II SA/Łd 606/06

II SA/Łd 606/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący/
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 121/07 - Wyrok NSA z 2007-11-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z [...], Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz D. K. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznającą D. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem T. K. w wysokości 420 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2006r. do 31 sierpnia 2006r., a także obejmującą D. K. ubezpieczeniem emerytalno – rentowym w tym okresie.
W uzasadnieniu decyzji m.in. powołało przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wywodząc, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zauważyło, iż świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420 zł miesięcznie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, tj. kwoty 583 zł.
Odwołując się do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdziło, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas nieokreślony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 3).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., oceniając stan faktyczny na podstawie zebranego w sprawie materiału, ustaliło, iż D. K. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne na syna T. K. od dnia [...] do [...], czyli do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływał termin ważności orzeczenia, a następnie w dniu 25 listopada 2004 r. wystąpił z wnioskiem do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. o dalsze ustalenie stopnia niepełnosprawności dziecka i organ ten orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2005 r. zaliczył T. K. do osób niepełnosprawnych, przy czym w pkt. 7 orzeczenia wskazał, iż dziecko nie wymaga długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to, co zauważyło Kolegium, zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. orzeczeniem z dnia [...], znak: [...], przy czym wskazane orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zostały następnie zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieście Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt XI U 429/05. SKO w Ł. podkreśliło nadto, iż w dniu 24 lutego 2006 r. strona wystąpiła do organu z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem -T.K., a do wniosku załączyła wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieście Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt XI U 429/05, orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. znak [...] z dnia [...], orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności znak [...] oraz inne wymienione w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) dokumenty niezbędne do rozpatrzenia wniosku.
Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż Wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na syna T.K., określone w ustawie z dnia 22 kwietnia 2003 r. o świadczeniach rodzinnych od dnia 01 lutego 2006 r. do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W rozpatrywanej sprawie wniosek wpłynął w dniu 24 lutego 2006 r. i od tego miesiąca, słusznie zdaniem SKO w Ł., organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu należne świadczenie.
Kolegium podkreśliło nadto, iż ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o z zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) zmieniono art. 24 ust. 3a, nadając mu brzmienie, iż "w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego" a po ust. 3a dodano ust. 3b w brzmieniu: "w przypadku, o którym mowa w ust. 3a, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności". Powyższy przepis, co zauważyło SKO w Ł., obowiązuje od 14 stycznia 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dostrzegając trudną sytuację odwołującego się podkreśliło, że normy ustawy o świadczeniach rodzinnych w tym zakresie są normami bezwzględnie obowiązującymi i organ administracji nie może stosować ich inaczej, niż to wynika wprost z ich literalnego brzmienia. A zatem ani organ I instancji, ani organ odwoławczy, związani bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa i obowiązani działać na ich podstawie, nie mogą przyznać odwołującemu się, zgodnie z jego prośbą, świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik D.K. w osobie adwokata A. Ł. wniósł o jego uchylenie w całości, zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz przyznanie prawa pomocy skarżącemu w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych.
Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 24 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten obowiązuje od 14 stycznia 2006 r. i nie może kształtować sytuacji prawnej skarżącego co do okoliczności powstałych przed dniem wejścia w życie tego przepisu oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela, z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, a w szczególności poprzez naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw; art. 76 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie orzeczenia bez uwzględnienia wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Ł. z dnia [...], sygn. akt XI U 429/05 w przedmiocie uznania, iż dziecko wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji począwszy od 1 stycznia 2005 r. oraz bez zbadania okoliczności dotyczących braku należytego poinformowania skarżącego przez urzędnika Delegatury Urzędu Miasta Ł., Wydziału ds Świadczeń Rodzinnych o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw.
W uzasadnieniu skargi wskazał na stan faktyczny sprawy, m.in. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 21 marca 2006 r. w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem T.K. na okres od 1 lutego 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r.; wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt XI U 429/05; złożony w dniu 24 lutego 2006r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz prośbę o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r do 1 lutego 2006 r. wraz z pismem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności opisującym przebieg całego postępowania odwoławczego prowadzonego przez skarżącego w związku z niekorzystnym orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 stycznia 2005 r. ustalającym, iż T.K. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Zauważył, iż przepisy art. 24 ust. 3 a i b, jak słusznie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., obowiązują dopiero od 14 stycznia 2006 r. i jako takie nie mogą odnosić się do stanów faktycznych powstałych przed ich wejściem w życie. Jest bowiem oczywiste, iż zgodnie z zasadą "lex retro non agit" zmiany te nie mogą kształtować sytuacji prawnej strony, w szczególności na jej niekorzyść, zwłaszcza że ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Z 2005 r, Nr 267, poz.2260) nie zawiera żadnych przepisów przejściowych, co wskazywałoby na konieczność stosowania ogólnej zasady prawnej, iż prawo nie działa wstecz. Wobec powyższego za konieczne pełnomocnik skarżącego uznał odniesienie się do stanu prawnego obowiązującego w dacie, w której skarżący otrzymał orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 stycznia 2005 r. uznające, iż T.K. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a od treści którego uzależnione było ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśnił również, iż wobec takiej treści orzeczenia skarżący podjął czynności odwoławcze zmierzające do zmiany przedmiotowego orzeczenia, uzyskując w konsekwencji pozytywne orzeczenie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Ł., sygn. akt XI U 429/05, zawierające wskazania w pkt 7 i stanowiące podstawę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od 1 stycznia 2005 r. Wyrok ten, w ocenie pełnomocnika, stanowił kontynuację niepełnosprawności T.K. i związanych z nią uprawnień ustalonych wcześniejszym orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], nr [...], na podstawie którego ustalono skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2004 r.
Zauważył nadto, iż skarżący nie miał możliwości sprostać wymaganiom określonym w treści przepisu art. 24 ust. 2 w związku z treścią art. 23 ust. 1 i 4 pkt 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) oraz w związku z treścią § 7 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881), gdyż nie posiadał w tym czasie stosownego dokumentu w postaci orzeczenia o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka, które dawałoby mu podstawę do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wobec uznania przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, iż T.K. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. polegało na nieudzieleniu stronie należnego pouczenia o skutkach podejmowanych przez nią kroków prawnych. Powołując orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2001r., I SA 2447/00, Lex nr 54741, wywiódł, iż "zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej. Nadto organ obowiązany jest informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że organ ma obowiązek udzielania informacji zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego. Obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. Organ nie może więc ograniczyć się tylko do udzielenia informacji prawnej, lecz musi podać również niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody".
Udawadniając fakt braku należytego i pełnego informowania przez organy administracji obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw, wskazał szereg przykładów dezinformacji czy braku informacji we wszczętych przez skarżącego postępowaniach dotyczących świadczeń z tytułu niepełnosprawności dziecka. Zauważył, iż gdyby w przedmiotowej sprawie zastosowano art. 9 k.p.a. i należycie poinformowano skarżącego o konieczności złożenia już w styczniu 2005 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r. do końca okresu zasiłkowego i to niezależnie od treści orzeczenia o niepełnosprawności, z pewnością skarżący złożyłby taki wniosek i uniknąłby tym samym niekorzystnych skutków prawnych w postaci nieprzyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r. do 1 lutego 2006 r. Istota opisanych wyżej naruszeń polegała, zdaniem pełnomocnika, na tym, że nie udało się ich już wyeliminować, pouczenie strony o treści obowiązujących przepisów i skutkach niezłożenia wniosku miało sens tylko w styczniu 2005 r., pouczenie zaś o takiej konieczności dopiero w lutym 2006 r. spowodowało nieodwracalne skutki prawne w postaci utraty przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r. do 1 lutego 2006 r. w łącznej kwocie 5.460,00 zł. (pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt złotych).
Zdaniem pełnomocnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie uwzględniło prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt XI U 429/05, stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], nr [...] oraz kontynuację niepełnosprawności T.K. i podstawę do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i jego wypłatę począwszy od dnia 1 stycznia 2005 r. z uwagi na konstytucyjną zasadę poszanowania praw nabytych. Zauważył nadto, iż w dacie, w której zaistniał przedmiotowy stan faktyczny, tj. 27 stycznia 2005 r., prawo nie zawierało regulacji art. 24 ust. 3a w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 267, poz.2260).
W ocenie pełnomocnika, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jedynie za okres od 1 lutego 2006 r. czyni całe postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i bezcelowym, zaś wyrok Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., sygn. akt XI U 429/05 niewykonalnym, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy.
W uzasadnieniu skargi zauważył nadto, iż skarżący w dniu 24 lutego 2006 r. wnosił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do końca okresu zasiłkowego wraz z wnioskiem o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r do 1 lutego 2006 r. Decyzja organu I instancji przyznająca skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 lutego 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jest, co podkreślił pełnomocnik, wadliwa, gdyż nie zawiera ona rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2005 r. do 1 lutego 2006 r. Tymczasem "zasadą w postępowaniu administracyjnym powinno być rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy administracyjnej co do jej istoty jedną decyzją administracyjną (...) Decyzja administracyjna- zgodnie z art. 104 k.p.a. - rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony." (Wróbel A., Komentarz do art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000).
Uzasadniając wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pełnomocnik podniósł, iż sytuacja materialna skarżącego jest bardzo trudna, skarżący ma na utrzymaniu dwoje dzieci, T. lat 13 i K. lat 10, jego żona jest na rencie, a łączny dochód rodziny stanowi kwota ok. 1.180 zł., która w całości przeznaczona jest na podstawowe potrzeby rodziny skarżącego. Nadto istotne dla budżetu rodziny środki finansowe pochłaniają koszty leczenia syna T.K. oraz żony I. K. w kwocie ok. 400 zł. miesięcznie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 powołanej ustawy, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez D.K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem T.K., Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 24 ust.2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Stosownie do powołanych przepisów, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W świetle powołanych przepisów, prawo do świadczenia rodzinnego uzależnionego od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ustala się nie na okres zasiłkowy, tj. nie do 31 sierpnia danego roku, lecz do ostatniego dnia określonego w orzeczeniu.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż D. K. dysponuje orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] znak: [...], a z pkt II tego orzeczenia wynika, iż orzeczona niepełnosprawność ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się do 31 stycznia 2007r., z pkt IV pdpkt 7 zaś – konieczność stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z uwagi na powyższe D. K. przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 stycznia 2007r. Tymczasem Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia 21 marca 2006r. przyznał prawo do tego świadczenia jedynie do 31 sierpnia 2006r., zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższą decyzję nie weryfikując okresu pobierania przez D.K. świadczenia pielęgnacyjnego.
Z załączonych akt administracyjnych wynika nadto, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 24 stycznia 2005r. znak: [...], utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 22 marca 2005r.,T.K.został zaliczony do osób niepełnosprawnych, z tym że okres niepełnosprawności miał charakter okresowy do 31 stycznia 2006r., a dziecko nie wymagało stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; orzeczenia te następnie zostały zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Ł. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt XI U 429/05 w ten sposób, że "ustala się, iż małoletni T.K. jest osobą niepełnosprawną, orzeczona niepełnosprawność ma charakter okresowy, a orzeczenie wydaje się do 31 stycznia 2007r. oraz ustala się, że małoletni T.K. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". W konsekwencji tego wyroku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podjął decyzję z dnia [...], znak: [...] uwzględniającą powyższy wyrok. Zauważyć nadto należy, iż w dniu 24 lutego 2006r. D. K. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dzieckiem T.K. wraz z prośbą o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2005r. do dnia 31 stycznia 2007r., a do wniosku załączył wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Ł. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt XI U 429/05 oraz orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], znak: [...]. W tym stanie faktycznym, zgodzić należy się z pełnomocnikiem skarżącego, wedle którego wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt XI U 429/05 stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], znak: [...] oraz kontynuację niepełnosprawności T.K., zaś utrata świadczenia pieniężnego za okres od 1 stycznia 2005r. do 31 stycznia 2006r. była konsekwencją wadliwego działania lekarza orzecznika, działania niezawinionego przez skarżącego, który ponad miesiąc przed utratą ważności orzeczenia z [...], bo już w dniu 24 listopada 2004r., wystąpił do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z wnioskiem o wydanie dalszego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dziecka. Z tego względu, mimo jednoznacznego w treści przepisu art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, Sąd sugeruje organom administracji publicznej ewentualną możliwość rozważenia sprawy uwzględniając wyrażony w niewiążących wprawdzie w tej sprawie wyrokach NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., I S.A. 2324/00, z dnia 31 lipca 2003r., I S.A. 432/03, z dnia 25 kwietnia 2002r., I S.A. 3431/01, z dnia 1 września 2005r., I OSK 80/05, z dnia 16 listopada 2005, I OSK 353/05 czy z dnia 11 kwietnia 2006r., I OSK 743/05 pogląd, wedle którego opóźnienie w prawidłowym określeniu stopnia niepełnosprawności spowodowane przez organy orzekające nie może ujemnie wpływać na prawa strony, która w ustawowym okresie poddała się badaniu kontrolnemu i w konsekwencji została uznana za spełniającą warunki ustawowe. Wadliwe orzeczenia organów, zmienione dopiero wyrokiem Sądu Rejonowego nie mogą obciążać strony ujemnymi konsekwencjami w postaci pozbawienia jej świadczenia, do którego nabyła uprawnienia już w dacie złożenia pierwszego wniosku, z tej tylko przyczyny, iż po upływie okresu, na który przyznano jej świadczenie nie złożyła asekuracyjnie wniosku o jego kontynuację pomimo niekorzystnego orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Na marginesie zauważyć należy, iż ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wniosku skarżącego o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2005r. jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydaje się wadliwe. Stanowisko organu w tej części winno bowiem, w ocenie Sądu, znaleźć swoje odzwierciedlenie zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. w sentencji decyzji.
Zawarty w skardze wniosek D.K. o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przez Sąd postanowieniem z dnia 21 lipca 2006r.
Wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 ppsa byłoby działaniem na niekorzyść skarżącego, dlatego Sąd nie orzekł o wstrzymniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Problematykę zwrotu kosztów reguluje art. 200 ppsa. Stosownie do tego przepisu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] są niezgodne z prawem skarżącemu D. K. należy się zwrot kosztów postępowania w kwocie 255 zł. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie dla pełnomocnika oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Zgodnie bowiem z art. 205 § 2 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem nie jest należność pieniężna czy decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego 240zł.
Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]nr [...] są niezgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 lit.a ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z póż. zm.), skargę uwzględnił.