energetyczny oraz przyłącze-przewody) oraz jego ujęcia w majątku P., poprzez jednoznaczne wskazanie, kto jest jego właścicielem oraz czy został on wyłączony z eksploatacji, a także przesłanie dokumentacji potwierdzającej taki stan rzeczy. Odpowiadając na powyższe wezwanie P. S.A., w piśmie z 19 maja 2022 r., które wpłynęło do Wojewody Łódzkiego 27 maja 2022 r. wyjaśniła, iż przyłącze elektroenergetyczne 0,4kV do działki [...], obręb [...] w P. przy ul. [...] zostało wykonane w ramach projektu technicznoroboczego dla zasilania domków jednorodzinnych przy ul. [...] w P., w roku 1979. Jednym z wnioskodawców tego projektu był Z.O. W planach dokumentacji przebieg przyłącza i umiejscowienie słupa przyłączeniowego posadowionego na działce nr [...] jest rozbieżne ze stanem faktycznym, w rzeczywistości przyłącze jest umiejscowione bardziej na północ i kończy się na stojaku budynku, w którym znajduje się licznik, a nie na słupie przyłączeniowym jak zaznaczono w projekcie. W dokumentacji brak jest informacji o przebudowie przyłącza. W 1979 r. inwestorzy projektu dokumentem PT, przekazali główną linię zasilającą znajdująca się w pasie drogowym na majątek P. W dokumencie tym nie ujęto przyłączy elektroenergetycznych 0,4kV uwidocznionych na planie linii niskiego napięcia. W 2020 r. P. S.A. Oddział z siedzibą w Ł. podpisał umowę z właścicielem działki nr [...], z której treści wynika, że przyłącze elektroenergetyczne 0,4kV do zacisków prądowych przewodów przy izolatorach stojaka dachowego stanowi własność P. Na podstawie tej umowy Rejon Energetyczny P. informował w pismach, że przyłącze stanowi własność P. Wznowienie umowy w 2020 r. odbyło się z wniosku nowego właściciela działki [...] który oświadczył, że posiada tytuł prawny do punktu poboru energii elektrycznej umiejscowionego w P. przy ul. [...]. Obecnie zwrócono się do P. S.A. z siedzibą w Ł. o wyjaśnienie i wskazanie podstaw zawarcia umowy z tak określoną granicą majątkową przedmiotowego przyłącza, które obecnie zostało zdemontowane.
W tym stanie rzeczy zasadnicza dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia nie została jednoznacznie ustalona. Wojewoda Łódzki mając na względzie wynik przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania wyjaśniającego stwierdził, że w chwili obecnej inwestor nie uprawdopodobnił, iż jest właścicielem obiektu, którego demontaż planuje (napowietrznej linii energetycznych wraz ze słupem). Nie przedstawił ponadto zgody właściciela obiektu na jego rozbiórkę, zgodnie z art. 30b ust. 3 pkt 1 Pr. bud., co czyni zasadnym wniesienie sprzeciwu wobec spornej inwestycji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.O. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Łódzkiego i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego, jako wydanej bez podstawy prawnej, albowiem P. S.A. nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego na przyjęcie tego urządzenia przesyłowego od właściciela nieruchomości, de facto doprowadzając do zalegalizowania samowoli budowlanej w postaci posadowionego słupa energetycznego niezgodnie z przyjętym planem. Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym stwierdzeniem przez organ drugiej instancji, iż P. S.A. posiada tytuły prawny do urządzeń przesyłowych - słupa energetycznego i przewodów elektromagnetycznych znajdujących się na działce stanowiącej aktualnie własność skarżącego, choć w materiale dowodowym zebranym na potrzeby prowadzonego postępowania brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego tą okoliczność, oprócz lakonicznego pisma zakładu energetycznego, w którym bezpodstawnie uznaje się za właściciela tych urządzeń elektroenergetycznych;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 49 k.c., poprzez bezpodstawne uznanie, iż słup energetyczny wraz z siecią energetyczną znajdujący się na działce stanowiącej własność skarżącego, stanowi część składową przedsiębiorstwa P. S.A., podczas gdy zakład energetyczny nie dysponuje żadnym dokumentem zawartym ze skarżącym, a w szczególności jego poprzednikiem prawnym, wskazującym na powyższe okoliczności, biorąc pod uwagę także fakt, iż urządzenie przesyłowe zostało posadowione niezgodnie ze sporządzonym projektem i posiada status samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii, czy skarżący może rozebrać słup elektryczny znajdujący się na jego nieruchomości wraz z przewodami doprowadzającymi prąd do sąsiedniej działki.
Podstawą rozstrzygnięcia organów było niezałączenie do zgłoszenia rozbiórki zgody właściciela obiektu na rozbiórkę. Obowiązek ten wynika z art. 31 ust. 2 powołanej ustawy, który do zgłoszenia rozbiórki każe odpowiednio stosować m.in. art. 30b ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Ten ostatni przepis statuuje dla inwestora obowiązek złożenia zgody na rozbiórkę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopii. Brak tego dokumentu obliguje organ do nałożenia na zgłaszającego, w drodze postanowienia na podstawie art. 30 ust. 5c w zw. z art. 31 ust. 2, obowiązku uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. W stanie faktycznym sprawy niesporne jest, że skarżący takiej zgody nie przedłożył. Stojąc na stanowisku, że zakład energetyczny nie udowodnił, że jest właściciel przedmiotowego słupa wraz z przewodami.
Zdaniem sądu nie ma najmniejszej wątpliwości, że art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 poz.1360) stanowi wyjątek od zasady supreficies solo cedit. W jego świetle urządzenia przesyłowe nie stanowią części składowej nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, przy czym przedsiębiorstwo należy rozumieć zgodnie z treścią art. 551, w znaczeniu przedmiotowym, jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Zasada superficies solo cedit jest wyłączona w stosunku do urządzeń przesyłowych od momentu wejścia w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Pomimo że zagadnienie to nie jest jednolicie ujmowane w nauce, należy przyjmować, że wejście w skład przedsiębiorstwa przesyłowego jest związane z nabyciem posiadania urządzenia przesyłowego przez przedsiębiorcę. Skoro bowiem przedsiębiorstwo w świetle art. 49 § 1 rozumiane jest w znaczeniu przedmiotowym, to w jego skład wchodzi także stan faktyczny władztwa nad rzeczą, jakim jest posiadanie, zarówno rzeczy ruchomej, jak i nieruchomości. Z powyższego należy wywodzić, że skoro wejście w skład przedsiębiorstwa jest kwestią faktu, to fakt ten nie musi być uzależniony od połączenia urządzenia przesyłowego z siecią, albowiem istnieje możliwość, że przedsiębiorca będzie posiadał urządzenie przesyłowe wcześniej, już z chwilą jego wzniesienia. Należy jednak zakładać, że dopiero po wybudowaniu urządzenia przesyłowego jako całości może nastąpić nabycie posiadania tego urządzenia. W powyższej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowy słup wraz z przewodami był użytkowany od końca lat 70 XXw.
Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, że są one niezasadne. Przede wszystkim błędny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego organ II instancji nie przesądził, że tytuł prawny do spornych urządzeń przysługuje P. S.A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dwa przeciwstawne stanowiska – skarżącego i P. S.A., wskazując w konkluzji, że zasadnicza dla przedmiotowego rozstrzygnięcia kwestia nie została jednoznacznie rozstrzygnięta. Ponadto podkreślić należy, że zarówno w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jak i w literaturze prawniczej, ukształtował się pogląd, że zgłoszenie przez inwestora zamiaru realizacji określonej inwestycji nie podlega przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, a jest jedynie sformalizowaną czynnością administracyjną – oświadczeniem danego podmiotu, że zamierza realizować określone przedsięwzięcie budowlane (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 430/18 i powołane tam orzeczenia). Zasadniczo zamierzeniem ustawodawcy było, aby inwestor mógł szybko realizować inwestycję. Do dnia wydania decyzji o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie regulowanym przepisami K.p.a., mają natomiast zastosowanie reguły formalne określone w Prawie budowlanym (np. wydanie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia). Niezależnie od powyższego, stwierdzić przychodzi, że w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na dokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i szczegółowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Materiał ten pozwolił na poprawne ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły przy tym odzwierciedlenie we właściwie sporządzonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z podaniem dowodów, na których organ oparł rozstrzygnięcie.
W przedmiotowej sprawie w przypadku gdy własność przedmiotowego słupa nie jest pewna Organ miał obowiązek zgłosić sprzeciw, co zresztą uczynił wydając stosowną decyzję, utrzymaną następnie w mocy decyzją organu odwoławczego.
Ponadto Sąd zauważa, że na rozprawie skarżący przyznał, że na jego zlecenie wykwalifikowany elektryk zdemontował przewody i tym samym faktycznie odciął budynek sąsiada od prądu i zrobił to przed uzyskaniem zgody na rozbiórkę. Tym samym obecne działania skarżącego są de facto próbą zalegalizowania już częściowo wykonanej rozbiórki przyłącza energetycznego do działki sąsiada.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).
is