II SA/Łd 580/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-04-05
NSAnieruchomościWysokawsa
podział nieruchomościposzerzenie drogidroga gminnagospodarka nieruchomościamiprawo administracyjnepostępowanie administracyjneinteres prawnygranice nieruchomościuzasadnienie decyzjistan faktyczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o podziale nieruchomości pod poszerzenie drogi gminnej z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia interesów właścicieli.

Skarżący zarzucił organom administracji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przy podziale nieruchomości pod poszerzenie ul. A, wskazując na nierówne traktowanie właścicieli po obu stronach drogi i nie uwzględnienie podziałów z lat 80-tych. WSA w Łodzi uchylił decyzje organów I i II instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły charakteru prawnego drogi, nie zbadały prawidłowo oświadczeń właścicieli i nie uzasadniły przesłanek podziału, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonych w Z. wzdłuż ul. A pod poszerzenie drogi gminnej. Skarżący zarzucił, że podział nie uwzględniał wcześniejszych poszerzeń drogi z lat 80-tych i nierówno traktuje właścicieli po wschodniej i zachodniej stronie ulicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały, jaki jest charakter prawny ul. A, co jest kluczowe dla możliwości dokonania podziału z urzędu niezależnie od planu miejscowego. Ponadto, organy nie wyjaśniły wystarczająco przesłanek wyznaczenia granic drogi, nie zbadały prawidłowo oświadczeń właścicieli nieruchomości (w tym kwestii zgody obojga małżonków) i nie uzasadniły, w jaki sposób uwzględniono interesy wszystkich stron. Sąd podkreślił naruszenie zasady prawdy materialnej i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji, które mają obowiązek ustalić charakter prawny drogi, uwzględnić wcześniejsze podziały i równe traktowanie właścicieli, a także wyczerpująco uzasadnić swoje rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, nie wyjaśnił charakteru prawnego drogi, nie zbadał prawidłowo oświadczeń właścicieli i nie uzasadnił przesłanek podziału, naruszając tym zasady postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły charakteru prawnego drogi, nie zbadały oświadczeń właścicieli i nie uzasadniły przesłanek podziału, co narusza zasady postępowania administracyjnego i prowadzi do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.g.n. art. 94 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 95 § 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 7

Ustawa o drogach krajowych art. 2

k.r.o. art. 37 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierówne traktowanie właścicieli po wschodniej i zachodniej stronie ulicy przy poszerzeniu. Nie uwzględnienie podziałów nieruchomości z lat 80-tych przy obecnym poszerzeniu drogi. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji. Brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji organów. Nieprawidłowe odebranie oświadczeń właścicieli nieruchomości. Naruszenie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących zgody małżonków.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o równym traktowaniu interesów właścicieli. Stwierdzenie, że poszerzenie dotyczy drogi gminnej i możliwe jest wszczęcie postępowania z urzędu. Argumenty uczestników postępowania o konieczności poszerzenia drogi i uwzględnieniu istniejącej infrastruktury (gazociąg, linia telefoniczna).

Godne uwagi sformułowania

Sąd obowiązany jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych. Organy administracji winien ustalić przede wszystkim dokładnie i w sposób nie budzący wątpliwości charakter prawny drogi. Przepisy te ustanawiają wyjątek od generalnej zasady dokonywania podziałów nieruchomości w zgodzie z ustaleniami planu miejscowego i jako takie nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Dążąc do zagwarantowania ochrony interesów stron postępowania administracyjnego ustawodawca nałożył na organy administracji określone obowiązki. Realizacja zasady prawdy materialnej winna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej. Najistotniejszy jednak jest charakter prawny drogi , decydować on będzie o możliwości dokonania podziału we wskazanym przez organy trybie. Organy administracji powinny dążyć do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wyjaśnienie, jaki charakter ma poddana poszerzeniu ulica A...

Skład orzekający

Jolanta Rosińska

przewodniczący

Barbara Rymaszewska

sprawozdawca

Arkadiusz Blewązka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, zwłaszcza w kontekście poszerzenia dróg, obowiązków organów administracji w zakresie ustalania stanu faktycznego, uzasadniania decyzji oraz prawidłowego zbierania oświadczeń stron postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości pod drogę gminną i może wymagać uwzględnienia odmiennych przepisów lub okoliczności w innych przypadkach. Nacisk na charakter prawny drogi i decyzję o lokalizacji drogi krajowej może ograniczać zastosowanie w sprawach dotyczących innych kategorii dróg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy dotyczy interesów wielu właścicieli nieruchomości. Pokazuje błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli cel (poszerzenie drogi) jest społecznie uzasadniony.

Błędy proceduralne w podziale nieruchomości pod drogę: WSA uchyla decyzję z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 580/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Barbara Rymaszewska /sprawozdawca/
Jolanta Rosińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1318/07 - Postanowienie NSA z 2009-02-16
I OSK 184/09 - Postanowienie NSA z 2009-11-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz D. K. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z., decyzją z dnia [...] (znak: [...]), na podstawie art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. – Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w Z. wzdłuż ul. A, należących odpowiednio do: P. i D. S., F. i F. M., M. G., K. G. i M. M., B. G., J. i J. O., Gminy Miasto Z., A. O. i M. M., J. O., K. i M. K., D. i J. K., L. i A. Ś., H. S., W. S. i Z. S., J. i B. A., A. A., J. O. i S. O., G. B. i K. P., S. S. i K. G.-S., Z. i J. P., J.P., J. J., W. K. oraz E. K.. Projekt podziału przedmiotowych nieruchomości został przedstawiony na mapie sytuacyjnej do celów prawnych, stanowiącej integralną część decyzji i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu 7 lutego 2006 roku.
Podział nieruchomości zatwierdzono przy spełnieniu następujących uwarunkowań: działka nr 976/6 nie może stanowić odrębnej nieruchomości i jest przeznaczona do przyłączenia do nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr działki 976/8 i zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] – razem będą tworzyć jedną nieruchomość z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej (ul. A), działki o nr 976/5, 976/7, 976/9, 1101/1, 925/2, 1089/1, 1077/1, 1076/1, 1068/1, 1049/1, 1048/1, 1047/1, 1040/1, 1033/1, 1026/1, 1008/1, 1001/1, 994/1, 988/3, 913/2, 914/6, 914/8, 916/2 przeznaczone są pod układ komunikacyjny – poszerzenie ul. A (drogi gminnej), działki nr 1047/2 i 1048/2 będą tworzyć jedną nieruchomość z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej (ul. A), działka nr 914/7 funkcjonuje jako dostęp do drogi publicznej dla działek o nr 914/1, 914/2 i ma stanowić współwłasność nabywców działek nr 914/1 i 914/2 zapisanych w księdze wieczystej KW nr [...] i KW nr [...], działki nr 913/1, 914/5, 916/1, 988/4, 994/2, 1001/2, 1008/2, 1026/2, 1033/2, 1040/2, 1049/2, 1068/2, 1076/2, 1077/2, 1089/2, 1101/2, 976/10, 976/8 łącznie z 976/6 mogą stanowić odrębne nieruchomości posiadające bezpośredni dostęp do drogi publicznej (ul. A) po wykupieniu na rzecz Gminy Miasta Z. działek wydzielonych pod poszerzenie drogi gminnej.
Organ administracji I instancji ustalił, że z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego warunki dokonania podziału nieruchomości ustalone zostały po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnego z ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717). W myśl wspomnianej ustawy oraz na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z przepisami odrębnymi. Postanowieniem Prezydenta Miasta Z. Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] listopada 2005 roku wstępny projekt podziału nieruchomości został zaopiniowany pozytywnie oraz stwierdzono, że jest zgodny z przepisami odrębnymi.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. K. zarzucając, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę poszerzenia drogi o 6 m od osi jezdni po stronie wschodniej, jakie miało miejsce w 1985 roku. W przypadku strony wnoszącej odwołanie do granicy ustalonej w 1985 roku dodano około 1,7 m i od tego miejsca odmierzono się 12 m, wytyczając w ten sposób granicę po zachodniej stronie ulicy. Nadto w toku postępowania strony utwierdzane były w przekonaniu, że ulica zostanie poszerzona od osi drogi po 6 m w obie strony, a tymczasem nie wszystkie działki zostały wzięte pod uwagę przy poszerzeniu ul. A.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. i art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ administracji II instancji stwierdził, że poszerzenie dotyczy drogi gminnej, wobec czego możliwe było wszczęcie postępowania o podział z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 roku Nr [...] (znak: [...]) Prezydent Miasta Z. zaopiniował proponowany podział nieruchomości położonych wzdłuż ul. A jako zgodny z przepisami odrębnymi. Postanowienie to stało się ostateczne i stanowiło podstawę do sporządzenia mapy z projektem. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zaś zgodne z powołanym wyżej postanowieniem.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podkreślono, iż docelowa szerokość ul. A, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), nie powinna być mniejsza niż 12 m. Z załączonej do akt sprawy mapy wynika, że odległość od osi jezdni do projektowanej granicy podziału nieruchomości Państwa K. wynosi 6 m, czyli połowę całej szerokości drogi. Okoliczność ta, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, prowadzi do wniosku, że projekt podziału został sporządzony w sposób uwzględniający w równym stopniu interesy właścicieli nieruchomości położonych po obu stronach ul. A.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. K. zarzucił organom administracji nie uwzględnienie całości materiału dowodowego oraz naruszenie interesu strony. W ocenie skarżącego powyższe zarzuty uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaprzeczył, aby to on podpisywał listę załączoną do mapy zawierającej projekt podziału nieruchomości. Listę tę podpisywała bowiem jego żona. Pracownik Urzędu Miasta Z. zgodziła się z tym stanowiskiem i objęła nazwisko jego i jego żony nawiasem, co miało oznaczać, że podpis dotyczy zgody obojga małżonków K.
Skarżący zaznaczył, że ul. A po stronie wschodniej została poszerzona o 6 m od osi drogi w 1985 roku. W czynnościach tych brała udział jego działka o nr ewid. 994 o powierzchni 739 m2, z czego na poszerzenie drogi zostało przeznaczone 36 m2. Przy obecnym poszerzeniu pod drogę zostało przeznaczone dalsze 30 m2. Tymczasem działka 914/3 także została podzielona pod koniec lat osiemdziesiątych. Ustalona wtedy granica drogi znajduje się 6 m od osi jezdni, zaś szerokość drogi pomiędzy działkami 914/3 i 1001 oraz 994 wynosi 12 m. Zdaniem strony wnoszącej skargę obecne poszerzenie nie uwzględnia podziałów z lat osiemdziesiątych, jedynie do granicy działki o nr 994 wyznaczonej w 1985 roku dodano 1,75 m i od tego miejsca odmierzono 12 m, wytyczając w ten sposób zachodnią granicę ul. A i działki 914/3. W rezultacie z działki 914/3 pod drogę przeznaczono 63 m2, gdy z dwukrotnie węższej działki o nr 994 przeznaczono 66 m2.
D. K. zastrzegł, że opowiada się za poszerzeniem przedmiotowej drogi i zgodzi się na przesunięcie granicy, jednakże domaga się równego potraktowania działek 914/3 i 994.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu administracji kwestia stanu prawnego gruntów składających się na obecną ul. A nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nie znaleziono także potwierdzenia dla twierdzeń skarżącego dotyczących działania w celu ominięcia działek nie branych pod uwagę przy poszerzeniu przedmiotowej drogi.
W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2007 roku uczestnicy postępowania W. S., Z. S. i H. S. poparli skargę D. K.. Zwrócili jednocześnie uwagę, że strona wschodnia ul. A została poszerzona wraz z podziałem działek w 1985 roku. Strona zachodnia nie została poszerzona ze względu na brak zgody właścicieli działek. Zdaniem uczestników dla poszerzenia ulicy wystarczający jest podział działek po stronie zachodniej.
K. P. i G. B. w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2007 roku poparli skargę D. K.. Zdaniem uczestników poszerzenie drogi jest niesprawiedliwe i odbywa się wyłącznie kosztem mieszkańców wschodniej strony ul. A. Wschodnia strona ulicy byłaby przesuwana po raz trzeci, gdy strona zachodnia ani razu.
W piśmie procesowym nadanym w dniu 10 stycznia 2007 roku skargę poparła również J. J. (dawniej P.), zdaniem której ul. A winna być poszerzona i przebudowana, jednakże wszyscy mieszkańcy powinni w równym stopniu partycypować w jej przebudowie, oddając swój grunt i ponosząc koszty przeniesienia, bądź budowy nowego ogrodzenia. Do skargi przyłączyli się także L. i A. Ś. oraz S. i J. O., którzy potwierdzili nieprawidłowości w sprawie zbierania podpisów pod mapą dla celów prawnych.
Uczestnicy postępowania B. G., K. i S. S., J. J., A. i P. A., M. M., A. O., M. i K. K., J. O., J. O., Z. i J. S. oraz F. i F. M. wnieśli o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu, iż poszerzenie drogi winno odbywać się kosztem nieruchomości położonych po jej obu stronach, zauważyli, że w dniu 18 listopada 2004 roku odbyło się zebranie, na którym Naczelnicy i Inspektorzy Wydziału Infrastruktury Miejskiej ustalili, że droga musi mieć minimum 12 m szerokości, a projektowaną ulicę wyrysowano tak, by zachować istniejący gazociąg i linię telefoniczną.
W aktach sprawy znajdują się ponadto pisma osób zamieszkałych po zachodniej stronie ul. A, nie będących uczestnikami postępowania, w których wnoszą oni o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 26 marca 2007 roku K. P., G. B., J. J., D. K., H. S., J. K., W. S., A. Ś., L. Ś., K. K., M. K., J. O., S. O., niebędący uczestnikiem postępowania E. P. oraz osoba podpisana podpisem nieczytelnym podnoszą, że brali udział w zebraniach dotyczących poszerzenia drogi i wyrazili zgodę na podział należących do nich nieruchomości. Zaznaczają jednakże, że z ich punktu widzenia szczególnie istotną sprawą jest kwestia odszkodowań za przejęte grunty, gdy w tym zakresie pracownicy organów administracji nie udzielają im jasnych wyjaśnień. Otrzymali także informację, że odszkodowania za ogrodzenia zostaną wypłacone jedynie osobom dysponującym pozwoleniami na budowę lub zgłoszeniami budowy ogrodzeń. W tej sytuacji wielu właścicieli nieruchomości, wyrażając zgodę na podział nieruchomości, działało w błędzie, co do możliwości otrzymania odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego są decyzje organów administracji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonych w Z. przy ul. A, polegającego na wydzieleniu działek pod poszerzenie drogi gminnej. Z tych względów rozpoznaniu przez Sąd nie podlegała kwestia odszkodowań za przejęte pod drogę nieruchomości, która będzie przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych.
Instytucja podziału nieruchomości została uregulowana przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. – Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl art. 93 ust. 1 wskazanej ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celach enumeratywnie wymienionych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Podziału dokonuje się na wniosek albo z urzędu (art.97 ustawy). Z urzędu można dokonać podziału nieruchomości stanowiącej własność gminy i nieoddanej w użytkowanie wieczyste, jeżeli podział ten jest niezbędny do celów publicznych (art.97 ust.3 ustawy). Przepis art. 97 cytowanej ustawy przewiduje również podział z urzędu niezależnie od planu miejscowego ... w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej (art. 97 ust.4) .
W tym miejscu należy zauważyć, iż przepisy te ustanawiają wyjątek od generalnej zasady dokonywania podziałów nieruchomości w zgodzie z ustaleniami planu miejscowego i jako takie nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Ustawodawca, umożliwiając podział nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości uzależnił podział od wydzielenia tej części nieruchomości decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. "Droga krajowa" jest pojęciem ustawowym, uregulowanym w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach krajowych (t.j. - Dz.U. z 2004 roku, Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Przedmiotowa ustawa w art. 2 w sposób wyraźny rozróżnia kategorie dróg, w tym odróżnia drogę krajową od drogi gminnej. Ulice leżące w ciągu drogi określonej kategorii należą do tej samej kategorii (art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Oznacza to, iż organ administracji winien ustalić przede wszystkim dokładnie i w sposób nie budzący wątpliwości charakter prawny drogi (ul. A) oraz czy leży ona w ciągu drogi krajowej.
Organy administracji ul. A zaliczają do dróg gminnych. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest chociażby wzmianki o istnieniu decyzji o lokalizacji drogi krajowej, w której rozstrzygnięto by o wydzieleniu części nieruchomości wzdłuż ul. A. Bez tych ustaleń twierdzenie, że podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego jest przedwczesne, bowiem nie ustalono przesłanek z art., 97 ust.4 w zw. z art. 95 pkt 6 ustawy
W rozpoznawanej sprawie strony postępowania nie kwestionują konieczności poszerzenia ul. A. Przedmiotem sporu jest natomiast sposób wytyczenia drogi, zgodnie z którym podziałowi podlegają wyłącznie nieruchomości położone po wschodniej stronie drogi.
Dążąc do zagwarantowania ochrony interesów stron postępowania administracyjnego ustawodawca nałożył na organy administracji określone obowiązki. Do najdonioślejszych pośród nich należy obowiązek podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.). W tym celu organ administracji obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Realizacja zasady prawdy materialnej winna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji jest jej obligatoryjnym elementem i powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przyjąć zatem należy, iż okoliczności nieuwzględnione w uzasadnieniu faktycznym decyzji nie stanowiły przedmiotu ustaleń organu administracji. Natomiast nieustalenie okoliczności stanowiącej niezbędny element stanu faktycznego, podlegającego subsumcji do dyspozycji normy prawnej, mającej zastosowanie w sprawie, prowadzi do konstatacji, iż podstawą subsumcji był nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, a zastosowanie przepisów prawa materialnego było przedwczesne.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd obowiązany był stwierdzić, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu administracji I instancji brak jest jakichkolwiek rozważań dotyczących zasadniczej kwestii charakteru prawnego drogi przesłanek wyznaczenia granic drogi, podziałów nieruchomości mających miejsce w latach osiemdziesiątych oraz prawidłowości odbioru oświadczeń stron postępowania w przedmiocie zgody na zaproponowany przez organy administracji projekt podziału nieruchomości. Najistotniejszy jednak jest charakter prawny drogi , decydować on będzie o możliwości dokonania podziału we wskazanym przez organy trybie.
Dokonując podziału nieruchomości w celu poszerzenia drogi organ administracji powinien dążyć do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Wobec tego ustalenie przebiegu drogi musi opierać się na racjonalnych przesłankach, wśród których można wskazać: ukształtowanie terenu, dotychczasowy przebieg drogi, koszty urządzenia drogi, przebieg linii wysokiego napięcia, kanalizacji, wodociągów itp. Przesłanki, jakimi kierował się organ projektując podział nieruchomości muszą być następnie wskazane w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie podstawy prawnej, na jakiej decyzja została podjęta, umożliwienie kontroli instancyjnej decyzji, przekonanie adresatów decyzji, co do słuszności zawartego w niej rozstrzygnięcia oraz przedstawienie procesu prowadzącego do podjęcia decyzji. Oznacza to, że organ administracji powinien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
W rozpoznawanej sprawie powyższe dyrektywy nie zostały wykonane. Organy administracji I i II instancji zatwierdziły podział nieruchomości nie tłumacząc stronom przesłanek, którymi się kierowały wyznaczając taki a nie innym przebieg drogi. Co więcej, mimo wyraźnych zastrzeżeń wysnuwanych przez skarżącego w tym zakresie nie wyjaśniły, w jaki sposób zagwarantowały poszanowanie praw właścicieli nieruchomości leżących po obu stronach drogi. Jednozdaniowe stwierdzenie, że interesy te zostały poszanowane w równym stopniu jest bowiem, w ocenie Sądu, co najmniej niewystarczające. Z załączonej do akt sprawy mapy podziału wynika, że w przeważającej części zostanie naruszone prawo własności właścicieli działek leżących po wschodniej stronie ul. A. Bez wyczerpującego uzasadnienia w tym zakresie nie można zatem twierdzić, iż interesy właścicieli zostały uwzględnione w równym stopniu.
Skarżący trafnie podnosi zarzut nieprawidłowego odebrania oświadczeń właścicieli nieruchomości pod mapą zawierającą projekt podziału nieruchomości przez pracownika organu administracji I instancji. Kwestia ta nie została rozważona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., mimo że uchybienie to dostrzegalne jest już przy pobieżnej lekturze akt administracyjnych. W aktach, za mapą przedstawiającą wstępny projekt podziału nieruchomości, znajduje się lista obejmująca 34 pozycje, pod którymi zamieszczono nazwiska właścicieli nieruchomości podlegających podziałowi (k. 10-11 akt administracyjnych). Obok nazwisk znajdują się podpisy oraz, jak należy się domyślać, daty złożenia podpisów. Właściciele nieruchomości, będący małżonkami raz wskazywani są w osobnych pozycjach, by innym razem zostać umieszczonymi pod jedna pozycją.
Rzeczą charakterystyczną jest także brak jakiegokolwiek opisu pozwalającego stwierdzić, czego dotyczy ta lista, a w szczególności brak jest treści oświadczeń woli osób składających podpis na liście. Dodać należy, iż niedopuszczalne jest uznanie za wyrażenie zgody na projektowany podział nieruchomości złożenie pod projektem podpisu tylko przez jednego z małżonków - współwłaściciela nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. W myśl art. 37 § 1 pkt Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czynność prawna prowadząca do zbycia nieruchomości wymaga zgody obojga małżonków. W tej sytuacji nie można twierdzić, że strony postępowania wyraziły zgodę na proponowany podział nieruchomości, a zatem nie został w pełni ustalony stan faktyczny sprawy, przez co naruszono postanowienia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Za nieprawidłowe należy również uznać wspólne doręczanie jednej decyzji rożnym adresatom zamieszkującym pod tym samym adresem (art. 40 k.p.a.).
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny dążyć do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wyjaśnienie, jaki charakter ma poddana poszerzeniu ulica A, czy zatem możliwe jest dokonanie podziału nieruchomości, czy i w jakim zakresie na przebieg ul. A wpłynął podział nieruchomości w 1985 roku. Organy administracji obowiązane są również odnieść się do zarzutów podnoszonych przez strony postępowania, w tym wyczerpująco wyjaśnić przesłanki ustalenia przebiegu przedmiotowej drogi oraz wskazać prawidłowo podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI