II SA/Łd 601/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁodzi2023-10-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształcenieopłata przekształceniowaterminyprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą daty rozpoczęcia naliczania 20-letniej opłaty przekształceniowej, potwierdzając, że powinna być ona liczona od 1 stycznia 2022 r., a nie od 1 stycznia 2019 r.

Sprawa dotyczyła sporu o datę rozpoczęcia naliczania 20-letniej opłaty przekształceniowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżąca domagała się liczenia opłaty od 1 stycznia 2019 r., argumentując błędy organów w prowadzeniu postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu, w przypadku kontynuowania postępowania na podstawie przepisów przejściowych, przekształcenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2022 r., a opłata powinna być liczona od tej daty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w części dotyczącej ustalenia okresu wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej i ustaliła ten okres na 20 lat, licząc od 1 stycznia 2022 r. Skarżąca kwestionowała tę datę, domagając się liczenia okresu od 1 stycznia 2019 r. Argumentowała, że postępowanie w sprawie przekształcenia zostało wszczęte na podstawie ustawy z 2005 r., a brak decyzji do końca 2018 r. oraz brak informacji o przyczynach opóźnień powinien skutkować przekształceniem z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. Sąd oddalił skargę, wyjaśniając, że złożenie przez skarżącą oświadczenia o kontynuowaniu postępowania na podstawie przepisów przejściowych (art. 26 ust. 1 ustawy z 2018 r.) skutkowało tym, że postępowanie nie zakończyło się do 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji. W konsekwencji, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy, przekształcenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2022 r., a opłata powinna być liczona od tej daty. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania pozostają poza zakresem niniejszej sprawy, a błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji organu odwoławczego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata przekształceniowa powinna być liczona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia, który w opisanej sytuacji nastąpił z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022 r.

Uzasadnienie

Złożenie przez użytkownika wieczystego oświadczenia o kontynuowaniu postępowania na podstawie przepisów przejściowych ustawy z 2018 r. skutkuje tym, że przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r., jeśli postępowanie nie zakończyło się decyzją do 31 grudnia 2021 r. Opłata jest liczona od tej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.p.u.w. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Określa, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności. Definiuje grunty zabudowane na cele mieszkaniowe.

u.p.p.u.w. art. 7 § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Określa, że z tytułu przekształcenia nowy właściciel ponosi opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia.

u.p.p.u.w. art. 7 § 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Stanowi, że opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia.

u.p.p.u.w. art. 26 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Reguluje umorzenie postępowań w sprawie przekształcenia wszczętych na podstawie ustawy z 2005 r. i niezakończonych do 31 grudnia 2018 r., jeżeli użytkownik wieczysty nie złoży oświadczenia o kontynuowaniu postępowania na podstawie ustawy z 2018 r.

u.p.p.u.w. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Określa, że jeżeli postępowanie wszczęte na podstawie ustawy z 2005 r. i kontynuowane na podstawie ustawy z 2018 r. nie zakończy się decyzją do 31 grudnia 2021 r., przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r.

Pomocnicze

u.p.p.u.w. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Reguluje sytuację, gdy właściciel nieruchomości nie zgadza się z wysokością i okresem wnoszenia opłaty zawartą w zaświadczeniu i składa wniosek o ustalenie tych kwestii w drodze decyzji.

u.p.p.u.w. art. 8a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Dotyczy zaliczenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wniesionych za lata 2019 i kolejne na poczet opłaty przekształceniowej.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło z dniem 1 stycznia 2022 r. na mocy art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w., ponieważ postępowanie nie zostało zakończone decyzją do 31 grudnia 2021 r., mimo złożenia przez skarżącą oświadczenia o jego kontynuowaniu. Opłata przekształceniowa jest liczona od dnia przekształcenia, czyli od 1 stycznia 2022 r., zgodnie z art. 7 ust. 6 u.p.p.u.w. Błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji organu odwoławczego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinno nastąpić z dniem 1 stycznia 2019 r. z mocy prawa, ponieważ organ nie wydał decyzji w terminie, a skarżąca nie otrzymała informacji o przyczynach braku decyzji. Opłata przekształceniowa powinna być liczona od 1 stycznia 2019 r. Decyzja organu I instancji została wydana bez podania podstawy prawnej, co świadczy o nieuwzględnieniu stanu faktycznego sprawy przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy... Wobec przywołanych powyżej niekwestionowanych okoliczności faktycznych, na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.p.u.w. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nie przekształciło się z mocy prawa w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., lecz postępowanie w przedmiocie przekształcenia było kontynuowane z woli skarżącej... W konsekwencji braku decyzji w powyższym terminie, z mocy art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w. prawo użytkowania wieczystego gruntu uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2022 r. Za pozbawione podstaw prawnych Sąd uznał stanowisko skarżącej, zgodnie z którym jeżeli na dzień 1 stycznia 2019 r. nie istniała przesłanka uniemożliwiająca wydanie decyzji w sprawie przekształcenia to przekształcenie to winno nastąpić z dniem 1 stycznia 2019 r. z mocy samego prawa.

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Mikołajczyk

sędzia

Marcin Olejniczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności art. 26 ust. 1 i 2, dotyczących daty przekształcenia i naliczania opłaty w przypadku kontynuowania postępowania na podstawie przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy z 2018 r. i postępowaniami wszczętymi na podstawie ustawy z 2005 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu właścicieli nieruchomości, jakim jest prawidłowe ustalenie daty rozpoczęcia naliczania opłaty przekształceniowej, co ma bezpośrednie przełożenie na ich sytuację finansową.

Kiedy zaczyna biec 20-letni termin opłaty przekształceniowej? Sąd wyjaśnia kluczowe daty.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 601/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Piotr Mikołajczyk
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1495
art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, 2 i 6, art. 26 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 13 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2023 roku sprawy ze skargi S. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2023 roku nr SKO.4160.12.2023 w przedmiocie potwierdzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na postawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), zwanej k.p.a. i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1495 ze zm.), zwanej u.p.p.u.w, w punkcie 1 uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 13 października 2022 r. nr X/SM/5/2022 w części dotyczącej ustalenia okresu wnoszenia rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w Łodzi przy ul. [...], oznaczonego w rejestrze gruntów jako działki nr: [...] i [...] w obrębie [...], objętego księgą wieczystą nr [...], i w tym zakresie w punkcie 2 ustaliło okres wnoszenia tej opłaty na 20 lat, licząc od dnia przekształcenia, czyli od dnia 1 stycznia 2022 r. oraz w punkcie 3 ww. decyzję organu I instancji zachowało moc w pozostałej części, dotyczącej ustalenia wysokości tej opłaty.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że grunt położony w Łodzi przy ul. [...], oznaczony w rejestrze gruntów jako działki nr: [...] i [...] w obrębie [...], objęty księgą wieczystą nr [...], jest gruntem zabudowanym na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.p.p.u.w. Prawo użytkowania wieczystego tego gruntu – jak wskazało Kolegium - nie przekształciło się jednak z mocy prawa w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., na podstawie art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. Powodem było wszczęcie w stosunku do niego przed tą datą postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1314) oraz złożenie do dnia 31 marca 2019 r. przez użytkownika wieczystego oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie tych unormowań (art. 26 ust. 1 u.p.p.u.w.).
Kolegium zwróciło uwagę, iż wobec faktu, że postępowanie to nie zakończyło się do dnia 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2022 r., zgodnie z zasadami określonymi w u.p.p.u.w., a jego podstawę prawną stanowił art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że mając powyższe na względzie, Prezydent Miasta Łodzi wydał zaświadczenie z dnia 22 sierpnia 2022 r., znak: DM-ZNN-X.6826.1543.2022, w którym potwierdził dokonane przekształcenie, a także poinformował S. w Ł., jako nowego właściciela gruntu, m.in. o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej w wysokości 6873,00 zł, przez okres 20 lat, począwszy od 2022 r. Zaświadczenie to zostało doręczone ww. podmiotowi w dniu 24 sierpnia 2022 r., po czym w dniu 12 września 2022 r., a więc w terminie określonym w art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w., złożył on do Prezydenta Miasta Łodzi wniosek o ustalenie wysokości i okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji.
W odniesieniu do powyższego Kolegium dodało, że w wyniku rozpatrzenia ww. wniosku została wydana decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 13 października 2022 r. nr X/SM/5/2022.
W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że analiza odwołania wykazała, iż kwestią sporną nie jest wysokość opłaty ani długość okresu jej wnoszenia, lecz data początkowa tego okresu. Strona podniosła, że 20-letni okres wnoszenia opłaty powinien być liczony od dnia 1 stycznia 2019 r.
W ocenie Kolegium, powyższe stanowisko nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, a konkretnie stoi w sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem art. 7 ust. 6 w związku z art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w. Pierwszy z tych przepisów stanowi bowiem wprost, że początek biegu okresu wnoszenia opłaty wyznacza dzień przekształcenia (prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe), natomiast drugi wyraźnie określa dzień przekształcenia (1 stycznia 2022 r.) w sytuacji opisanej w jego hipotezie, która to sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
W konsekwencji – zdaniem organu odwoławczego - nie budzi żadnych wątpliwości, że do końca 2021 r., tj. w czasie trwania stosunku prawnego użytkowania wieczystego, S. w Ł. była zobowiązana do uiszczania opłat rocznych z tytułu przysługiwania jej tego prawa, a dopiero od dnia 1 stycznia 2022 r., czyli od daty przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu, powstał obowiązek ponoszenia przez nią, przez okres kolejnych 20 lat, rocznej opłaty przekształceniowej, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.p.u.w.
Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że w sprawie tej nie znajduje zastosowania powołany w odwołaniu art. 8a u.p.p.u.w., gdyż dotyczy on sytuacji, w której przekształcenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2019 r., a przed wydaniem zaświadczenia potwierdzającego to przekształcenie dotychczasowy użytkownik wieczysty wniósł opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego za 2019 r. lub następne lata, pomimo że - wobec przekształcenia tego prawa w prawo własności - była już ona nienależna. Jest to zupełnie inny przypadek niż sytuacja uregulowana w art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w., w której przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r. i dopiero z tą datą wygasa obowiązek ponoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Różnica sprowadzająca się do odmiennej daty przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ma zasadniczy i bezpośredni wpływ na sposób kwalifikowania wpłat dokonanych przez użytkownika wieczystego/właściciela gruntu w poszczególnych okresach.
Kolegium stwierdziło zatem, że z przedstawionej argumentacji wynika, iż stanowisko organu odwoławczego co do kwestii będącej przedmiotem sporu jest w istocie zbieżne z zapatrywaniem organu I instancji, które zostało najpierw wyrażone w zaświadczeniu z dnia 22 sierpnia 2022 r., a później potwierdzone w jego decyzji nr X/SM/5/2022 z dnia 13 października 2022 r. Pomimo to Kolegium uznało za celowe uchylenie tej decyzji w części dotyczącej ustalenia okresu wnoszenia rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowego gruntu i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Jak wskazał organ odwoławczy - wiąże się to wyłącznie z potrzebą uściślenia rozstrzygnięcia przez wskazanie, od jakiej daty należy liczyć 20-letni okres wnoszenia opłaty, jako że decyzja organu I instancji niedostatecznie precyzuje tę kwestię, a jest ona istotnym elementem rozstrzygnięcia odnoszącego się do ustalenia okresu wnoszenia opłaty. W pozostałej części, dotyczącej ustalenia wysokości rocznej opłaty przekształceniowej, decyzja organu I instancji została oparta na danych o wysokości obowiązującej przed dniem 1 stycznia 2022 r. opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, które nie wzbudzają zastrzeżeń organu odwoławczego co do ich wiarygodności, jak też nie są kwestionowane przez stronę. W ocenie zatem Kolegium, w tym zakresie decyzja organu I instancji jest zgodna z art. 7 ust. 2 w związku z art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła S. w Ł., zarzucając:
1. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 26.2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów,
2. pominięcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoim orzeczeniu bardzo istotnej dla niniejszej sprawy okoliczności, a mianowicie, że zaskarżana przez S. decyzja Urzędu Miasta Łodzi o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydana została bez podania podstawy prawnej. W ocenie skarżącej świadczy to, że stan faktyczny sprawy (szczegółowo przedstawiony w odwołaniu do SKO) nie został w ogóle uwzględniony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ferowaniu orzeczenia.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o orzeczenie, że przekształcenie prawa wieczystego w prawo własności nieruchomości przedmiotowej nieruchomości następuje z dniem od 1 stycznia 2019 r., a opłata winna być wnoszona przez okres 20 lat, który jest liczony od dnia 1 stycznia 2019 r. Ponadto strona skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że w dniu 27 grudnia 2013 r. S. wystąpiła z wnioskiem (L.dz. naszego pisma PT/HG/73/4242/2013) o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy ul. [...] w Łodzi, na mocy przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Do końca 2018 roku S. nie otrzymała decyzji o przekształceniu tego prawa. Nie otrzymała również żadnej informacji, że decyzja taka nie może być wydana, co więcej nigdy nie została wskazana podstawa prawna działań (a w zasadzie ich braku) organu zobowiązanego do wydania decyzji.
Jednocześnie strona skarżąca dodała, że powyższe działania (zaniechania) organu zobowiązanego do wydania decyzji w sprawie, były jedyną przyczyną złożenia przez S. w lutym 2019 r. pisma o kontynuowaniu przekształcenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w dniu 27 grudnia 2013 r.
W ocenie strony skarżącej, jeżeli na dzień 1 stycznia 2019 r. istniała przesłanka prawna uniemożliwiająca wydanie decyzji, to prawo użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe winno przekształcić się w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Zdaniem strony skarżącej, w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów nie istnieje norma, zgodnie z którą w przypadku nie wydania decyzji do 31 grudnia 2021 r. opłaty wniesione za lata 2019, 2020, 2021 były zaliczane na poczet opłat z tytułu użytkowania i wieczystego.
W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Pismem z dnia 20 lipca 2023 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1495), dalej jako: u.p.p.u.w.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub budynkami o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych (ust. 2). Z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 1 i 2).
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest początkowa data, od której wnoszona jest opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości. Na podkreślenie zatem zasługuje, że w myśl art. 7 ust. 6 u.p.p.u.w. opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia.
Jak wskazano powyżej dniem przekształcenia w myśl art. 1 ust. 1 ustawy jest co do zasady dzień 1 stycznia 2019 r. Jednakże ustawodawca odmiennie uregulował sytuację użytkowników wieczystych, którzy złożyli wniosek o przekształcenie na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Z mocy art. 26 ust. 1 u.p.p.u.w. postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe wszczęte na podstawie ustawy z roku 2005 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończone decyzją ostateczną do dnia 31 grudnia 2018 r., umarza się, jeżeli użytkownik wieczysty lub współużytkownicy wieczyści, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę, nie złożą do dnia 31 marca 2019 r. oświadczenia o prowadzeniu dalszego postępowania na podstawie ustawy z roku 2005 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zatem złożenie oświadczenia, o którym mowa w przywołanym przepisie skutkuje kontynuowaniem dotychczasowego postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Jeżeli postępowanie to nie zakończy się do dnia 31 grudnia 2021 r. wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przekształcenie następuje z dniem 1 stycznia 2022 r. zgodnie z zasadami określonymi w u.p.p.u.w. W takim przypadku wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu 1 stycznia 2022 r. (ust. 2). Natomiast w przypadku niezłożenia w określonym powyżej terminie oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przekształcenie następuje ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2019 r., zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej ustawie (ust. 3).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że grunt położony w Łodzi przy ul. [...] , oznaczony w rejestrze gruntów jko działki nr: [...] i [...] w obrębie [...] objęty księgą wieczystą nr [...], jest gruntem zabudowanym na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.p.p.u.w., którego użytkownikiem wieczystym była skarżąca. Nie jest kwestionowane również to, że w dniu 27 grudnia 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powyższej nieruchomości oraz, że w dniu 19 lutego złożyła do organu oświadczenie w przedmiocie kontynuowania postępowania w tej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Wobec przywołanych powyżej niekwestionowanych okoliczności faktycznych, na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.p.u.w. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu nie przekształciło się z mocy prawa w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., lecz postępowanie w przedmiocie przekształcenia było kontynuowane z woli skarżącej, która skorzystała z uprawnienia, jakie dawała jej norma zawarta w przywołanym przepisie. Nie jest również kwestionowana okoliczność, że do dnia 31 grudnia 2021 r. nie została wydana decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu w prawo własności nieruchomości. W konsekwencji braku decyzji w powyższym terminie, z mocy art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w. prawo użytkowania wieczystego gruntu uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2022 r.
W niniejszej sprawie oznacza to, że stosownie do art. 7 ust. 6 u.p.p.u.w. opłata z tytułu przekształcenia jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia 1 stycznia 2022 r.
Za pozbawione podstaw prawnych Sąd uznał stanowisko skarżącej, zgodnie z którym jeżeli na dzień 1 stycznia 2019 r. nie istniała przesłanka uniemożliwiająca wydanie decyzji w sprawie przekształcenia to przekształcenie to winno nastąpić z dniem 1 stycznia 2019 r. z mocy samego prawa. Stanowisko to jest sprzeczne z normami zawartymi w przepisie art. 26 ust. 1 oraz art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w., które wprost stanowią, że użytkownik wieczysty, poprzez złożenie w terminie odpowiedniego oświadczenia, może zdecydować o kontynuowaniu wszczętego wcześniej postepowania w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, co wyklucza dokonanie tego przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. Z kolei przepis art. 26 ust. 2 precyzyjnie określa skutki niezakończenia postępowania do dnia 31 grudnia 2021 r oraz datę przekształcenia, które wówczas następuje z mocy prawa. Podnoszone przez skarżącą zarzuty przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z 2005 r. pozostają natomiast poza przedmiotem niniejszego postępowania. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, w przywołanym art. 7 ust. 6 w sposób precyzyjny określa, że dzień przekształcenia stanowi początkową datę, od której wnoszona jest opłata. Strona skarżąca składając oświadczenie z dnia 19 lutego 2019 r. wyraziła wolę kontynuowania wszczętego wcześniej postępowania i tym samym dokonania przekształcenia w terminie wynikającym z ostatecznej decyzji wydanej w tym postępowaniu. Składając takie oświadczenie, wobec treści normy zawartej w art. 26 ust. 2 u.p.p.u.w. skarżąca godziła się, że przekształcenie nastąpić może z dniem 1 stycznia 2022 r., jeżeli wcześniej postępowanie wszczęte w roku 2013 nie zakończy się wydaniem decyzji o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności.
Badając zgłaszany w skardze zarzut niepodania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji Sąd ustalił, że organ odwoławczy nieprawidłowo wskazał jako podstawę materialnoprawną wydanej decyzji wyłącznie art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w. Przepis ten mówi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Stanowi on zatem podstawę podjęcia wskazanych w nim czynności przez stronę, nie zaś przez organ rozstrzygający w sprawie i nie może służyć jako podstawa prawna decyzji organu odwoławczego. Należy jednak zwrócić uwagę, że organ w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco zawarł wyjaśnienie prawidłowo ustalonej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przytoczył zastosowane przepisy. W konsekwencji, w ocenie Sądu, niepowołanie prawidłowej podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Należało także wyjaśnić, że organ prawidłowo ocenił zastosowanie art. 8a u.p.p.u.w. w niniejszej sprawie. Przepis ten stanowi, że jeżeli przed wydaniem przez właściwy organ zaświadczenia dotychczasowy użytkownik wieczysty wniósł opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego za 2019 rok lub następne lata, opłaty te podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet opłaty lub opłaty jednorazowej, o czym właściwy organ zawiadamia dotychczasowego użytkownika wieczystego. W przypadku gdy wniesione opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego przewyższałyby wysokość opłaty lub opłaty jednorazowej, właściwy organ dokonuje, z urzędu, zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 9. Przedmiotem regulacji jest zatem kwestia zaliczenia opłat wniesionych za użytkowanie wieczyste na poczet opłaty przekształceniowej. W przypadku bowiem, gdy doszło do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności – to pierwsze przestaje istnieć, a tym samym przestaje istnieć podstawa do wnoszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Jeżeli jednak przekształcenie nastąpiło (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) z dniem 1 stycznia 2022 r. i od tego dnia należna jest opłata z tego tytułu, wówczas brak podstaw do zaliczania na jej poczet opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2019, 2020 czy 2021. W tych latach istniała bowiem jeszcze podstawa do wnoszenia opłaty za użytkowanie wieczyste.
Powyższe prowadzi do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy lub które dawałoby podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
abo

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI