II SA/Łd 627/22

II SA/Łd 627/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OZ 719/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-01
III OSK 2333/23 - Wyrok NSA z 2025-11-04
II OZ 719/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-08
II SA/Rz 964/21 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2021-10-08
II OZ 720/22 - Postanowienie NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 7, art. 10 par. 1, art. 49, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1029
Art. 59 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 1, art. 62a ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 71 ust. 1, art. 78, art. 84, art. 85
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2021 poz 724
Art. 4 ust. 1
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - t.j.
Sentencja
Dnia 23 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 maja 2022 r. nr SKO.4161.143.21 w przedmiocie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 6 maja 2022r., nr SKO.4161.143.21, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 2373 ze zm., powoływana dalej jako: "u.o.o.ś.", lub "ustawa środowiskowa"), po rozpatrzeniu odwołania J.L. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019 w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW na działce nr [...] w obrębie [...] w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - około 110 m, średnica wirnika - około 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m):
I. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości;
II. orzekając co do istoty:
1) stwierdziło brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW na działce nr [...] w obrębie [...] w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - około 110 m, średnica wirnika - około 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m),
2) określiło istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem:
a) konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych - na przedmiotowym terenie nie stwierdzono cennych wartości przyrodniczych, przedmiotowa inwestycja nie powoduje konieczności usuwania drzew, a jedynie konieczne jest usunięcie dzikich odrostów i zieleni trawiastej w obrębie fundamentów elektrowni,
b) zasobów naturalnych i zabytków - na wskazanym terenie nie stwierdzono surowców naturalnych i obiektów zabytkowych,
c) ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich przedmiotowa inwestycja jest planowana na terenach rolnych w odległości co najmniej 1200 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej i nie powinna stwarzać uciążliwości w zakresie hałasu i wibracji, - wszystkie roboty powinny być wykonywane przy użyciu sprawnego technicznie sprzętu maszyn posiadających aktualne badania techniczne, - na budowie nie należy stosować preparatów niebezpiecznych dla ludzi i środowiska naturalnego,
3) określiło wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym: - przy realizacji inwestycji należy stosować materiały posiadające odpowiednie atesty i spełniające aktualne normy, - wszystkie wbudowane materiały, zostaną wytworzone poza placem budowy, - wszystkie roboty należy zaprojektować i wykonać zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o ustalenia faktyczne i ocenę prawną, które prezentują się następująco:
Decyzją z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009, Burmistrz Gminy i Miasta Szadek ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w obrębie [...] w S. (wysokość zawieszenia wirnika - około 110 m, średnica wirnika - około 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m). Wydanie powyższej decyzji poprzedziło wydanie w dniu 12 marca 2009 r. przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek postanowienia o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Wnioskiem z dnia 25 listopada 2011 r. J.L. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Wnioskodawca wskazał, że jest uprawniony do złożenia wniosku na podstawie art. 28 k.p.a., gdyż postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, jako właściciela działek o nr [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) oraz nr [...] (obręb [...]), położonych w S., na których znajduje się jego siedlisko i gospodarstwo rolne.
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2012 r., znak: SKO.401/704/OC/12, Kolegium, działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek dochodząc do wniosku, że J.L. nie można przypisać statusu strony, co czyniło toczące się postępowanie bezprzedmiotowym. Wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z dnia 22 czerwca 2012 r., znak: SKO.401/751/O C/12.
W wyniku rozpoznania skargi J.L., wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. II SA/Łd 842/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 27 kwietnia 2012r., znak: SKO.4161.143.21. Skarga kasacyjna wywiedziona od ww. orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 140/13. Sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie interesu prawnego J.L. występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzją z dnia 17 października 2014 r., znak: SKO.4161/599/14, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009, stwierdzając brak wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozstrzygnięcie Kolegium zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia 10 grudnia 2014 r., znak: SKO.4161/612/14.
Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 172/15, oddalił skargę J.L.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł J.L. W wyniku jej rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15 uchylił zaskarżony wyrok, a także zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 17 października 2014 r., znak: SKO. 4161/599/14. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że w niniejszej sprawie organ administracji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia błędnie uznał, że w sprawie nie zachodziła konieczność badania kwestii kumulacji oddziaływań wytwarzanych przez elektrownię wiatrową - której dotyczy decyzja - z oddziaływaniami, które wytwarzane będą przez trzy inne elektrownie (których dotyczą trzy decyzje Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, tj. dwie z dnia 16 kwietnia 2009 r. dotyczące inwestycji na działce nr ewid. [...] oraz na działkach nr ewid. [...], [...] i częściowo [...] oraz jedna decyzja z dnia 29 maja 2008 r. dotycząca inwestycji na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...]). Fakt, że kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się i planowanych do realizacji na działkach ewid. nr [...], [...], [...] cz., [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, zdaniem Sądu, świadczy o tym, iż organ wydając decyzję rażąco naruszył art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś.
W trakcie postępowania na zlecenie Kolegium (postanowienie z dnia 9 lutego 2017 r., znak: SKO.4161/109/16, SKO.4161/5,7/17) biegła z zakresu ochrony środowiska sporządziła opinię w przedmiocie skumulowanego oddziaływania elektrowni wiatrowych, dla których Burmistrz Gminy i Miasta Szadek ustalił środowiskowe uwarunkowania decyzjami: z dnia 29 maja 2008 r., znak: RG.7624/1/2008, z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/2/2009, z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/1/2009 oraz z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009. Opinia biegłej stwierdzająca brak kumulacji oddziaływań ww. elektrowni wiatrowych została przedstawiona w dniu 1 marca 2017 r.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r., znak: SKO.4161/5/17, Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009, z uwagi na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania ujętymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2248/15. W ww. wyroku Sąd przesądził, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: RG.7624/3/2009, w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] w obrębie [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Sąd zwrócił uwagę, że z treści wskazanego przepisu wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wadliwie przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej, ponieważ już we wstępnej fazie prowadzonego postępowania, zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli, jak i Starosty Zduńskowolskiego o wyrażenie stanowiska w przedmiocie tego, czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś., obligującej organ do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, nie poinformował powyższych organów o trzech identycznych wnioskach złożonych przez inwestora dotyczących realizacji elektrowni wiatrowych na sąsiednich działkach i jednej już istniejącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na nieruchomości sąsiedniej (działki nr [...], [...], [...], [...] i [...]). Skoro kwestia kumulowania się oddziaływań czterech elektrowni wiatrowych, wbrew dyspozycji wskazanego przepisu, nie była przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym niniejszą decyzją środowiskową, to w ocenie Sądu rozstrzygnięcie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 24 sierpnia 2017 r., znak: SKO.4161/32/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 882/17, oddalił skargę inwestora na rozstrzygnięcie organu, natomiast wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1779/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę kasacyjną.
Burmistrz Gminy i Miasta Szadek decyzją z dnia 4 października 2018 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018, ponownie ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW, na działce nr [...] w obrębie [...], w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - około 110 m, średnica wirnika - około 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 m x 18,6 m posadowiony na głębokości ok. 2,25 m). W uzasadnieniu organ wskazał, że W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. złożyła w dniu 9 sierpnia 2018 r. pismo, w którym podtrzymała swój wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ zawiadomieniem z dnia 9 sierpnia 2018 r., znak: RG.7624/3/2 009.5.2018, poinformował strony o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Rozpatrując sprawę organ miał na względzie orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące, iż stwierdzenie nieważności oznacza jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego samej decyzji, natomiast czynności procesowe dokonane przez organ oraz strony przed podjęciem takiej decyzji pozostają w mocy.
Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (por. informacja Zastępcy Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 23 stycznia 2017 r., znak: DOOŚ.OPK.070.15.2017.ML) i wobec tego brak jest potrzeby ponownego opiniowania konieczności dokonania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ wskazał, że w toku postępowania uwzględnił fakt braku kumulacji oddziaływań elektrowni wiatrowych, opierając się na opinii biegłej H.S. z dnia 1 marca 2017 r. oraz "innych badaniach z dnia 19 grudnia 2016 r. opracowanych przez Laboratorium Badawcze Profon Acoustics", a sporządzonych na zlecenie inwestora i przedłożonych organowi w dniu 14 marca 2018 r. (kopia raportu nr PR/01/12/2016 "Sprawozdanie z pomiarów poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez Farmę Wiatrową S.").
W wyniku rozpatrzenia odwołania J.L. od ww. rozstrzygnięcia, Kolegium decyzją z dnia 22 listopada 2018 r., znak: SKO.4161/31/18, uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że J.L. przysługuje status strony przedmiotowego postępowania. Rozstrzygając sprawę organ powinien był dokonać ustaleń co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o obowiązujące przepisy, jak również Burmistrz Gminy i Miasta Szadek powinien był uwzględnić przy wydawaniu decyzji środowiskowej odległości wynikające z art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961 ze zm., dalej również jako: "u.i.e.w.").
Od decyzji E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz W. w upadłości Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w W. wniosły sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 13/19, Sąd oddalił sprzeciwy potwierdzając prawidłowość decyzji Kolegium.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wydał decyzję z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019, w której określił dla przedmiotowego przedsięwzięcia środowiskowe uwarunkowania, o których mowa w art. 84 ust. 1a u.o.o.ś., tj. warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym.
W treści uzasadnienia decyzji organ wskazał, że rozstrzygnięcie zostało wydane po uzyskaniu stosownych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi (opinia z dnia 13 marca 2020 r., znak: WOOŚ.4220.130.2020.JCh.2, stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny środowiskowej z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli (opinia z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak: PSSE.NS ZNS.460.10.2020.JOK, stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny środowiskowej z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia), przeprowadzono także analizę akustyczną uwzględniającą kumulację oddziaływań 4 elektrowni wiatrowych, która nie wykazała przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu (kwestia kumulacji oddziaływań powinna zostać opisana przez inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia z uwagi na zmianę przez ustawodawcę treści karty, jednak organ zwrócił uwagę, że sporządzenie analizy przez organ wyłączyło konieczność uzupełnienia karty). Ponadto organ wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do badania spełnienia kryterium odległościowego elektrowni wiatrowej, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 981 z późn. zm.), ponieważ inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę uzyskanego przed wejściem w życie ww. ustawy. Zgodnie z art. 13 ust. 2 i 3 ww. ustawy pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane na podstawie postępowania, o którym mowa w ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, natomiast postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Wniosek o wydanie przedmiotowej decyzji środowiskowej został złożony w 2009 r., a od ponad 8 lat elektrownia jest użytkowana. Odmienna interpretacja wskazanych przepisów skutkowałaby usunięciem wielu elektrowni wiatrowych.
J.L. wniósł odwołanie do tej decyzji, wskazując na wydanie rozstrzygnięcia niezgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. W szczególności zwrócił uwagę, że w sprawie nie mają zastosowania art. 12 ust. 2 oraz art. 13 ust. 2 i 3 u.i.e.w. Ponadto organ nie uzupełnił karty informacyjnej przedsięwzięcia zgodnie z art. 62a w zw. z art. 63 ustawy środowiskowej odnośnie wskazania przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.
Skarżący zwrócił uwagę na brak przydatności opinii organów specjalistycznych, ponieważ wskazują one, że opinie wydaje się dla przedsięwzięć planowanych, a nie zrealizowanych. Tym samym brak jest opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej. W sprawie zachodzi natomiast konieczność sporządzenia raportu środowiskowego.
W opinii dotyczącej kumulacji oddziaływań pominięto kwestię infradźwięków, migotania cienia, oddziaływania na krajobraz, dobra materialne, problemów w zakresie bezpieczeństwa, bilansu wodnego, wpływu na hodowlę zwierząt i produkcję roślinną, zanieczyszczenia powietrza aerozolami ze środków smarowych i olejów przepracowanych w fazie eksploatacji elektrowni. Brak jest także informacji odnośnie wartości przyjętego współczynnika pochłaniania dźwięku przez powietrze.
Ponadto sentencja decyzji jest nieadekwatna do stanu faktycznego, ponieważ zawiera zapisy wskazujące na konieczność uwzględnienia określonych wskazań w projekcie budowlanym, tymczasem inwestycja została już zrealizowana. Konstrukcja decyzji potwierdza stanowisko RDOŚ, że dla zrealizowanej inwestycji nie można przeprowadzić skutecznie postępowania środowiskowego. "Brak jest regulacji prawnych pozwalających na swoistą legalizację bezprawia budowlanego poprzez konwalidowanie wadliwego postępowania środowiskowego, które doprowadziło do nieważności decyzji administracyjnej. Jak się wydaje w takiej sytuacji należało odmówić wydania decyzji środowiskowej". Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 3 marca 2021 r., znak: SKO.4161.12.21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na uchybienia proceduralne oraz błędną interpretację przez organ pierwszej instancji art. 4 u.i.e.w., skutkującą niezastosowaniem tego przepisu.
Po rozpoznaniu sprzeciwu E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniesionego na ww. rozstrzygnięcie w dniu 14 maja 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok o sygn. akt II SA/Łd 252/21, w którym uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że nie zgadza się z wykładnią art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, dokonaną przez Kolegium w decyzji z dnia 3 marca 2021 r., znak: SKO.4161.12.21. Zwrócił uwagę, że "[...] nie zasługuje na akceptację kategoryczne twierdzenie Kolegium, że niespełnienie aktualnych wymogów odległościowych skutkuje automatycznie odmową zgody na realizację przedsięwzięcia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż w badanej sprawie należało dokonać merytorycznej oceny spornej inwestycji pod kątem ochrony jednego z celów Unii, jakim jest ochrona środowiska i jakości życia. [...] W świetle orzecznictwa TSUE należy bowiem uznać, że przy uznaniu, że przesłanka minimalnej odległości ma charakter arbitralny, uprawnione jest pominięcie wymogów odległościowych postępowanie ocenowe winno być przeprowadzone dla każdego przedsięwzięcia pod kątem zachowania norm ochrony zdrowia i norm środowiskowych". Powyższe stanowisko skutkowało koniecznością ponownego rozpoznania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu.
Na wstępie zaskarżonej decyzji z dnia 6 maja 2022 r. Kolegium podkreśliło, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania ujęte w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sąd i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego też koniecznym było zbadanie prawidłowości wydania decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019, mając na względzie uregulowania wynikające wprost z ustawy środowiskowej.
W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym ze zmianami po dniu 1 stycznia 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936) przypisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Bezspornym jest, że w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 16 kwietnia 2009 r. nie został sporządzony raport środowiskowy, jak również nie zostało wydane postanowienie określające zakres raportu.
Obowiązek stosowania zmienionych w ww. dacie przepisów u.o.o.ś. wiązał się z koniecznością uzupełnienia przez wnioskodawcę karty informacyjnej przedsięwzięcia zgodnie z dyspozycją art. 62a w zw. z art. 63 u.o.o.ś. dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (nie ma takiego obowiązku, jeżeli karta informacyjna przedsięwzięcia złożona przed dniem 1 stycznia 2017 r. posiada elementy wymagane ww. przepisem). Zakres informacji, które winny być zamieszczone w karcie, został bowiem rozszerzony z dniem 1 stycznia 2017 r.
Kolejna istotna dla sprawy zmiana u.o.o.ś. nastąpiła z dniem 24 września 2019 r. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1712) do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 63, art. 64 ust. 1 i 3a, art. 65, art. 74 ust. 3b-3h, art. 84 ust. 1 i 1a oraz art. 86d ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2).
Dlatego też organ drugiej instancji zauważył, że ww. ustawą w szczególności został uchylony ust. 2 art. 63 u.o.o.ś. wskazujący, że organ orzeka w formie postanowienia o braku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 i 1a u.o.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. W decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Na podstawie art. 84 ust. 2 u.o.o.ś. charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Ponadto, jak wynika z art. 64 ust. 1 u.o.o.ś., w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r., postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 (stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-26, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b; 3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy [przepis dodany z dniem 1 stycznia 2017 r. - przyp. Kolegium], 4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne [przepis dodany z dniem 1 stycznia 2018 r. - przyp. Kolegium].
Obowiązek wystąpienia o opinię do organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej istnieje od dnia 1 stycznia 2018 r. Zgodnie jednak z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r.
Powyższe, w ocenie Kolegium, wskazuje na brak obowiązku uzyskania w niniejszej sprawie opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Nie ma także potrzeby uzyskania opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ponieważ przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem pozwolenia zintegrowanego wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, z wyłączeniem instalacji lub ich części stosowanych wyłącznie do badania, rozwoju lub testowania nowych produktów lub procesów technologicznych.
Organ drugiej instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 u.o.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. W pierwszym przypadku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z przepisów prawa materialnego, natomiast w drugim przypadku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zostać stwierdzony przez uprawniony organ na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne lub fakultatywne określa rozporządzenie.
Na dzień złożenia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, tj. 3 lutego 2009r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2004 r. nr 257, poz. 2573). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem zawartego w rozporządzeniu § 3 ust. 1 pkt 6 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczały się instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 5. Przepis zyskał nowe brzmienie rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r., w którym wskazano, że do wskazanych przedsięwzięć zalicza się instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5: a) lokalizowane na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1814 ze zm.), z wyłączeniem instalacji przeznaczonych wyłącznie do zasilania znaków drogowych i kolejowych, urządzeń sterujących lub monitorujących ruch drogowy lub kolejowy, znaków nawigacyjnych, urządzeń oświetleniowych, billboardów i tablic reklamowych, b) o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m. Przepis pozostał bez zmian w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, dalej również jako: "r.p.z.o.ś.").
W dniu 19 listopada 2019 r. Burmistrz Gminy i Miasta Szadek wystąpił do P.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą N. z siedzibą w Z. o przeprowadzenie badania skumulowanego oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych posadowionych na działkach nr [...] i nr [...] obręb [...] miasta S., nr [...] obręb [...] miasta S. oraz nr [...] obręb [...] miasta S. Ocena została przeprowadzona w grudniu 2019 r. i dotyczyła oddziaływania akustycznego elektrowni. We wnioskach zostało wskazane, że badanie nie wykazało przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na najbliższych terenach chronionych akustycznie. Organ powołał się także na opinię z dnia 1 marca 2017 r. stwierdzającą brak kumulacji oddziaływań ww. elektrowni wiatrowych sporządzoną na zlecenie Kolegium (postanowienie z dnia 9 lutego 2017 r., znak: SKO.4161/10 9/16, SKO.4161/5,7/17) przez biegłą z zakresu ochrony środowiska.
W dniu 12 lutego 2020 r. organ wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Ww. organy stwierdziły brak konieczności dokonywania takiej oceny z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia (opinia PPIS z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak: PSSE.NS.ZNS.460.10.2020.JOK; opinia RDOŚ w Łodzi z dnia 13 marca 2020 r., znak: WOOŚ.4220.130.2020.JCH.2).
W rezultacie przeprowadzonego postępowania organ wydał zaskarżoną decyzję środowiskową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie pozwoliło na stwierdzenie, iż funkcjonowanie elektrowni wiatrowej, dla której wydana została decyzja, nie powoduje jej oddziaływania na środowisko, a oddziaływanie skumulowane z oddziaływaniem trzech pozostałych elektrowni nie przekracza norm, w tym dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu. Organ dokonał także analizy karty informacyjnej przedsięwzięcia przedłożonej przez inwestora wraz z wnioskiem, pod kątem wymagań, jakie powinien spełniać ww. dokument a określonych w art. 62a u.o.o.ś, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. W rezultacie powyższego zostało stwierdzone, że pozostają one ze sobą zgodne. Organ zwrócił uwagę, że do dnia 31 grudnia 2016 r. obowiązywał art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś., który jednoznacznie określał jakie elementy powinna zawierać karta informacyjna przedsięwzięcia. Wraz z wprowadzeniem w dniu 1 stycznia 2017 r. do u.o.o.ś. art. 62a przepis powyższy został uchylony na mocy nowelizacji z dnia 9 października 2015 r. Z powyższego wynika, że do dotychczasowego zakresu karty informacyjnej przedsięwzięcia wprowadzono nowe wymogi, określone w art. 62a ust. 1 pkt 11-14 u.o.o.ś. W odniesieniu do pkt 11 organ uznał, że brak było konieczności wzywania inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia, bowiem zlecona przez organ analiza dotycząca oddziaływań skumulowanych została przekazana do organów opiniujących w trybie art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. W odniesieniu do tego punktu karty informacyjnej celem złożenia tej karty jest, aby organ prowadzący postępowanie, a także organy opiniujące w trybie art. 64 ust. 1 u.o.o.ś mogły zapoznać się z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia i zdecydować, czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Zatem chociaż przedłożona wraz z wnioskiem karta informacyjna przedsięwzięcia nie zawiera tego punktu to analiza oddziaływań skumulowanych została przeprowadzona i znajduje się w aktach sprawy. Organ wprowadził do akt sprawy wyniki analizy przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie przez biegłego, na zlecenie Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, zatem obowiązek ten został zrealizowany. W ocenie organu pkt 12-13 art. 62a u.o.o.ś. omówione zostały odpowiednio w pkt 9 i pkt 7 karty informacyjnej przedsięwzięcia. Co do pkt 14 to wskazuje się, że przez sformułowanie "pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" należy rozumieć takiego rodzaju prace rozbiórkowe istniejących obiektów, które zaliczają się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a które są niezbędne do postawienia planowanego obiektu. Zatem punkt ten nie obejmuje, zdaniem organu, karty informacyjnej przedsięwzięcia dla instalacji już istniejącej i wobec tego nie było potrzeby jej uzupełnienia. Ponadto organy opiniujące w trybie art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. wydały swoje opinie na podstawie dotychczasowej treści karty informacyjnej przedsięwzięcia. Organy te przyjęły zatem, że karta odpowiada wymogom prawa.
Na żądanie Kolegium E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dokonała uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o obowiązujące wymogi wynikające z art. 62a ust. 1 u.o.o.ś. w zakresie pkt 11-14 przepisu, tj. o informacje o:
1) przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
2) ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej,
3) przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko,
4) pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
- z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko, przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.
W pismach z dnia 18 stycznia 2022 r. oraz z dnia 11 lutego 2022 r. Spółka uzupełniając kartę wskazała, że:
Ad.1. "w odległości skumulowanego oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych Spółki nie znajdują się żadne inne przedsięwzięcia mogące oddziaływać na środowisko, jak również oddziaływania takich przedsięwzięć nie kumulują się ze skumulowanym oddziaływaniem Farmy Wiatrowej S. Najbliższe przedsięwzięcie w postaci 2 elektrowni wiatrowych (obręb [...], dz. nr [...] o mocy 1,5 MW każda) znajdowało się w odległości ok. 1500 m z tym, że około rok temu jedna z tych elektrowni została zdemontowana. W odległości ok. 1750-2100 km od inwestycji Spółki zostały zlokalizowane 3 elektrownie wiatrowe również w mieście S. obręb [...] na działkach nr [...], nr [...] oraz nr [...] o mocy odpowiednio 0,85 MW, 0,9 MW oraz 1 MW. Dodatkowo w odległości ok. 1850 m od inwestycji Spółki została posadowiona jedna elektrownia wiatrowa, ale została zdemontowana. Pozostałe przedsięwzięcia znajdują się w odległości od ok. 3 km do ponad 4 km, a zatem bez jakiejkolwiek możliwości skumulowanego oddziaływania z elektrowniami Spółki. Powyższe informacje zostały uzyskane w Urzędzie Gminy Szadek oraz z powszechnie dostępnych źródeł. Badanie zlecone przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek wykonano w grudniu 2019 r., gdy wszystkie wyżej wskazane przedsięwzięcia już funkcjonowały. Od tamtej pory nie zostały zrealizowane ani nie są realizowane inne przedsięwzięcia znajdujące się w obszarze oddziaływania Farmy Wiatrowej S. Ad. 2 "podobnie jak każdy wysoki obiekt budowlany elektrownia wiatrowa narażona jest na działanie siły wyższej (jak huraganowe wiatry, wyładowania atmosferyczne) stwarzającej ryzyko awarii lub katastrofy, jednakże w toku wieloletnich prób i analiz ryzyka te zostały zminimalizowane przez producenta poprzez zaprojektowanie i wykonanie odpowiedniej konstrukcji wieży oraz użycie materiałów o wysokich parametrach wytrzymałościowych. Szczegółowy system kontroli minimalizuje wystąpienie błędów montażowych, zaś prawidłowa eksploatacja minimalizuje ryzyko wystąpienia awarii. Ryzyko wystąpienia poważnej awarii w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy Prawo ochrony środowiska należy uznać za znikome lub że ryzyko w ogóle nie występuje, gdyż nawet w razie awarii nie nastąpi emisja substancji niebezpiecznych prowadząca do zagrożenia życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Elektrownia w miejscu jej posadowienia nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia (na gruntach rolnych w znacznej odległości od najbliższych zabudowań). Wybudowanie elektrowni wiatrowej nie wpływa na ryzyko katastrofy naturalnej, zaś wystąpienie katastrofy budowlanej należy uznać za znikome." Ad. 3 "W skali roku przewidywane jest wytworzenie następujących rodzajów i ilości odpadów:
1) Kod BDO 15 02 03 Sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02 - ok. 140 kg,
2) Kod BDO 16 01 07 Filtry olejowe - ok. 60 kg,
3) Kod BDO 15 01 10 Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone - 2-3 kg,
4) Kod BDO 13 02 08 Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe - ok. 90 kg wymieniane raz na 3 lata,
5) Kod BDO 16 02 14 Zużyte urządzenia - ok. 15 kg,
6) Kod BDO 16 01 22 Inne nie wymienione elementy - nie więcej niż 10 kg,
7) Kod BDO 16 06 01 Baterie i akumulatory ołowiowe - nie więcej niż 5 kg wymieniane raz na 3 lata,
Odpady komunalne nie będą wytwarzane."
Ad. 4 "prace rozbiórkowe nie są i nie były prowadzone w zakresie przedmiotowej inwestycji".
Po zapoznaniu się z ww. uzupełnieniem karty organy opiniujące podtrzymały swoje opinie co do braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (pismo PPIS z dnia 25 marca 2022 r., znak: PSSE.NS.ZNS.460.10.2020. JOK; opinia RDOŚ w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2022 r., znak: WOOŚ.4220.130.2020.JCH /MŁo.3).
W ocenie Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje zawarte w uzupełnionej karcie informacyjnej przedsięwzięcia, pozwalają na stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu poniższych uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.
Przedsięwzięcie dotyczy elektrowni wiatrowej o średnicy wirnika około V 90 m i wysokości zawieszenia wirnika (wieża) na poziomie do H 110 m, jako jednostki wytwórczej energii elektrycznej o mocy P = 2,0 MW na działce nr [...] obręb [...] w S. Odległość wieży od najbliższych zabudowań mieszkalnych i budynków inwentarskich wynosi ok. 1200 m. Jako elementy towarzyszące elektrowni zostały wskazane: 1) budowa trasy linii energetycznej kablowej SN 15kV wraz z jedną stacją kontenerową pomiarową położoną przy elektrowni i słupem, trasa linii kablowej składać się będzie z 1 obwodu, przy elektrowni usytuowana będzie 1 stacja kontenerowa pomiarowa o wym. 3 m x 3 m na stałe oraz 2) drogi wewnętrzne, place, łuki drogowe, do wieży zostanie doprowadzona utwardzona trwała droga wewnętrzna o szer. 4,5 m, przewiduje się łuki R 30 i R 15, plac manewrowy o wymiarach około 25m x 40 m i zatoka postojowa 4,5 m x 18,6 m - stałe; droga wewnętrzna z placem i łukami będzie wykonana z kamienia o różnym uziarnieniu i grubości warstwy zależnej od warunków gruntowych i stosownie zagęszczonej, połączona będzie z istniejącą drogą na działce o nr [...], w przypadku kolizji dróg z rowami śródpolnymi, przewiduje się wykonanie przejazdów uwzględniających zachowanie prawidłowego przepływu wody. Wymiary fundamentu wieży to ok. 18,6 m x 18,6 m, posadowione na głębokości ok. 2,25 m - obiekty stałe.
Elektrownia wiatrowa nie będzie negatywnie oddziaływać na warunki gruntowo-wodne. Szczegółowe warunki występowania swobodnego zwierciadła wody podziemnej, współczynnika filtracji, rodzaju gruntu zostanie opracowana na etapie opracowania projektu budowlanego.
Teren inwestycji z wyjątkiem stopy fundamentowej, drogi dojazdowej, placu manewrowego i zatoki postojowej zainstalowanej elektrowni wiatrowej może być wykorzystywany do uprawy rolnej.
W rejonie oddziaływania planowanej inwestycji nie znajdują się: szkoły, szpitale, obiekty militarne, cmentarze, tereny turystyczno-rekreacyjne, obszary ważne z punktu widzenia wartości kulturowo-historycznych lub naukowych oraz zasoby wód powierzchniowych istotne dla siedlisk zwierząt.
Teren lokalizacji elektrowni wiatrowej charakteryzuje monotonny krajobraz pól uprawnych i pastwisk z pojedynczymi kępami drzew i krzewów bez istotnego znaczenia przyrodniczego. W rejonie przewidywanej lokalizacji występują grunty orne (R) o klasie IVb i IVa. Łączna powierzchnia przeznaczona pod inwestycję (place, fundament, drogi itd.) nie przekroczy 5000 m2. Powierzchnia działki wynosi 6,2995 ha.
VESTAS V90-2.0 MW jest trójłopatową turbiną z systemem obracania gondoli oraz łopatami o zmiennym skoku. Turbina VESTAS V90-2.0 wyposażona jest w wirnik o średnicy 90 m wykorzystujący technologię OptiSpeedTM. Technologia ta umożliwia zróżnicowanie prędkości obrotowej wirnika (RPM) i tym samym optymalne wykorzystanie wydajności aerodynamicznej wirnika. Wszystkie turbiny typu V90-2.0 MW wyposażone są w OptiTip®, opracowany przez firmę VESTAS system regulacji skoku łopat (pitch). OptiTip® monitoruje kąt nachylenia łopat tak, by były one ustawione optymalnie w stosunku do aktualnych warunków wiatrowych. Pozwala to zoptymalizować wielkość produkowanej energii oraz poziom emitowanego hałasu. Łopaty wirnika wykonane są z włókna szklanego wzmacnianego żywicą epoksydową. Każda łopata składa się z dwóch powłok, połączonych z podtrzymującym je dźwigarem. Specjalne stalowe kotwy łączą łopaty z czteropunktowym łożyskiem kulowym zamocowanym w piaście wirnika. Wał główny za pośrednictwem przekładni przenosi moc do generatora. Przekładnia jest typu kombinowanego, planetarno-śrubowego. Moc z przekładni jest przekazywana do 4-biegunowego, asynchronicznego generatora z uzwojonym wirnikiem za pomocą bezobsługowego, złożonego sprzęgła. Podwyższający napięcie transformator średniego napięcia ulokowany jest w tylnej części gondoli w oddzielnym przedziale. Transformator jest zaprojektowany z suchej żywicy, specjalnie projektowany do instalacji w turbinach wiatrowych. Przy wszelkich prędkościach wiatru systemy OptiTip® i OptiSpeedTM zapewniają maksymalne uzyskanie mocy nominalnej, niezależnie od temperatury i gęstości powietrza. Przy dużych prędkościach wiatru produkcja mocy elektrycznej utrzymuje się na poziomie nominalnej mocy wyjściowej. Turbina wyposażona jest w układ hamulcowy, który zatrzymuje ruch obrotowy kiedy zatrzymanie takie jest wymagane. Układ przestawia łopatki w chorągiewkę i włącza się hydraulicznie sterowany hamulec postojowy. Hamulec postojowy zainstalowany jest na wale wysokiej prędkości w przekładni. Hamulec jest manualnie aktywowany poprzez naciśnięcie przycisku wewnątrz turbiny wiatrowej. Wszystkie funkcje turbiny są monitorowane za pomocą mikroprocesorowych sterowników. Układ sterowania wyposażony jest w szereg czujników zapewniających bezpieczne i optymalne działanie turbiny wiatrowej. Działanie układu ustawienia kąta łopatek odbywa się przy pomocy trzech cylindrów hydraulicznych, po jednym na każdą łopatkę. Zespół hydrauliczny zainstalowany jest w gondoli dostarczając ciśnienia hydraulicznego zarówno do układu ustawienia kąta łopatek, jak i do układu hamulcowego. Układy wyposażone są w akumulatory hydrauliczne celem zapewnienia kontrolowanego i bezpiecznego zamknięcia podczas przestojów sieci. Cztery małe koła zębate systemu obracającego gondolę wprawiane są w ruch przez elektryczne przekładnie. Kółka te zazębiają się z dużym pierścieniem obrotowym zamocowanym na szczycie wieży. Gondola z wzmocnionego włókna szklanego chroni wszystkie znajdujące się wewnątrz elementy przed deszczem, śniegiem, kurzem, słońcem i innymi zagrożeniami. Główny otwór umożliwia dostęp do gondoli poprzez wieżę. W gondoli zainstalowano 800 kg dźwig serwisowy, który można rozbudować do udźwigu 7,500 kg tak, by mógł udźwignąć główne elementy. Stalowa wieża typu rurowego jest fabrycznie malowana i jest dostępna w różnych wysokościach opcjonalnego zainstalowania dźwigu serwisowego wewnątrz wieży.
Układ OptiSpeedTM zapewnia ciągłość i stabilność energii produkowanej przez turbinę. Składa się z wydajnego asynchronicznego generatora z uzwojonym wirnikiem oraz pierścieniem ślizgowym, konwertera mocy z przełącznikami IGBT i systemu ochronnego, które to zapewniają pracę turbiny ze zmienną prędkością. Układy OptiSpeed i OptiTip zapewniają optymalizację produkcji energii, niski poziom emitowanego hałasu oraz zmniejszenie obciążeń przekładni oraz innych ważnych elementów. Układ kontroluje napięcie w obwodzie wirnika w generatorze. Umożliwia to precyzyjne sterowanie mocą bierną oraz przyłączeniem generatora do sieci.
W karcie zostało wskazane, że elektrownia wiatrowa usytuowana będzie w odpowiednim oddaleniu od siedzib ludzkich i nie będzie powodować uciążliwości w fazie jej eksploatacji. Lokalizacja elektrowni wiatrowej nie będzie kolidować z ograniczeniami i rygorami obejmującymi sąsiadujące tereny prawnie chronione. Lokalizacja znajduje się poza rejonami siedliskowymi ptaków. Elektrownia wiatrowa usytuowana będzie w oddaleniu od zwartych skupisk siedzib ludzkich i nie będzie powodować konfliktów społecznych. Lokalizacja elektrowni wiatrowej jest optymalna zarówno ze względów ekologicznych, ekonomicznych, jak i społecznych. Wybór wariantu był poprzedzony analizą ekonomiczno-środowiskową, aby wyeliminować zagrożenia utraty zdrowia dla ludzi, zwierząt, degradacji świata roślinnego, ujemnego wpływu na powierzchnię ziemi, wód powierzchniowych i podziemnych, dóbr kulturowych itp. Wybrany wariant spełnia warunki uwzględniające środowisko naturalne. Zainstalowanie siłowni wiatrowej nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych emisji hałasu i nie wprowadzi zanieczyszczeń do otoczenia.
Podczas realizacji inwestycji wykorzystywane będą surowce do wykonania fundamentów w celu posadowienia wieży. Do budowy fundamentów pod wieżę stosowany jest szalunek rozbieralny do wielokrotnego wykorzystania, zbrojenie stalowe prefabrykowane oraz beton dostarczone zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. W realizacji prac budowlanych będzie użyty specjalistyczny park maszyn budowlanych (koparka, spycharka, betonomieszarka, dźwig samojezdny, pojazdy transportowe).
W trakcie budowy mogą powstać odpady budowlane takie jak: odpady betonu, gruz betonowy, odpady drewna, odpady i złomy metaliczne, gleba i ziemia. Ww. odpady inwestor może przekazać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, nie będącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby. Humus będzie wykorzystany do rekultywacji terenu. Grunt z fundamentu będzie wywieziony z terenu budowy we wskazane miejsce składowania po uzyskaniu stosownych zezwoleń. Odpady eksploatacyjne (oleje, smary) powstałe w trakcie działania elektrowni wiatrowej po ich zużyciu lub planowanej wymianie będą wywożone do zakładu utylizacji wg obowiązujących przepisów. W przypadku awarii, powstałe uszkodzenia zostaną natychmiast wymienione na nowe, a części zużyte i uszkodzone zostaną usunięte z terenu przedsięwzięcia. Przewidywane ilości i rodzaje wytwarzanych odpadów zostały opisane powyżej w uzupełnieniu karty z dnia 11 lutego 2022 r. Ilości te nie wpłyną na środowisko.
Nie przewiduje się wprowadzania substancji do powietrza w formie zorganizowanej i niezorganizowanej, wykorzystywania wody, energii cieplnej, brak jest zapotrzebowania na odprowadzenie lub oczyszczanie ścieków sanitarnych, technologicznych i wód opadowych. Zapotrzebowanie w energię elektryczną dotyczy funkcjonowania elektrowni wiatrowej np. oświetlenia i będzie realizowane z własnego źródła wytwarzania energii, tj. z elektrowni wiatrowej. Szacuje się iż będzie to nie więcej niż 15 kW dla 1 elektrowni.
Głównym źródłem hałasu eksploatowanej elektrowni wiatrowej będzie praca generatora oraz szum obracających się śmigieł charakterystyczny dla tego typu urządzeń. Projektowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na granicy terenów wymagających ochrony przed hałasem. Elektrownia wiatrowa jest produkowana zgodnie z nowoczesnymi technologiami w konstrukcji, której zastosowano wszelkie możliwe rozwiązania ograniczające emisję hałasu. Obliczenia przeprowadzono dla ekstremalnych warunków, kiedy poziom hałasu jest największy. Ze względu na zmienną prędkość wiatru zmienia się również prędkość obrotowa turbiny, a tym samym poziom hałasu emitowany przez te urządzenia. Wybrana lokalizacja elektrowni wiatrowej nie spowoduje wzrostu poziomu mocy akustycznej na sąsiednie działki gdzie występują zabudowania mieszkalne, przy jej prawidłowym użytkowaniu i obsłudze. Obliczenia akustyczne wykonano przy pomocy programu "LEQ Professional" wersja 6.0 pod Windows. Oparty jest on o model obliczeniowy zawarty w normie PN - ISO 9613 - 2 oraz instrukcjach ITB Nr 308 i 338. Służy on do prognozowania poziomu dźwięku na podstawie danych teoretycznych jak i empirycznych. Pozwala określić równoważny poziom dźwięku w wybranym punkcie na podstawie znajomości położenia źródeł, parametrów akustycznych źródeł, charakterystyki podłoża terenu, przy uwzględnieniu zjawisk ekranowania zarówno przez obiekty naturalne, jak i urbanistyczne. Wyniki obliczeń zostały przedstawione w postaci map akustycznych, czy też izolinii.
Odnośnie oddziaływania w zakresie promieniowania elektromagnetycznego zostało wskazane, że podstawowym medium produkcyjnym w projektowanej elektrowni wiatrowej będzie energia elektryczna o mocy wytwarzanej w ilości 2,0 MW. Energia przesyłana będzie istniejącymi liniami napowietrznymi z wykorzystaniem projektowanej stacji transformatorowej zdawczo - odbiorczej średniego napięcia 15 kV i projektowanej linii kablowej, która połączona będzie z istniejącą linią 15 kV. Wyprowadzenie mocy powinno być wykonane zgodnie z warunkami ZE z uwzględnieniem przepisów i wiedzy technicznej obejmujących zagadnienia ochrony zagadnienia ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz i napięciu ok.15 kV, które nie stanowią uciążliwości, czy zagrożenia dla środowiska.
Nie występuje transgraniczne oddziaływanie inwestycji dotyczące zainstalowania elektrowni wiatrowej na środowisko naturalne.
Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Najbliższy obszar objęty siecią NATURA 2000 - Dolina Środkowej W. jest położony w odległości ok. 28 km od inwestycji. Powyższy obszar nie będzie zagrożony budową elektrowni wiatrowej.
Przedsięwzięcie nie należy do inwestycji, dla których tworzy się obszar ograniczonego oddziaływania.
Ryzyko wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej jest znikome, co wynika z przytoczonych powyżej informacji zawartych w uzupełnieniu karty z dnia 11 lutego 2022 r. Z karty nie wynika, aby przedsięwzięcie było położone na obszarach, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. Czas trwania przedsięwzięcia nie został określony. Oddziaływanie elektrowni jest w pełni odwracalne.
Nie zachodzi kumulacja oddziaływań z innymi przedsięwzięciami, co wynika z informacji przedstawionych w uzupełnieniu karty z dnia 18 stycznia 2022 r., a także z opinii sporządzonych przez biegłych na zlecenie organu pierwszej instancji, jak i Kolegium. Należy zwrócić uwagę, że oddziaływanie elektrowni wiatrowej sprowadza się do oddziaływania w zakresie hałasu i oddziaływania elektromagnetycznego. Kwestie te, w tym kumulacji oddziaływań, były przedmiotem ustaleń biegłych i znalazły odzwierciedlenie w opiniach z dnia 1 marca 2017 r. oraz z grudnia 2019 r. Biegli nie stwierdzili przekroczenia norm akustycznych na terenach z zabudową mieszkaniową, w przypadku oddziaływania elektromagnetycznego biegła stwierdziła natomiast brak możliwości wystąpienia kumulacji. Dodatkowo należy wskazać, że P.K. - autor opinii z grudnia 2019 r., w odpowiedzi na zarzut skarżącego dotyczący braku w opinii informacji odnośnie "wartości przyjętego współczynnika pochłaniania dźwięku przez powietrze", wyjaśnił, że obliczenia hałasu przeprowadzono w oparciu o model propagacji dźwięku zgodny z normą PN-ISO 9613-2 "Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczeniowa" (Dyrektywa 2002/49/WE z dnia 25 czerwca 2002 r.). Metodyka 9613-2 uwzględnia tłumienie wynikające z pochłaniania przez atmosferę (wzór (3) i (4) normy oraz rozdział 7.2). Współczynnik tłumienia przez atmosferę zależy silnie od częstotliwości dźwięku, temperatury otoczenia i wilgotności względnej powietrza, ale tylko w niewielkim stopniu od ciśnienia otoczenia. Przy obliczeniach poziomu hałasu środowiskowego norma PN-ISO 9613-2 zaleca, aby współczynnik pochłaniania przez atmosferę bazował na średnich wartościach, określonych dla warunków atmosferycznych, które są charakterystyczne dla danego regionu. W analizie akustycznej podano wartość temperatury i wilgotności powietrza, dla której wykonano obliczania (temperatura: T = 10oC; wilgotność: H = 70%). Wartość współczynnika tłumienia przez atmosferę została automatycznie uwzględniona w obliczeniach przez program obliczeniowy zgodnie z normą PN-ISO 9613-2 (Tablica 2 normy).
Kolegium zwróciło uwagę, że brak analizy kwestii dotyczącej infradźwięków, czy migotania cienia pozostaje bez wpływu na możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Infradźwięki, jak i zjawisko migotania cienia są bowiem oddziaływaniami nienormatywnymi. Nawet jeżeli występują, nie można ująć ich w ramy prawne i dokonać stosownych analiz pozwalających na określenie w tym zakresie warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Pozostałe, zdaniem skarżącego, braki opinii dotyczące "oddziaływania na krajobraz, dobra materialne, problemów w zakresie bezpieczeństwa, bilansu wodnego, wpływu na hodowlę zwierząt i produkcję roślinną, zanieczyszczenia powietrza aerozolami ze środków smarowych i olejów przepracowanych w fazie eksploatacji elektrowni", również pozostają bez wpływu na ocenę potrzeby sporządzenia raportu środowiskowego. Po pierwsze konieczność ujęcia ww. kwestii wynika przede wszystkim z zakresu raportu (art. 66 u.o.o.ś.), w sytuacji, kiedy organ stwierdzi potrzebę jego wykonania. Analiza konieczności opracowania raportu znajduje natomiast swoje oparcie w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Jak zostało to wskazane powyżej karta odpowiada wymogom art. 62a ust. 1 u.o.o.ś. Informacje w niej zawarte, w ocenie Kolegium, są wystarczające do dokonania oceny potrzeby sporządzenia raportu w aspekcie kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1063/15, wskazał, iż z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. wynika, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie decyzji w nim wymienionych. Jednakże wykładnia gramatyczna nie jest jedyną metodą wykładni interpretacji prawa i bywa, że mimo iż brzmienie przepisu jest jasne, to trzeba sięgnąć do innych rodzajów wykładni, w tym wykładni systemowej i celowościowej, tak aby wydobyć rzeczywiste znaczenie normy prawnej. Przy interpretacji ww. przepisu, taka potrzeba zaistniała. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe, ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie tych uwarunkowań jest celowe nie tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale nawet po rozpoczęciu jej realizacji. Powyższe stanowisko dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1820/11, publ. LEX nr 1152061; z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 6/10, publ. LEX nr 785428; z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1481/07, publ. LEX nr 746221). Kwestia tego, czy inwestycja jest już zrealizowana nie powinna mieć zatem znaczenia, gdyż rolą organu w tego typu postępowaniu jest określenie warunków środowiskowych, jakie powinno spełniać dane zamierzenie.
Z uwagi na fakt, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie znajdowało odzwierciedlenia w przepisach u.o.o.ś., Kolegium dokonało jego zreformowania. Zgodnie z powołanym już art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Na podstawie art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c.
W wydanej decyzji Burmistrz Gminy i Miasta Szadek ograniczył się jedynie do zastosowania treści art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. polegającego na określeniu warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś.) oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym (art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.o.ś.). Organ nie orzekł natomiast o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z dyspozycją art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. Ustalenie warunków i wymagań wymienionych w art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. nie zastępuje wskazanego orzeczenia, a jedynie jest/może być skutkiem jego podjęcia. Fakt, że organ wskazał w decyzji na konieczność uwzględnienia określonych warunków w projekcie budowlanym, w sytuacji, kiedy inwestycja jest zrealizowana, wbrew zarzutowi skarżącego, nie stanowi uchybienia, skoro możliwość ich wskazania wynika jednoznacznie z art. 84 ust. 1a u.o.o.ś.
Kolegium podkreśliło również, że stronom zapewniono możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., ale z prawa tego nie skorzystały.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył J.L., zaskarżając je w całości. W treści swojej skargi wskazał, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż skierowano ją do osoby niebędącej stroną w sprawie czyli adwokata A.A. zamiast do skarżącego jako do strony, która złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek o środowiskowych warunkach wybudowania elektrowni wiatrowej na działce nr [...] w S. (znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019). Poprzedzająca ją decyzja SKO z dnia 3 marca 2021 r. znak: SKO.4161.12.21 również nie została mu doręczona i J.L. nie wiedział, że toczy się postępowanie przed WSA w Łodzi, w którym jest rozpatrywany sprzeciw inwestora. Skarżący nie wiedział również, że Sąd wydał niekorzystne dla niego rozstrzygniecie, które zostało wykorzystane przez SKO do wydania obecnej decyzji. SKO źle zinterpretowało wyrok Sądu Administracyjnego.
Ponadto, zdaniem J.L., SKO pominęło problematykę tego, że wiatrak nie spełnia wymogów odległościowych, a sama decyzja jest wydawana dla wiatraka już pracującego, zaś w jego ocenie decyzję taką można wydać tylko dla przedsięwzięcia planowanego. Z uzasadnienia decyzji nie wynika dlaczego SKO nie przyjęło, czy w ogóle nie zbadało jaka jest odległość wiatraka od zabudowań. Ustawodawca wprowadził ograniczenia odległościowe, a SKO kompletnie je zignorowało. SKO nie powinno również rozstrzygać sprawy merytorycznie.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podtrzymało argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 17 lutego 2023 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika adw. A.A., której pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie udzielił w dniu 4 stycznia 2023 r., uzupełnił skargę wskazując, iż zaskarża decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 maja 2022 r. nr SKO.4161.143.21 w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi administracyjnym oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
a. błędne ustalenie przez SKO, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym informacje zawarte w uzupełnionej karcie informacyjnej przedsięwzięcia, pozwalają na stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., w sytuacji gdy:
– Organ (Burmistrz Miasta i Gminy Szadek) nie uzyskał obligatoryjnych opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i ta, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, bowiem organy te stwierdziły, że nie jest możliwe wydanie opinii dla przedsięwzięcia już zrealizowanego, co należy uznać za odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający; decyzja zatem została wydana z naruszeniem art. 64 ust. 1 oraz 63 u.o.o.ś.
– Organ nie dysponuje zgodną z przepisami kartą informacyjną; karta informacyjna nie zawiera informacji dotyczących kumulacji odziaływań 4 wiatraków usytuowanych na działkach [...], [...], [...], [...], co czyni ją niezgodną z wymogami art. 62a ust. 1 pkt 11-14 u.o.ś., a Burmistrz Gminy i Miasta Szadek (jako organ pierwszej instancji) oraz SKO nie wezwały inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej tak aby odpowiadała wymogom prawa i mogła stanowić podstawę wydania decyzji środowiskowej
– Organ oparł się na opiniach biegłych kwestionowanych przez skarżącego, przy czym żadne z zarzutów stawianych opiniom w odwołaniu od decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek nie zostały przez SKO rozstrzygnięte
b. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 w zw. z 193 p.p.s.a. poprzez nie zastosowanie się do wytycznych zawartych w Wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 252/21, który nakazał aby rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji Kolegium w szczególności dokonało analizy co do zakresu koniecznego postępowania wyjaśniającego w aspekcie poczynionych uwag Sądu na tle stosowania art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych; SKO w Sieradzu nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy należy w przedmiotowej sprawie stosować wyżej wskazany art. 4.
c. Zaskarżona decyzja została opatrzona błędnym uzasadnieniem, w którym:
– organ wprowadza w błąd co do okoliczności zasięgnięcia obligatoryjnych opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wskazując, że ww. organy stwierdziły brak konieczności wydania opinii z uwagi na fakt zrealizowania przedsięwzięcia w sytuacji, gdy ww. organy odmówiły uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na jego wcześniejsze zrealizowanie (bez zasięgnięcia obligatoryjnej opinii)
– organ nie wyjaśnia z jakich przyczyn odstąpił od stosowania w niniejszej sprawie (jak należy się domyślać w związku z treścią decyzji) art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych; organ nie wskazuje nawet tego, w jakiej odległości od zabudowań znajduje się przedmiotowy wiatrak
– organ nie odnosi się do żadnych zarzutów postawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Gminy i Miasta Szadek, tj. nieuzyskanie przez organ obligatoryjnych opinii RDOS oraz PPIS, nieuzupełnienie karty informacyjnej, nieadekwatność sentencji decyzji do stanu sprawy (nieuwzględnienie, że wiatrak został już wybudowany), niezastosowanie zasady ich, oparcie się na niepełnej i niejasnej opinii biegłego dotyczącej kumulacji oddziaływań 4 elektrowni wiatrowych
co narusza art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a.
d. naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9 k.p.a. poprzez nie doręczanie skarżącemu za pośrednictwem poczty żadnych decyzji i innych pism w niniejszym postępowaniu przez SKO w Sieradzu, pomimo tego, że to skarżący był inicjatorem postępowania, które toczyło się na skutek jego odwołania od decyzji; natomiast w tym samym czasie doręczał wszystkie pisma i decyzje pełnomocnikowi inwestora.
Przy piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyjaśnienia biegłego P.K., z których wynika, iż wskazanie w pierwszej opinii wysokości wieży "100m" zamiast "105m" stanowi wyłącznie omyłkę pisarską. Do obliczeń przyjęto wieżę o wysokości 105 m. Jednocześnie biegły wskazał, iż zmiana wysokości wieży elektrowni wiatrowej na poziomie ok. 10 m przy wysokości wieży powyżej 100 m nie ma istotnego wpływu na wartość prognozowanego poziomu hałasu (brak różnicy lub różnica na poziomie do kilku dziesiątych decybela). Wartość prognozowanego poziomu hałasu spada wraz ze wzrostem wysokości wieży elektrowni wiatrowej.
Ponadto w piśmie z dnia 20 marca 2023 r. uczestnik postępowania E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn.zm. – dalej: "p.p.s.a.") - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 maja 2022 r. nr SKO.4161.143.21 uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Szadek z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019 i określająca warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW na działce nr [...] w obrębie [...] w S. (wysokość zawieszenia wirnika /wież/ - około 110 m, średnica wirnika - około 90 m, fundament wieży o wymiarach 18,6 x 18,6 m posadowiony na głębokości około 2,25 m). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym brak jest powodów do usunięcia jej z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.o.ś.
decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Art. 59 ust. 1 u.o.o.ś. stanowi z kolei, iż
przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) i planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (pkt 2). Stosownie do ostatniego z przywołanych przepisów obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria wymienione w tym przepisie, takie jak choćby usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska; rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem m.in. powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, emisji i występowania innych uciążliwości, a także z uwzględnieniem rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, takich jak choćby bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a). Jak trafnie przy tym wskazał organ drugiej instancji, przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, stosownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., należy do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Nie jest obligatoryjne z mocy samego prawa. Z kolei art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 stanowi, iż postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a – w niniejszej sprawie będzie to państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
Sąd podkreśla, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu dokonało prawidłowej analizy zmian obowiązujących norm prawnych, które nastąpiły w toku niniejszego, wieloletniego postępowania. Ponadto organ drugiej instancji uwzględnił wprowadzane kolejnymi aktami przepisy intertemporalne, a w konsekwencji trafnie zastosował przepisy prawa materialnego, odnosząc je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd w całości podziela tę ocenę. Dokonując analizy okoliczności sprawy pod kątem ustalenia, czy w niniejszej sprawie istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ odwoławczy prawidłowo zastosował obowiązujący od dnia 1 stycznia 2017 r. przepis art. 62a u.o.o.ś., który znacząco rozszerzał wymagania, dotyczące karty informacyjnej przedsięwzięcia w stosunku do uchylonego z dniem 1 stycznia 2017 r. przepisu art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. Art. 62a ust. 1 pkt 11 – 14 u.o.o.ś. stanowi bowiem, iż karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; o ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej; o przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko oraz o pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Mając na względzie treść powyższego przepisu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wezwało inwestora do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o dane, wskazane w treści art. 62a ust. 1 pkt 11 – 14 u.o.o.ś. Pismami z dnia 18 stycznia 2022 r. oraz 11 lutego 2022 r. E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. udzieliła organowi żądanych informacji. Wprawdzie karta informacyjna przedsięwzięcia, nawet po uzupełnieniu przez inwestora, nie zawierała danych dotyczących kumulacji oddziaływań wszystkich czterech turbin, jednak, wbrew twierdzeniom inwestora, nie oznacza to, iż organ nie był w stanie ocenić, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. Sporządzenie i przedłożenie karty informacyjnej przedsięwzięcia nie może być bowiem traktowane jako substytut oceny oddziaływania na środowisko. Jedynym celem karty informacyjnej przedsięwzięcia jest przesądzenie o konieczności prowadzenia oceny, ewentualnie określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Natomiast jeśli organ poweźmie wątpliwości co okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, czy zasadne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, winien je rozstrzygnąć wszelkimi dopuszczalnymi środkami dowodowymi, w tym również w drodze opinii biegłego, o której mowa w art. 84 k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 957/18, dostępny, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej również jako: "CBOSA"). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzone zostały bowiem specjalistyczne analizy, dotyczące poziomu hałasu oraz promieniowania elektromagnetycznego w obszarze oddziaływania inwestycji, uwzględniające również pomiary skumulowanych oddziaływań ze wszystkich czterech wybudowanych przez inwestora wiatraków – opinia z dnia 1 marca 2017 r., sporządzona przez mgr inż. H.S. i mgr inż. P.K. oraz opinia z grudnia 2019 r., sporządzona przez P.K. Wnioski płynące z powyższych opracowań pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, iż funkcjonowanie elektrowni wiatrowej nie powoduje oddziaływania na środowisko, zaś oddziaływanie skumulowane z oddziaływaniem pozostałych wiatraków nie przekracza norm dopuszczalnych przepisami prawa, w tym norm dotyczących poziomu hałasu w obszarach chronionych akustycznie.
Wprawdzie J.L. wskazuje, iż organy administracji nie powinny w swoich rozstrzygnięciach opierać się na powyższych opiniach, gdyż były one kwestionowane przez skarżącego, a ponadto nie odpowiadały na podnoszone przez niego wątpliwości. Skarżącemu nie udało się jednak skutecznie zakwestionować wniosków płynących z opinii, które okazały się wyczerpujące, stanowcze i jednoznacznie rozstrzygały okoliczności, poddane ocenie biegłych. Nie przedstawił on żadnych kontrdowodów, mogących podważać ich wiarygodność, a podnoszone przez niego argumenty stanowią w istocie polemikę z treścią analiz. Kwestionowane przez skarżącego opinie były jasne, czytelne, zaś biegli szeroko opisali w nich nie tylko wnioski, do jakich doszli, ale również przyjętą metodykę obliczeń, w tym wartości czynników zewnętrznych, takich jak temperatura i wilgotność powietrza, czy też współczynnik pochłaniania dźwięku przez atmosferę. Dlatego też, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu słusznie uwzględniło w swoim rozstrzygnięciu wnioski płynące z powyższych opinii. Trafnie przy tym wskazało, iż oddziaływania emitowane przez elektrownie, takie jak infradźwięki, czy zjawisko migotania cienia są oddziaływaniami nienormatywnymi, zatem nawet ich ewentualne występowanie nie mogło wpłynąć na ocenę, czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym bardziej, że w toku postępowania nie ustalono, iż sporna inwestycja wywołuje jakikolwiek negatywny wpływ na środowisko.
Skoro zatem organy administracji stwierdziły, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma obowiązku przeprowadzania oceny jego oddziaływania na środowisko, były uprawnione do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 września 2019 r. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Art. 84 ust. 1a u.o.o.ś. stanowi z kolei, iż w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. Wreszcie, zgodnie z art. 84 ust. 2 u.o.o.ś., charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Na wstępie tej części rozważań należy podkreślić, iż w judykaturze ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym możliwe jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia nawet dla inwestycji już zrealizowanej. Rolą organu w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jest bowiem określenie warunków środowiskowych, jakie winno spełniać dane zamierzenie, zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia, jak i jego eksploatacji (por. choćby wyrok NSA z 18 maja 2016 r., sygn. II OSK 1063/15; wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. II OSK 764/16, publ. CBOSA). Myli się zatem skarżący, twierdząc iż wydanie takiej decyzji możliwe jest tylko dla przedsięwzięcia planowanego. W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał konieczność dokonywania wykładni celowościowej przepisów ustawy środowiskowej, w szczególności art. 72 ust. 1 tejże ustawy, bowiem wykładnia gramatyczna prowadziłaby w tym przypadku do wniosków sprzecznych z celem unormowań ustawy środowiskowej, jakim jest obowiązek zbadania i ewentualnego określenia warunków środowiskowych dla danej inwestycji w celu ochrony środowiska przed przedsięwzięciami, które mogą, choćby potencjalnie, negatywnie na nie oddziaływać. Takie rozumienie przepisów ustawy środowiskowej jest zgodne również z prawodawstwem unijnym, w szczególności dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.Urz.UE.L 2012 Nr 26, str. 1 z późn. zm., dalej również jako "Dyrektywa"). Jej postanowienia wskazują, iż zasada lojalnej współpracy i efektywności prawa unijnego wymaga, aby w przypadku braku oceny zrealizowanej i eksploatowanej inwestycji pod kątem ochrony środowiska i jakości życia (tak jak w niniejszej sprawie, w której stwierdzono nieważność pierwotnej decyzji), organy państwa członkowskiego dokonały wykładni obowiązujących przepisów w kierunku umożliwiającym przeprowadzenie takiej oceny.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącym również co do tego, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem w jej sentencji nie wskazano, iż dotyczy przedsięwzięcia zrealizowanego. Przepisy ustawy środowiskowej, w szczególności art. 84 i 85 u.o.o.ś., nie nakładają bowiem na organy takiego obowiązku. Wymagają one jedynie, aby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach posiadała uzasadnienie. Dają także organowi możliwość określenia warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c u.o.o.ś., lub nałożenia obowiązku działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c u.o.o.ś. Ponadto gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skoro zaś decyzja środowiskowa może być wydana zarówno dla inwestycji planowanej, jak i już zrealizowanej, samo określenie w sentencji decyzji, którego z tych dwóch rodzajów inwestycji ona dotyczy, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący podnosi również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 63 oraz art. 64 ust. 1 i 1a u.o.o.ś., bowiem organy administracji przed jej wydaniem nie uzyskały obligatoryjnych opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Jak wskazano jednak powyżej, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu w marcu 2022 r., po uzupełnieniu karty informacyjnej przez inwestora w styczniu i lutym 2022 r., zwróciło się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zduńskiej Woli o ponowne zajęcie stanowiska w kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko, przesyłając jednocześnie kopie pism inwestora, uzupełniających kartę informacyjną przedsięwzięcia. W odpowiedziach wskazane wyżej organy podtrzymały swoje uprzednie stanowiska o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwagi na fakt, iż przedmiotowe przedsięwzięcie jest już zrealizowane. Wbrew twierdzeniom skarżącego, takie stanowisko nie jest jednoznaczne z odmową uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W judykaturze podkreśla się natomiast, że o ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany do zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 64 ust. 3 ustawy środowiskowej, to tymi opiniami nie jest związany i do niego należy ostateczna ocena w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej kryteria, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności. Przedstawione przez organy w tym przedmiocie opinie podlegają ocenie jak każdy inny dowód w sprawie (zob. wyrok NSA z 28 października 2020 r., sygn. II OSK 2104/19, publ. CBOSA). Zatem nawet mimo tego, iż wskazane powyżej organy nie dostrzegły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zarówno Burmistrz Miasta i Gminy Szadek, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu mogły dojść do wniosków odmiennych, nie będąc związane stanowiskiem organów opiniujących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji podkreślił jednak, iż po przeanalizowaniu całego zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ odwoławczy nie oparł więc swojego stanowiska wyłącznie na opiniach RDOŚ w Łodzi oraz PPIS w Zduńskiej Woli. Wręcz przeciwnie, uczynił to dopiero uwzględniwszy wszystkie zebrane w sprawie dowody, w szczególności opinie biegłych i uzupełnioną przez inwestora kartę informacyjną przedsięwzięcia.
W ocenie J.L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie zastosowało się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 252/21, a w konsekwencji dokonało naruszenia art. 4 u.i.e.w. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zawartych w tym przepisie ograniczeń odległościowych wobec lokalizowania elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie budynków mieszkalnych lub budynków o funkcji mieszanej. Przepis art. 4 ust. 1 u.i.e.w. stanowi bowiem, iż w przypadku lokalizowania, budowy lub przebudowy elektrowni wiatrowej odległość tej elektrowni od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej, chyba że plan miejscowy określa inną odległość, wyrażoną w metrach, jednak nie mniejszą niż 700 metrów. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić.
Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. II SA/Łd 252/21, "nie zasługuje na akceptację kategoryczne twierdzenie, że niespełnienie aktualnych wymogów odległościowych skutkuje automatyczną odmową zgody na realizację przedsięwzięcia przez organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż w badanej sprawie należało dokonać merytorycznej oceny spornej inwestycji pod kątem ochrony jednego z celów Unii Europejskiej, jakim jest ochrona środowiska i jakości życia. Powinność przeprowadzenia tej oceny - w szczególnych okolicznościach badanej sprawy - nie mogła zostać zniesiona przez sam fakt określenia przez ustawodawcę wymogów o których mowa w art. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i to wiele lat po złożeniu wniosku inicjującego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz po wydaniu decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania, której nieważność została następnie stwierdzona. (...) W świetle orzecznictwa TSUE należy bowiem uznać, że przy uznaniu, że przesłanka minimalnej odległości ma charakter arbitralny, uprawnione jest pominięcie wymogów odległościowych postępowanie ocenowe winno być przeprowadzone dla każdego przedsięwzięcia pod kątem zachowania norm ochrony zdrowia i norm środowiskowych. Analizy takiej nie dokonało ani Kolegium w zaskarżonej decyzji, ani nie zawarło stosownych wytycznych dla organu I instancji".
Powyższe stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2021 r., w sprawie o sygn. II SA/Łd 889/20 (publ. CBOSA). W tejże sprawie Sąd poddał analizie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 28 maja 2020 r., w sprawie o sygn. C-727/17. W powyższym wyroku TSUE uznał m.in., że "art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego 2015/1535 (Dz.Urz.UE L z 2015 r., Nr 241, s. 1) należy interpretować w ten sposób, iż wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych nie stanowi przepisu technicznego, który jest objęty obowiązkiem notyfikacji w rozumieniu art. 5 tej dyrektywy, o ile jego ustanowienie nie powoduje jedynie marginalnego użytkowania turbin wiatrowych, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego. (...) Art. 3 ust. 1 ak. 1 i art. 13 ust. 1 ak. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. 2009/28 w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz.Urz.UE L z 2009 r., Nr 140, s. 16) należy interpretować w ten sposób, iż nie sprzeciwiają się one uregulowaniu, które wprowadza wymóg zachowania minimalnej odległości usytuowania elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych, jeśli to uregulowanie jest niezbędne i proporcjonalne w świetle wiążącego dane państwo członkowskie obowiązkowego krajowego celu ogólnego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego". W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia WSA w Łodzi w wyroku w sprawie o sygn. II SA/Łd 889/20 wskazał, iż: "Trybunał Sprawiedliwości uznał, że (...) wymóg odległościowy jest usprawiedliwiony, gdy wprowadza ograniczenia motywowane bezpieczeństwem dla zdrowia i życia. Jeśli natomiast zakazy i brak możliwości lokalizacji dotyczy odległości nadmiernych, w których lokalizacja turbin w oczywisty sposób nie zagraża bezpieczeństwu i zdrowiu, (są dla niego obojętne), to tym samym zakaz lokalizacji nie może być usprawiedliwiony realizacją celu ogólnego, a jeśli prowadzi do marginalnego użytkowania turbin, to taka regulacja ma cechy przepisu technicznego uzasadniające jego pominięcie (...). Arbitralnie ustanowiona przesłanka minimalnej odległości, która nie odnosi się do ochrony zdrowia czy naruszenia norm środowiskowych (takich jak hałas), nie może być uznana za proporcjonalną i niezbędną".
Oceniając przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postępowanie wyjaśniające przez pryzmat powyższych stanowisk, w szczególności wiążących Kolegium wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. II SA/Łd 252/21, należy uznać, iż organ drugiej instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu w pełni zastosował się do obowiązków nałożonych przez Sąd i zbadał wszelkie okoliczności, niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym zasadność zastosowania art. 4 u.i.e.w. Wprawdzie należy przyznać rację skarżącemu, iż w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium nie wskazało wprost, z jakich powodów uznało, że art. 4 ust. 1 u.i.e.w. nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania, zatem sporna inwestycja nie musi spełniać kryterium minimalnej odległości od budynków mieszkalnych, jednak uważna analiza pisemnych motywów rozstrzygnięcia organu prowadzi do wniosku, iż organ przeprowadził wymagane postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i doszedł do prawidłowych wniosków. Uzasadnienie decyzji tym samym spełnia wymogi wskazane w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem jego treść nie uniemożliwia sądowi kontroli zaskarżonej decyzji. Nie zmienia tej oceny nawet wskazanie przez Kolegium, prawdopodobnie za informacjami zawartymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, iż najbliższe budynki mieszkalne znajdują się w odległości ok. 1.200 m od przedmiotowej wieży elektrowni wiatrowej. W niniejszej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, co nie jest zresztą sporne pomiędzy skarżącym a inwestorem, że trzy z czterech wież elektrowni wiatrowych, wybudowanych przez inwestora, znajdują się w odległości ok. 500 m od budynku mieszkalnego, należącego do J.L. Wprawdzie wieża posadowiona na działce nr [...], obr. [...], gm. S. jest oddalona o ok. 1.500 m od budynków mieszkalnych skarżącego, jednak organ zobowiązany był uwzględnić skumulowane oddziaływania wszystkich przedsięwzięć dla otoczenia znajdującego się w obszarze oddziaływania inwestycji, w tym odległość każdej z turbin od budynków mieszkalnych. Jak wskazano w poprzedniej części uzasadnienia, wydane w sprawie opinie biegłych wykazały jednoznacznie, że normy dotyczące hałasu i promieniowania elektromagnetycznego nie zostały przekroczone w promieniu odpowiadającym odległości zabudowań mieszkalnych skarżącego od którejkolwiek z wież, również uwzględniając skumulowane oddziaływania wszystkich turbin. Skoro zatem nie istnieją żadne czynniki, wskazujące na negatywne oddziaływanie elektrowni wiatrowych dla zdrowia i życia ludzi w odległości mniejszej niż dziesięciokrotna wysokość wieży elektrowni, to ograniczenia odległościowe wobec lokalizacji turbin, wynikające z art. 4 u.i.e.w., uznać należy za nadmiernie rygorystyczne. W konsekwencji przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie.
Reasumując tę część rozważań, należy podkreślić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu dokonało prawidłowych ustaleń faktycznych w kontekście oceny zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko. Nie stwierdziwszy obowiązku przeprowadzenia takiej oceny, do czego organ był uprawniony na mocy art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., Kolegium uznało, iż brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i określiło istotne warunki korzystania ze środowiska w trakcie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, uwzględniając wytyczne płynące z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 252/21. Uchylenie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019 było w ocenie Sądu zasadne z uwagi na uchybienie organu pierwszej instancji, polegające na zaniechaniu zawarcia w sentencji decyzji rozstrzygnięcia o braku stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast art. 84 ust. 1 zd. 1 u.o.o.ś. stanowi, iż w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż w realiach niniejszej sprawy organ był zobligowany do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w osnowie decyzji.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu zgodnie z wymogami art. 6, art. 7 w zw. z art. 80, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Ustalenia faktyczne dokonane zostały na podstawie kompletnego materiału dowodowego sprawy i należy ocenić je jako prawidłowe. Uzasadnienie decyzji sporządzono zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podzielił tym samym podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu naruszyło natomiast art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym w ustawie środowiskowej nie przewidziano wprost obowiązku organu doręczenia decyzji wnioskodawcy (inwestorowi) na piśmie lub drogą elektroniczną w przypadku zastosowania zawiadomienia o treści decyzji poprzez publiczne obwieszczenie w trybie art. 49 k.p.a. Należy jednak uznać, że jest to pominięcie ustawowe i na organie ciąży taki obowiązek, gdyż trudno przyjąć, aby podmiot, który wystąpił z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego dowiadywał się o jego zakończeniu z obwieszczenia. Celem wprowadzenia art. 49 k.p.a. było przyśpieszenie i ułatwienie prowadzenia postępowania administracyjnego, w którym występuje bardzo duża liczba stron. Realizacji tego celu nie stoi na przeszkodzie doręczenie decyzji podmiotowi najbardziej zainteresowanemu w sprawie - wnioskodawcy (inwestorowi) na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zatem przyjąć należy, iż doręczenie w formie publicznego obwieszczenia w trybie art. 49 k.p.a. nie dotyczy inicjatora postępowania administracyjnego i adresata decyzji (inwestora). Nawet jeżeli organ, w oparciu o przepis szczególny i ewentualnie art. 49a k.p.a. (po nowelizacji, która weszła w życie 1 lipca 2017 r.), zawiadamia strony o wydaniu decyzji w drodze publicznego obwieszczenia, to ma ponadto obowiązek doręczyć decyzję wnioskodawcy na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nawet jeżeli przepis szczególny takiego doręczenia nie przewiduje (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. II OPP 47/17, publ. CBOSA). Wprawdzie w powołanym orzeczeniu NSA wspomina jedynie o wnioskodawcy inicjującym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej, a więc o inwestorze, jednak w ocenie Sądu powyższe rozważania należy odnieść również do strony postępowania, która składa odwołanie, a więc w niniejszej sprawie do skarżącego. Wszak postępowanie przed organem drugiej instancji zostało wywołane jego odwołaniem od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Szadek z dnia 15 stycznia 2021 r., znak: RG.7624/3/2009.5.2018.4.2019. Jak zresztą wskazuje postępowanie Kolegium, również organ odwoławczy uznał, że odpis zaskarżonej decyzji winien zostać doręczony J.L. pomimo zawiadomienia o treści decyzji w drodze obwieszczenia. Organ błędnie jednak doręczył odpis decyzji adw. A.A., która wówczas nie reprezentowała J.L. w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Powyższe uchybienie nie mogło jednak przesądzić o konieczności wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Wprawdzie, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednak, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 2435/21 (publ. CBOSA), naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może być podstawą uchylenia postanowienia organu administracji tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w niniejszej sprawie trudno uznać, iż pomimo niedoręczenia odpisu decyzji organu drugiej instancji, skarżący był pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu i obrony swych praw. Wszak zapoznał się z treścią decyzji z dnia 6 maja 2022 r. i w przewidzianym prawem terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Nie sposób zatem przyjąć, że zaniechanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu istotnie wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy, skoro skarżący przedstawił swoje stanowisko odnośnie meritum sprawy i poddał je ocenie sądu administracyjnego.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
is