II SA/Łd 582/25

II SA/Łd 582/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 425
art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1645
art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1448
art. 52, art. 100 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Dz.U. 2023 poz 1935
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2025 r. sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na zarządzenie pokontrolne Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 9 czerwca 2025 r. znak: WI.7023.6.34.2025.AWM w przedmiocie obliczenia wysokości opłaty za marnowanie żywności za 2024 r. 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi na rzecz strony skarżącej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym do tutejszego Sądu zarządzeniem pokontrolnym z dnia 9 czerwca 2025 r. nr WI.7023.6.34.2025.AWM Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 29 kwietnia 2025 r. do 27 maja 2025 r. w J. Sp. z o.o. Hurtownia spożywcza w Ł. przy ul. [...] w Ł., udokumentowanej protokołem kontroli Nr WIOS-LODZ 142/2025, zarządził prawidłowe obliczenie wysokości opłaty za marnowanie żywności za 2024 r. przypadającej na Hurtownię spożywczą J. w Ł. oraz wykazanie jej w korekcie rocznego sprawozdania o marnowanej żywności za 2024 r.
1. Termin realizacji określono jako "niezwłocznie po otrzymaniu pisma", a termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanego w zarządzeniu naruszenia - na dzień 31 sierpnia 2025 r.
2. W uzasadnieniu zarządzenia organ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Łodzi w dniach od 29 kwietnia 2025 r. do 27 maja 2025 r. w J. Sp. z o.o. Hurtownia spożywcza w Ł. przy ul. [...] w Ł., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.
3. W związku z powyższym Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził ich usunięcie.
4. Zgodnie z okazanym w trakcie kontroli sprawozdaniem o marnowanej żywności za 2024 r. całkowita masa marnowanej żywności w Hurtowni spożywczej J. w Ł. wyniosła 0 kg, w związku z tym wysokość opłaty za marnowanie żywności również została wykazana w wysokości 0 zł, koszty poniesione na kampanie edukacyjno-informacyjne wyniosły 0 zł, koszty wykonania umowy - 0 zł, wysokość opłaty wniesionej na rachunek bankowy WFOŚiGW - 0 zł.
5. W tracie kontroli Spółka przedstawiła w dniu 21 maja 2025 r. oświadczenie, w którym przekazała informacje dotyczące masy żywności zwróconej przez Hurtownię w Ł. do dostawców/dystrybutorów ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości (tzn. żywności wycofanej z etapu dystrybucji). Zgodnie z oświadczeniem w 2024 r. zwrócono do dostawców/dystrybutorów - 3 122,279 kg (w tym 613,799 kg i 2 508,48 litrów) a w okresie I-III.2025 r. - 452,66 kg (w tym 283,16 kg i 169,50 litrów). W oświadczeniu Spółka wyjaśniła również, że postanowienia umów z dostawcami nie regulują dalszego postępowania z żywnością o krótkich terminach przydatności do spożycia, którą otrzymują jako zwroty z Hurtowni w Ł. i że Spółka nie posiada informacji czy żywność zwrócona ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub wady wyglądu jest przeznaczana przez dostawców do unieszkodliwiania jako odpady.
6. Na podstawie uzyskanych wyjaśnień ustalono, że żywność zwracana do dostawców/dystrybutorów (żywności wycofana z etapu dystrybucji) nie jest traktowana przez Spółkę J. Sp. z o.o. jako żywność zmarnowana i nie została uwzględniona w sprawozdaniu o marnowanej żywności za 2024 r. i na tej podstawie nie została naliczona opłata za marnowanie żywności, co stanowi naruszenie art. 5 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (Dz. U. z 2020 r. poz. 1645). Organ wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności jako marnowanie żywności rozumie się wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 178/2002", w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady.
7. Mając na uwadze powyższe, masa żywności, która zgodnie z oświadczeniem z dnia 21 maja 2025 r. została w 2024 r. zwrócona do dostawców/dystrybutorów (3 122,279 kg, w tym 613,799 kg i 2 508,48 litrów), zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności powinna być zakwalifikowana jako żywność zmarnowana.
8. Opłatę za zmarnowanie żywności, która powinna być wniesiona na konto bankowe organizacji pozarządowej należy obliczyć jako iloczyn stawki opłaty i 90% masy zmarnowanej żywności (w kg), tj. 90% x 3 122,279 kg x 0,1 zł/kg = 281,00 zł.
9. Zgodnie z uzyskanymi wyjaśnieniami koszty poniesione przez sprzedawcę żywności na kampanię edukacyjno-informacyjną i koszty wykonania umowy w 2024 r. wynosiły 0 zł, a więc wysokość należnej opłaty za żywność zmarnowaną nie będą pomniejszone o te koszty. Ze względu na to, że wysokość naliczonej opłaty dla J. Sp. z o.o. Hurtownia spożywcza w Ł. w 2024 r. nie przekroczyła 300 zł, zgodnie z art. 5 ust. 9 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności opłaty nie wnosi się.
1. Skargę na powyższe zarządzenie wniosła J. Spółka z o.o. z/s we W., zaskarżając je w całości.
1. Skarżąca zarzuciła zarządzeniu pokontrolnemu naruszenie art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (dalej "ustawa"), poprzez błędną wykładnię ustawowej definicji zmarnowanej żywności i bezpodstawne uznanie, że żywność zwrócona do dostawcy/dystrybutora jest żywnością zmarnowaną i na tej podstawie nakazanie dokonania korekty rocznego sprawozdania o marnowanej żywności za 2024 r. podczas, gdy zgodnie z definicją legalną przewidzianą w art. 2 pkt 1 ustawy, aby uznać daną czynność za "marnowanie żywności" konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek tj. żywność w momencie wycofywania z etapu dystrybucji musi spełniać wymogi prawa żywieniowego oraz musi zostać przeznaczona do unieszkodliwiania jako odpady. Dlatego pojęcie marnowania żywności należy rozumieć jako "wycofywanie z etapu dystrybucji żywności (bez względu na przyczyny), która spełnia wymogi prawa żywnościowego i przeznaczanie jej do unieszkodliwiania jako odpady", zaś niesprzedane przez skarżącą towary są przekazywane jako zwrot do danego dostawcy/ dystrybutora zgodnie z intencją i wolą skarżącej nie zostają przeznaczone do unieszkodliwiania jako odpady. Dostawca/dystrybutor może zadecydować o dalszym wykorzystaniu towarów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca niewłaściwie kwalifikuje zwroty do dostawców/dystrybutorów i nakazania skarżącej skorygowania sprawozdania o marnowanej żywności za 2024 r.
2. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że błędnie sporządziła sprawozdanie o marnowanej żywności za rok 2024, podczas gdy sprawozdanie zostało sporządzone w sposób prawidłowy i odzwierciedlający rzeczywisty stan.
3. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w całości.
4. W uzasadnieniu skargi odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 1 ustawy skarżąca powtórzyła, zaprezentowaną wykładnię przepisu art. 2 pkt 1 ustawy i dodatkowo powołując się na legalną definicję odpadu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach stwierdziła, że nie pozbywa się towaru celem utylizacji, a dokonuje zwrotu towaru, za który otrzymuje pełną rekompensatę pieniężną od dostawcy/dystrybutora, który to towar może wykorzystać w dowolny wybrany przez siebie sposób np. oddać za darmo organizacji pozarządowej. Skarżąca podkreśliła, że zwracane towary nie stanowią zatem odpadów do unieszkodliwienia w momencie ich przekazania do dostawcy/dystrybutora i nie towarzyszą zwracanym towarom dokumenty wystawiane zwykle dla odpadów. Wszystkie te okoliczności w opinii skarżącej świadczą o tym, że na żadnym etapie nie dochodzi do marnowania żywności w rozumieniu ustawy. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy skarżąca stwierdziła, że naruszenie tego przepisu jest konsekwencją niewłaściwej wykładni legalnej definicji marnowania żywności z art. 2 pkt 1 ustawy i że, dokonanie korekty sprawozdania o marnowanej żywności za rok 2024 zgodnie z zarządzeniem pokontrolnym doprowadziłoby do sytuacji, iż sprawozdanie zostałoby sporządzone w sposób nieprawidłowy i nieodzwierciedlający rzeczywistego stanu.
2. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym zarządzeniu. Dodatkowo stwierdził, że zarządzeniem pokontrolnym wojewódzki inspektor ochrony środowiska nie nakłada na podmiot żadnych obowiązków z zakresu ochrony środowiska ponad te, które wynikają z obowiązujących podmiot przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zarządzenie pokontrolne stanowi swego rodzaju przypomnienie o zaistniałych (stwierdzonych) naruszeniach i ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
3. Skarga okazała się zasadna.
1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt [...] albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
3. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego zarządzenia stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425), [dalej "u.i.o.ś."] w zw. z przepisami ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1645), [dalej: "u.p.m.ż."]. Ww. zarządzenie zalicza się do aktów, o których mowa w przywołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
4. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 425), [dalej: "u.i.o.ś"], Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (art. 2 ust. 1 pkt 17d u.i.o.ś.). W tym celu - jak stanowi art. 9 ust. 1 u.i.o.ś., Inspekcja prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe, a zgodnie z art. 10 u.i.o.ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej obowiązany jest umożliwić inspektorowi przeprowadzenie kontroli. Z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej (art. 11 ust. 1 u.i.o.ś.). Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi (art. 11 ust. 2 u.i.o.ś.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
5. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne wydawane jest zatem w razie stwierdzenia w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie.
6. Przedmiotem zarządzenia pokontrolnego Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które zostało zaskarżone do tutejszego Sądu jest zarządzenie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za marnowanie żywności za 2024 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca spółka prowadząca hurtownię spożywczą zwracała do dostawców towar (żywność) ze względu na zbliżający się termin przydatności do spożycia lub datę minimalnej trwałości. Organ stanął na stanowisku, że ww. działania skarżącej spółki w 2024 r., spełniają przesłanki "marnowania żywności". Z takim stanowiskiem organu, zdaniem Sądu, nie sposób się zgodzić.
7. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty, osią sporu pozostaje sposób definiowania pojęcia "marnowanie żywności". W art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1645), [dalej: "u.p.m.ż."], prawodawca wskazał, że przez marnowanie żywności należy rozumieć wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.), w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady. Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 4 u.p.m.ż. przez "żywność" należy rozumieć środki spożywcze w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 178/2002 - czyli jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać.
8. Należy zauważyć, że stosownie do przywołanej wyżej definicji marnowania żywności, aby określone działanie zostało potraktowane jako marnowanie żywności, muszą być spełnione następujące przesłanki:
1) wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002, w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań,
2) przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady.
9. W tym miejscu należy również wskazać, że w świetle art. 52 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1448), środki spożywcze oznakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia mogą znajdować się w obrocie do tej daty lub terminu, co a contrario oznacza obowiązek wycofania z obrotu każdego produktu, w przypadku którego termin taki już upłynął. Tylko na marginesie można wskazać, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy, kto używa do produkcji lub wprowadza do obrotu środek spożywczy po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, podlega karze grzywny, a jeżeli sprawca dopuszcza się czynu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w stosunku do środków spożywczych po upływie ich terminu przydatności do spożycia, o znacznej wartości, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (art. 100 ust. 2).
10. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zasadnym wydaje się odniesienie do pojęcia "etap dystrybucji żywności". Otóż, w ocenie Sądu, pojęcie to należy rozumieć zbiorczo, tzn. chodzi o dystrybucję żywności jako pewien ciąg działań, obejmujący szeroko pojmowane dysponowanie, co do zasady zbywanie/nabywanie, czy też przeniesienie posiadania określonego towaru na inny podmiot, począwszy od producenta a na odbiorcy (konsumencie) finalnym kończąc. Co istotne, w okresie ważności terminu przydatności do spożycia i daty minimalnej trwałości, podmioty dokonujące obrotu żywnością, w dyspozycji których znajduje się żywność, co do zasady nie są ograniczone w dysponowaniu nią w dowolny sposób, tak jak ma to miejsce np. w przypadku obrotu produktami leczniczymi stosownie do przepisów szeroko pojmowanego prawa farmaceutycznego.
11. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle obowiązujących przepisów, dopóki żywność spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym w zakresie przydatności do spożycia, może być swobodnie dystrybuowana przez przedsiębiorcę. Natomiast z chwilą, kiedy przestaje ona spełniać te wymogi, musi zostać wycofana z dystrybucji (tak np. wyrok NSA z 3.12.2024 r., III OSK 2364/23; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopóki żywność spełnia wymogi prawa żywnościowego może być przedmiotem obrotu prowadzonego przez przedsiębiorcę. Nie może budzić wątpliwości, że wykładnia definicji legalnej określona w art. 2 pkt 1 u.p.m.ż. powinna być ścisła, bazować na regułach językowych i nie wykraczać poza ramy literalnego brzmienia (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 16.05.2024 r., II SA/Wr 138/24; wyrok WSA w Gliwicach z 19.03.2025 r., II SA/Gl 1395/24; wyrok WSA w Gliwicach z 16.07.2025 r., II SA/Gl 471/25; Wyrok NSA z 4.02.2025 r., III OSK 3103/23).
12. Tym samym w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do czynienia - w tym przypadku skarżącej spółce - zarzutu marnowania żywności z tej to przyczyny, że takiego obrotu dokonywała. Podejmowane przez spółkę działania zmierzające do przekazywania żywności dystrybutorom czy też producentom nie mogą być, zdaniem Sądu, uznane za "wycofywanie z etapu dystrybucji żywności", a tym samym za sprzeczne z prawem, gdyż były to działania podejmowane w okresie, kiedy żywność spełniała wymogi prawa żywnościowego. Działania te należy bowiem uznać za jeden z elementów szeroko pojmowanego etapu dystrybucji żywności. Brak jest podstaw do potraktowania ich jako marnowanie żywności w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.m.ż., co oznacza, że ww. przesłanka pozwalająca uznać ww. działania spółki za marnowanie żywności nie została spełniona.
13. Przy kwalifikowaniu określonych działań przedsiębiorcy jako marnowanie żywności, należy mieć także na uwadze drugą przesłankę wynikającą z powołanego wyżej art. 2 pkt 1 u.p.m.ż., a mianowicie przeznaczenie żywności do unieszkodliwienia jako odpady.
14. Akta niniejszej sprawy w żadnym zakresie nie potwierdzają, że artykuły spożywcze zwracane dostawcom były "przeznaczone do unieszkodliwiania jako odpady". Zgodnie z oświadczeniem Kierownika Hurtowni z dnia 6 maja 2025 r. Hurtownia nie wytwarza i nie przekazuje do utylizacji odpadów o kodzie 160380 – produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia. Ponadto, sam organ przyznał, że zawarta między skarżącą Spółką a [...] Przedsiębiorstwem Oczyszczania A. S.A. z/s we W. dotycząca odbioru odpadów o kodzie 160380 nie dotyczy lokalizacji skarżącej Hurtowni. Natomiast sposób postępowania z żywnością przez podmioty, którym spółka zwróciła tę żywność, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
15. W realiach niniejszej sprawy żywność o krótkim terminie przydatności czy też uszkodzona nie została zakwalifikowana przez spółkę jako odpad oraz poddana jako odpad procesom unieszkodliwienia. Gdyby środki spożywcze zostały wycofane z dystrybucji pomimo wypełniania wymogów prawa żywnościowego, to nawet w takim przypadku nie oznacza to jeszcze, że stają się one żywnością zmarnowaną w rozumieniu u.p.m.ż., bowiem definicja pojęcia "marnowanie żywności" precyzuje, że warunkiem zmarnowania środków spożywczych jest "przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady". To więc, że ustawodawca posłużył się taką, a nie inną definicją marnowania żywności, choć może jego zamiar był inny, nie może obciążać przedsiębiorców, a to ze względu na charakter i funkcje art. 2 pkt 1 u.p.m.ż., który stanowi podstawę nakładania obowiązków i sankcji. Przepis ten nie może być tym samym interpretowany w sposób rozszerzający, odstępujący zupełnie od wyników wykładni językowej (wyrok NSA z 3.12.2024 r., III OSK 2364/23).
16. Wobec wszystkich powyższych okoliczności stwierdzić należy, że organ błędnie uznał, że strona skarżąca zmarnowała żywność, dlatego też skarga okazała się w pełni zasadna. Wskazane przez organ działania spółki nie wypełniały żadnej z ww. przesłanek określonych w art. 2 pkt 1 u.p.m.ż., pozwalających na uznanie ich za marnowanie żywności, co z kolei oznacza, iż nie doszło do naruszenia art. 5 u.p.m.ż., tym samym brak było podstaw do wydania kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego.
17. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za konieczne uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia stosownie do treści art. 146 § 1 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
18. O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składają się: 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - wynagrodzenia reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
ds