II SA/Łd 597/21

II SA/Łd 597/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
17 ust. 1b i 5, art. 27 ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 291
art. 103 ust. 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 9, art. 79a § 1 zd. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a  i  lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1725
art. 4 ust. 2 i art. 11 pkt. 1
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...]. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję, wydaną przez Prezydenta Miasta Ł. dnia [...] 2021r. nr [...],
Jak wynika z akt sprawy, na skutek wniosku E. W. z 8 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta Ł. dnia [...] 2021r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 111), art. 6. ust. 2a art. 22 ust. 1 pkt.1 i 2 ustawy z dn. 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 300 z późn. zm.), art. 66 ust. 1 pkt 28a, art. 79 ust. 1 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1398); wydał decyzję nr [...], w której orzekł o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad Panią Ł. G. w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu organ, powołując się na przepisy prawa, wskazał jedynie, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] 2020 r. wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności u Ł. G. i w związku z tym w sprawie nie jest spełniona przesłanka art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych a nadto, iż ze względu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. znak: [...] z dnia [...] 2020 r. wnioskodawczyni jest uprawniona do świadczenia przedemerytalnego, co sprawia, że nie jest spełniona w sprawie przesłanka art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tych warunkach organ stwierdził, iż nie można było przyznać wnioskującej świadczenia, o które ubiegała się jako opiekun.
W związku z działaniem E. W. z dnia 28 kwietnia 2021 r. inicjującym postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] 2021r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, podkreślił że w przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest dopuszczalność przyznania świadczenia E. W. w świetle przesłanek wynikających z treści przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 b oraz 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ II instancji, powołując się na przepisy prawa, wskazał, że poza jakimkolwiek sporem pozostaje, iż zgodnie z treścią orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...] 2020 r nr [...] daty powstania niepełnosprawności Ł. G. nie da się ustalić, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 20 maja 2020 r., jednakże mając na względzie powyższe orzecznictwo sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż odmowa przyznania świadczenia z uwagi na niespełnienie warunku wskazanego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych było działaniem nieprawidłowym a niespełnienie tejże przesłanki nie uzasadniało odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jakkolwiek jednocześnie, zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona również przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a. ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż E. W. otrzymuje świadczenie przedemerytalne, przyznane jej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł., którego aktualna wysokość ustalona została w decyzji z dnia [...] 2020 r. nr [...] na kwotę 1.210,99 zł.
W treści swych wywodów, organ II instancji stwierdził nadto, że podziela pogląd, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego z nich. Wybór ten, zdaniem organu odwoławczego, może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Organ dalej wskazywał, że skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem tej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego a zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury - od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur.
Z tych względów, w ocenie organu odwoławczego, niemożliwym było przyznanie wnioskującej świadczenia, chociaż organ ten zarazem pouczył stronę, iż w przypadku zmiany sytuacji życiowej, tj. w szczególności zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, możliwym jest ponowne ubieganie się o przyznanie świadczenia - po spełnieniu przesłanek ustawowych.
Powyższą decyzję zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżąca E. W., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez jego błędną wykładnię dokonaną z naruszeniem art. 32, art. 69, art. 71 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 28 ust: 1 i 2 lit. c Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych oraz przyjęcie, że posiadanie przez skarżącą świadczenia przedemerytalnego pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek wysokości, gdy tymczasem wykładnia funkcjonalna i celowościowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, prowadzi do wniosku, że stosowanie tego przepisu wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego nie w całości, ale jedynie do wysokości tego świadczenia. W tych okolicznościach skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do wydania decyzji zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta w Ł., poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania osobistej opieki nad matką Ł. G..
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ II instancji uznał prawidłowość zaskarżonej decyzji organu I instancji na tej podstawie, że obecnie przysługuje skarżącej prawo do świadczenia przedemerytalnego, a zatem aby mogła otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, powinna najpierw złożyć do ZUS wniosek o zawieszenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W ocenie skarżącej decyzja SKO w Ł. jest jednak nieprawidłowa. Dalej skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowoadministacyjne, podniosła że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury a osobie posiadającej uprawnienie do emerytury należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością tego świadczenia wynikającą z ustawy i pobieranym świadczeniem emerytalnym. Skarżąca za prawidłową uznała więc tezę, że narusza fundamenty aksjologiczne wyrażone w zasadach Konstytucji RP taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości niższej, niż to świadczenie. W tej sytuacji skarżąca wskazała, że jej zdaniem prawidłowo zinterpretowany art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy powinien znaleźć zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawiają ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 ww. ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wniosło o jej oddalenie, podnosząc że brak jest podstaw do równoległego otrzymywania przez osobę sprawującą opiekę nad osobą niepełnosprawną świadczenia przedemerytalnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego a w sprawie niniejszej (jak wynika z zarówno samego wniosku E. W. o przyznanie prawa do świadczeń oraz ze złożonego przez nią odwołania) strona miała świadomość co do możliwości zawieszenia otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego i wyeliminowania w ten sposób negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy - w pismach swych wprost bowiem wskazywała na taką możliwość - tym samym za niecelowe uznano kierowanie do strony odrębnych pouczeń w tym względzie i wstrzymywanie rozpoznania sprawy do czasu zajęcia przez nią stanowiska w powyższym zakresie. W ocenie organu istota problemu jednak sprowadza się do możliwości przyznania tzw. świadczenia wyrównawczego, o które wprost wnioskuje E. W., gdyż jak stwierdza strona - w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie przedemerytalne, powinno jej zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne do wysokości różnicy pomiędzy wysokością świadczenia przez nią otrzymywanego a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się dalej do takiej możliwości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło brak podstaw do przyznania tzw. wyrównania, tj. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywanym przez E. W. świadczeniem przedemerytalnym a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej: "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Następnie stwierdzić przyjdzie, że sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. stwierdził, że zostały one z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co uzasadniało ich usunięcie z obrotu prawnego.
Wobec braku pomiędzy stronami sporu, dotyczącego interpretacji art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2020.111 z dnia 24 stycznia 2020 r., dalej: u.o.ś.r.), należy uznać że materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. u.o.ś.r., art. 4 ust. 2 i art. 11 pkt. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz.U.2020.1725 z dnia 7 października 2020r., dalej: "ustawa przedemerytalna") w zw. z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U.2021.291 z dnia 15 lutego 2021 r., dalej: "ustawa emerytalna").
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 u.o.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m.in., jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego - na tej podstawie organ II instancji oparł w istocie swe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie SK 2/17, przesądził, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne, gdyż prowadzi ono do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym. Uznając, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, u.o.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jako niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa, że koncepcję tę przez analogię należy oczywiście rozszerzyć także na inne wymienione w przepisie art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit a, u.o.ś.r., w tym na omawiane świadczenia przedemerytalne. Trudno bowiem dopatrzyć się różnicy w sytuacji, osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi, posiadającymi ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz osób posiadających ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego. W obu przypadkach mamy do czynienia ze świadczeniem, którego przyznanie warunkuje prawo do świadczeń rodzinnych, podczas gdy niejednokrotnie jest ono niższej wartości niż chociażby sporne świadczenie pielęgnacyjne. Takie rozróżnienie powodowałoby nierówne traktowanie obywateli, tylko z tego powodu, że w tych samych warunkach, jeden z nich posiada w momencie złożenia wniosku ustalone już prawo do świadczeń wykluczających go z pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.o.ś.r.. W systemie świadczeń rodzinnych, jak słusznie zauważył Trybunał w przywołanym wyżej wyroku, brak jest natomiast rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty (czy, tak jak tutaj – świadczenia przedemerytalnego), jak z resztą wywodziła w niniejszej sprawie skarżąca.
Zważając na możliwości jakie daje art. 27 ust. 5 u.o.ś.r. (wprowadzający zasadę wyboru przez osobę uprawnioną wypłaty jednego ze zbiegających się świadczeń), Sąd w niniejszym składzie, podziela w pełni pogląd wyrażony w orzeczniczy, że prawidłowa prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.o.ś.r. powoduje oczywistą konieczność umożliwienia osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.
Na mocy art. 4 ust. 2 ustawy przedemerytalnej, prawo do świadczenia przedemerytalnego ulega zawieszeniu tylko w przypadku nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej albo podjęcia wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej. Z uwagi jednak na art. 11 pkt.1 ustawy przedemerytalnej, który umożliwia odpowiednie stosowanie art. 103 ust. 3 ustawy emerytalnej, prawo do świadczenia przedemerytalnego, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek uprawnionego.
Bliskie poglądom Sądu, w składzie rozpoznającym tę sprawę, jest przekonanie wyrażane już w orzecznictwie, że zawieszenie prawa do emerytury należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie II SA/Ol 833/21 czy wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie II SA/Lu 672/21). Przy czym, Sąd uznaje, iż tą samą zasadę należy odnieść per analogiam do prawa do świadczenia przedemerytalnego, przysługującego w niniejszej sprawie skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, organy, rozpatrując tego typu sprawę, winny, zachowując zasadę sformułowaną przez ustawodawcę w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej: k.p.a.), należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, gdyż ich obowiązkiem jest czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto na gruncie art. 79a § 1 zd. 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Natomiast mocą § 2 tego przepisu, w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, należy podkreślić, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury (renty) i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty organ winien stronę poinformować, co wynika z art. 9 i art. 79a. Taka informacja powinna być udzielona stronie, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury (renty) – tutaj świadczenia przedemerytalnego. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia ww. prawa, możliwe będzie przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie IV SA/Wr 263/21).
Organ II instancji, co prawda podnosił w odpowiedzi na skargę, iż skarżąca wiedziała o tym, że może zawiesić swoje prawo do świadczenia przedemerytalnego, czego wyrazem były jej twierdzenia wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, więc nie widział konieczności informowania ją o tym uprawnieniu, jednak jednocześnie na tej tylko podstawie, odmówił jej prawa do wnioskowanego świadczenia, pouczając ją, o uprawnieniu do zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, dopiero w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
W ocenie Sądu, pouczenie to mogło i powinno zostać zainicjowane przez organy na etapie postępowania wyjaśniającego, skoro uznały one, iż jest to przesłanka będąca przeszkodą w przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego. Przekonanie to jest tym bardziej uzasadnione, że spełnienie warunków ustawowych było całkowicie zależne od działania lub zaniechania skarżącej a nie np. od innych, nieusuwalnych czynników zewnętrznych. Zaniechanie organów (a zwłaszcza organu II instancji, który mógł konwalidować wadliwe rozstrzygnięcie niejako z pomocą skarżącej) spowodowało istotne naruszenie przepisów prawa, które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo tutejszy Sąd podziela przekonanie, wyrażane w orzecznictwie, że należy pamiętać, iż w takiej sytuacji konieczne było by takie synchronizowanie działań organu przyznającego świadczenia rodzinne i organu emerytalno-rentowego, aby nie pozostawić osoby uprawnionej bez niezbędnego jej do życia świadczenia. Należy także przyznać, że wobec tego, osoba występująca z wnioskiem o zawieszenie świadczenia przedemerytalnego winna dysponować graniczącą z pewnością informacją, że dostarczenie stosownego dokumentu dotyczącego zawieszenia świadczenia – tutaj przedemerytalnego, gwarantuje jej pozytywne rozpoznanie sprawy w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2021 r. w sprawie IV SA/Wr 263/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie III SA/Gd 795/21.).
Reasumując Sąd, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że decyzje Prezydenta Miasta Ł. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów procesowych a więc nie zgodnie z regułami procesowymi zdefiniowanymi przez ustawodawcę w przepisach art.9 i 79a k.p.a., w zakresie informowania stron, co niewątpliwie miało wpływ na interpretację zastosowanych w sprawie przepisy prawa materialnego.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu Sądu wiążą w tej sprawie organy administracji. Rozpatrując sprawę ponownie organ winien przede wszystkim udzielić wnioskodawczyni należytych informacji warunkujących jej prawo do świadczenia oraz pouczyć o działaniach jakie winna uczynnić by przesłanki do przyznania tego świadczenia spełnić, jednocześnie działając w ścisłej kooperacji z organami emerytalno – rentowym, by nawet przez krótki okres nie pozostawiać osoby uprawionej bez świadczeń z jakiegokolwiek tytułu.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
P.J.