II SA/Łd 590/23

II SA/Łd 590/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Marcin Olejniczak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 275/24 - Wyrok NSA z 2025-01-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 25 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 roku sprawy ze skargi P.M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 30 marca 2023 roku nr 64/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 marca 2023 r., nr 64/23, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 19 stycznia 2023 r., nr 6/2023, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...], P.M., przy ul. [...] nr 84 w T..
Organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 11 lipca 2008 r. W.M. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z prośbą o podjęcie działań przewidzianych prawem w związku z rozpoczęciem przez Ł.G. na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] nr 84 w T. inwestycji budowlanej w odległości niespełna 1,5 m od granicy z działką sąsiednią (stanowiącą własność Skarżącego). W piśmie zawarty został wniosek o wstrzymanie prac budowlanych.
Organ I instancji przeprowadził 17 września 2008 r. oględziny działki położonej w T. przy ul. [...] nr 84 , podczas których Ł.G. okazał decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z 9 maja 2007 r., nr 58/2007/T, o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z planem zagospodarowania stanowiącym załącznik do ww. decyzji budynek mieszkalny był usytuowany 3,02 m od granicy z działką przy ul. [...] nr 84 , natomiast od granicy z działką przy ul. [...] nr 82 - 3,05 m. Następnie Ł.G. okazał decyzję z 2 czerwca 2008 r., nr 53/2008/T, Starosty Łódzkiego Wschodniego zmieniającą decyzję nr 58/2007/T w zakresie usytuowania budynku. Według planu zagospodarowania stanowiącego załącznik do decyzji nr 53/2008/T budynek mieszkalny usytuowany jest 1,5 m i 1,6 m od granicy z działką przy ul. [...] nr 84 , natomiast od granicy z działką przy ul. [...] nr 82 - 4,5 m.
Dalej ustalono, że w granicy działek ul. [...] nr 86 i ul. [...] nr 86 jest budynek, którego właścicielem jest W.M.. Budynek W.M. znajduje się na całej długości budynku mieszkalnego Państwa G.. W dniu kontroli wykonano pomiary naniesione na szkicu. Pomiary wykonano względem istniejącego ogrodzenia i budynku na działce ul. [...] nr 84 . Na planie sytuacyjnym stanowiącym załącznik do decyzji nr 53/2008/T odległości budynku mieszkalnego od granicy wynoszą 1,5 m i 1,6 m. W dniu kontroli okazano dziennik budowy nr 102/2007, wydany 13 lipca 2007 r. Zgodnie z wpisami na stronie 2 roboty były prowadzone przy budowie budynku gospodarczego, na str. 3 pod datą 23 czerwca 2008 r. geodeta dokonał wpisu o wytyczeniu budynku według decyzji nr 53/2008/T. Dziennik budowy prowadzony prawidłowo. Tablica informacyjna prawidłowa. W przygotowaniu znajduje się wg. oświadczenia Pani G. wniosek do Burmistrza Miasta Tuszyna o wyniesienie granicy pomiędzy działkami przy ul. [...] nr 84 i [...] nr 84 w celu udokumentowania właściwego usytuowania budynku mieszkalnego względem granic.
Pismem z 18 września 2008 r. organ szczebla powiatowego udzielił W.M. odpowiedzi na pismo z 11 lipca 2008 r., stwierdzając jednocześnie, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie realizowanej budowy na działce przy ul. [...] nr 84 .
Rozpatrując wniosek W.M. Starosta Łódzki Wschodni postanowieniem z 4 marca 2009 r., nr 6/2009/T, znak: BGiGN.T-7351/521/08/83/2009, odmówił wstrzymania wykonania decyzji nr 58/2007/T Starosty Łódzkiego Wschodniego z 9 maja 2007 r., zmienionej decyzją nr 53/2008/T z 2 czerwca 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych wod. - kan., elektrycznych, c.o. i rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w T., wydanej dla K.G. i Ł.G..
Następnie decyzją z 26 marca 2009 r., znak: BGiGN.T-7351/521/08/126/2009, Starosta Łódzki Wschodni odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr 58/2007/T Starosty Łódzkiego Wschodniego z 9 maja 2007 r., zmienionej decyzją nr 53/2008/T z 2 czerwca 2008 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych wod. - kan., elektrycznych, c.o. i rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w T., wydanej dla K.G. i Ł.G..
Rozpatrując zażalenie W.M. Wojewoda Łódzki postanowieniem z 17 kwietnia 2009 r., nr 22/2009, znak: IA.11.7111.11.87.1887.769.UDG/09, uchylił ww. postanowienie z 4 marca 2009 r., nr 6/2009/T, znak: BGiGN.T-7351/521/08/83/2009 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z 8 czerwca 2009 r., znak: BGiGN-7351/523/5112/2009, Starosta Łódzki Wschodni wyłączył Ż.M., specjalistę w Wydziale Budownictwa, Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, zatrudnioną w Referacie Budownictwa w Tuszynie, od udziału w postępowaniu w sprawie z wniosku W.M. o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego z częścią usługową i rozbudowy budynku gospodarczego wraz z infrastrukturą towarzyszącą prowadzonej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T. i wyznaczył M.J., inspektora w Wydziale Budownictwa, Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, zatrudnioną w Referacie Budownictwa w T., do prowadzenia postępowania administracyjnego w ww. sprawie.
W związku z wnioskiem J.Ż., działającego w imieniu W.M. Wojewoda Łódzki decyzją z 2 września 2009 r., nr 290/2009, znak: IA.II.7111.1.87.6003.UDG/09, odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z 9 maja 2007 r., nr 58/2007/T, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. i Ł.G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych wod. - kan., elektrycznych, c.o. i rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w T., zmienionej następnie ostateczną decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z 2 czerwca 2008 r., nr 53/2008/T, w taki sposób, iż zatwierdzono nowy projekt architektoniczno- budowlany obiektu w zakresie zmiany usytuowania budynku mieszkalnego z częścią usługową na działce nr [...] .
Następnie Starosta Łódzki Wschodni postanowieniem z 4 listopada 2009 r., nr 17/2009/T, znak: BGiGN.T-7351/521/08/427/2009, po rozpatrzeniu wniosku W.M. odmówił wstrzymania wykonania decyzji nr 58/2007/T Starosty Łódzkiego Wschodniego z 9 maja 2007 r., zmienionej decyzją nr 53/2008/T z 2 czerwca 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych wod. - kan., elektrycznych, c.o. i rozbudowę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w T., wydanej dla K.G. i Ł.G..
Decyzją z 8 lutego 2010 r., znak: DOA/ORZ/711/1595/09/10, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego z 2 września 2009 r., nr 290/2009, znak: IA.II.7111.1.87.6003.UDG/09.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego decyzją z 24 listopada 2011 r., nr 102/2011, znak: PINB-7363/2816-08/T/3972/AL/2011, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części domu położonego w T. przy ul. [...] nr 84 będącego własnością K.G. i Ł.G. z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek wybudowany został zgodnie z udzielonymi decyzjami o pozwoleniu na budowę nr 58/2007/T z 9 maja 2007 r. oraz zmieniającej nr 53/2008/T z 2 czerwca 2008 r.
Rozpatrując odwołanie W.M. organ wojewódzki decyzją z 16 stycznia 2012 r., nr 13/2012, znak: WOP.7721.1695.2011.WA uchylił w całości ww. decyzję z 24 listopada 2011 r., nr 102/2011, znak: PINB-7363/2816-08/T/3972/AL/2011 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, jaka jest faktyczna odległość spornego obiektu budowlanego od budynku stanowiącego własność skarżącej. Nadto, organ stopnia podstawowego winien wziąć pod uwagę fakt podnoszony przez skarżącą, iż w kwestii wytyczenia przebiegu granicy między spornymi budynkami prowadzone jest postępowanie sądowe.
Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ I instancji przeprowadził 27 kwietnia 2012 r. oględziny, podczas których dokonano pomiaru odległości budynku mieszkalnego z częścią usługową, które zostały przedstawione na szkicu.
Następnie decyzją z 14 czerwca 2012 r., nr 48/2012, znak: PINB-7363/2816- 08/T/2161/SM/2012, organ szczebla powiatowego, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części domu położonego w T. przy ul. [...] nr 84 , będącego własnością Państwa K.G. i Ł.G. z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek wybudowany został zgodnie z udzielonymi decyzjami o pozwoleniu na budowę nr 58/2007/T z dnia 9 maja 2007 r. oraz zmieniającej nr 53/2008/T z 2 czerwca 2008 r.
Rozpatrując odwołanie wniesione przez Panią W.M. oraz jej pełnomocnika organ II instancji decyzją z 9 sierpnia 2012 r., nr 324/2012, znak: WOP.7721.1140.2012.WA, uchylił w całości ww. decyzję z 14 czerwca 2012 r., nr 48/2012, znak: PINB-7363/2816-08/T/2161/SM/2012 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jeżeli przebieg granicy między stronami jest sporny, (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), kwestia taka rozstrzygana jest w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miasta) na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.), które może być zakończone ugodą, decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości lub decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu, który rozpatruje sprawy w trybie nieprocesowym. Jest to o tyle istotne, iż w toku niniejszego postępowania strona skarżąca podnosiła, iż w kwestii wytyczenia przebiegu granicy między spornymi budynkami prowadzone jest postępowanie sądowe. Jednak organ I instancji nie wziął powyższej okoliczności pod uwagę. Jedynie pozyskanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego informacji o sposobie zakończenia powyższego postępowania umożliwi jednoznaczne i bezsprzeczne ustalenie przebiegu granic, co w konsekwencji pozwoli na dokonanie oceny zgodności usytuowania przedmiotowego budynku z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Kierownik Referatu Gospodarki Przestrzennej, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Miasta w T. pismem z 28 sierpnia 2012 r. poinformował organ I instancji, iż toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] położoną w obrębie [...], miasta Tuszyn stanowiącą własność Państwa K.G. i Ł.G., a nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], położoną w obrębie [...], miasta Tuszyn będącą własnością Pani W.M., wszczęte postanowieniem Burmistrza Miasta Tuszyn Nr G-7224-3/1/09 z 16 lipca 2009 r. Z uwagi na fakt, iż nie doszło do zawarcia ugody pomiędzy stronami oraz brak było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości postępowanie zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta Tuszyn Nr G.7225-3/1/10 z 12 marca 2010 r. Operat techniczny z przeprowadzonych czynności rozgraniczeniowych wraz z aktami sprawy został przesłany do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu I Wydziałowi Cywilnemu w Piotrkowie Trybunalskim.
Pismem z 12 września 2012 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim I Wydział Cywilny poinformował, iż sprawa z wniosku Ł.G., K.G. z udziałem W.M. o rozgraniczenie jest w toku.
Biorąc powyższe pod uwagę organ szczebla powiatowego postanowieniem z 27 września 2012 r., Nr 62/2012, znak: PINB-7363/2816-08/T/3762/SM/2012, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie budynku mieszkalnego z częścią usługową (gabinet kosmetyczno - fryzjerski) w T. przy ul. [...] nr 84 wszczęte na wniosek W.M. o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę tej części domu, która narusza przepisy i powoduje uszkodzenia budynku mieszkalno-gospodarczego W.M., zlokalizowanego w T. przy ul. [...] nr 84 do czasu ostatecznego zakończenia postępowania przed sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim I Wydział Cywilny w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] nr 84 i 86.
Rozpatrując zażalenie W.M. organ wojewódzki postanowieniem z 24 października 2012 r., Nr 293/2012, znak: WOP.7722.1872.2012.WA, utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji z 27 września 2012 r., Nr 62/2012, znak: PINB-7363/2816-08/T/3762/SM/2012.
Natomiast postanowieniem Nr 584/2012, znak: WOP.7641.1827.2012.WA, WOP.7729.2042.2012.WA tutejszy organ po rozpatrzeniu wniosku W.M. odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego w sprawach dotyczących nieruchomości w T.przy ul. [...] nr 84 oraz [...] nr 84 .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1258/12 oddalił skargę na ww. postanowienie z 5 listopada 2012 r., Nr 584/2012, znak: WOP.7641.1827.2012.WA, WOP.7729.2042.2012.WA.
W związku z wnioskiem P.M. , organ szczebla powiatowego postanowieniem z 16 maja 2019 r., nr 143/2019, znak: PINB.501.1.2008.T.AS, na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., podjął postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], gm. T., przy ul. [...] nr 84 w T..
Pismem z 10 października 2022 r. Starostwo Powiatowe w Łodzi poinformowało, że w zasobach archiwum nie odnaleziono decyzji Nr 58/2007/T z 9 maja 2007 r. wraz z projektem budowlanym.
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego decyzją z 19 stycznia 2023 r., nr 6/2023, znak: PINB.501.1.2008.AS, na podstawie 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...], gmina T., przy ul. [...] nr 84 w T..
W odwołaniu od ww. decyzji P.M. wniósł o jej uchylenie i wydanie nakazu rozbiórki.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, w oparciu o art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) stwierdził, że w niniejszej sprawie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym, a następnie wyjaśnił, że zawarta w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. przesłanka bezprzedmiotowości nie została wprawdzie zdefiniowana przez ustawodawcę, jednakże doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo sądowe są zgodne co do tego, że obejmuje ona te przypadki, w których brak jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego. Do tych elementów zalicza się brak podmiotu lub przedmiotu postępowania, a także zaistnienie innych okoliczności wywołujących podobny skutek, skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty. Ponieważ umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie powinien być interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania winno być traktowane jako środek ostateczny stosowany tylko w sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena przesłanki określonej w art. 105 § 1 k.p.a., wymaga przeprowadzenia dokładnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., prowadzącego do uznania, że istnieją faktyczne bądź prawne przeszkody do podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego.
Organ II instancji stwierdził dalej, że Starosta Łódzki Wschodni decyzją z 9 maja 2007 r., nr 58/2007/T, znak: BGiGN.T.-7351/122/52/2007, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla K.G. oraz Ł.G. budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową (gabinet kosmetyczno - fryzjerski) o projektowanej powierzchni zabudowy 196,34m2, powierzchni użytkowej 268,72m2 (w tym powierzchni usługowej 41,30m2), kubaturze 997,40m3 (kategoria obiektu I), przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych: wod. - kan., elektrycznej, c.o. oraz rozbudowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 69,08m2, powierzchni użytkowej 55,99m2, kubaturze 186,5m3 (kategoria obiektu III) na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T.. W zakresie przyłącza wod. - kan. I elektrycznego inwestycja obejmuje także dz. nr ewid. [...] (pas drogowy). Odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki.
Z kolei decyzją z 2 czerwca 2008 r., Nr 53/2008/T, znak: BGiGN.T.-7351/198/70/2008 Starosta Łódzki Wschodni po rozpatrzeniu wniosku K.G. i Ł.G. zmienił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę Nr 58/2007/T, z 9 maja 2007 r., dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową w sposób następujący:
1. Zatwierdza się nowy projekt architektoniczno - budowlany obiektu w zakresie zmiany usytuowania budynku mieszkalnego z częścią usługową na działce nr ewid. [...] .
2. Pozostałe warunki ww. decyzji bez zmian.
Z opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] w T., stanowiącego załącznik do wniosku o zmianę usytuowania budynku wynika, że pierwotnie budynek zaprojektowano sytuując go centralnie na wąskiej działce (szerokość 16m) ze ścianami bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 3m od granic działki. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę, próbnym wytyczeniu obiektu na działce i wykonanych manewrach komunikacyjnych, Inwestor wniósł o nowe usytuowanie budynku na wąskiej działce z propozycją przejazdu od strony wschodniej. Dogłębna analiza wszystkich istotnych czynników zagospodarowania przedmiotowej działki, w szczególności nieprawidłowo usytuowane elementy ogrodzeń, wymagała podjęcia decyzji przesunięcia projektowanego budynku mieszkalno - usługowego 3m w kierunku południowym i 1,5m w kierunku zachodnim. Dopiero takie usytuowanie obiektu na działce daje możliwość swobodnego przejazdu na drugą część działki do zespołu gospodarczo - garażowego.
Natomiast 11 kwietnia 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek K.G. i Pana Ł.G. o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego z częścią usługową.
W związku z powyższym organ szczebla powiatowego 28 kwietnia 2011 r. przeprowadził kontrolę obowiązkową przedmiotowego budynku stwierdzając, iż został on wykonany zgodnie z projektem zagospodarowania działki oraz z projektem architektoniczno - budowlanym w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych obiektu.
W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego decyzją z 4 maja 2011 r., nr 30/U/2011, znak: PINB- 7353/664/07/1041/1517/AK/2011, udzielił K.G. i Ł.G. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową (gabinet kosmetyczno - fryzjerski) o projektowanej powierzchni zabudowy 196,34m2, powierzchni użytkowej 268,72m2 (w tym powierzchni usługowej 41,30m2), kubaturze 997,40m3 (kategoria obiektu I), przyłącza elektrycznego, wod. - kan., instalacji wewnętrznych: wod. - kan., elektrycznej, c.o. oraz rozbudowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 69,08m2, powierzchni użytkowej 55,99m2, kubaturze 186,5m3 (kategoria obiektu III) na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w T.. W zakresie przyłącza wod. - kan. I elektrycznego inwestycja obejmuje także dz. nr ewid. [...] (pas drogowy). Odprowadzenie wód opadowych na teren własnej działki.
Zatem w obrocie prawnym jest ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 4 maja 2011 r., Nr 30/U/2011, znak: PINB-7353/664/07/1041/1517/AK/2011, którą udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową.
Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że w świetle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Wynika to z faktu, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ administracji ustala m.in., czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W związku z tym dopuszczenie prowadzenia postępowania na podstawie powołanych przepisów, a więc w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, mimo wydania ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, prowadziłoby do podważenia tej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co z kolei naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Prowadzenie postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest w takiej sytuacji dopuszczalne dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
Organ II instancji zwrócił uwagę na treść art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego. Z kolei w myśl ostatnio powołanego przepisu, obowiązkową kontrolę budowy przeprowadza się w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola taka, jak wynika z art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego, obejmuje m.in. sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji, a także w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kątów nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem oraz - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego - w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Ten zakres sprawdzania zgodności budowy z projektem budowlanym obejmuje zagadnienia, które stosownie do art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zostały uznane za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, że może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego.
Odwołując się do orzecznictwa organ II instancji wskazał, że decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego - dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do kwestionowania legalności i prawidłowości decyzji z 19 stycznia 2023r., Nr 6/2023, znak: PINB.501.1.2008.AS, organu stopnia podstawowego. Wobec tego należało zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymać w mocy.
Na ostateczną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P.M..
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Łódź - Wschód celowo prowadzi sprawę od 11 lipca 2008 r., tj. 15 lat i w tak długim okresie czasu Inspektor nie pomierzył odległości pomiędzy budynkiem sąsiada, a jego (która wynosi 89 cm), między okapem skarżącego a okapem sąsiada (która wynosi 24 cm). Powiatowy Inspektor robi wszystko aby sprawa uległa przedawnieniu, raz zawiesił sprawę bo nakazał mu ŁWINB przeprowadzić sprawę o rozgraniczenie między nieruchomościami ( co powinno być zrobione przed wydaniem decyzji na budowę).
Sprawa toczyła się w Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim kilka lat, ponieważ pierwszy biegły sądowy - geodeta wyznaczony przez Sąd miał być niezależny i obiektywny, a okazało się że działał na zlecenie sąsiada skarżącego. Następny geodeta okazał się obiektywny, wyrok Sądu o rozgraniczenie został doręczony do Powiatowego Inspektora w 2018 r. i Pan Inspektor nic nie zrobił w tym czasie.
W 2019 r. pełnomocnik skarżącego napisał pismo do PINB Łódź – Wschód, które zostało bez odpowiedzi. W dniu 15 czerwca 2022 r. skarżący napisał pismo do PINB o przeprowadzenie kontroli na działce jego sąsiada w T. ul. [...] nr 86 bo sąsiad umieścił kolejne drugie okno w kierunku posesji skarżącego. PINB na kontrole przyjechał po 4 miesiącach, a po następnych 4 miesiącach wydał decyzję czyli w 19 stycznia 2023 r.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja organu I instancji stanowi de facto legitymizację bezprawnego posadowienia budynku mieszkalno - usługowego na działce położonej w T. przy ul. [...] nr 84 . Po trwającej 4 lata bezczynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, umarzając niniejsze postępowanie uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i wobec znanych mu z urzędu faktów zaniechał wzruszenia bezprawnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, z której teraz wywodzi niekorzystne dla skarżącego skutki prawne. Od 3 kwietnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego dysponował wiedzą o prawomocnym zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim i miał obiektywną możliwość zweryfikowania, czy posadowiony na działce nr 84 budynek mieszkalno – usługowy znajduje się w dopuszczalnej odległości od granicy nieruchomości, czy też w tym zakresie narusza obowiązujące przepisy, a w konsekwencji czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 4 maja 2011 r. została wydana zgodnie z prawem, czy też powinna zostać wzruszona z urzędu ze względu na błędy proceduralne i materialno-prawne. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalno - usługowego zapadła przedwcześnie, kiedy w okolicznościach toczącego się sporu sądowego o przebieg linii granicznej pomiędzy działkami gruntu o nr 84 i 86. Organ administracji nie miał obiektywnych możliwości oceny, czy posadowiony budynek odpowiada warunkom pozwolenia na budowę i czy jest oddalony od granicy o minimum 1,5 metra. Na co zwrócił uwagę Sąd rejonowy w Piotrkowie trybunalskim VII Wydział Karny sygn. akt VII Kp 59/10 i w uzasadnieniu odniósł się dla czego pp. Golusowie prowadzili budowę, mimo zgłoszonych wątpliwości przez geodetę w trakcie wytyczania terenu budowy oraz dla czego nie zmieniono terenu budowy oraz dla czego nie zmieniono projektu zabudowy, skoro działka jest tak wąska, iż należało zmienić warunki zabudowy. Wydanie w takim stanie faktycznym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, będącej dla skarżącego źródłem szkody, nosi cechy rażącego niedopełnienia obowiązków.
Skarżący podkreślił, że na kluczową rolę postępowania rozgraniczeniowego dla merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy dwukrotnie wskazywał Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wydawanych przez siebie decyzjach kasacyjnych.
Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu skarżonej decyzji próżno jednak szukać konkretnych ustaleń, w jakiej odległości od granicy został w rzeczywistości posadowiony budynek na działce nr 84 i czy pozostaje to w zgodzie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz powszechnie obowiązującymi normami prawa budowlanego. Co prawda w innej decyzji, tj. o nr 5/2023 z 19 stycznia 2023 r. została wskazana powyższa odległość jako wynosząca - 1,20 metra, ale w tej sprawie z niezrozumiałych dla mnie powodów, rażąca samowola budowlana nie miała dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego żadnego znaczenia.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie 25 października 2023 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę wraz z jej zarzutami i wnioskami.
Na pytanie sędziego sprawozdawcy pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że według jej wiedzy ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie spornego budynku nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stała się decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 30 marca
2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z 19 stycznia 2023 r., którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...], obręb [...], P.M., przy ul. [...] nr 84 w T..
Punktem wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi przypomnienie, że Starosta Łódzki Wschodni decyzją z dnia 9 maja 2007 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla K.G. oraz Ł.G. budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową (gabinet kosmetyczno - fryzjerski). Z kolei decyzją z dnia 2 czerwca 2008 r. Starosta Łódzki Wschodni po rozpatrzeniu wniosku K.G. i Ł.G. zmienił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 9 maja 2007 r., dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową w ten sposób, że zatwierdził nowy projekt architektoniczno - budowlany obiektu w zakresie zmiany usytuowania budynku mieszkalnego z częścią usługową na działce nr ewid. [...] .
Natomiast 11 kwietnia 2011 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynął wniosek K.G. i Ł.G. o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego z częścią usługową, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego decyzją z dnia 4 maja 2011 r. udzielił K.G. i Ł.G. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z dnia 4 maja 2011 r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową, która – jak trafnie stwierdził organ odwoławczy - stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki budynku.
Wyjaśnienia bowiem wymaga, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy wybudowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona m.in. w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej i zakończonej prawnie inwestycji - użytkować obiekt. W konsekwencji istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie determinuje postawę organów nadzoru budowlanego w kwestii ewentualnego późniejszego prowadzenia postępowania w przedmiocie legalności obiektu budowlanego. Istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego, którego to pozwolenie dotyczy. Nie można zatem prowadzić postępowania w sprawie nakazu rozbiórki w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny, co jest sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności - art. 6 i art. 7 k.p.a.
Nie uszło uwadze tut. Sądu, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z dnia 4 maja 2011 r. została wydana mimo zgłaszania przez W.M. niemal od początku budowy uwag co do usytuowania budynku względem granicy, a kwestia ta budziła wątpliwości wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego jeszcze po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zastrzeżenie, choćby z uwagi na art. 8 § 1 k.p.a., budzi również fakt, że jeden organ - PINB dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego przez wiele lat formalnie prowadził postępowanie z wniosku o nakazanie rozbiórki budynku (przez długi czas było ono zawieszone do czasu ostatecznego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w T. przy ul. [...] nr 84 i 86), mimo że sam w dniu 4 maja
2011 r. wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
Okoliczności te nie mogą mieć jednak wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, postępowanie z wniosku o nakazanie rozbiórki musiało bowiem podlegać umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., skoro nie można prowadzić postępowania zmierzającego do orzeczenia rozbiórki budynku, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny (w rozpoznawanej sprawie - decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego z dnia 4 maja 2011 r.).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono jak w wyroku.
IB