II SA/Łd 599/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości bez rozliczeń, uznając, że mimo obecności kolektorów, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a roszczenia dotyczące wartości nieruchomości powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Wojewody o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości bez rozliczeń. Skarżący zarzucał pogorszenie stanu nieruchomości z powodu budowy kolektorów oraz brak odszkodowania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości gminie na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że cel wywłaszczenia (budownictwo jednorodzinne) nie został zrealizowany, a roszczenia dotyczące wartości nieruchomości i ewentualnych odszkodowań powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. S. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości położonych w K. na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela. Nieruchomości te zostały wywłaszczone na podstawie ustawy z 1958 r. pod budownictwo jednorodzinne, jednak cel ten nie został zrealizowany. W trakcie postępowania ustalono, że na działkach znajdują się kolektory sanitarne i deszczowe, co skarżący podnosił jako argument za obniżeniem wartości nieruchomości i żądaniem odszkodowania lub zamiany. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje organów obu instancji były zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze związane z obecnością infrastruktury technicznej powinny być dochodzone na drodze cywilnej, a nie w postępowaniu administracyjnym. Sąd powołał się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w tym art. 137 i 139, oraz na orzecznictwo NSA i SN.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje w dniu zwrotu, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze z tytułu pogorszenia stanu lub braku możliwości zagospodarowania powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 139) nakazują zwrot nieruchomości w stanie, w jakim się znajduje, bez możliwości wypłaty odszkodowania lub zamiany w postępowaniu administracyjnym. Kwestie wartości nieruchomości i ewentualnych roszczeń odszkodowawczych należą do drogi cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 139
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
Dz. U. Nr 31, poz. 138 z 1958r. art. 11
Ustawa o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach
u.g.n. art. 140
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 229a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961r. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia (budownictwo jednorodzinne) nie został zrealizowany. Nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim się znajduje. Roszczenia dotyczące wartości nieruchomości i ewentualnych odszkodowań powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość została zwrócona w stanie znacznie pogorszonym z powodu budowy kolektorów, co obniża jej wartość rynkową. Zwrot działek bez rozliczeń jest niesprawiedliwy, gdyż wnioskodawca nie otrzymał odszkodowania ani innej działki o podobnej wartości. Naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) poprzez przekazanie praktycznie bezużytecznych działek.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu nie ma sfery wolnej, w której administracja może działać tak długo, jak długo wyraźny przepis ustawy tej swobody w jakimś przypadku nie ograniczy roszczenia te mogą być dochodzone w drodze cywilnoprawnej
Skład orzekający
Jolanta Rosińska
przewodniczący
Czesława Nowak-Kolczyńska
sędzia
Ewa Cisowska-Sakrajda
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w szczególności w kontekście obecności infrastruktury technicznej oraz możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budownictwo jednorodzinne i późniejszego braku realizacji tego celu, a także obecności infrastruktury technicznej. Orzeczenie podkreśla rozgraniczenie między postępowaniem administracyjnym a cywilnym w kwestiach majątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i wywłaszczeniami, ponieważ precyzuje zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i rozgranicza kompetencje sądów administracyjnych i cywilnych w kwestiach odszkodowawczych.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 599/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Jolanta Rosińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającą o zwrocie bez rozliczeń niezabudowanych nieruchomości położonych w K. przy ul. A. , oznaczonych jako działka nr 565 o pow. 0,0698 ha i działka nr 566 o pow. 0,0691 ha, uregulowanych w KW [...] (działka 565) i KW [...] (działka 566), stanowiących własność gminy Miasto K. na rzecz M. S. w 1/3 cz., Z. Ż. w 1/3 cz. i H. Ż. w 1/3 cz., oraz o wygaśnięciu dzierżawy gruntu o pow. 0,0641 ha stanowiącego część działki 566 w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, chyba że zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] dzierżawa wygaśnie wcześniej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia odwołując się do zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazał, iż przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na mocy decyzji podziałowej Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] nr [...] , wydanej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 z 1958r.). Zauważył, iż nieruchomość objęta podziałem leżała na terenie przewidzianym pod budownictwo domów jednorodzinnych na obszarze miasta K.. Wojewoda [...] wyjaśnił dodatkowo, iż decyzją tą zatwierdzono podział nieruchomości położonej w K. przy ul. A. 67, stanowiącej własność R. S., oznaczonej jako działka nr 110, o obszarze 4689 m2, zgodnie z mapą sporządzoną przez geodetę uprawnionego wpisaną do składnicy materiałów geodezyjnych w dniu [...] za nr [...] . Podał, iż działki budowlane z przeznaczeniem do sprzedaży oznaczone numerami 110/1, 110/2, 110/3, 110/4, 110/5 otrzymała R. S. , natomiast Skarb Państwa otrzymał bez odszkodowania działki budowlane nr 110/6 o po w. 680m2 oraz nr 110/7 o pow. 699m2 (art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach). Wyjaśnił nadto, iż obecnie działce nr 110/6 odpowiada działka nr 566, zaś działce nr 110/7 odpowiada działka nr 565. Zauważył, iż wnioskiem z dnia [...] Z. Ż. i M. S. , zaś wnioskiem z dnia [...] H. Ż. - zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sygn. akt I [...] jako następcy prawni poprzedniego właściciela - R. S., wystąpili o zwrot działek nr 565 i 566. Wyjaśnił nadto, iż z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż po przejęciu nieruchomości przez Skarb Państwa, działka oznaczona nr 110/6 (obecnie nr 566) została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] celem wzniesienia na niej domu jednorodzinnego, prawo to zostało następnie odebrane decyzją Naczelnika Miasta K. z dnia [...] nr [...] , po czym aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] oddano przedmiotową działkę gruntu osobom trzecim, celem wzniesienia na niej domu jednorodzinnego. Korzystając z przysługującego prawa pierwokupu, gmina Miasta K. nabyła prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] Zauważył, iż także działka nr 110/7 (obecnie nr 565) aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich, a następnie z powodu nie wybudowania budynku mieszkalnego decyzją Naczelnika Miasta K. z dnia [...] nr [...] - utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] nr [...] - rozwiązano umowę użytkowania wieczystego. Wojewoda [...] podkreślił także, iż obecnie przedmiotowe działki stanowią własność gminy Miasto K. na mocy decyzji komunalizacyjnych Wojewody [...] nr [...] i nr [...] z dnia [...] , a obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości spoczywa na Skarbie Państwa albo właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości. Odwołując się do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywiódł, iż przepis ten znosi ten obowiązek, lecz tylko w takiej sytuacji, gdy Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego) nie jest już właścicielem nieruchomości lub nią nie włada, gdyż została ona oddana w użytkowanie wieczystej innej osobie (osobie trzeciej), której prawo zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że gmina nie może skutecznie kwestionować roszczenia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powołując się na art. 229 tej ustawy, jeżeli nieruchomość jest własnością gminy i nie jest oddana w użytkowanie wieczyste innej osobie. W ocenie Wojewody [...], okoliczność, że gmina nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości (w czasie gdy nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa), a następnie, w wyniku komunalizacji, stała się właścicielką nieruchomości, nie ma znaczenia prawnego z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak bowiem przyjmuje NSA "z oczywistych względów zatem Skarb Państwa ani gmina nie mieszczą się w pojęciu osoby trzeciej, którym to pojęciem posługuje się omawiany przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami" (uchwała NSA z dnia 25 października 1999r., sygn. OPK 26/99, ONSA 2000/1/11). Z mapy do celów opiniodawczych zaewidencjonowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] za nr [...] , na co zwrócił uwagę Wojewoda [...], wynika nadto, iż przez całą długość działki nr 565 biegnie kolektor kanalizacji sanitarnej o średnicy 800 mm (na jednym odcinku jego średnica wynosi 110 mm), przez działkę nr 566 zaś - kolektor kanalizacji deszczowej o średnicy 1200 mm. Z informacji udzielonych przez A sp. z o.o. w K. i Naczelnika Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta K. wynika, że oba kolektory zostały wybudowane w 1988r., podczas oględzin na gruncie przeprowadzonych dnia [...] i dnia 15 września 2004r. stwierdzono zaś, że w granicy między działkami 565 i 566 usytuowany jest słup doprowadzający zasilanie do przepompowni na kolektorze sanitarnym znajdującym się na działce 565, a kolektor deszczowy biegnący przez działkę 566 w chwili obecnej nie jest wykorzystywany i jego koniec jest zamurowany, natomiast "olbrzymia większość obydwu działek jest pusta". Na działce nr 566 dzierżawca jej części wybudował ogrodzenie z betonowych elementów, a okres dzierżawy obejmował od dnia 01 października 2002r. do dnia 30 września 2005r., co oznacza, iż w czasie prowadzenia postępowania odwoławczego umowa dzierżawy wygasła. Powołując art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wywiódł, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, ponadto, jeżeli w powyższym przypadku cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Wojewoda [...] zauważył, iż na przedmiotowych działkach gruntu oznaczonych numerami 110/6 (obecnie nr 566) i 110/7 (obecnie nr 565) nie wybudowano domów jednorodzinnych, ani też żadnych innych budynków, a zatem — jak uznał organ I instancji - cel wywłaszczenia, tj. budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, nie został zrealizowany. W sprawie nie ma zastosowania również art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wydania decyzji podziałowej (tj. w dniu [...] ), w szczególności zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961r.) organy administracji państwowej mogły za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta - zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach przewody służące m.in. do przesyłania płynów. Pozwolenie takie nie powodowało pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności, chyba że założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń powodowało, że nieruchomość nie nadawałaby się do dalszego racjonalnego jej użytkowania przez właściciela na cele dotychczasowe. Tak więc możliwe było zrealizowanie inwestycji w postaci budowy kolektorów bez pozbawiania prawa własności w drodze wywłaszczenia. Wojewoda [...] zauważył również, iż zgodnie z treścią art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, wypłacone odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. W przedmiotowej sprawie przejęcie na rzecz Skarbu Państwa działek oznaczonych numerami 110/6 i 110/7 (obecnie 566 i 565) nastąpiło bez odszkodowania, a zatem ich zwrot następuje bez rozliczeń. Podał nadto, iż stosownie do treści art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się ona w dniu zwrotu, a za dzień zwrotu nieruchomości, w ocenie Wojewody [...], można uważać zarówno dzień, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości stała się ostateczna (zwrot w sensie prawnym), jak i dzień, w którym nastąpiło przekazanie nieruchomości (zwrot faktyczny). Problem ten ma znaczenie dla ustalenia stanu nieruchomości i w konsekwencji dla rozliczeń, o których mowa w art. 140. Wskazówkę w tej kwestii wydaje się dostarczać zasada wyrażona w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993r. (III ARN 43/93, niepubl.), w którym stwierdza się, że wywłaszczona nieruchomość zwracana jest poprzedniemu właścicielowi w takim stanie, w jakim znajduje się w dacie orzekania o jej zwrocie." (J.Szachułowicz, M.Krassowska, A.Łukaszewska, Gospodarka Nieruchomościami, Komentarz, Warszawa 2003, s 376). W skardze na powyższe rozstrzygnięcie M. S. wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] bądź o uznanie jej za nieważną. Decyzji tej zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez "zwrot nieruchomości w stanie znacznie pogorszonym aniżeli w momencie przejmowania gruntów, gdyż poprzez ulokowanie na działkach kolektorów do przesyłania płynów pozbawione zostały jakiejkolwiek wartości rynkowej, a działki wcześniej zakwalifikowano jako budowlane"; zwrot działek bez jakichkolwiek rozliczeń, podczas gdy obniża ich wartość użytkując je przez wiele lat, a wnioskodawca w zamian nie otrzymał ani gotówki, ani innej działki o podobnej powierzchni i wartości" oraz poprzez naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) poprzez przekazanie wnioskodawcy "praktycznie bezużytecznych działek, z które co najwyżej będzie zmuszony płacić podatek, a których nigdy nie sprzeda, gdyż nie przedstawiają żadnej rynkowej wartości". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 powołanej ustawy, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez M. S. decyzję Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającą o zwrocie bez rozliczeń niezabudowanych nieruchomości położonych w K. przy ul. A., oznaczonych jako działka nr 565 o pow. 0,0698 ha i działka nr 566 o pow. 0,0691 ha, uregulowanych w KW [...] (działka 565) i KW [...] (działka 566), stanowiących własność gminy Miasto K. na rzecz M. S. w 1/3 cz., Z. Ż. w 1/3 cz. i H. Ż. w 1/3 cz., oraz o wygaśnięciu dzierżawy gruntu o pow. 0,0641 ha stanowiącego część działki 566 w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, chyba że zgodnie z postanowieniami umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] dzierżawa wygaśnie wcześniej, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej ugn, i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, iż podnoszona przez M. S. kwestia stanu, w jakim należało zwrócić przedmiotowe nieruchomości została uregulowana w powołanym w skardze przepisie art. 139 ugn. Stosownie do tegoż przepisu "nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu". Zwrot wywłaszczonej nieruchomości następuje zatem, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wraz z ewentualnymi naniesieniami, których dokonano w czasie pomiędzy dniem wywłaszczenia a dniem jej zwrotu. Wskazany przepis, na co wskazuje zawarty w nim zwrot "podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu", nie pozostawia natomiast organowi administracji publicznej żadnej swobody oceny kwestii faktycznego stanu zwracanej nieruchomości czy wyboru rozstrzygnięcia innego niż wskazany w tym przepisie, a tym bardziej nie zezwala, tak jak tego oczekuje skarżący, na wypłatę odszkodowania za "przekazanie wnioskodawcy praktycznie bezużytecznych działek, z które co najwyżej będzie zmuszony płacić podatek, a których nigdy nie sprzeda, gdyż nie przedstawiają żadnej rynkowej wartości" czy "innej działki o podobnej powierzchni i wartości". Argumentację tą wzmacnia także wynikająca z art. 6 k.p.a. zasada praworządności, wedle której organy administracji publicznej orzekają na podstawie i w granicach prawem przyznanych kompetencji, a także przyjmowana w państwie prawnym, a eksponowana w prawie administracyjnym, zasada związania administracji publicznej przepisami prawa. Zasada ta oznacza, iż nie ma sfery wolnej, w której administracja może działać tak długo, jak długo wyraźny przepis ustawy tej swobody w jakimś przypadku nie ograniczy. Doktryna podkreśla, iż organ może działać tylko wówczas, gdy ustawa przyznaje mu kompetencje Por. E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Część ogólna, Toruń 2002, s. 188). To zaś oznacza, iż może podejmować wyłącznie takie rozstrzygnięcia, na jakie zezwala konkretny przepis prawa. Z tych względów, w ocenie Sądu, podnoszona przez skarżącego w odwołaniu i skardze argumentacja dotycząca obniżenia wartości nieruchomości, będąca konsekwencją wybudowania w 1988r. na nieruchomości nr 565 kolektora sanitarnego, zaś na działce nr 566 kolektora deszczowego - obecnie nieczynnego (pismo A Spółki zoo w K. z dnia [...] oraz pismo Urzędu Miasta K. Wydział Inwestycji z dnia [...] ) i zgłaszane żądania wypłaty w trybie postępowania administracyjnego odszkodowania z tego tytułu lub zamiany nieruchomości, mogą być dochodzone w drodze cywilnoprawnej. Dla realizacji tych roszczeń skarżący winien zatem rozważyć możliwość ewentualnego wystąpienia do właścicieli wskazanych urządzeń (gestorów instalacji) ze stosownym żądaniem. W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały także przepisy art. 136 ust. 3 i art. 229 ugn. Stosownie do pierwszego z wymienionych przepisów poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość zaś uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, stosownie do art. 137 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z art. 229 powołanej ustawy roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W świetle powołanych przepisów zwrot spornych nieruchomości, co zresztą nie było sporne w niniejszej sprawie ani w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego ani postępowania sądowoadministracyjnego, był zasadny. Zostały wszak spełnione wszystkie określone we wskazanych przepisach przesłanki. Jak bowiem wynika z załączonych do skargi akt administracyjnych, nieruchomość nr 110 w K. przy ul. A. 67 była własnością R. S. (akt notarialny z dnia [...] Nr Repertorium [...] ), a powstałe na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] , znak [...] w wyniku jej podziału m.in. działki nr 110/6 (obecnie nr 566) i nr 110/7 (obecnie nr 565) z dniem uprawomocnienia się tej decyzji (tj. z dniem 25 czerwca 1970r.) zostały przejęte na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, a celem przejęcia była budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Zauważyć również należy, iż własność tych nieruchomości, co potwierdzają decyzje Wojewody [...] z dnia [...] , znak: [...] oraz znak: znak: [...] , z mocy prawa nabyła nieodpłatnie Gmina Miejska K., a wniosek o zwrot tych nieruchomości złożyły, w ocenie Sądu, osoby uprawnione, tj. spadkobiercy R. S. - poprzedniego właściciela wywłaszczonych nieruchomości, a mianowicie mąż H. Ż. oraz dzieci Z. Ż. i M. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z dnia [...] , sygn. akt I [...] , wnioski z dnia [...] oraz z dnia [...] ). Zdaniem Sądu, także cel wywłaszczenia określony w powołanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] , znak [...] nie został, co potwierdzają chociażby zdjęcia nieruchomości, notatka służbowa z dnia [...] oraz umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] między Gminą Miejską K. i J. C., zrealizowany. Ze wskazanych dokumentów wynika bowiem jednoznacznie, iż nieruchomości położone w K. oznaczone obecnie nr 566 i nr 565 w większej części są "puste", częściowo są wykorzystywane pod uprawy warzywne, a nieruchomość została ogrodzona elementami betonowymi a częściowo siatką, na działkach znajdują się nadto kolektory sanitarny i deszczowy oraz studzienki, a na działce nr 566 pompa i słup doprowadzający do niej zasilanie. Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Stosownie bowiem do tegoż przepisu jedynie w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane. Wniosek o zwrot kosztów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do przepisu art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co oznacza, iż Sąd nie uwzględnił skargi, skarżącemu nie należy się zwrot kosztów postępowania. Mając na uwadze fakt, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...], znak: [...] oraz poprzedzającą ją, decyzja Starosty [...] z dnia [...] nr [...] są zgodne z prawem, skarga na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI