SA/Bd 2497/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-01-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneprzymiot stronyinteres prawnypostępowanie administracyjnenieruchomości sąsiednieuchylenie decyzji

WSA uchylił decyzję SKO odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że właściciele sąsiednich nieruchomości mogą być stroną postępowania.

Skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji liniowej, twierdząc, że narusza ona ich interes prawny poprzez przerwanie urządzeń melioracyjnych i powodowanie podtopień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że właściciele sąsiednich nieruchomości mogą być stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli wykażą, że inwestycja może negatywnie oddziaływać na ich nieruchomość.

Sprawa dotyczyła skargi G. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w B., która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu solanki. SKO uznało, że skarżący, jako właściciele sąsiednich nieruchomości, nie posiadają przymiotu strony, ponieważ nie wykazali swojego interesu prawnego lub obowiązku. Skarżący argumentowali, że inwestycja, usytuowana przy granicy ich działek, powoduje podtopienia ich gruntów rolnych na skutek przerwania urządzeń melioracyjnych, co narusza ich interes prawny. WSA w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem NSA, decyzja o warunkach zabudowy może wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości, a właściciel takiej nieruchomości może być stroną w postępowaniu, jeśli wykaże, że rozstrzygnięcie dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. WSA stwierdził, że SKO nie wyjaśniło przekonująco przesłanek odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony i nie odniosło się do podnoszonej przez nich kwestii negatywnego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości sąsiedniej może być stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli wykaże, że rozstrzygnięcie jej dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, np. poprzez negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na jego nieruchomość.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę NSA VI SA 13/95 oraz przepisy k.c. i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że decyzja o warunkach zabudowy może wpływać na sposób wykonywania własności nieruchomości sąsiednich. Kluczowe jest wykazanie przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, że zamierzona inwestycja może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania, która obejmuje każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy własnej decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Zasada korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności.

u.z.p. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

u.NSA

Ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy dotyczące postępowania przed NSA, które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2003r.

Przepisy wprowadzające art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004r. do rozpoznania przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciele nieruchomości sąsiednich posiadają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli wykażą negatywny wpływ inwestycji na ich nieruchomość. SKO naruszyło przepisy k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy i nieodniesienie się do zarzutów skarżących dotyczących wpływu inwestycji na ich grunty.

Godne uwagi sformułowania

przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny lub obowiązek wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości oddziaływanie będzie wykraczać poza nieruchomość, na której ma powstać obiekt brak wyjaśnienia przekonywująco przesłanek

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

członek

Mirella Łent

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zwłaszcza w kontekście wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, ale zasada dotycząca przymiotu strony pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa właściciela do ochrony swojej nieruchomości przed negatywnymi skutkami inwestycji sąsiednich, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy sąsiad może zablokować Twoją budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy masz prawo głosu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2497/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Malinowska-Wasik
Mirella Łent
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.28, art.157 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących G. i S. P. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
SA/Bd 2497/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu wniosku G. i S. P., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu solanki o długości 700 m w miejscowości D. Rozstrzygnięcie to organ administracji publicznej uzasadnił tym, iż przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie wynika wyłącznie z faktu sąsiedztwa. Zdaniem organu skarżący nie wskazali na istnienie w rozpatrywanej sprawie ich interesu prawnego lub obowiązku, a zatem nie posiadają przymiotu strony.
Pismem z dnia 19 maja 2003 r. G. i S. P. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż jako właściciele nieruchomości sąsiedniej posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż usytuowanie inwestycji przy granicy z ich działkami powoduje podtopienia ich gruntów rolnych na skutek przerwania urządzeń melioracyjnych.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, że podnoszone przez skarżących argumenty mogą implikować odmienną ocenę ich statusu jako strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] G. i S. P. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji organu II instancji, zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa poprzez odmowę przyznania jej przymiotu strony w postępowaniu, błędne orzeczenie braku przymiotu strony bez podania jego podstawy prawnej, pomimo istniejącej w ich działkach o nr [...], [...], [...], przy krawędzi drogi powiatowej, inwestycji liniowej z rur azbestowo-cementowych. Ponadto skarżący zarzucili brak wyjaśnienia merytorycznego przez organ orzekający zarzutu antydatowania decyzji z dnia [...] nr [...], w kontekście pisma z dnia [...] nr [...], które stwierdza, że prace polegające na modernizacji i remoncie nie wymagają ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji oraz wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie fałszowania dokumentów przez Wójta Gminy I.
Pismem z dnia 18 września 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. złożyło odpowiedź na skargę, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji i wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1271 ze zm.), a zgodnie z treścią art. 97 § 1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Pojęcie strony postępowania zdefiniowano w art. 28 kpa, który stanowi, że stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy skarżący jako właściciele działek sąsiadujących z nieruchomościami objętymi decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu są stroną tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95 (ONSA 1995, z. 4, poz. 154) przyjęto, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może wpływać na sposób wykonywania własności sąsiednich nieruchomości, a tym samym właściciel sąsiedniej nieruchomości może być stroną w tym postępowaniu administracyjnym. Konsekwencją powyższego stanowiska jest to, że właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, iż rozstrzygnięcie jej dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej, co skutkuje uznaniem go za stronę postępowania.
Zgodnie z treścią art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określanych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa.
Zasada ta uwzględniana jest także w obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.). Art. 3 pkt 1 powołanego aktu prawnego stanowi bowiem, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Mając na względzie powyższe regulacje prawne należy stwierdzić, że na prawo właściciela nieruchomości sąsiedniej do niezakłóconego korzystania z nieruchomości może mieć bezpośredni wpływ decyzja administracyjna o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotycząca lokalizacji inwestycji, której oddziaływanie będzie wykraczać poza nieruchomość, na której ma powstać obiekt. Właściciel sąsiedniej nieruchomości może wywodzić przymiot strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 k.p.a., poprzez wykazanie w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy, iż zamierzona inwestycja może oddziaływać na sposób korzystania z jego nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono przekonywująco przesłanek, dla których uznano, że skarżący nie są stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu tym stwierdza się, że o przymiocie strony decyduje wykazanie przez zainteresowanych istnienia w tej sprawie interesu prawnego lub obowiązku. Organ nie odniósł się jednak do podnoszonej przez skarżących kwestii, że uciążliwości związane z funkcjonowaniem inwestycji oddziałują niekorzystnie na ich nieruchomość i uniemożliwiają prowadzenie na niej prawidłowej gospodarki zgodnie z przeznaczeniem gruntu. Z powyższego wynika, że jako przepis prawa, który w niniejszej sprawie winien decydować, czy skarżący są stroną postępowania wskazuje się art. 140 kc.
Rzeczą organu było zatem rozważenie, czy projektowana inwestycja może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżących w sposób przez nich wskazany, co jest równoznaczne z naruszeniem ich interesu prawnego. Kwestia ta nie była przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji jak i w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...], co wiąże się z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a w konsekwencji - art. 28 kpa. Brak wyjaśnienia sprawy w omawianym zakresie pozostaje w bezpośrednim związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy i dlatego uchybienie wymienionym przepisom powoduje uchylenie obu decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI