II SA/Łd 62/25

II SA/Łd 62/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2471
§ 8 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1087
Art. 165 ust. 1 pkt 2, art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 270 ust. 1, art. 272 ust. 5 i 10, art. 274 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 3 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 listopada 2024 roku znak WL.ZUT.4701.2386.OZ.2024.AW w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 listopada 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił R. spółce z o.o. w R., za I kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 9066 zł, za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, tj. za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu zlewni ulic: [...], PI. [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], do rzeki R. w km [...] jej biegu, istniejącym wylotem zlokalizowanym na działce nr [...], obręb [...], gmina R., na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu z 8 czerwca 2022 r.
Jak wynika z akt sprawy 25 października 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Łowiczu na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji kwartalnej za I kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 9066 zł za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, tj. za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu ww. zlewni.
Reklamacją złożoną 13 listopada 2024 r. spółka R. nie zgodziła się z wysokością opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustaloną w powołanej informacji, wnosząc o zmianę (zmniejszenie) naliczonej opłaty poprzez uwzględnienie stawki 0,625 zł za 1 m3 w związku z istniejącymi urządzeniami do retencjonowania o pojemności do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych (0,625 zł za 1 m3).
Wspomnianą na wstępie decyzją z 26 listopada 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił spółce opłatę zmienną za I kwartał 2024 r. we wskazanej wysokości
Organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że nie uznał złożonej reklamacji, gdyż w odniesieniu do ustalonej wysokości opłaty zmiennej za I kwartał 2024 r. nie występują przesłanki do zastosowania jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych (0,625 zł za 1 m3).
Organ wskazał, że R. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu z 8 czerwca 2022 r., z której to treści nie wynika, że wody opadowe będą retencjonowane. Także przesłana przez spółkę dokumentacja nie potwierdza istnienia urządzeń służących do retencjonowania wód opadowych lub roztopowych. Ponadto w operacie wodnoprawnym, stanowiącym podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego, wskazano, że wody opadowe retencjonowane będą w osadnikach wpustów ulicznych (deszczowych) oraz w urządzeniach systemu przelewowego. W treści pozwolenia wodnoprawnego, brak jest informacji, że wody będą retencjonowane. Nie wskazano także żadnych urządzeń za pomocą których miałoby się odbywać retencjonowanie, zatem uwzględniane przy typowaniu stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych np. części rowów lub kanałów jako urządzeń do retencjonowania wody jest nieprawidłowe. Za urządzenia retencyjne nie mogą być uznane wskazane przez spółkę wpusty deszczowe czy osadniki ziemne, gdyż urządzenia należą do urządzeń oczyszczających Ich funkcją jest oczyszczanie odprowadzanych wód opadowych z zawiesin oraz innych substancji zanieczyszczających przed wprowadzeniem do odbiornika, a nie zatrzymanie części wód opadowych w miejscu ich wystąpienia.
Organ nie podzielił stanowiska spółki, że: "Wykazane urządzenia zatrzymują wody opadowe, które przedsiębiorstwo wykorzystuje do obsługi kanalizacji deszczowej, co ogranicza wykorzystanie wody wodociągowej (...). Posiadane przez te urządzenia funkcje kwalifikują je również jako urządzenia do retencjonowania (...), które pozwalają na gromadzenie wód opadowych i roztopowych, spowolnienie ich odpływu oraz zagospodarowanie (...), co nie stoi w sprzeczności z ich innymi funkcjami (...) oraz, że (...) zastosowanie retencji pozwala na czasowe odciążenie kanalizacji deszczowej, co w efekcie zapobiega zalaniu czy podtopieniom", stwierdzając, że w przepisach ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne oraz aktów prawnych wcześniejszych brak jest definicji urządzeń retencyjnych, w związku z czym, aby dokonać wykładni norm prawnych posługujących się tym pojęciem trzeba sięgnąć do jego językowego znaczenia i należy kierować się w tym zakresie ogólnie stosowanym rozumieniem. Powołując się na definicje słownikową organ wskazał zatem, że poprzez urządzenie należy rozumieć "mechanizm lub zespół mechanizmów, służący do wykonania określonych czynności", natomiast retencja oznacza "magazynowanie wody opadowej na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych; też: zasób wody zgromadzonej w ten sposób". Zdaniem organu, urządzeniami retencyjnymi będą obiekty, których przeznaczeniem jest zbieranie i przetrzymywanie wód opadowych i roztopowych, a zatem np. zbiorniki, oczka wodne, sztucznie wykonane zagłębienia terenu. Za urządzenia do retencjonowania wody należy zatem uznać tylko takie, które wśród celów jakim mają służyć posiadają nie tylko magazynowanie wody i przetrzymywanie jej przez określony czas, ale w pierwszym rzędzie regulację i kontrolę obiegu wody w środowisku. W konsekwencji pod pojęciem "urządzeń retencyjnych", w ocenie organu nie można rozumieć urządzeń służących innym celom np. celom przechwytywania, oczyszczania i dalszego odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Za urządzenia retencyjne nie mogą zostać uznane urządzenia, które stanowią części sieci kanalizacyjnej (system rur, studzienki, urządzenia towarzyszące - osadniki wpustów deszczowych i separatory), której domeną jest wyłącznie przechwytywanie, oczyszczanie i odprowadzanie wód do urządzeń melioracyjnych a nie zatrzymywanie wód (retencjonowanie). Nie można traktować jako urządzeń retencyjnych obiektów o innym podstawowym celu funkcjonowania, nawet jeśli w jakimś stopniu umożliwiają one zatrzymywanie wód (do takich urządzeń zaliczyć można np. studnie chłonne, charakteryzujące się co prawda pewną zdolnością do retencjonowania wód, ale przede wszystkim funkcjonujące jako urządzenia służące do odprowadzania tych wód do ziemi).
Zdaniem organu przyjęcie poglądu spółki, że urządzenia towarzyszące sieci kanalizacyjnej (np. wpusty, separatory, osadniki) poza podstawowym celem w jakim zostały wybudowane i któremu służą, wypełniają również cele retencyjne, byłoby nadinterpretacją obowiązujących przepisów Prawa wodnego. Skoro podstawowym kryterium zakwalifikowania urządzenia jako urządzenia do retencjonowania wody jest jego cel - rozumiany jako przeznaczenie, to takim kryterium nie jest funkcja jaką to urządzenie pełni. Ponadto urządzenia, które nawet w części i niejako "przy okazji" i "dodatkowo" pełnią funkcje retencyjne nie mogą być uznane za urządzenia do retencjonowania wody w rozumieniu Prawa wodnego, jeżeli ich głównym przeznaczeniem - tak jak w przypadku systemu kanalizacji - jest odbiór, oczyszczanie i odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do określonych zbiorników, a nie ich magazynowanie. Urządzeniami retencyjnymi nie będą więc wpusty deszczowe z osadnikami, separatory substancji ropopochodnych będące elementami układu kanalizacji deszczowej, które zostały wybudowane, oddane do użytku oraz funkcjonują realizując przypisany im cel (przechwytywanie, oczyszczanie i dalsze przekazywanie wód), którym nie jest retencjonowanie wód nawet w przypadkach, w których pełnią w pewnej mierze funkcję retencyjną.
Organ dodał, że z przeprowadzonej 25 lipca 2024 r. w siedzibie spółki kontroli wynika, że dla pozwolenia wodnoprawnego wydanego decyzją z 8 czerwca 2022 r., do którego odnosi się ww. informacja z 25 października 2024 r., jako urządzenia służące do retencjonowania wody opadowej spółka wskazała: rurę buforową o dł. 57m na czynnym odcinku kanalizacji oraz osadnik dwukomorowy z wkładem lamelowym, o łącznej objętości retencjonowania ok. 53 m3, co stanowi 0,104 % rocznego odpływu retencjonowanego w ww. urządzeniach.
Na tej podstawie organ stwierdził, że spółka nie zastosowała urządzeń do retencjonowania wody opadowej lub roztopowej mających na celu zatrzymania części wód opadowych lub roztopowych w miejscu ich wystąpienia. Elementy kanalizacji deszczowej, w tym m.in. separatory i osadniki, nie powinny być traktowane jako urządzenia retencyjne, gdyż ich zamierzeniem nie jest magazynowanie wody opadowej, a jej oczyszczanie przed odprowadzeniem do odbiornika. Powyższe oznacza, że spółka jest obowiązana do ponoszenia opłaty zmiennej w wysokości ustalonej na podstawie jednostkowej stawki bez urządzeń do retencjonowania wód z terenów uszczelnionych. Określenia wysokości opłaty zmiennej dokonano w oparciu o art. 272 ust. 17 p.w. oraz w § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 p.w.
W skardze R. spółka z o.o. w R. zarzuciła naruszenie
- art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niezastosowanie zasady z nich wynikającej, które miało wpływ na wynik postępowania;
- 7a k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i pomimo niejasności i braku precyzji w zakresie interpretacji przepisów prawa objętych decyzją zastosowanie zasady nadmiernego fiskalizmu;
- art. 273 ust. 6. w związku z art. 272 ust. 5 p.w., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie do ustalenia opłaty zmiennej posiadanych przez skarżącą i spełniających warunki do retencjonowania wody urządzeń;
- § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 roku w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie stawek pomimo posiadania przez skarżącą urządzeń do retencjonowania wód opadowych i roztopowych;
- § 8 pkt 2 lit.a rozporządzenia, poprzez niewłaściwą interpretację i błędne niezastosowanie stawek, pomimo posiadania przez skarżącą urządzeń do retencjonowania wód opadowych i roztopowych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że dla terenu objętego zaskarżoną decyzją wskazała jako urządzenie służące retencjonowaniu wody (poprzez jej czasowe przetrzymywanie) rurę buforową o długości ok. 57 m na czynnym odcinku kanalizacji oraz osadnik dwukomorowy z wkładem lamelowym o łącznej objętości retencjonowania ok. 53 m3. Urządzenia te oraz ich działanie były okazane podczas wizji przeprowadzonej przez organ. Separator dwukomorowy pozwala na czasowe przetrzymywanie wody w jednej komorze i stanowi tym samym bufor przed hydraulicznymi uderzeniami wody deszczowej z wylotu w dno odbiornika: rzeki R.1, nie naruszając dna rzeki. Uspokaja przepływ wody chroniąc tym samym zasoby naturalne rzeki R.1 będącej dopływem rzeki R., która jest rezerwatem przyrody. Przetrzymywana w jednej komorze woda jest zużywana do czyszczenia separatora, tym samym pracuje w zamkniętym obiegu. Spółka od wielu lat prowadząc inwestycje modernizujące sieci i urządzenia wodno-ściekowe ma na względzie również ochronę środowiska naturalnego. Stąd też zainstalowane urządzenia - w tym wypadku separator - ze względu na swoją konstrukcję jest rozwiązaniem bardziej kosztownym od rozwiązań standardowych w tym zakresie, tak aby mógł służyć również ochronie środowiska.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w Łowiczu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek w tym przedmiocie został złożony przez stronę skarżącą w skardze, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Zgodnie zaś z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W pierwszej kolejności sąd stwierdza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest zupełny ze względu na brak pełnego operatu wodnoprawnego. W ocenie sądu znajdujący się w aktach, niekwestionowany przez spółkę wyciąg z operatu wodnoprawnego jest jednak wystarczający do rozpoznania niniejszej sprawy, a ewentualne uchybienia w powyższym zakresie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.).
Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 3 lit.a p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Stosownie do art. 270 ust. 11 p.w. opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Zasady ustalania opłaty zmiennej zostały określone w art. 272 ust. 5 p.w. , zgodnie z którym wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. W myśl art. 272 ust. 10 p.w. ustalając wysokość opłat, o których mowa m.in. w ust. 5, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Jak wynika natomiast z art. 274 pkt 5 lit.c p.w. górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, wynoszą za odprowadzanie do wód - wód w formie opłaty zmiennej:
- wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 1,50 zł za 1 m3 na 1 rok,
- wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 1,25 zł za 1 m3 na 1 rok,
- wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności powyżej 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 1,00 zł za 1 m3 na 1 rok,
- wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności powyżej 20% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok,
- wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności powyżej 30% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,15 zł za 1 m3 na 1 rok.
Jednocześnie zgodnie z dyspozycją § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2471) jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynoszą:
1) bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3 na 1 rok;
2) z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności:
a) do 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,625 zł za 1 m3 na 1 rok,
b) powyżej 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,50 zł za 1 m3 na 1 rok,
c) powyżej 20% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,375 zł za 1 m3 na 1 rok,
d) powyżej 30% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,075 zł za 1 m3 na 1 rok.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy znajdujący się w posiadaniu skarżącej spółki system kanalizacji deszczowej odprowadzający wody opadowe i roztopowe został wyposażony również w urządzenia do retencjonowania wody, a co za tym idzie, czy kwartalną opłatę zmienną obliczyć należało z uwzględnieniem retencjonowania wód przez stosowne urządzenie, czy też według stawki maksymalnej wobec braku urządzeń do retencjonowania wody.
W ocenie sądu prawidłowe jest stanowisko organu, wedle którego strona skarżąca nie dysponuje urządzeniami do retencjonowania wody, które pozwoliłyby na stosowanie preferencyjnej stawki opłaty zmiennej.
Przyznać należy rację organowi, że ustawa Prawo wodne, jak i powołane rozporządzenie nie zawierają definicji legalnej pojęcia "urządzenia do retencjonowania wody". Stąd też, jak stwierdzają sądy administracyjne, aby je odkodować, należy sięgnąć do znaczenia leksykalnego. I tak, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN "retencja" to magazynowanie wody opadowej na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych. Natomiast "urządzenie" to mechanizm lub zespół mechanizmów, służący do wykonania określonych czynności. Uwzględniając treść ww. definicji za urządzenie do retencjonowania wody należy zatem uznać mechanizm lub zespół mechanizmów służący do magazynowania wody opadowej. Pojęcie "urządzenia do retencjonowania wody" powinno być zatem interpretowane zgodnie z językowym znaczeniem części składowych tego zwrotu i zgodnie z celem, jakiemu ma służyć takie urządzenie.
Sądy administracyjne uznają, tak jak przyjął organ w niniejszej sprawie, że urządzeniami do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych będą obiekty, których zamierzeniem jest zbieranie i przetrzymywanie wód opadowych lub roztopowych, np. zbiorniki, oczka wodne, sztucznie wykonane zagłębienia terenu. Wskazują przy tym, że dokonując wykładni ww. pojęcia uwzględnić należy, że podstawowym celem retencji jest okresowe gromadzenie i przetrzymywanie wody. Pojęcia retencjonowania nie powinno jednak się utożsamiać z magazynowaniem wody, gdyż w świetle art. 35 ust. 3 pkt 2 p.w. są to odrębne usługi wodne (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 24 października 2023 r., III SA/Po 490/23). Z powyższymi poglądami skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.
Sądy administracyjne dostrzegają również, że ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie definiuje pojęcia "systemu kanalizacji deszczowej", jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że oznacza ono zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczonych - w przeciwieństwie do systemów kanalizacji zbiorczej - do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, a nie ścieków. Judykatura wskazuje, wspierając się doktryną przedmiotu, że ustawodawca wyraźnie ograniczył zakres obowiązku uiszczania opłat z tytułu odprowadzania do wód - wód opadowych lub roztopowych do wcześniej już ujętych w określone urządzenia wodne: kanalizacji deszczowej bądź systemy kanalizacji zbiorczej. Urządzenia te bowiem służą przechwytywaniu wód odpadowych lub roztopowych i ich dalszemu odprowadzaniu do wód. Warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 lutego 2019 r., IV SA/Po 1006/18; wyrok WSA w Szczecinie z 7 marca 2019 r., II SA/Sz 1216/18; wyrok WSA w Łodzi z 14 maja 2019 r., II SA/Łd 231/19).
Ze wskazanych wyżej przyczyn zasadnym jest odróżnienie pojęcia systemu kanalizacji deszczowej od urządzeń do retencjonowania wody. Nie można oczywiście z góry wykluczyć, że urządzenia do retencjonowania wody stanowić będą część (element) systemu kanalizacji deszczowej. Jednocześnie brak jest podstaw do uznania, że system kanalizacji deszczowej, w której – ze względu na zastosowane w nim urządzenia - dochodzi do spowolnienia przepływu wód opadowych lub roztopowych stanowić będzie urządzenie do retencjonowania wody. Cechą odróżniającą oba urządzenia jest przeznaczenie danego urządzenia. Nie ulega wątpliwości, iż celem kanalizacji deszczowej jest przechwytywanie wód odpadowych lub roztopowych i ich dalsze odprowadzanie do wód. Natomiast zastosowanie urządzeń, które mają wyłącznie spowolnić ten proces nie może prowadzić do uznania, iż system kanalizacji deszczowej staje się urządzeniami do retencjonowania wody (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z 24 października 2023 r., III SA/Po 490/23).
Odwołać się także wypada do art. 165 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, który stanowi, że ochronę przed powodzią realizuje się w szczególności przez racjonalne retencjonowanie wód oraz użytkowanie budowli przeciwpowodziowych, a także sterowanie przepływami wód. W przepisach Prawa wodnego odróżnia się więc urządzenia do retencjonowania wody od urządzeń, których celem jest sterowanie przepływem wody.
Wobec tego, stwierdza, że wskazywany przez spółkę osadnik dwukomorowy jest urządzeniem służącym do wytrącania zanieczyszczeń, oddzielania zanieczyszczeń stałych z wód deszczowych i jako element kanalizacji deszczowej, mający na celu oczyszczanie wód opadowych/roztopowych nie może zostać uznany za urządzenie retencyjne, podobnie jak separator substancji, który pełni analogiczną funkcję. Także wskazywana rura buforowa jest elementem systemu kanalizacji deszczowej, który służy do odprowadzania wody, a nie jej retencji.
Powyższe ustalenia potwierdza ponadto treść pozwolenia wodnoprawnego z 8 czerwca 2022 r. którym udzielono pozwolenia na usługi wodne polegających na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych z terenu zlewni, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej Ø 1000 mm (...) po podczyszczeniu w osadnikach wpustów ulicznych oraz separatorze substancji ropopochodnych, służący do oddzielania substancji ropopochodnych od wód opadowych przed ich odprowadzeniem.
Tym samym zarzuty skargi we wskazanym wyżej zakresie okazały się pozbawione podstaw.
Podobnie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7a k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Sąd wskazuje, że przesłanką zastosowania art. 7a § 1 k.p.a. i rozstrzygnięcia na jego podstawie na korzyść strony, jest wystąpienie niedających się usunąć wątpliwości w zakresie wykładni przepisów stosowanego prawa. Zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony może być stosowana w ostateczności, w sytuacji, gdy w sprawie pojawia się tzw. pat interpretacyjny, tzn., gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisów nadal pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, czyli możliwe są co najmniej dwa równie uprawnione sposoby rozumienia normy prawnej. Stosując tę zasadę winno się zatem wybrać jeden ze sposobów wykładni normy - ten, który jest najbardziej korzystny dla strony (por. np. wyrok NSA z 27 kwietnia 2023 r., II GSK 1063/20; wyrok NSA z 19 kwietnia 2023r., II OSK 2867/21). W niniejszej sprawie, w świetle poczynionych wyżej przez sąd rozważań, z patem interpretacyjnym nie mamy do czynienia i nie może być uznana za takowy pat sytuacja, w której strona prezentuje inne poglądy niż organ.
Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 272 ust. 5 p.w. oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., a w szczególności art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
ds