Orzeczenie · 2025-11-05

II SA/Łd 611/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-11-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
opozycja antykomunistycznaosoba represjonowanastan wojennydziałalność opozycyjnapostępowanie administracyjnedowodyocena dowodówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegokombatanci

Sprawa dotyczyła wniosku E.S. o potwierdzenie statusu działaczki opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, argumentując, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, nie potwierdza prowadzenia działalności opozycyjnej przez okres co najmniej 12 miesięcy, ani podlegania represjom. Organ uznał, że działania skarżącej miały charakter pomocniczy, doraźny i nie spełniały kryteriów ustawowych. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 KPA) oraz wszechstronnej oceny okoliczności sprawy (art. 80 KPA). Sąd stwierdził, że organ nie spełnił tych wymogów, wybiórczo odwołując się do niektórych dowodów i pomijając inne, które mogły potwierdzać działalność opozycyjną skarżącej. Sąd szczegółowo analizował zeznania świadków (L.W., M.Ł., H.S.), wskazując, że przeczą one ocenie organu o incydentalnym i pomocniczym charakterze działalności skarżącej. Sąd podkreślił, że zeznania męża skarżącej, H.S., potwierdzają wspólne zaangażowanie w działalność opozycyjną, a odmienna ocena sytuacji małżonków, mimo wspólnych działań, jest dyskryminująca. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu i usunięciem wad postępowania wyjaśniającego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące standardów postępowania dowodowego w sprawach o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, podkreślające obowiązek wszechstronnej oceny dowodów i ryzyko dowolności ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej materii prawnej (ustawa o działaczach opozycji) i procedury administracyjnej, ale jego wnioski dotyczące oceny dowodów mają szersze zastosowanie w postępowaniach administracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy KPA dotyczące wyczerpującego zbierania i oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do dowolnych ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie zbadał dostatecznie zeznań świadków i nie skonfrontował ich z innymi dowodami, wybiórczo odwołując się do niektórych faktów i pomijając inne, co narusza zasady prawdy obiektywnej i wszechstronnej oceny dowodów.

Czy zeznania świadków (m.in. męża skarżącej) potwierdzają prowadzenie przez skarżącą działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zeznania świadków, w tym męża skarżącej, w wielu elementach pokrywają się i opisują wydarzenia wskazujące na systematyczne i zorganizowane zaangażowanie skarżącej w działalność opozycyjną, co zostało przez organ wadliwie ocenione.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo analizuje zeznania świadków, wskazując na ich spójność w opisie działalności skarżącej (kolportaż prasy, druk ulotek, organizacja spotkań, pomoc represjonowanym) i kwestionując ocenę organu o incydentalnym charakterze tych działań.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Przepisy (12)

Główne

ustawa art. 2 § 1

Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych

ustawa art. 3

Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa art. 5 § 1

Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył przepisy KPA dotyczące wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. • Organ dokonał wadliwej oceny materiału dowodowego, pomijając istotne dowody. • Ustalenia faktyczne organu są dowolne i nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. • Działalność skarżącej miała charakter systematyczny i zorganizowany, co potwierdzają zeznania świadków.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że działalność skarżącej miała charakter pomocniczy i doraźny. • Organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania statusu działacza opozycji.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) • Wymogu dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego nie spełnia zabieg polegający na wybiórczym odwołaniu się wyłącznie do niektórych z ustalonych w sprawie okoliczności i pominięcie innych • wnioski wyprowadzone przez organ na podstawie tego co organ uznaje za ustalone w sprawie uznać należy za dowolne • za dyskryminującą skarżącą uznać należy taką ocenę okoliczności sprawy, która różnicuje sytuację faktyczną i prawną małżonków, pomimo tego że ich działalność opozycyjna obejmuje zasadniczo te same wydarzenia.

Skład orzekający

Arkadiusz Blewązka

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Czerw

członek

Marcin Olejniczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące standardów postępowania dowodowego w sprawach o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, podkreślające obowiązek wszechstronnej oceny dowodów i ryzyko dowolności ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii prawnej (ustawa o działaczach opozycji) i procedury administracyjnej, ale jego wnioski dotyczące oceny dowodów mają szersze zastosowanie w postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie okresu stanu wojennego i represji, a także pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji w ocenie dowodów w sprawach o ustalenie statusu osób walczących o wolność.

Sąd: Organ nie może ignorować dowodów w sprawie statusu działacza opozycji. Kluczowa ocena zeznań świadków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst