II SA/Łd 627/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-10-26
NSAnieruchomościŚredniawsa
zmiana lasu na użytek rolnypostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniawniosek stronyk.p.a.ustawa o lasachskarżącyorgan administracjidecyzja umarzająca

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany lasu na użytek rolny, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu braku jednoznacznego wniosku strony.

Sprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję SKO w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Łaskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany lasu na użytek rolny. Skarżący domagał się łącznego prowadzenia różnych postępowań, w tym dotyczącego zmiany lasu na użytek rolny. Organy administracji uznały, że wniosek z 30 września 2022 r. nie wszczynał nowego postępowania, a jedynie stanowił uzupełnienie innego, co sprawiło, że postępowanie w sprawie zmiany lasu na użytek rolny stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Łaskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany lasu na użytek rolny. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który domagał się łącznego prowadzenia różnych spraw, w tym zmiany lasu na użytek rolny. Organy administracji uznały, że wniosek z 30 września 2022 r. nie był odrębnym wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania, lecz stanowił uzupełnienie już toczącej się sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości i odszkodowań. W związku z tym, postępowanie w sprawie zmiany lasu na użytek rolny zostało uznane za bezprzedmiotowe i umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 62, poprzez nierozpoznanie całości złożonego wezwania w jednym postępowaniu oraz błędne przyjęcie, że nie jest możliwe prowadzenie jednego postępowania w zakresie różnych spraw. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak podstaw do wydania decyzji w sprawie zmiany lasu na użytek rolny z powodu braku wniosku strony. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony, a o charakterze i zakresie żądania decyduje strona. W sytuacji, gdy skarżący wyjaśnił, że jego intencją nie było uruchomienie odrębnego postępowania, a pismo stanowiło jedynie uzupełnienie innej sprawy, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona jednoznacznie oświadczy, że pismo to stanowi uzupełnienie już toczącej się sprawy i nie inicjuje nowego postępowania, wówczas odrębne postępowanie w tym przedmiocie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany lasu na użytek rolny, ponieważ wyjaśnienia strony wskazywały, że pismo z dnia 30 września 2022 r. nie było wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania, lecz uzupełnieniem już toczącej się sprawy. Brak wniosku strony uprawnionej do prowadzenia takiego postępowania skutkuje jego bezprzedmiotowością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.l. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

u.l. art. 13 § 3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.l. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 128

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 133

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie zmiany lasu na użytek rolny stało się bezprzedmiotowe z powodu braku jednoznacznego wniosku strony o wszczęcie odrębnego postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w jednym postępowaniu całości złożonego wezwania. Zarzut naruszenia art. 62 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie jest możliwe prowadzenie jednego postępowania w zakresie różnych spraw. Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W sytuacji, gdy skarżący wyjaśnił, że jego intencją nie było uruchomienie odrębnego postępowania, a pismo stanowiło jedynie uzupełnienie innej sprawy, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Skład orzekający

Jarosław Czerw

przewodniczący sprawozdawca

Agata Sobieszek-Krzywicka

sędzia

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczynania i umarzania postępowań administracyjnych, w szczególności w kontekście bezprzedmiotowości postępowania z powodu braku jednoznacznego wniosku strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje charakter swojego pisma jako wniosku o wszczęcie nowego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków w postępowaniu administracyjnym i jak błędne ich zinterpretowanie przez stronę może prowadzić do umorzenia postępowania.

Brak jasnego wniosku strony może zamknąć drogę do zmiany lasu na użytek rolny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 627/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Jarosław Czerw /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Lasy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 672
art. 13 ust. 2, art. 13 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
Sentencja
Dnia 26 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2023 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 7 kwietnia 2023 r. znak: SKO.4171.1.23 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją z dnia 7 kwietnia 2023 r., znak: SKO.4171.1.23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu (dalej także: Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Starosty Łaskiego (dalej także: organ I instancji) z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: EZ.6164.2.758.2022, umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny.
Jak wynika z akt administracyjnych, sprawy decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r. Starosta Łaski umorzył wszczęte w dniu 11 października 2022 r. postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny w części działek nr [...] i [...] o pow. 0,4115 ha, położonych w m. P., gm. W. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek P. K. (dalej także: strona, skarżący)
z dnia 30 września 2022 r., który wpłynął do organu w dniu 3 października 2022 r. W toku tego postępowania w związku ze stanowiskiem strony, która domagała się łącznego prowadzenia na podstawie art. 62 k.p.a. jej różnych spraw (o zapłatę odszkodowania lub wydanie gruntów zastępczych oraz o wydanie decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny) organ poinformował stronę, że nie jest możliwe na podstawie powołanego przepisu prowadzenie różnych spraw tej samej strony i zwrócił się do niej o zajęcie stanowiska, tj. czy podtrzymuje swój wniosek z dnia 30 września 2022 r., czy też cofa go, co będzie skutkowało umorzeniem postępowania. Finalnie w piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik strony oświadczył, że podtrzymuje swój wniosek z dnia 12 października 2021 r., a także, że dokument z dnia 30 września 2022 r. adresowany jest do sprawy GN.683.6.2021. Strona
nie inicjowała nowego postępowania administracyjnego i jednoznacznie pismo stanowi uzupełnienie trwającego już postępowania. Nie ma w związku z tym podstaw do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w tym zakresie, gdyż nie można prowadzić dwóch odrębnych postępowań w jednej sprawie. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że strona cofnęła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. K., reprezentowany przez R. K., zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 62 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w jednym postępowaniu całości złożonego wezwania do zwrotu nieruchomości, wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości lub wydania gruntów zastępczych i wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości wywłaszczonych, zwrotu pożytków oraz wypłaty zadośćuczynienia, w związku z decyzją Wojewody Łódzkiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonej nieruchomości P. K., mimo zaistnienia w sprawie współuczestnictwa materialnego przewidzianego w treści tego przepisu, - art. 62 k.p.a., poprzez przyjęcie, że na podstawie tego przepisu nie jest możliwe prowadzenie jednego postępowania administracyjnego w zakresie różnych spraw, prowadzonych w ramach różnych podstaw prawnych, 2) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez niewyjaśnienie, na jakiej podstawie przyjęto, że strona złożyła odrębny wniosek, a następnie go cofnęła,
- art. 8 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte i lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez niewskazanie okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego w odniesieniu do wskazanych powyżej nieruchomości. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu I instancji do kontynuowania postępowania w przedmiocie zamiany lasu na użytek rolny, w ramach prowadzonego już przez Starostę Łaskiego postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości, wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości lub wydanie gruntów zastępczych i wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości wywłaszczonych, zwrotu pożytków oraz wypłaty zadośćuczynienia w związku z decyzją Wojewody Łódzkiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Rady Narodowej w Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonej nieruchomości P. K.
W piśmie z dnia 17 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że podtrzymuje wniosek zarejestrowany pod nr GN.683.6.2021, i jednocześnie podtrzymuje swoje stanowisko, że organ błędnie wszczął nowe postępowanie zarejestrowane pod nr EZ.6164.2.758.2022, natomiast ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie występowali z wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania dotyczącego przywrócenia gruntów rolnych.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 7 kwietnia 2023 r., znak: SKO.4171.1.23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 672 ze zm.) zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3
pkt 2 ustawy o lasach w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu. Postępowanie dotyczące zmiany lasu na użytek rolny jest zatem postępowaniem wnioskowym i decyzja organu właściwego może być wydana w tym przedmiocie wyłącznie na wniosek właściciela lasu. Przedmiotowe postępowanie nie może zatem toczyć się bez wniosku złożonego przez właściciela lasu. Jeżeli zostanie ustalone, że nie został złożony wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji o zmianie lasu na użytek rolny, to postępowanie takie podlegać będzie umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Dalej organ zaznaczył, że pismem z dnia 30 września 2022 r. skarżący zwrócił się do Starosty Łaskiego w sprawie GN.683.6.2021, oświadczając o doprecyzowaniu i uzupełnieniu wniosku w zakresie zwrotu i wydania lasu będącego w zarządzie Lasów Państwowych - Nadleśnictwa Poddębice, w części dotyczącej żądania przywrócenia do stanu pierwotnego zalesionych gruntów ornych i wskazując jako podstawę swojego żądania art. 13 ustawy o lasach dopuszczający zmianę lasu na użytek rolny w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. W toku postępowania prowadzonego przez Starostę Łaskiego skarżący w pismach z dnia 31 października 2022 r., 22 listopada 2022 r. oraz 19 grudnia 2022 r. konsekwentnie domagał się łącznego prowadzenia postępowań w przedmiocie zarejestrowanych pod sygnaturą GN.683.6.2021 (o zapłatę odszkodowania lub wydanie gruntów zastępczych) i pod sygnaturą EZ.6164.2.758.2022 (o zmianę lasu na użytek rolny) wskazując przy tym, że wniosek z dnia 30 września 2022 r. był adresowany do sprawy GN.683.6.2021, stanowił uzupełnienie już trwającego postępowania i nie inicjował nowego. Kolegium stwierdziło następnie, że niezależnie jednak od tego czy należałoby uznać, za organem I instancji, iż skarżący wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. wystąpił o wydanie decyzji w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, a następnie wniosek ten cofnął, czy też jak oświadcza skarżący, przyjąć, że wniosek z dnia 30 września
2022 r. nie wszczynał odrębnego postępowania stanowiąc jedynie uzupełnienie toczącego się już przed organem I instancji postępowania w przedmiocie zapłaty odszkodowania lub wydania gruntów zastępczych, to w każdym z tych przypadków w realiach rozpatrywanej sprawy odrębne postępowanie prowadzone przez Starostę Łaskiego pod sygnaturą znak: EZ.6164.2.758.2022 w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny stało się bezprzedmiotowe i w związku z tym podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bez stosownego wniosku postępowanie nie może się bowiem toczyć. Skoro zaś skarżący oświadcza, że jego intencją nie było uruchomienie odrębnego postępowania w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny, a sam wniosek z dnia 30 września 2022 r. stanowił wyłącznie uzupełnienie już toczącego się postępowania GN.683.6.2021 w przedmiocie zapłaty odszkodowania lub wydania gruntów zastępczych, to tym samym odrębne postępowanie dotyczące zmiany lasu na użytek rolny nie mogło się toczyć i należało je formalnie zakończyć (umorzeniem). Organ II instancji dodał, że nie ma zatem podstaw do uwzględnienia odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji skoro skarżący "nie występował z wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania dotyczącego przywrócenia gruntów rolnych". Kolegium wyjaśniło także, że jest organem właściwym w zakresie spraw prowadzonych na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach, ale organem odwoławczym w sprawach z zakresu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości prowadzonych na podstawie art. 128 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 344), a zatem również w sprawie prowadzonej przez Starostę Łaskiego pod sygnaturą GN.683.6.2021, jest Wojewoda Łódzki. To do tego organu a nie Kolegium należy ewentualna ocena prawidłowości czynności podejmowanych przez organ I instancji w tym postępowaniu, a w tym również w zakresie ewentualnego naruszenia w nim
art. 62 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P. K. zaskarżając ją w całości. Skarżący powielił zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie organu I instancji do kontynuowania postępowania w przedmiocie zamiany lasu na użytek rolny w ramach prowadzonego już przez Starostę Łaskiego postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości, wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości lub wydania gruntów zastępczych i wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości wywłaszczonych, zwrotu pożytków oraz wypłaty zadośćuczynienia, w związku z decyzją Wojewody Łódzkiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonej nieruchomości P. K.". W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie składał odrębnego wniosku o zamianę lasu na użytek rolny. Skarżący wniósł jedynie o dokonanie takiej zamiany przed przystąpieniem do wyceny wszystkich nieruchomości objętych złożonym pierwotnie wnioskiem. Zaznaczał przy tym w pismach precyzujących wniosek, że nie wnosi o wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego. Z niewiadomych względów wszczęto jednak odrębne postępowanie, nadano nową sygnaturę postępowania i wzywano do precyzowania wniosku. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczy kilku roszczeń, skierowanych wobec różnych podmiotów, jednak na mocy art. 62 k.p.a. możliwe jest prowadzenie jednego postępowania administracyjnego wobec wszystkich roszczeń objętych wnioskiem. Dla skuteczności zastosowania wskazanego powyżej przepisu nie ma zaś znaczenia, że podstawą ich dochodzenia są różne przepisy prawa materialnego oraz fakt, że postępowanie musi być zakończone decyzją administracyjną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 7 kwietnia 2023 r., znak: SKO.4171.1.23, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Łaskiego z dnia 18 stycznia 2023 r., znak: EZ.6164.2.758.2022, umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany lasu na użytek rolny, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
W kontrolowanej sprawie skarżący pismem z dnia 30 września 2022 r. wniósł w oparciu o art. 13 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 672 ze zm.) (dalej: ustawa o lasach) o dokonanie zmiany lasu na użytek rolny.
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.) postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. Organ administracji nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, lecz musi rozpoznać sprawę, co do jej istoty, w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 3026/18, LEX nr 3206353, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Zgodnie z kolei z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Z art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach wynika natomiast, że w sprawie zmiany lasu na użytek rolny w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa decyzję wydaje starosta na wniosek właściciela lasu. Zmiana taka może być zatem orzeczona wyłącznie na wniosek właściciela lasu, z czego wynika obowiązek właściciela przedstawienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla ustalenia, czy w sprawie zaistniała szczególnie uzasadniona potrzeba dokonania wnioskowanej zmiany. Organy administracji nie mogą w postępowaniu wszczynanym na wniosek zastępować strony w wykazywaniu spełnienia przesłanek warunkujących zmianę lasu na użytek rolny. Rolą organów administracji w takim przypadku jest wnikliwa ocena, czy okoliczności wskazane we wniosku są wystarczające do uznania ich za na tyle wyjątkowe i szczególne, aby uzasadniały odstąpienie od ustawowej zasady dbałości przez właścicieli o zasoby leśne w postaci trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania (art. 13 ust. 1 ustawy o lasach) (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2023 r., I OSK 862/22, LEX nr 3571123, CBOSA).
Wobec powołania przez skarżącego w piśmie z dnia 30 września 2022 r. przepisu art. 13 ustawy o lasach, organ I instancji wszczął i prowadził postępowanie w oparciu o art. 13 ust. 2 tej ustawy.
Abstrahując od prawidłowości wszczęcia odrębnego postępowania analiza zgromadzonego dla potrzeb sprawy materiału dowodowego prowadzi Sąd do wniosku, że zasadne było orzeczenie przez organ I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W toku wszczętego postępowania skarżący wyjaśnił bowiem, że jego wniosek z dnia 30 września 2022 r. nie stanowił nowego wniosku w sprawie tj. wniosku o wszczęcie postępowania w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, lecz kolejne pismo w prowadzonym postępowaniu znak GN.683.6.2021.
W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły zatem, że brak jest podstaw do wydania decyzji w sprawie zmiany lasu na użytek rolny, a to ze względu na brak wniosku strony uprawnionej do prowadzenia takiego postępowania. W niniejszej sprawie na skutek wyjaśnień strony co do charakteru pisma z dnia 30 września 2022 r. doszło do sytuacji, w której oznaczony pierwotnie we wniosku przedmiot postępowania przestał istnieć. Skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. oraz 17 marca 2023 r., że organ błędnie wszczął odrębne postępowanie dotyczące "przywrócenia gruntów rolnych", bowiem pismo z dnia 30 września 2022 r. adresowane było do prowadzonej sprawy GN.683.6.2021. W sprawie zaszła tym samym obiektywna przeszkoda do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, które podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., I OSK 309/21, CBOSA). Jeśli zatem w toku prowadzonego postępowania odpadła podstawa do jego kontynuowania, bowiem wniosek wszczynający postępowanie okazał się pismem w prowadzonej już sprawie, to prawidłowe było rozstrzygnięcie organów oparte
o art. 105 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego możliwości prowadzenia jednego postępowania w sprawie zmiany lasu na użytek rolny i naruszenia art. 62 k.p.a. wskazać należy, że zarzut ten wykracza poza granice niniejszej sprawy i nie może zostać oceniony w niniejszej sprawie. W kwestii możliwości prowadzenia sprawy GN.683.6.2021 ze sprawą "o przywrócenie do stanu pierwotnego zalesionych gruntów ornych" wypowiedział się już Wojewoda Łódzki w decyzji 28 marca 2023 r. (GN-III.7581.436.2022.AW) utrzymującej w mocy decyzję Starosty Łaskiego z 2 listopada 2022 r. nr GN.683.6.2021, dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie: 1) zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej aktualnie numerem działki [...]; 2) wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]; 3) wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]; 4) wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]; 5) wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]; 6) wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]; 7) wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości wywłaszczonych; 8) zwrotu pożytków; 9) wypłaty zadośćuczynienia, w związku z wydaniem decyzji Wojewody Łódzkiego z 28 listopada 2012 r. stwierdzającej nieważność i w części wydanie z naruszeniem prawa decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łasku z [...] orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa jako opuszczonej nieruchomości położonej we wsi P., stanowiącej byłą własność P. K. W ocenie Wojewody błędne jest przekonanie strony, iż zastosowanie winien tu znaleźć przepis art. 62 k.p.a. Stosownie do ww. regulacji w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Z przytoczonego przepisu wprost wynika, iż ma on zastosowanie wyłącznie do postępowań prowadzonych w oparciu o tę samą podstawę prawną. Wspomniana decyzja Wojewody Łódzkiego podlegała kontroli tutejszego sądu, który wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 527/23, oddalił skargę P. K.
Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych skarżącego wskazanych w uzasadnieniu skargi Sąd stwierdza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie
art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., II GSK 767/22, LEX nr 3512263, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie powstały jednak, zdaniem Sądu, istotne wątpliwości, które powodowałyby konieczność przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodów z dokumentów. Sąd podkreśla, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 202/20, LEX nr 3517159, CBOSA).
Podsumowując stwierdzić należy, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego ani procesowego w takim zakresie, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a decyzja i uzasadnienie decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI