II SA/Łd 619/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-11-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznastan techniczny obiektuzadaszeniewspólnota mieszkaniowaodpowiedzialnośćwłasnośćpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

WSA w Łodzi uchylił postanowienie WINB nakazujące Wspólnocie Mieszkaniowej dostarczenie ekspertyzy technicznej zadaszenia, uznając brak podstaw do zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego oraz wadliwe ustalenie strony zobowiązanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które nakazywało Wspólnocie Mieszkaniowej dostarczenie ekspertyzy technicznej zadaszenia. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego zadaszenia, które wymagałyby specjalistycznej wiedzy wykraczającej poza kompetencje pracowników organu, co czyniło zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nieuzasadnionym. Dodatkowo, sąd wskazał na wadliwe ustalenie strony zobowiązanej do dostarczenia ekspertyzy, pomijając kluczowe dowody dotyczące własności zadaszenia.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło częściowo postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), ale w pozostałym zakresie utrzymało w mocy nakaz dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego zadaszenia. PINB pierwotnie nakazał Wspólnocie dostarczenie ekspertyzy, wskazując na uszkodzenia zadaszenia stanowiącego część techniczną pawilonów handlowo-usługowych. WINB uchylił to postanowienie, uznając obowiązek za przedwczesny, jednak w ponownym rozpoznaniu PINB ponownie wydał postanowienie nakazujące ekspertyzę, argumentując konieczność pozyskania wiedzy specjalistycznej. WINB utrzymał to postanowienie w mocy, uznając zadaszenie za część składową budynków i wskazując na odpowiedzialność Wspólnoty. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, pozwalający na nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy, powinien być stosowany wyjątkowo, gdy organy nie są w stanie samodzielnie rozstrzygnąć wątpliwości. W ocenie sądu, stan techniczny zadaszenia i jego konstrukcja nie wymagały wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza kompetencje pracowników nadzoru budowlanego. Ponadto, sąd wskazał na wadliwe ustalenie przez organy strony zobowiązanej do dostarczenia ekspertyzy, pomijając dowody wskazujące, że zadaszenie znajduje się na działkach stanowiących własność Gminy Miasto Łódź, a nie Wspólnoty Mieszkaniowej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego może nałożyć taki obowiązek tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy posiada uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, których nie jest w stanie rozstrzygnąć przy użyciu posiadanej wiedzy i środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wymaga wykazania uzasadnionych wątpliwości, których organ nie jest w stanie samodzielnie usunąć. W analizowanej sprawie stan techniczny zadaszenia i jego konstrukcja nie wymagały specjalistycznej wiedzy wykraczającej poza kompetencje pracowników organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 66 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 47

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.o.k.w.h. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.c. art. 155 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 535

Kodeks cywilny

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego zadaszenia, które wymagałyby wiedzy specjalistycznej wykraczającej poza kompetencje organu. Wadliwe ustalenie strony zobowiązanej do dostarczenia ekspertyzy, z pominięciem dowodów dotyczących własności zadaszenia. Niewłaściwe zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 81c ust. 2 p.b. powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Ustalenie przez organy właściciela przedmiotowego zadaszenia nastąpiło wyłącznie w oparciu o treść inwentaryzacji architektoniczno-budowlanych sporządzonych dla celów wykupu ww. pawilonów w 2013 r. Zadaszenie znajduje się na innej działce niż parterowy pawilon handlowo-usługowy, tj. na działkach nr [...] oraz nr [...], które stanowią odrębne nieruchomości, których właścicielem nie pozostaje strona skarżąca.

Skład orzekający

Jarosław Czerw

przewodniczący

Arkadiusz Blewązka

sprawozdawca

Tomasz Porczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego oraz obowiązek organów nadzoru budowlanego do prawidłowego ustalania stron postępowania i wszechstronnego gromadzenia materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy nadzoru budowlanego nakładają obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie strony postępowania i jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie przepisów proceduralnych, zwłaszcza tych przerzucających koszty na stronę.

Czy organ budowlany może zmusić wspólnotę do zapłaty za ekspertyzę, której nie potrzebuje?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 619/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), c), art. 153, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Dnia 25 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 3 lipca 2025 roku nr 110/2025 w przedmiocie ekspertyzy technicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z siedzibą w Ł. przy ul. [...] kwotę 600 (sześćset) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z dnia 3 lipca 2025 r., nr 110/2025, znak: WOP.7722.93.2025.BZ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 318/2025 z dnia 20 maja 2025 r. w zakresie terminu wykonania nakazu i ustalił nowy termin – do dnia 31 października 2025 r., a w pozostałym zakresie, tj. w zakresie nakazania Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. dostarczenia, sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego zadaszenia będącego częścią składową, tworzącą całość techniczno-użytkową z wolnostojącymi, parterowymi pawilonami handlowo-usługowymi położonymi na nieruchomości gruntowej w Ł. przy ul. [...], [...], [...] (działka nr [...], obręb [...]) wraz z dokumentacją techniczno-budowlaną określającą jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, utrzymał w mocy ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi.
W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że organ szczebla powiatowego w dniu 29 marca 2024 r. przeprowadził czynności kontrolne, w toku których ustalono, że zadaszenie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] w Ł., od strony północno-zachodniej uległo uszkodzeniu. Metalowy słup uległ korozji przy podstawie w miejscu oparcia. Widoczne są rysy pionowe, a także szczeliny w miejscu łączenia elementów zadaszenia, które opiera się na ścianie frontowej pawilonu od strony południowej, a od strony północnej na metalowych slupach. Od frontu zadaszenia ujawniono widoczne poziome i pionowe rysy i pęknięcia, miejscowe ubytki tynku i widoczny gruz. W miejscu odpadniętego tynku ujawniono skorodowane elementy metalowe zadaszenia. Dach płaski z attyką wyłożony papą termozgrzewalną, obróbki blacharskie z widocznym porażeniem korozją biologiczną, widoczne elementy instalacji elektrycznej. Słupy z widocznymi oznakami korozji przy podstawie, jeden słup od strony zachodniej przy elewacji z widocznym odchyleniem od pionu. Stan techniczny zadaszenia oraz słupów budził zastrzeżenia, stan awaryjny, stwarzający zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Organ nakazał, do czasu wykonania doraźnych zabezpieczeń, wyłączenie części chodnika, wygrodził strefę niebezpieczną, ponadto zakazał użytkowania obiektu handlowego. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
W toku postępowania organ pozyskał dokumentację związaną z budową parterowego budynku handlowo-usługowego oraz zadaszenia zlokalizowanego na działce nr [...]. W dniu 11 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęło pismo właściciela pawilonu informujące, że zalecone doraźne zabezpieczenia zostały wykonane. Pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. organ wezwał administratora nieruchomości do przekazania dokumentów, tj. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej poszczególnych pawilonów, stanowiącej inwentaryzację architektoniczną dla nieruchomości, książki obiektu budowlanego, karty lokali gminnych oraz wskazania adresów do korespondencji dla członków zarządu ww. nieruchomości. W toku kontroli w dniu 17 maja 2024 r. organ stwierdził wykonanie doraźnych zabezpieczeń zadaszeń nad chodnikiem. Ujawniono wówczas widoczne uszkodzenie pokrytego blachą daszka nad wejściem od zaplecza, uszkodzenie oprawy elektrycznej. Z tyłu pawilonu w opasce chodnika widnieją zsypy do piwnicy z widocznymi uszkodzeniami oraz brakiem prawidłowego zabezpieczenia.
Pismem z dnia 20 maja 2024 r. organ powiatowy wezwał administratora nieruchomości do przedłożenia inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej poszczególnych pawilonów, stanowiącej inwentaryzację architektoniczną dla nieruchomości [...], [...], [...], książki budowlanej nieruchomości [...] [...], karty lokali gminnych, wskazania adresów do korespondencji dla członków zarządu nieruchomości. Przy piśmie z dnia 21 maja 2024 r. administrator nieruchomości podtrzymał stanowisko, iż podmiotem odpowiedzialnym za zadaszenie jest Gmina Miasto Łódź. W dniu 28 maja 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo administratora nieruchomości, do którego załączono inwentaryzacje architektoniczno-budowlane dla nieruchomości [...], [...] i [...] wraz z protokołem o uzupełnieniu z dnia 28 maja 2024 r., książkę obiektu budowlanego [...] [...] oraz podano adresy do korespondencji dla członków zarządu nieruchomości. Natomiast pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2024 r. organ stopnia powiatowego wezwał Zarząd [...] w Łodzi do przedłożenia protokołu przekazania nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], [...] i [...] Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. wraz z załącznikiem nr 1 do protokołu. W odpowiedzi na powyższe, przy piśmie z dnia 30 sierpnia 2024 r. Zarząd [...] w Łodzi przekazał organowi I instancji karty wyodrębnionych lokali, wskazując jednocześnie, że pozostała dokumentacja techniczna znajduje się u zarządcy nieruchomości.
Pismem z dnia 30 września 2024 r. organ powiatowy zawiadomił administratora nieruchomości o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego parterowych budynków handlowo-usługowych zlokalizowanych na nieruchomościach gruntowych położonych w Ł. przy [...] (działka nr [...], obręb [...]) oraz przy ul. [...], [...] i [...] (działka nr [...], obręb [...]). Również pismem z dnia 30 września 2024 r. organ wezwał administratora nieruchomości do przedłożenia: aktualnych protokołów przeglądów budowlanych dla obiektów położonych przy ul. [...], [...] i [...], aktualnych dokumentów wskazujących i ustalających zarząd nad ww. nieruchomościami wraz z adresem do doręczeń dla członków zarządu. Wnioskowane dokumenty zostały przekazane organowi przy piśmie z dnia 11 października 2024 r. Z kolei przy piśmie z dnia 22 października 2024 r. administrator nieruchomości przekazał organowi I instancji opinię techniczną wykonaną na zlecenie drogerii Rossmann, odnoszącą się do budynku przy ul. [...].
Pismem z dnia 21 listopada 2024 r. organ szczebla powiatowego zawiadomił Gminę Miasto Łódź reprezentowaną przez Zarząd [...] w Łodzi o prowadzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego parterowych budynków handlowo usługowych zlokalizowanych na nieruchomościach gruntowych położonych w Łodzi: przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]) oraz przy ul. [...], [...] i [...] (działka nr [...], obręb [...]). Także pismem z dnia 21 listopada 2024 r. organ I instancji wezwał Zarząd [...] do przedłożenia aktualnych protokołów przeglądów obiektu budowlanego budynku handlowo-usługowego z okresowej kontroli stanu technicznego wynikających z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2024.725 ze zm.), dalej jako "p.b.", dla obiektu budowlanego zlokalizowanych w Łodzi przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]).
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r., nr 753/2024 nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. dostarczenie, sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego zadaszenia będącego częścią składową, tworzącą całość techniczno-użytkową z wolnostojącymi, parterowymi pawilonami handlowo-usługowymi położonymi na nieruchomości gruntowej w Łodzi przy ul. [...], [...], [...] (działka nr [...], obręb [...]) wraz z dokumentacją techniczno-budowlaną określającą jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie do dnia 28 lutego 2025 r. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że zadaszenie jest wspólne dla ciągu wolnostojących parterowych pawilonów handlowo usługowych zlokalizowanych w Łodzi przy ul. [...] i ul. [...], [...] i [...]. Konstrukcja zadaszenia wykorzystuje ściany frontowe i dachy pawilonów jako podparcie. Organ I instancji podkreślił, iż posiada uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego zadaszenia i wobec stwierdzonych uszkodzeń elementów zadaszenia konieczne jest sporządzenie ekspertyzy technicznej całego zadaszenia występującego przed wejściami do parterowych obiektów handlowo-usługowych ze wskazaniem sposobu naprawy zadaszenia i prawidłowym sposobem powiązania z budynkiem.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r., nr 18/2025 uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, iż obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy jest co najmniej przedwczesny.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę obiektu w dniu 2 kwietnia 2025 r. stwierdzając, że drewniana doraźna konstrukcja podpierająca zadaszenie nie uległa zmianie od momentu jej wykonania, stan zadaszenia nie pogorszył się od dnia ostatniej kontroli. Reprezentanci Wspólnoty [...] w Ł. wskazali, że zadaszenie stanowi własność Gminy Miasto Łódź i nigdy nie znajdowało się w zarządzaniu Wspólnoty, która podjęła uchwałę o wykonaniu tymczasowego podparcia zadaszenia na działce stanowiącej własność Gminy Miasto Łódź. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną. W piśmie z dnia 15 maja 2025 r. pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Ł. podniósł, że jeżeli wolą stron byłoby objęcie umową sprzedaży także zadaszenia, to znalazłoby to odzwierciedlenie w akcie notarialnym, a oceniany obiekt budowalny to samoistna i wolnostojąca wiata, która znajduje się na nieruchomości gruntowej będącej we władaniu Gminy Miasto Łódź i tym samym nie sposób uznać, iż stanowi ona część składową pawilonu handlowego.
W tym stanie faktyczno-prawnym, w dniu 20 maja 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydał zaskarżone postanowienie, którym nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w Ł. dostarczenie, sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego zadaszenia (będącego częścią składową tworzącą całość techniczno-użytkową z wolnostojącym, parterowym pawilonem handlowo-usługowym) parterowego budynku handlowo- usługowego zlokalizowanego na nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]), wraz z dokumentacją techniczno-budowlaną, określającą jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie do dnia 29 sierpnia 2025 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że do wydania decyzji w sprawie niezbędne jest wpierw pozyskanie ekspertyzy technicznej, gdyż charakter powstałych w sprawie wątpliwości, co do stanu technicznego budynku determinuje konieczność nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Ł. zarzucając naruszenie prawa i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu zażalenia, uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie terminu wykonania obowiązku i określił nowy termin oraz utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazując na treść art. 61 i art. 66 ust. 1 p.b. wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że stan techniczny budynku, przede wszystkim w zakresie zadaszenia jest nieodpowiedni i wymaga podjęcia interwencji. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż z uwagi na uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego zadaszenia, wymagane jest sporządzenie ekspertyzy technicznej. Tak więc przed wydaniem decyzji merytorycznej, organ szczebla powiatowego wydał postanowienie zobowiązujące stronę do przedłożenia odpowiedniej ekspertyzy technicznej, tak aby pozyskać kompleksową wiedzę odnośnie stanu technicznego żelbetowego zadaszenia. Dalej cytując art. 81c ust. 2 p.b. organ wskazał, że nałożenie obowiązku w trybie tego przepisu winno być poprzedzone szczegółowymi ustaleniami co do sposobu wykonania spornych prac, czy jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, stanu technicznego. Dopiero wówczas, gdy tak zebrany materiał dowodowy zrodzi istotne wątpliwości, których organ sam nie będzie w stanie usunąć, można rozważyć zastosowanie środków przewidzianych w art. 81c p.b. Przepis art. 81c ust. 2 p.b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości.
Następnie organ II instancji, uwzględniając stan faktyczny sprawy podzielił stanowisko organu I instancji o niemożności dokonania ww. oceny własnymi siłami pracowników organu powiatowego. Bez wykonania odkrywek oraz specjalistycznych badań, przeprowadzenia analizy struktury materiałów zastosowanych do budowy konstrukcji zadaszenia, czy też pomiaru nośności, nie jest możliwe dokonanie prawidłowej oceny przez pracowników organu stopnia powiatowego, biorąc także pod uwagę stwierdzone uszkodzenia konstrukcyjne słupów, ich podstaw, charakteru rys i pęknięć. Tak więc w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, które uzasadniają nałożenie na stronę obowiązku sporządzenia oraz przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Organ odwoławczy podzielił także pogląd organu powiatowego, że zadaszenie jest częścią składową budynków, bowiem już w inwentaryzacjach architektoniczno- budowlanych sporządzonych do celów wykupu lokali z czerwca 2013 r. wskazano, że do budynku należy część dachu żelbetowego, który łączy ciąg pawilonów przy ul. [...], [...], [...] i [...], podpory z rur stalowych dachu posadowione są na działce nr [...], która stanowi również dojście chodnikiem do pawilonów. Organ wojewódzki wskazał ponadto, że brak jest jakichkolwiek podstaw do klasyfikowania zadaszenia jako samodzielny obiekt budowlany, który mógłby być poddany ocenie w oderwaniu od pawilonu. Każdy z pawilonów posiada zadaszenie, a fakt, iż znajduje się ono na innej działce geodezyjnej w żaden sposób nie wpływa w ww. ocenę. Tym samym, skoro zadaszenie stanowi część składową pawilonu, to za jego stan techniczny odpowiada właściciel tegoż pawilonu. Z tego powodu adresatem obowiązków dla objętego postępowaniem pawilonu winna być Wspólnota Mieszkaniowa [...] w Ł.. Organ odwoławczy zauważył, iż organy nadzoru budowalnego nie są władne do rozstrzygania sporów o naturze cywilnoprawnej, w szczególności czy strony umowy sprzedaży zgodnie ustaliły jej przedmiot.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że oceniane zadaszenie mogłoby zostać uznane za wiatę, gdyby było konstrukcją samodzielną. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego (wyd. PWN, www.sjp.pwn.pl ) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, wzniesiona np. nad przystankiem lub parkingiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie zadaszenia na słupach, stanowiących zasadniczy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, oraz brak trwałych ścian, przy czym za wiatę uznaje się taką budowlę, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Wiata to zatem najczęściej samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). Jak zaakcentował organ, z opracowania "Inwentaryzacja architektoniczno- budowlana do celów wykupu lokali" z czerwca 2013 r. wynika, że do ocenianego budynku przynależy część żelbetowego zadaszenia, co uwzględniono także na sporządzonych rzutach nieruchomości. Tym samym organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i następnie oceny materiału dowodowego. Uznaniu części zadaszenia za część składową nieruchomości nie stoi na przeszkodzie fakt, iż znajduje się ono na sąsiedniej nieruchomości, będącej własnością innego podmiotu. Za nieprzydatne uznać należy w sprawie wprowadzanie materiału dowodowego z zakresu geodezji, gdyż przebieg granic między nieruchomościami jest bezsprzeczny. Kwestia samodzielności konstrukcji zadaszenia została ustalona przez organy obu instancji, co czyni wprowadzanie materiału dowodowego na ww. okoliczność za bezcelowe. Postępowanie administracyjne ma odmienny charakter od postępowania cywilnego, które prowadzi skład sędziowski nieposiadający, co do zasady, wiedzy specjalistycznej, co wymusza oparcie postępowania o opinie sporządzane przez biegłych. Z tych powodów - zdaniem organu - bez znaczenia pozostaje fakt, że właścicielem działki nad którą znajduje się zadaszenie jest Gmina Miasto Łódź. To fakt irrelewantny dla postępowania z zakresu stanu technicznego danego budynku. Tryb wejścia na sąsiednią nieruchomość w celu wykonania robót budowalnych reguluje art. 47 P.b.
Uwzględniając powyższe, organ wojewódzki - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. [...] k.p.a. - uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie zmiany terminu wykonania nałożonego obowiązku, utrzymując je w mocy w pozostałej części.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w Ł. wskazała na naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 61 p.b. przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także nie odniesienie się do dokumentów przedstawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodów z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do błędnego uznania, iż wiata stanowi część składową parterowego budynku handlowo- usługowego zlokalizowanego na nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]);
b) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia czynności wnioskowanych w piśmie strony skarżącej z dnia 7 maja 2025 r., a w szczególności nieprzeprowadzenie dowodów z opinii biegłego geodety i rzeczoznawcy budowlanego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym przyjęciem, że wiata znajduje się na działach, na których znajduje się budynek handlowo-usługowy, oraz, że wiata nie stanowi samodzielnej konstrukcji budowlanej, w sytuacji gdy wiata znajduje się na sąsiednich działkach budowlanych i nie jest częścią składową budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego na nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]),
c) art. 76 w. związku z art. 8 § 1 k.p.a. przez wydanie postanowienia, którego sentencja pozostaje w sprzeczności z treścią dokumentów urzędowych zgromadzonych w sprawie (tj. wypisu z rejestru gruntów oraz aktu notarialnego zakupu nieruchomości), przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodu przeciwnego (art. 76 § 3 k.p.a.) obalającego domniemanie towarzyszące tego rodzaju dokumentom, a ponadto uniemożliwienie stronie skarżącej potwierdzenie treści tych dokumentów, w sytuacji gdy zgłosiła stosowne wnioski dowodowe mające na celu potwierdzenie informacji w nich zawartych, a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym przyjęciem, że wiata znajduje się na działach, na których znajduje się budynek handlowo-usługowy, oraz, że wiata nie stanowi samodzielnej konstrukcji budowlanej;
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego orzeczenia;
e) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 i art. 15 k.p.a. przez nie odniesienie się do wszystkich uwag i zarzutów wniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odstąpieniem organu II instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy i naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania;
f) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a. przez niepoinformowanie strony o zebraniu całości materiału dowodowego i wyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż skutkowało uniemożliwieniem stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
II. prawa materialnego, tj.:
a) art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy wiata znajduje się na innej działce niż parterowy budynek handlowo-usługowego zlokalizowany na nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]), mianowicie na działkach ewidencyjnych (nr [...] oraz [...]), a dodatkowo dla działek tych prowadzone są indywidualne księgi wieczyste o numerach [...] oraz [...];
b) art. 65 k.c. przez błędną wykładnię oświadczeń woli stron złożonych w dniu 14 grudnia 2016 r. tj. przy zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego, polegającą na błędnym przyjęciu, że zgodnym zamiarem stron było przeniesienie prawa własności wiaty, w sytuacji gdy zamiarem stron było wyłącznie przeniesienie własności lokalu usługowego, zwłaszcza że sporządzona w formie aktu notarialnego umowa wprost wskazuje co jest jej przedmiotem;
c) art. 155 § 1 i z art. 535 k.c. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowa sprzedaży nieruchomości może również obejmować elementy w niej niezawarte, w sytuacji gdy sporządzona w formie aktu notarialnego umowa wprost wskazuje co jest jej przedmiotem;
d) art. 47 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego zastosowaniu i błędnym przyjęciu, iż wiata stanowi część składową nieruchomości gruntowej położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]), w sytuacji gdy zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wiata nie jest połączona z pawilonem i nie jest jego częścią składową, a stanowi samodzielną konstrukcję budowlaną;
e) art. 48 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, że wiata nie stanowi części składowej nieruchomości gruntowej położonej w Ł. na działkach nr [...] oraz [...], obręb [...], w sytuacji gdy zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wiata stanowi część składową ww. nieruchomości, dla której prowadzone są indywidualne księgi wieczyste o numerach [...] oraz [...], tj. nie jest połączona z pawilonem i nie jest jego częścią składową;
f) art. 66 ust. 1 w związku z art. 61 p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu i uznaniu Wspólnoty za właściciela samodzielnej konstrukcji budowlanej w postaci wiaty zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...], a które to działki stanowią własność Gminy Miasto Łódź oraz zaniechanie dalszych ustaleń w tym zakresie, w sytuacji gdy materiał zgromadzony w sprawie prowadzi do wniosków odmiennych, zaś prawidłowe ustalenie adresata jest obowiązkiem organu wydającego postanowienie w sprawie;
g) art. 81c ust. 2 w związku z art. 81c ust. 1 p.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu i uznaniu Wspólnoty za właściciela samodzielnej konstrukcji budowlanej w postaci wiaty zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] w sytuacji, gdy działki te stanowią własność Gminy Miasto Łódź;
h) art. 81c ust. 2 w związku z art. 81c ust. 1 p.b. oraz w związku z art. 78 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy jest to przepis szczególny i powinien być zastosowany w ostateczności, a Wspólnota pismem z dnia 7 maja 2025 r. zgłosiła stosowne wnioski dowodowe, które w krótszym czasie pozwolą na udzielnie wiadomość w tożsamym zakresie co wynikające z skarżonego orzeczenia i przyczynią się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu wyższym aniżeli ekspertyza techniczna, dotycząca stanu technicznego zadaszenia.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, oraz uchylenie: postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 maja 2025 r., nr 318/2025; postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 4 lutego 2025 r., nr 18/2025; postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 listopada 2024 r., nr 753/2024 i umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna
Charakter sprawy, w której wniesiona została powyższa skarga, a także zakres postawionych w niej zarzutów uzasadnia wypowiedź Sądu w dwóch kwestiach. Pierwszą jest możliwość skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z instytucji uregulowanej w art. 81c usta. 2 p.b., zaś drugim, prawidłowość skierowania do strony skarżącej nakazu przedłożenia ekspertyzy tyczącej stanu technicznego przedmiotowego obiektu.
Odnosząc się do pierwszej z ww. kwestii należy zauważyć, iż stanowiący podstawę materialnoprawną poddanego kontroli Sądu postanowienia przepis art. 81c ust. 2 p.b. przewiduje, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przepis ten wskazuje zatem na trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do: jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonywanych robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego. Zawarte w owej regulacji prawnej sformułowania "uzasadnione wątpliwości", "ocen technicznych" oraz "ekspertyz", wskazują, że celem organu administracji, nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa (vide: wyroki NSA z dnia 21 stycznia 2021 r., II OSK 2562/20; wyrok NSA z dnia 26 września 2023 r., II OSK 3190/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Ugruntowane przy tym pozostaje przekonanie, że przepis art. 81c ust. 2 p.b. powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 p.b. muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości uzasadnione (wyrok NSA z 11 maja 2022 r., II OSK 1774/19; wyrok NSA z dnia 20 marca 2025 r., II OSK 1890/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z uwagi na użycie w owym przepisie wielu klauzul generalnych, uzasadnienie podjętych przez organ działań w trybie tegoż przepisu musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Stosując powyższy przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie, obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (vide: wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., II OSK 865/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2 p.b., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego obiektu budowlanego, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości (vide: wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r., II OSK 192/12; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r., II OSK 2778/19; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r., II OSK 2377/21; wyrok NSA z dnia 26 września 2023 r., II OSK 3190/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Należy w tym zakresie zaakcentować, iż w świetle zasad postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym główny ciężar inicjatywy dowodowej i odpowiedzialności za ustalenie okoliczności faktycznych ponosi organ administracji, w konsekwencji celem organu nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa, wykraczającej poza kompetencje merytoryczne pracowników organu nadzoru. Zauważyć przy tym należy, że organy nadzoru budowlanego posługują się przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań wyspecjalizowanymi pracownikami posiadającymi ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie "stanu technicznego". Wskazany przepis, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego obiektu winien być zatem stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z dnia 10 września 2013 r., II OSK 917/12; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r., II OSK 2778/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy zauważyć, iż przedmiotem nałożonego na stronę skarżącą obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej jest ocena stanu technicznego zadaszenia znajdującego się przed budynkiem, które jest wspólne dla czterech wolnostojących parterowych pawilonów handlowo-usługowych zlokalizowanych wzdłuż chodnika ul. [...] i [...], [...] i [...] w Ł.. W toku dotychczasowego postępowania organ I instancji ustalił stan techniczny powyższego zadaszenia, szczegółowo opisując powstałe uszkodzenia, w następstwie czego konkludował, iż stan techniczny zadaszenia przed pawilonem położonym przy ul. [...] "jest awaryjny, grożący zawaleniem". Mając na uwadze zarówno nieskomplikowany charakter obiektu budowlanego w postaci zadaszenia przed pawilonem handlowym, jak i ujawniony dotychczas stan techniczny tegoż obiektu, nie sposób doszukać się w okolicznościach badanej sprawy podstaw do uznania, że wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują są niewystarczające do samodzielnego ustalenia stanu technicznego przedmiotowego zadaszenia i określenia sposobu usunięcia powstałych nieprawidłowości. Nie sposób zatem zgodzić się z organami, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego zadaszenia, uzasadniające nałożenie przez organ obowiązków z art. 81c ust. 2 p.b. Należy przy tym zauważyć, iż analiza struktury materiałów zastosowanych do budowy konstrukcji zadaszenia jest działaniem elementarnym dla pracowników nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy z ustaleń dotychczas poczynionych wynika, iż zadaszenie oparte jest z jednej strony na ścianie parterowego pawilonu, a z drugiej na "słupach podporowych z rur stalowych o małej średnicy, na których występują miejscowo zróżnicowane oznaki korozji wgłębnej". Ponadto wypada zauważyć, iż dokonane dotychczas ustalenia wskazują, iż powstałe uszkodzenie zadaszenia ujawniło "braki tynku na krawędziach płyty z odsłoniętymi elementami konstrukcyjnymi i widocznymi miejscowo śladami korozji". Jeden ze słupów w wyniku korozji wgłębnej przy podstawie doprowadził do tego, że osiadł narożnik zewnętrzny zadaszenia, odkształcając zadaszenie, a w wyniku tego "odsłonił się fragment gzymsu budynku, ukazując technologiczny sposób powiązania/montażu płyty zadaszenia z budynkiem". Powyższe poddaje w wątpliwość przewidywaną przez organ konieczność "wykonania odkrywek", czy też przeprowadzenia bliżej nieokreślonych "specjalistycznych badań". Powoływanie się przez organ na konieczność wykonania powyższych działań przez rzeczoznawcę o specjalizacji budowlanej nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy. Stan techniczny przedmiotowego zadaszenia winien być jasny dla osoby o specjalności budowlanej, podobnie jak i sposób zaradzenia w zaistniałej sytuacji. Nie można także zgodzić się z tezą, że wiedza specjalistyczna pracowników nadzoru budowlanego z zakresu budownictwa lądowego nie jest wystarczająca dla określenia nośności tak elementarnej konstrukcji jak przedmiotowe zadaszenie.
Konkludując powyższe uwagi wypada uznać, iż materiał dowodowy dotychczas zgromadzony w niniejszej sprawie nie zrodził "uzasadnionych wątpliwości", a zatem takich, których organ nadzoru budowlanego nie byłby w stanie samodzielnie usunąć. Brak jest zatem podstaw aby w sprawie mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 81c ust. 2 p.b. Trafnie w skardze wskazano na naruszenie powyższego przepisu jako podstawy nałożonego obowiązku.
Jakkolwiek konsekwencją powyższych uwag o braku podstawy do nałożenia obowiązku z art. 81c ust. 2 p.b. jest nieistotność zagadnienia prawidłowości nałożenia tego obowiązku na stronę skarżącą, to wypada marginalnie wskazać, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 p.b. jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (vide: wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r., II OSK 1407/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wyjątkowy charakter powyższej regulacji prawnej nakazuje precyzyjnie, z pominięciem wyników wykładni rozszerzającej, ferować obowiązki, w tym także z zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego do przedłożenia stosownej ekspertyzy. W okolicznościach badanej sprawy nie może budzić wątpliwości, iż tylko właściciel przedmiotowego zadaszenia mógłby zostać obarczony obowiązkiem dostarczenia stosownej ekspertyzy. Trafnie wskazuje strona skarżąca, iż ustalenie tego kto pozostaje właścicielem ww. zadaszenia odbyło się w toku dotychczasowego postępowania z naruszeniem dyrektyw gromadzenia i oceny materiału dowodowego. W tym zakresie należy zauważyć, iż obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia tegoż zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Z tego też powodu organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko powinien przekonująco uzasadnić (art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.) (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., II GSK 1548/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wymogu dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego nie spełnia zabieg polegający na wybiórczym odwołaniu się wyłącznie do jednej z ustalonych w sprawie okoliczności i pominięcie innych okoliczności pozostających z nią w sprzeczności, bez dokonania oceny wzajemnych relacji pomiędzy przeprowadzonymi dowodami, oceny ich wiarygodności, czy skonfrontowania ich z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki. Taki charakter ma natomiast zabieg ustalenia przez organy administracji właściciela przedmiotowego zadaszenia.
Z okoliczności badanej sprawy jasno wynika, iż ustalenie przez organy właściciela przedmiotowego zadaszenia nastąpiło wyłącznie w oparciu o treść inwentaryzacji architektoniczno-budowlanych sporządzonych dla celów wykupu ww. pawilonów w 2013 r. W inwentaryzacjach tych wskazano, iż do każdego z pawilonów "należy część dachu żelbetowego, który łączy ciąg pawilonów". Powyższe dało organom asumpt do przyjęcia, iż przedmiotowe zadaszenie stanowi część składową parterowego pawilonu handlowo-usługowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w Łodzi (działka nr [...], obręb [...]). Tak dokonane ustalenie uznać należy za dalece niewystarczające, w sytuacji gdy z innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy jasno wynika, iż przedmiotowe zadaszenie znajduje się na innej działce niż parterowy pawilon handlowo-usługowego zlokalizowany na nieruchomości przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]), tj. na działkach nr [...] oraz nr [...]. Stanowią one odrębne nieruchomości, których właścicielem nie pozostaje strona skarżąca. Dodatkowo z okoliczności sprawy wynika, iż strona skarżąca nabywając – już po sporządzeniu ww. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanych – własność przedmiotowych pawilonów handlowo-usługowych nie nabyła własności ww. działek nr [...] oraz nr [...], jak i nie stała się właścicielem zadaszenia znajdującego się nad tymi działkami. Powyższe okoliczności sprawy nie doczekały się rozważenia przez organy administracji i zostały pominięte przy ustaleniu okoliczności sprawy. Trafnie powyższe kwestie podniesione zostały w skardze jako naruszające art. 7, art. 8, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 140, art. 136 i art. 15 k.p.a. Jakkolwiek stanowisko zaprezentowane w decyzji odwoławczej okazało się wadliwe, to jednak nie oznacza to naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, tym bardziej, że organ odwoławczy odniósł się do zarzutów zażalenia, nie zaś "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", który, z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, w badanej sprawie nie mógł zostać złożony. Ponadto należy zauważyć, iż jakkolwiek formalnie doszło do naruszenia przez organy zasady postępowania wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., to naruszenie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 40 § 2 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, choćby uniemożliwiło zgłoszenie wniosków dowodowych (vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., II GSK 431/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała na uniemożliwienie dokonania konkretnych czynności procesowych.
Z kolei brak dokonania ustaleń faktycznych w sposób odpowiadający dyrektywom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie ustalenia właściciela przedmiotowego zadaszenia, przedwczesnym czyni ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego odnoszących się do wadliwego ustalenia zakresu prawa własności.
Z kolei przepisy art. 66 ust. 1 i art. 61 p.b. nie stanowiły podstawy prawnej wydanego postanawiania, a zatem nie mogły zostać w badanej sprawie naruszone wskutek niedostatecznego ustalenia okoliczności wskazujących na właściciela przedmiotowego zadaszenia.
Przywołane powyżej naruszenia prawa wypełniają dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi i wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę