II SA/Łd 578/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-03-05
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanywarunki zabudowyprawo budowlanepostępowanie administracyjnezagospodarowanie terenugeotechnikawody gruntowezagrożenie powodziowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, uznając zgodność inwestycji z prawem po prawomocnym rozstrzygnięciu NSA w sprawie warunków zabudowy.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. niezgodności projektu z warunkami zabudowy, błędów w dokumentacji geotechnicznej oraz naruszeń proceduralnych. Sąd, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku NSA w sprawie warunków zabudowy, uznał decyzję Wojewody za zgodną z prawem, oddalając skargę. Podkreślono, że kwestie merytorycznej zawartości projektu budowlanego leżą w gestii projektanta, a organ administracji sprawdza zgodność formalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D.W. i I.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 31 maja 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2021 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem podziemnym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym kwestionowali zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy, podnosili zastrzeżenia do dokumentacji geotechnicznej, w tym przyjętej II kategorii geotechnicznej zamiast III, oraz wskazywali na naruszenia proceduralne organu I instancji. Sąd, odwołując się do prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2024 r. (sygn. akt II OSK 2864/21), który uchylił wcześniejszy wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy, stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy jest ostateczna i prawomocna, a kwestia jej prawidłowości nie podlega ponownej ocenie. Sąd podkreślił, że organ administracji nie jest uprawniony do merytorycznego badania projektu budowlanego, a jedynie do sprawdzenia jego zgodności formalnej z przepisami i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu, organ odwoławczy skutecznie konwalidował uchybienia proceduralne organu I instancji. Zarzuty dotyczące dokumentacji geotechnicznej i rozwiązań projektowych uznano za bezzasadne, wskazując, że odpowiedzialność za ich merytoryczną poprawność ponosi projektant. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest uprawniony do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu ponoszą projektant i osoba sprawdzająca.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym organ sprawdza jedynie zgodność projektu z przepisami i ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a nie jego merytoryczną poprawność techniczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

p.b. art. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 32 § 4

Prawo budowlane

p.b. art. 33 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 34 § 1

Prawo budowlane

p.b. art. 34 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 34 § 3

Prawo budowlane

p.b. art. 35 § 1

Prawo budowlane

p.b. art. 35 § 4

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 12 § 7

Prawo budowlane

p.b. art. 20 § 1

Prawo budowlane

p.b. art. 20 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 20 § 4

Prawo budowlane

p.b. art. 25

Prawo budowlane

p.b. art. 27

Prawo budowlane

p.b. art. 35 § 3

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. M.T.B.i G.M. art. 4 § 4

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych

rozp. M.I. art. 3 § 22

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. M.S. art. 250 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

rozp. M.S. art. 23 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

rozp. M.S. art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocność decyzji o warunkach zabudowy przesądzona wyrokiem NSA. Organ administracji nie jest uprawniony do merytorycznego badania projektu budowlanego. Uchybienia proceduralne organu I instancji zostały skonsolidowane w postępowaniu odwoławczym. Projekt budowlany spełnia wymogi formalne. Decyzja o warunkach zabudowy została przeniesiona na rzecz inwestora.

Odrzucone argumenty

Niezgodność projektu z warunkami zabudowy (w zakresie powierzchni zabudowy). Błędy w dokumentacji geotechnicznej i przyjęcie niewłaściwej kategorii geotechnicznej. Naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, art. 64 § 2 k.p.a.). Brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz obecnego inwestora. Brak oświadczenia o kompleksowości dokumentacji projektowej. Niewłaściwe wyliczenie powierzchni aktywnej biologicznie. Zagrożenie powodziowe i nieprawidłowe uwzględnienie analiz urbanistycznych. Naruszenie zasad udziału stron w postępowaniu przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu

Skład orzekający

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

przewodniczący sprawozdawca

Agata Sobieszek-Krzywicka

sędzia

Beata Czyżewska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie granic kontroli sądu administracyjnego nad decyzjami administracyjnymi w sprawach budowlanych, znaczenie prawomocnych orzeczeń NSA, zasady odpowiedzialności projektanta i organu w procesie budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w przedmiocie pozwolenia na budowę i kontroli sądowej nad nimi, z uwzględnieniem specyfiki orzecznictwa NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i merytorycznych w procesie budowlanym, w tym granic kontroli sądowej i odpowiedzialności projektanta. Prawomocne rozstrzygnięcie NSA w sprawie warunków zabudowy ma istotne znaczenie dla oceny sprawy.

Sąd administracyjny rozstrzyga spór o pozwolenie na budowę: czy projektant ponosi pełną odpowiedzialność za błędy?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 578/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 47/22 - Postanowienie NSA z 2022-02-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25 i art. 27
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 4, art. 12 ust. 7, art. 20 ust. 1 pkt 1b i ust. 2 i  ust. 4, art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 pkt 1-3, art. 34 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 35 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2012 poz 463
§ 4 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych  warunków posadowienia obiektów budowlanych
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 3 pkt 22
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 170, art. 250 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 764
§ 4 ust. 3, § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu
Sentencja
Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 roku sprawy ze skargi D. W. i I. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 31 maja 2021 roku nr 161/2021 znak: GPB-III.7721.103.2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M.K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ulicy [...], kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. dc
Uzasadnienie
Decyzją z 31 maja 2021 r., nr 161/2021, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 735) – w skrócie: "k.p.a" – oraz art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania I.W. i D.W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 17 lutego 2021 r., nr DPRG-UA-XTV.394.2021, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej C. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, urządzeniami budowlanymi, układem komunikacji wewnętrznej z miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, na nieruchomości położonej przy ul. [...] w Ł. (działka nr ewid. [...] w obrębie [...]).
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku ze złożeniem wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę 1 września 2020 r., w świetle art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy dotychczasowej, tj. ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) – dalej: "Prawo budowlane" – oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) oraz art. 35 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlane i wyjaśnił, że 26 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta Łodzi wydał decyzję nr DAR-UA-VII. 1453.2019, którą ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, urządzeń budowlanych, nowego zjazdu oraz przebudowę istniejącego zjazdu z ul. [...] na działkę nr [...] przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na terenie obejmującym: działkę o nr ewid. [...], działkę drogową nr ewid. [...] oraz fragmenty działek drogowych nr [...],[...],[...] w obrębie [...]. Po złożeniu przez I. W. oraz D. W. odwołania od powyższej decyzji, 29 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wydało decyzję, znak: SKO.4150.14-15.2020, którą utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Łodzi. We wspomnianej decyzji o warunkach zabudowy określono następujące warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego:
- wskaźnik wielkości powierzchni istniejącej i nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki o nr ewid. [...] - od 0,27 do 0,46;
- szerokość elewacji frontowej - zgodnie z wnioskiem od 44 do 55 m;
- wysokość krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki - od 18 do 20,6 m.
Z projektu budowlanego wynika, że powierzchnia zabudowy będzie wynosiła 1830,03 m2, natomiast powierzchnia terenu inwestycji (działka nr ewid. [...]) - 3927 m2. Iloraz ww. wartości daje wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy przekraczający 0,46 (tj. ok. 0,466).
Wobec powyższego 22 kwietnia 2021 r. Wojewoda Łódzki wezwał pełnomocnika inwestora do wyjaśnienia powyższej kwestii oraz do ewentualnego doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności, w powyższym zakresie, z ww. decyzją o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, 4 maja 2021 r. do organu II instancji wpłynęło pismo J. W. (pełnomocnika inwestora), w którym wskazuje: " W projekcie budowlanym przedstawiono zliczoną powierzchnię zabudowy uwzględniającą wewnętrzny dziedziniec o powierzchni 162,4 m2. Wewnętrzny dziedziniec nie powinien zostać wliczony do powierzchni zabudowy, ponieważ nie zajmuje powierzchni terenu w rozumieniu definicji określającej powierzchnię zabudowy (...). Powierzchnia zabudowy określona w projekcie wynosząca 1830,3 m2 powinna zostać skorygowana. Powierzchnia zabudowy po skorygowaniu wynosi 1667.3 m2 (...)". 19 maja 2021 r. pełnomocnik inwestora, będący jednocześnie uprawnionym projektantem, naniósł stosowne poprawki w projekcie budowlanym dotyczące ww. skorygowanej, powierzchni zabudowy.
Jak wynika z projektu budowlanego, na działce objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę nie występuje zabudowa. W związku z powyższym, wskaźnik wielkości powierzchni istniejącej i nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki o nr ewid. [...] wynosi 0,42 (1667,3 / 3927,0). Ponadto, szerokość elewacji frontowej wynosi 49,75 m, a wysokość krawędzi elewacji frontowej wynosi 20,6 m. Wysokość projektowanej inwestycji liczona z wszystkimi urządzeniami na dachu nie przekracza rzędnej 224 m n.p.t.
W związku z geometrią dachu, ww. decyzja o warunkach zabudowy określa:
- kąt nachylenia połaci dachowych od 1° do 15°, zgodnie z wnioskiem,
- układ połaci dachowych - dach wielopołaciowy,
- kierunek głównej kalenicy/attyki budynku - równoległy do wschodniej granicy działki;
- wysokość głównej kalenicy/attyki - od 18 m do 20,6 m.
Z projektu budowlanego wynika, że zaprojektowano dach wielopołaciowy o spadkach w przedziale 2° do 5°, kierunek głównej attyki, tj. od frontu działki, jest równoległy do wschodniej granicy działki, natomiast wysokość głównej attyki projektowanego budynku wynosi 20,6 m.
W punkcie 3 przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy (warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji) organ wskazał:
- obsługa komunikacyjna inwestycji: z ul. [...] przez istniejący zjazd planowany do przebudowy oraz drugi - projektowany zjazd z ul. [...];
- dla obsługi planowanej inwestycji należy zapewnić stanowiska postojowe dla samochodów osobowych poza pasami dróg publicznych w liczbie minimum 1 miejsce postojowe na jedno mieszkanie, lecz nie mniej niż 1 mp/60 m2 powierzchni mieszkań.
Z projektu budowlanego wynika, że obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji jest zapewniona poprzez dwa zjazdy z ul. [...], tj. projektowany zjazd indywidualny (wg odrębnego opracowania) oraz poprzez przebudowę istniejącego zjazdu (wg odrębnego opracowania). Ponadto projektowanych jest w garażu podziemnym [...] miejsca postojowe oraz 7 miejsc postojowych na terenie inwestycji (w tym 3 dla osób niepełnosprawnych). Suma powierzchni [...] mieszkań w projektowanym budynku wynosi 5643,2 m2. Iloraz powyższej liczby i liczby 60 (tj. 60 m2) daje 95 miejsc postojowych.
Zestawiając ze sobą załącznik graficzny do ww. decyzji o warunkach zabudowy i część rysunkową projektu zagospodarowania terenu planowanej inwestycji stwierdzono, że projektowany budynek zostały usytuowany z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy.
W związku z powyższymi rozważeniami organ odwoławczy stwierdził, iż określona w skarżonej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi o pozwoleniu na budowę inwestycja zgodna jest z decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.1453.2019 z 26 sierpnia 2019 r. o warunkach zabudowy. Natomiast organy administracji architektoniczno-budowlanej związane są z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, tj. nie mogą kwestionować przyjętych w niej wytycznych.
Ponadto Wojewoda stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. póz. 1065 ze zm.). Ściany projektowanego budynku usytuowane są w odległości większej od odległości określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. powyżej 4 m. Elementem projektu budowlanego jest "Analiza nasłonecznienia" oraz "Analiza przesłaniania", które zostały sporządzone przez uprawnioną do tego osobę i odpowiadają wymaganiom ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1056 ze zm.). Z "Analizy przesłaniania" wynika, że usytuowane na sąsiednich działkach budynki albo od strony projektowanego budynku posiadają ściany bez okien (działki nr ewid. [...] i [...]), albo posiadają okna w stosunku do których projektowany budynek usytuowany jest od strony północnej (w takim przypadku nie zachodzi zjawisko zacieniania) (działka nr ewid. [...]). Na działce nr ewid. [...] znajduje się budynek, który od strony planowanej inwestycji posiada okno, lecz jak wynika z "Analizy przesłaniania" "(...) między ramionami kąta 60° nie znajduje się inny obiekt przesłaniający istniejący budynek w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania". W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja nie powoduje na działkach sąsiednich przesłaniania i zacieniania, o których mowa w § 13, § 57 oraz § 60 (tj. zacieniania w budynku pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Następnie organ odwoławczy przytoczył treść § 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynki mieszkalne posiadają kategorię zagrożenia ludzi ZL. Biorąc pod uwagę odległości między projektowanym budynkiem a budynkami istniejącymi na sąsiednich działkach (tj. więcej niż 8 m), organ II instancji stwierdził, że zachowane zostały odległości między budynkami z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe - art. 271 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Dalej Wojewoda wyjaśnił, że wymogi wniosku o pozwolenie na budowę, wymagane dokumenty i tryb postępowania w sprawie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 32 - 35 ustawy Prawo budowlane, a następnie wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę załączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, w którym wskazano, że inwestor jest właścicielem działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, tj. [...]. Z akt administracyjnych wynika, iż inwestorzy spełnili wymagania przewidziane przytoczonymi przepisami. Dołączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i odpowiada wymogom określonym w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane. Projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy. Ponadto projektanci i sprawdzający do projektu budowlanego dołączyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, o których mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż decyzja wydawana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, bowiem zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, organ II instancji stwierdził I. W. i D. W. podniosły zarzut pozorowania przez organ spełnienia w toku postępowania warunków wynikających z treści art. 10 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował strony postępowania (w tym skarżące) o wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Skarżące z tego prawa skorzystały i złożyły stosowne uwagi i wnioski (pismo z 4 listopada 2020 r.).
Wojewoda przyznał, że przed wydaniem badanej decyzji organ I instancji nie zachował, wskazanego w zawiadomieniu z 8 lutego 2021 r. siedmiodniowego terminu do zapoznania się przez strony z aktami sprawy i składania uwag i wniosków (15 lutego 2021 r. zostało skutecznie doręczone skarżącym zawiadomienie). Strony po zapoznaniu się 17 lutego 2021 r. z aktami sprawy, w piśmie z 19 lutego 2021 r. (23 luty 2021 r. - data wpływu do organu) złożyły uwagi do sprawy. Jednakże złożone przez strony odwołanie zawiera w swojej treści zarzuty określone w piśmie z 19 lutego 2021 r., wobec czego odniesienie się przez organ II instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu będzie konwalidowało ww. uchybienie proceduralne organu I instancji.
Wojewoda stwierdził, że podnoszone przez skarżące zarzuty są w części powieleniem zarzutów wyrażonych już w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta Łodzi z 4 listopada 2020 r., do których organ odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Istotny wpływ na ocenę powyższego uchybienia ma fakt, że podnoszone przez skarżące zarzuty są chybione i nie mają żadnego wpływu na ocenę badanego orzeczenia.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że fakt długiego (w ocenie skarżących) procedowania przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie nie ma wpływu na ocenę wydanego orzeczenia.
Dalej organ II instancji wskazał, że fakt złożenia przez skarżące skargi do WSA w Łodzi na decyzję SKO w Łodzi z 29 stycznia 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydent Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.1453.2019 z 26 sierpnia 2019 r., o warunkach zabudowy, wobec niewydania przez Sąd wyroku uchylającego jedną lub obie decyzje, nie ma żadnego wpływu na procedowanie organów administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiotowej sprawie.
Wojewoda stwierdził, że w swoim odwołaniu skarżące podnoszą liczne uwagi dotyczące dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Zgodnie z wymaganiami Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012, poz. 463), a w szczególności: § 7 ust. 1 i § 8 - w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną, opinia geotechniczna powinna ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazywać kategorię geotechniczną obiektu budowlanego. Należy zauważyć, że w projekcie budowlanym znajduje się opinia geotechniczna (str. 22-26 projektu budowlanego), dokumentacja badań [...] (str. 27-62 projektu budowlanego) oraz projekt geotechniczny (str. 224-236 projektu budowlanego). Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Jak wynika części opisowej projektu budowlanego branży konstrukcyjnej, obiekt zaliczony został do II kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowych (str. 201 projektu budowlanego). Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Stwierdzenie zawarte wart. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych wskazane dokumenty załącza się do projektu budowlanego w zależności od potrzeb, prowadzi do wniosku, że wymóg ten nie jest obligatoryjny. To projektant konstrukcji obiektu budowlanego decyduje o tym, czy w danej sprawie występuje potrzeba przeprowadzenia badań geologiczno-inżynierskich, a jeżeli taka potrzeba istnieje, wyniki tych badań dołączane są do projektu budowlanego. Jeśli projektant obiektu budowlanego nie dostrzega potrzeby przeprowadzenia takich badań i określenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektu, to nie zachodzi konieczność dołączenia ich wyników do dokumentacji projektowej.
Ponadto, decyzją Nr GID-28/20 z 9 listopada 2020 r. Prezydenta Miasta Łodzi zatwierdzona została dokumentacja zawierająca określenie warunków geologiczno-inżynierskich i hydrologicznych w miejscu projektowanej budowy wielorodzinnego budynku mieszkalnego w Ł. przy ul. [...] - działka gruntowa nr [...] w obrębie geodezyjnym [...], do której załącznikiem jest, znajdująca się w aktach, dokumentacja geologiczno-inżynierska. Organy administracji architektoniczno- budowlanej nie mają kompetencji aby kwestionować ustalenia zawarte w opinii geotechnicznej i pozostałych ww. dokumentach.
Organ II instancji dodał na koniec, że projekt budowlany w branży konstrukcyjnej został sporządzony przez mgr inż. Ł.S. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Jak wynika z projektu budowlanego, z uwagi na wysoki poziom wód gruntowych oraz brak możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej, wody deszczowe z dachu projektowanego budynku oraz z utwardzeń odprowadzane będą do szczelnego zbiornika podziemnego i wywożone za pomocą taboru asenizacyjnego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Przedmiotowa instalacja deszczowa została opracowana przez mgr inż. R. R. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych wentylacyjnych i gazowych.
Na ostateczną decyzje Wojewody Łódzkiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosły D.W. i I. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 64 § 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie i dokonanie następujących uchybień:
- brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na składającą wniosek o wydanie pozwolenia na budowę spółkę C. Spółka z o.o. w Ł.;
- brak oświadczenia o kompleksowości dokumentacji projektowej oraz kompletnego zbioru pozwoleń i uzgodnień;
- nieprzyjęcie III kategorii geotechnicznej w skomplikowanych warunkach gruntowych – ze względu na możliwość wystąpienia "kurzawki" oraz lokalizację masywnego budynku mieszkalnego (23.500 m3 kubatury) dla [...] rodzin w obszarze doliny rzeki - "Przy posadowieniu fundamentów projektowanego obiektu gruntów spoistych lecz nad poziomem wodonośnym o istotnym ciśnieniu hydrostatycznym należy przewidzieć możliwość wystąpienia przebić hydraulicznych w dnie wykopu...";
- nieprzyjęcie, że "W poziomie posadowienia występują m.in. warstwy gruntu w stanie plastycznym o konsolidacji C, charakteryzujące się niższymi parametrami wytrzymałościowymi, które w stanie naturalnym są gruntami nośnymi, natomiast w przypadku naruszenia ich struktury wewnętrznej, można dodatkowo jeszcze osłabić właściwości fizyko-mechaniczne tych gruntów, aż do wywołania w końcowym efekcie stanu płynnego.";
- nieprzyjęcie, że "Ze względu na złożoność warunków posadowienia obiektu tj. poniżej ustabilizowanego zwierciadła wody oraz na gruncie rodzimym charakteryzującym się wysoką zmiennością litograficzną zaprojektowano posadowienie pośrednie płyty fundamentowej z wykorzystaniem kolumn przemieszczeniowych CMC";
- nieuwzględnienie wniosków dotyczących zagrożenia powodziowego wskazanych w opracowaniu z sierpnia 2007 roku pt.: "Analiza zasięgu terenów dolin na obszarze miasta Łodzi i zasad ich zagospodarowania" sygnowanym przez Międzynarodowe Centrum Ekologii PAN powodujących, że wnioski zawarte w załączniku nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy pt. "Wyniki analizy urbanistycznej" autorstwa mgr inż. arch. L.A. ignorujące zagrożenie powodziowe nie są miarodajne wobec następującego zapisu: "...teren objęty wnioskiem znajduje się częściowo w strefie l ścisłej ochrony i regulacji ekohydrologicznej, narażonej na niebezpieczeństwo powodzi o P = 1%, dla której to strefy zaleca się zakaz nowej zabudowy...";
- błędne wyliczenie powierzchni aktywnej biologicznie w zakresie tarasów z nawierzchnią o właściwościach zdefiniowanych w § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; kwestionowane wyliczenie miało uzasadnić intensywność planowanej zabudowy terenu.
Mając powyższe na uwadze skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy.
Skarżące podniosły, że spółka C. Spółka z o.o. w Ł. składając wniosek o pozwolenie na budowę dołączyła do wniosku decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 26 sierpnia 2019 r. Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.1453.2019 wydaną na rzecz S. S.A. w W. Organ l instancji, zamiast zgodnie z przepisem art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w sprawie pozwolenia na budowę o aktualną decyzję ustalającą na rzecz wnioskodawcy warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, rozpoznał sprawę tak, jakby wnioskująca spółka C. Spółka z o.o. w Ł. złożyła prawidłowy wniosek. Uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy Wojewoda Łódzki i wydał zaskarżoną decyzję. Tym samym organy obu instancji naruszyły wskazane wyżej przepisy, a ponadto organ II instancji, utrzymując w mocy wadliwą decyzję, naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem skarżących brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że prawo wynikające z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu do ubiegania się wydanie pozwolenia na budowę, może być przeniesione decyzją administracyjną. Prawo to nie podlega również przeniesieniu w wyniku notarialnego zbycia praw do nieruchomości, co do której orzeczono o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skarżące stwierdziły ponadto, że podtrzymują wszystkie dotychczasowe zarzuty pod adresem nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania i naruszenia wymogów przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, do których organ odwoławczy się nie ustosunkował lub je pominął.
Skarżące wyjaśniły, że przedmiotowe postępowanie administracyjne rozpoczęło się w dniu złożenia wniosku przez inwestora, tj. 1 września 2020 r. O toczącym się postępowaniu organ zawiadomił skarżące pismem nr DPRG-UA-XIV.6740.113.2020.612542.PM z 20 października 2020 r., doręczonym 29 października 2020 r. (odbiór bezzwłoczny), a więc dwa miesiące po dniu jego wszczęciu i na kilka dni przed upływem ustawowego terminu na wydanie decyzji - 65 dni. Powołane zawiadomienie zawiera informację, że: "w terminie 7 dni (...) strony mogą zapoznać się z aktami sprawy (...) oraz zgłosić uwagi i wnioski dla przedmiotowej inwestycji..." . Wyżej podany termin był zbyt krótki, aby skarżące mogły dokładnie zapoznać się z aktami i zająć stanowisko w sprawie. W uzgodnionym z organem terminie, tj. 3 listopada 2020 roku (w warunkach "pandemicznych" - stolik w hallu wejściowym do budynku urzędu) został okazany skarżącym tom I projektu budowlanego zawierający:
- Projekt zagospodarowania terenu.
- Projekt architektoniczny z opisem technicznym.
- Opinia geotechniczna z lipca 2019 r.
- Dokumentacja badań [...] z lipca 2019 r.
Skarżące zostały jedynie poinformowane, że wniosek inwestora nie jest kompletny i wymaga uzupełnienia.
W związku z powyższym skarżące przedstawiły swoje uwagi i wnioski w ograniczonym zakresie w piśmie z 4 listopada 2020 r. adresowanym do Prezydenta Miasta Łodzi. Nie otrzymały odpowiedzi na ich pismo, ale część zawartych w nim uwag i wniosków została wpisana do uzasadnienia wydanej decyzji pod literami "a" do "e" na str. 2 wraz z komentarzem organu, z którym skarżące nie mogą się zgodzić. Stan zaawansowania projektu i braki w uzgodnieniach jego rozwiązań, jaki skarżące obserwowały 3 listopada 2020 r. wskazywał, iż wniosek został złożony przedwcześnie (przed ukończeniem procesu projektowania obiektu) i powinien być przez organ odrzucony z powodu rażących braków formalnych. Istotne dysproporcje w traktowaniu stron ujawnia dalszy tok postępowania organu, gdy nie reaguje na wniesione przez skarżące uwagi i wnioski przez kolejne trzy miesiące, a 8 lutego 2021 r. emituje kolejne "Zawiadomienie" (doręczone 15 lutego 2021 r.), w którym informuje "... o zebraniu materiału dowodowego w toczącym się postępowaniu..." oraz "...że w terminie 7 dni (...) strony mogą zapoznać się z aktami sprawy (...) strony mogą zgłosić uwagi i wnioski dla przedmiotowej inwestycji...".
W uzgodnionym z organem terminie, tj. 17 lutego 2021 r. (w warunkach "pandemicznych") zostały skarżącym okazane 2 tomy projektu budowlanego zawierające na około 400-u ponumerowanych odręcznie stronach:
- Projekt zagospodarowania terenu.
- Projekt architektoniczny z opisem technicznym.
- Opinia [...] z lipca 2019 r.
- Dokumentacja badań [...] z lipca 2019 r.
- Projekt konstrukcji z opisem technicznym.
- Analizę oddziaływania.
- Projekty instalacji wewnętrznych.
- Warunki ochrony przeciwpożarowej.
Dodatkowo zostały okazane następujące dokumenty:
- Dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich z września 2020 r. z dołączoną decyzją nr GI-11/20 z 22 czerwca 2020 r. Prezydenta Miasta Łodzi - w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych.
- Decyzja nr DAR-UA-VII.1453 z 26 sierpnia 2019 r. o warunkach zabudowy z załącznikami: nr 1 - mapa w skali 1:1000 oraz nr 2 - wyniki analizy urbanistycznej.
- Pismo Urzędu Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.6730.236.2018 z 21 września 2020 r.
- Decyzja nr GID-28/20 z 9 listopada 2020 r. Prezydenta Miasta Łodzi - w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.
W aktach sprawy brak jest natomiast oświadczenia o kompleksowości dokumentacji projektowej oraz kompletnego zbioru pozwoleń i uzgodnień.
W ocenie skarżących rażąca dysproporcja czasowa badania wniosku inwestora przez organ w ciągu 160 dni (licząc od 1 września 2020 r. do 7 lutego 2021 r.) i założenie, iż badanie tych samych dokumentów przez stronę jest możliwe do wykonania w ciągu 14-stu dni, świadczy o naruszeniu praw strony w postępowaniu administracyjnym. W świetle powyższego znajduje uzasadnienie domaganie się przez stronę od organu prowadzącego sprawę respektowania zasad wynikających z przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zawartych m.in. w art. 10 § 1 oraz art. 8 i 7 k.p.a. - w związku z art. 77 § 1 do 3 k.p.a.) - pismo z 19 lutego 2021 r. Organ prowadzący uzgodniwszy ze skarżącymi termin udostępnienia akt sprawy (w celu umożliwienia przygotowania uwag i wniosków) na dzień 17 lutego br. miał już przygotowaną decyzję o pozwoleniu na budowę, którą następnego dnia rozesłał do wszystkich uczestników.
Odnosząc się do kwestii dotyczących jakości i kompletności materiału dowodowego skarżące podniosły, że postępowanie z ich skargi na decyzję o warunkach zabudowy dotyczących realizacji przedmiotowego obiektu na działce nr [...] w obrębie [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest w toku i nie zostało prawomocnie zakończone. Wnioskodawcą w tamtym postępowaniu nie jest spółka C. sp. z o.o. w Ł.
Skarżące podkreśliły, że znają właściwości terenów położonych między ulicami [...] i [...] i rzeką [...] i nasypem kolejowym, ponieważ od XIX wieku w większości należały do ich przodków - rodziny W. Brat ojca S. W. był [...] i przed II Wojną Światową projektował obiekty przemysłowe i mieszkaniowe m.in. na terenie [...] i [...]. Pierwotnie teren położony w określonych wyżej granicach miał zapewniony odpływ wód powierzchniowych do rzeki [...] rowami melioracyjnymi. Po wojnie cały teren został skonfiskowany na mocy dekretu z 1946 roku i podzielony na trzy odrębne nieruchomości - [...],[...] i [...]. Ojcu skarżących ówczesne władze przyznały pas ziemi oznaczony numerem [...] o szerokości wyznaczonej od [...] obrysem budynku mieszkalnego, a od [...] obrysem budynku gospodarczego. Rowy melioracyjne pozostały na terenach nieruchomości nr [...] i [...].
Późniejsza zabudowa wymienionych nieruchomości nie zakłócała swobodnego odpływu wód powierzchniowych i nie ingerowała fundamentami w środowisko spływających w kierunku zachodnim wód gruntowych o lustrze swobodnym na głębokości 2 metry pod powierzchnią terenu. W latach 60-ych ubiegłego wieku ojciec skarżących zaplanował budowę podziemnej [...] [...], ale zrealizowano obiekt tylko częściowo zagłębiony, ze względu na bardzo trudne warunki gruntowe.
Przywołane rodzinne doświadczenie jest zgodne z konkluzjami zawartymi w opracowaniu z sierpnia 2007 roku pt.: "Analiza zasięgu terenów dolin na obszarze miasta Łodzi i zasad ich zagospodarowania" sygnowanym przez Międzynarodowe Centrum Ekologii PAN. W załączniku nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy pt. "Wyniki analizy [...]" autorka opracowania mgr inż. arch. L.A. zamieszcza następujący cytat z powołanego opracowania PAN-u: "...teren objęty wnioskiem znajduje się częściowo w strefie I ścisłej ochrony i regulacji ekohydrologicznej, narażonej na niebezpieczeństwo powodzi o P = 1%, dla której to strefy zaleca się zakaz nowej zabudowy...".
Z końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku skarżące pamiętają, iż po półgodzinnym opadzie deszczu nawalnego rzeka [...] zerwała kilka mostów, a w rejonie ul. [...] wystąpiła z wysokich brzegów i zalała przyległe tereny.
Skarżące stwierdziły, że złym pomysłem był podział nieruchomości [...] na 3 części (prostopadle do kierunku naturalnego spadku terenu ku rzece - 1%) bez rozwiązania problemu odprowadzenia wód powierzchniowych. Działka nr [...] położona od północy została zabudowana obiektami niskimi na płytkich fundamentach - brak kolizji. Działka nr [...] usytuowana od strony rzeki, zabudowana obiektem kilkukondygnacyjnym o niejasnym statusie użytkowania i nieznanych rozwiązaniach fundamentowania.
Skarżące podniosły, że decyzja o warunkach zabudowy dla realizacji inwestycji na działce "środkowej" nr [...] o powierzchni 3.927 m2 oparta na powołanych wyżej "Wynikach analizy [...]" autorstwa mgr inż. arch. L.A. (załącznik nr 2 do decyzji) nie odnosi się do istotnych uwarunkowań lokalizacyjnych, nakreślonych wyżej, rozmywając je w odniesionych do obiektów mieszczących się w granicach analizowanego okręgu o średnicy 200 m, przy marginalizowaniu najistotniejszych problemów. W tej sprawie toczy się odrębne postępowanie sądowe.
Skarżące wskazały, że decyzja nr DAR-UA-VII.1453.2019 z 26 sierpnia 2019 r. o warunkach zabudowy została wydana dla inwestora występującego pod firmą S. S.A. z siedziba w W. (KRS nr [...]). C. wystąpił o pozwolenie na budowę (jako "nowy" inwestor), planując realizację ryzykownych założeń projektowych dalece różniące się od koncepcji dołączonej do wniosku o warunki zabudowy - wersja bez patio, obiekt usytuowany maksymalnie blisko ul. [...] przy zachodniej linii zabudowy.
W ocenie skarżących założenie maksymalnej intensywności zabudowy posiadanego terenu (wg wskaźnika 0,46 przy średnim wskaźniku dla przyjętego obszaru analizowanego wynosi 0,27) bez możliwości odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej - planowany szczelny zbiornik na wody opadowe z ich cyklicznym wywozem transportem asenizacyjnym, to pomysł oderwany od realiów rachunku ekonomicznego.
Ponadto błędne wyliczenie powierzchni aktywnej biologicznie w zakresie tarasów z nawierzchnią o właściwościach zdefiniowanych w § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kwestionowane wyliczenie miało uzasadnić intensywność planowanej zabudowy terenu.
Skarżące podniosły, że mają wiele zastrzeżeń do opracowania pt.: "Dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich" z września 2020 roku. Ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie jest istotne, ponieważ decyzje Prezydenta Miasta Łodzi nr GI-11/20 z 22 czerwca 2020 r. w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych oraz nr GID-28/20 z 9 listopada 2020 r. w sprawie zatwierdzenia dokumentacji geologiczno-inżynierskiej mogły być wydane z naruszeniem prawa.
Dokumentacja geotechniczna powstawała dwuetapowo. W lipcu 2019 roku na zlecenie S. S.A. zostały opracowane przez geologa mgr P. J. następujące opinie:
1) "Dokumentacja badań [...]" (na podstawie sześciu odwiertów wykonanych 4 czerwca 2019 r. - 5 z nich do głębokości 9,0 mppt oraz 1 otwór nr 3 do głębokości 12,0 mppt, łącznie 45,0 +12,0 = 57,0 metrów otworów oraz badanie stopnia zagęszczenia gruntów niespoistych sondą dynamiczną średnią DPM pomiędzy otworami nr 3 i nr 4 w strefie głębokości 0,2 - 12,0 mppt. W punkcie 7 powołanego opracowania (Wnioski i zalecenia) występują następujące stwierdzenia: w pp. l "Podłoże gruntowe (...) charakteryzują proste warunki gruntowo-wodne (w przypadku posadowienia projektowanego budynku powyżej maksymalnego piezometrycznego poziomu zwierciadła wody gruntowej w nasypie, bez konieczności przeprowadzania odwodnienia. W przeciwnym przypadku - warunki złożone), zaś przedmiotowy obiekt budowlany należy zaklasyfikować do drugiej kategorii geotechnicznej...". W pp. 11 autor opracowania stwierdza: "W zaistniałej sytuacji gruntowo-wodnej, zalecanym byłoby fundamenty projektowanego budynku posadowić powyżej maksymalnego poziomu zwierciadła statycznego wody gruntowej, tj. nie niżej niż na rzędnej ok. 182,0 mnpm (...) W przeciwnym wypadku konieczne będzie przeprowadzenie odwodnienia depresyjnego gruntów warstwy IA (...) grunty warstwy IA oraz śródglinowe przerosty wraz z obejmującymi je małospoistymi gruntami warstw IIA-IIC wykazywać mogą niebezpieczeństwo potencjalnego wystąpienia zjawiska kurzawki.". W pp. 12 autor zaleca wyodrębnienie całego wykopu ściankami szczelnymi, ponieważ: "Przy przeprowadzaniu odwodnienia depresyjnego, ze względu na drobnoziarnisty charakter gruntów warstw IA oraz IIA - IIC, należy także zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia zjawiska sufozji, tj. wypłukiwania frakcji iłowo-pyłowych, z czym wiązać mogłoby się naruszenie stateczności konstrukcji istniejących w najbliższym sąsiedztwie terenu inwestycji obiektów budowlanych.". Kolejny istotny czynnik warunkujący realizację inwestycji został odnotowany w pp. 13: "Przy posadowieniu fundamentów projektowanego obiektu gruntów spoistych lecz nad poziomem wodonośnym o istotnym ciśnieniu hydrostatycznym należy przewidzieć możliwość wystąpienia przebić hydraulicznych w dnie wykopu...". - na rzędnej 176,5 mnpm. Ostatecznie autor opracowania, powołując się na uregulowania zawarte w rozporządzeniu ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych wskazuje w pp. 18 na konieczność wykonania dalszych opracowań.
2) "Opinia [...]" z lipca 2019 roku autorstwa, także mgr P.J. została opracowana na podstawie jego własnych badań geologicznych z [...] czerwca 2019 r. konstatuje jedynie fakt przyjęcia II kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowych. W związku z ustaleniami opisanymi w "Dokumentacji badania [...]" (cytowanymi wyżej) są podstawy do zakwestionowania ustalonej kategorii gruntowej i warunków gruntowych. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w § 4.1 oraz § 4.2 pkt 3 i § 4.3 pkt 3 litera "a" powołanego wyżej "rozporządzenia" należało bezwzględnie przyjąć III kategorie geotechniczna w skomplikowanych warunkach gruntowych - ze względu na możliwość wystąpienia "kurzawki" oraz lokalizację masywnego budynku mieszkalnego (23.500 m3 kubatury) dla [...] rodzin w obszarze doliny rzeki.
3) "Załącznik nr 1 - Projekt [...]" - opracowany przez mgr inż Ł.S. na podstawie "Opinii [...]" wraz z "Dokumentacją Badań [...]" z lipca 2019 r. - zapisy w p. 15.1 oraz p. 16.3 poz. [5]. Należy tu wyeksponować następujące zastrzeżenia projektanta:
- "Zaprojektowany poziom posadowienia płyty fundamentowej budynku na rzędnej bezwzględnej 176,5 mnpm, znajduje się poniżej ustalonego statycznego zwierciadła wód gruntowych." - str. [...].
- "W poziomie posadowienia występują m.in. warstwy gruntu w stanie plastycznym o konsolidacji C, charakteryzujące się niższymi parametrami wytrzymałościowymi, które w stanie naturalnym są gruntami nośnymi, natomiast w przypadku naruszenia ich struktury wewnętrznej, można dodatkowo jeszcze osłabić właściwości fizyko-mechaniczne tych gruntów, aż do wywołania w końcowym efekcie stanu płynnego." - str. jw.
- "Ze względu na złożoność warunków posadowienia obiektu tj. poniżej ustabilizowanego zwierciadła wody oraz na gruncie rodzimym charakteryzującym się wysoką zmiennością litograficzną zaprojektowano posadowienie pośrednie płyty fundamentowej z wykorzystaniem kolumn przemieszczeniowych CMC. - pkt 15.6
- "Odbiory robót związanych z realizacją posadowienia obiektów i budowli powinny odbywać się przy udziale uprawnionego geologa." - pkt 15.8
Wnioski płynące z powyższych opracowań wskazują, że trudno przewidzieć finalny koszt inwestycji oraz skutki finansowe szkód powstałych w majątku osób trzecich wskutek naruszenia stosunków gruntowo-wodnych.
O realności zagrożeń powodowanych planami i działaniami inwestora świadczyć może sposób korygowania błędów i zaniedbań formalnych w zakresie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej drugiego etapu w formie opracowania pt.: "Dokumentacja geologiczno-inżynierska sporządzona w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich" z września 2020 r. u autora kompletnej dokumentacji wykonanej w lipcu 2019 r.
Zdaniem skarżących przedmiotowe opracowanie nie wnosi niczego nowego do sprawy, ponieważ z jego treści można wnioskować, iż powstało na bazie badań przeprowadzonych 4 czerwca 2019 r. i chyba tylko przez pomyłkę wpisano do "Karty informacyjnej dokumentacji geologiczno-inżynierskiej" datę rozpoczęcia i zakończenia badań 10 września 2020 r. Pozostaje to samo niewłaściwe przyjęcie II kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowych zamiast koniecznej III kategorii geotechnicznej w skomplikowanych warunkach gruntowych - uzasadnienie wyżej.
Według skarżących wątpliwości budzą wyniki badań przeprowadzonych sondą DPM (SD-30) o stosunku średnicy końcówki stożkowej do średnicy żerdzi 1,11 oraz przyjętym algorytmie obliczeniowym ID = 0,431xlog Nm + 0,176 przy wskaźniku uziarnienia 3,0. Wyniki powinny być zweryfikowane pomiarem sondą DPH (SD-50) lub DPSH (SD-63,5), które mają właściwy dla badanego środowiska stosunek średnic min. 1,3 - tarcie o żerdzie w gruncie niejednorodnym z warstwami gruntu spoistego zawyża liczbę uderzeń. Być może należy rozważyć przeprowadzenie pomiarów "z obrotem" w celu "skalibrowania" algorytmu obliczeniowego ID do faktycznych warunków gruntowych.
Jednocześnie żadne z powołanych opracowań nie uwzględnia i nie analizuje wpływu drgań na projektowane posadowienie budynku. Drgania są wyraźnie odczuwalne szczególnie w okresie opadów deszczu, a pochodzą od transportu kolejowego, ciężkiego transportu [...] w ul. [...] oraz [...] podchodzących do [...] na [...] w pobliskim "[...]".
Generalny wniosek z powyższych rozważań jest taki, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy, jak i decyzja o pozwoleniu na budowę, a także decyzje zatwierdzające zakres badań gruntu i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla inwestycji planowanych na działce nr [...] obrębu [...] przy ul. [...] nie powinny być wydawane do czasu opracowania nowego "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi" (konieczność wykonania kosztownych kompleksowych badań geologicznych) i zatwierdzenia nowego "Planu zagospodarowania przestrzennego" dla tego fragmentu miasta.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego skarżące podniosły, że nawet wystąpienie nieponadnormatywnego oddziaływania może mieć wpływ na sposób wykonywania prawa własności na sąsiedniej nieruchomości, przy uwzględnieniu konkretnych parametrów planowanej inwestycji. W tym przypadku chodzi o wpływ przegrodzenia częściami podziemnymi budynków (planowanego na dz. [...] i istniejącego na dz. [...]), który nie został przeanalizowany przez "Wody Polskie" oraz o analizę możliwości powstania turbulencji powietrza po zrealizowaniu kolejnego wysokiego budynku w najbliższym sąsiedztwie istniejącej niskiej zabudowy jednorodzinnej z ogrzewaniem z lokalnych kotłowni - zakłócenia ciągu w przewodach spalinowych. Takie zalecenie zawiera Europejska Norma Wiatrowa PN-EN.191-1-4 wskazując konieczność wyznaczenia wartości "szczytowego obciążenia wiatrem" i innych parametrów – A.B., Politechnika [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z 11 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy o sygn. akt II OSK 2864/21 ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 318/20, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 stycznia 2020 r., nr SKO.4150.14-15.2020 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 26 sierpnia 2019 roku, nr DAR-UA-VII.1453.2019, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, urządzeń budowlanych, nowego zjazdu oraz przebudowie istniejącego zjazdu z ul. [...] na działkę nr [...] przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na terenie obejmującym: działkę o numerze ewidencyjnym [...], działkę drogową nr [...] oraz fragmenty działek drogowych nr [...], [...] i [...] w obrębie [...].
Postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 467/22, NSA oddalił zażalenie D.W. i I.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 578/21, o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z 2 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2864/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchyli zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 318/20 i oddalił skargę.
Postanowieniem z 28 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi.
Na wstępie podkreślić należy, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenia prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wyrokiem z 2 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2864/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 318/20 i oddalił skargę D.W. i I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 stycznia 2020 r., nr SKO.4150.14-15.2020, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 26 sierpnia 2019 roku, nr DAR-UA-VII.1453.2019, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, urządzeń budowlanych, nowego zjazdu oraz przebudowie istniejącego zjazdu z ul. [...] na działkę nr [...] przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na terenie obejmującym: działkę o numerze ewidencyjnym [...], działkę drogową nr [...] oraz fragmenty działek drogowych nr [...], [...] i [...] w obrębie [...].
W związku z powyższym decyzja ustalająca warunki zabudowy dla spornej inwestycji jest już decyzją ostateczną i prawomocną. Dlatego kwestia prawidłowości jej wydania nie podlega już jakiejkolwiek ocenie w niniejszym postępowaniu. Dotyczy to w szczególności jednoznacznego przesądzenia przez NSA, że planowana inwestycja nie jest zlokalizowana na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.
Bezzasadne są również wszelkie zarzuty kwestionujące legitymowanie się przez inwestora ww. decyzją o warunkach zabudowy na etapie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. W postanowieniu z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 467/22, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.1035.2020 z 20 lipca 2020 r., którą przeniesiono na rzecz C. Spółka z o.o. decyzję z 26 sierpnia 2019 r. Prezydenta Miasta Łodzi nr DAR-UA-VII.1453.2019.
Przechodząc natomiast do oceny pozostałych zarzutów w pierwszej kolejności zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która zgodnie z jej art. 39 weszła w życie 19 września 2020 r. Stosownie bowiem do treści art. 25 ustawy zmieniającej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast według art. 27 ust. 1 ustawy zmieniającej, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: pkt 1 - w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, pkt 2 - dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
W myśl art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, w tym między innymi z przepisami techniczno-budowlanymi. Zabudowa nieruchomości może nastąpić po spełnieniu warunków określonych w miejscowym planie zagospodarowania będącym aktem prawa miejscowego, a w razie braku musi spełniać warunki określone w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o czym stanowi art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego.
Do wniosku o pozwolenie na budowę, stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1-3 Prawa budowlanego, należy dołączyć:
1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniach, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane.
Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego).
Z kolei w myśl art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych;
2a) informację o udziale lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4a - w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych;
3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;
5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Natomiast, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając na uwadze przywołane wyżej przepisy wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy przedstawiciel inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę dla przedmiotowej inwestycji z 28 sierpnia 2020 r. załączył wymaganą liczbę egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy, jak również decyzję przenoszącą ją na inwestora. Powyższe wypełnia zapisy art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z kolei przedłożony przez inwestora projekt budowlany składa się z dwóch tomów. Tom I zawiera projekt zagospodarowania terenu złożony z części opisowej i graficznej zarówno dla całego zamierzenia, jak również oddzielnie obejmującej instalacje: wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz zasilania i oświetlenia na terenie. Projekt budowlany, o którym mowa, składa się także z części opisowej projektu architektonicznego (w tym opinii geotechnicznej) i konstrukcyjnego wraz z niezbędnymi rysunkami. Tom II zawiera opis wewnętrznych instalacji: c.o., wentylacji mechanicznej, wody, hydrantowej ppoż., kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektrycznej. Nadto załączono do niego charakterystykę energetyczną budynku oraz informację dotyczącą BOZ.
Do omawianego projektu budowlanego złączono również analizę obszaru oddziaływania obiektu w formie opisowej oraz w formie graficznej obejmującej analizę usytuowania/odległości, analizę oddziaływania otoczenia, analizę ograniczeń i oddziaływania, analizę nasłonecznienia i analizę przesłaniania.
Ponadto do wspomnianej dokumentacji budowlanej załączono m.in. opinię geotechniczną oraz decyzje Prezydenta Miasta Łodzi: nr GI-11/20 z 22 czerwca 2020 r., w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych oraz nr GID-28/20 z 9 listopada 2020 r. w sprawie zatwierdzenia dokumentacji zawierającej określenie warunków geologiczno-inżynierskich i hydrogeologicznych.
Wreszcie, co istotne, wskazać należy, że do projektu budowlanego dołączono dokumenty potwierdzające aktualne uprawnienia projektantów i sprawdzających wraz z oświadczeniami o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Z powyższego wynika, że przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa spełnia pod względem formalnym wszystkie opisane wyżej wymogi wskazane w art. 34 ust. 1-3 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1b i ust. 2 oraz art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Słusznie zatem organy administracji architektoniczno-budowlanej doszły do wniosku, że projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Przechodząc zatem do oceny poszczególnych zarzutów w pierwszej kolejności przyznać należy skarżącym rację, że organ I instancji w toku postępowania naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. gdyż w zasadzie uniemożliwił skarżącym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, o czym najlepiej świadczy fakt, że zawiadomienie o możliwości zapoznania się przez strony z aktami sprawy i składania uwag i wniosków zostało doręczone skarżącym 15 lutego 2021 r., a decyzja organu I instancji została wydana 17 lutego 2021 r., tj. w dniu zapoznania się przez skarżące z materiałem dowodowym, pomimo tego, że nie upłynął jeszcze termin do składania uwag i wniosków. Tym samym organ nie zapoznał się ze stanowiskiem skarżących zawartym w piśmie z 19 lutego 2021 r., które wpłynęło już po wydaniu decyzji.
Niemniej jednak, jak słusznie zauważył Wojewoda Łódzki, złożone przez strony odwołanie zawierało w swojej treści zarzuty określone w piśmie z 19 lutego 2021 r., wobec czego organ II instancji rozpatrzył stanowisko skarżących wraz z podniesionymi w odwołaniu zarzutami i ustosunkował się do nich w zaskarżonej decyzji.
Skoro zatem naruszone przez organ I instancji zasady udziału stron w postępowaniu zostały konwalidowane w toku postępowania odwoławczego, to podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowość przeprowadzonego postępowania przez organ I instancji, poprzez brak odniesienia się do stawianych przez nie wątpliwości co do przedłożonej przez inwestora dokumentacji pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu. Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania nie miało bowiem wpływu na wynik sprawy.
Jeżeli natomiast chodzi o naruszenie przepisów prawa materialnego, to w głównej mierze zarzuty skarżących koncentrują się prawidłowość sporządzonych opinii geotechnicznych i przyjętej II kategorii geotechnicznej projektowanego obiektu budowlanego zamiast III kategorii.
Jednak w ocenie Sądu zarzuty te nie mogą być uwzględnione, gdyż sporządzenie dokumentacji geotechnicznej i zakwalifikowanie do odpowiedniej kategorii należy do wiedzy specjalistycznej i ani organ, ani sąd nie może kwestionować tych ustaleń. Jedyne co można sprawdzić to zachowanie wymogów formalnych takiej dokumentacji geotechnicznej, ale nie wniosków z niej wynikających.
To samo dotyczy rozwiązań projektowych. To projektant odpowiada za to, czy zaprojektowany przez niego obiekt i przyjęte rozwiązania spełniają wymogi przepisów techniczno-budowlanych. Organy sprawdzają wyłącznie dokumentację pod względem formalnym, a także analizują parametry inwestycji pod względem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo – jak w niniejszej sprawie – w granicach wyznaczonych w decyzji o warunkach zabudowy.
W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego). Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2021 r., II OSK 2993/18 – dostępny w CBOSA).
W wyroku z 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2672/20 (dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem zawartym w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu".
Jak wynika z akt sprawy Wojewoda Łódzki dokonał oceny zebranej w sprawie dokumentacji geotechnicznej pod kątem zgodności z wymaganiami Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa 1 Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012, poz. 463) i jak słusznie zauważył, z § 4 ust. 4 tego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Skoro zatem w niniejszej sprawie projektowany obiekt zaliczony został do II kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowych, to oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może tych ustaleń kwestionować.
Odnośnie do zarzutu naruszenia § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) poprzez błędne wyliczenie powierzchni aktywnej biologicznie wskazać należy, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, w związku z rozbieżnościami pomiędzy projektem budowlanym a ustalenia wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy, Wojewoda Łódzki wezwał pełnomocnika inwestora do wyjaśnienia powyższej kwestii oraz do ewentualnego doprowadzenia projektu budowlanego do ich zgodności w powyższym zakresie. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że w projekcie budowlanym przedstawiono zliczoną powierzchnię zabudowy uwzględniającą wewnętrzny dziedziniec o powierzchni 162,4 m2, który nie powinien zostać wliczony do powierzchni zabudowy, ponieważ nie zajmuje powierzchni terenu w rozumieniu definicji określającej powierzchnię zabudowy. W związku z tym powierzchnia zabudowy określona w projekcie wynosząca została odpowiednio skorygowana.
Jak słusznie zauważył organ II instancji z projektu budowlanego wynika, że na działce objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę nie występuje zabudowa. W związku z powyższym, wskaźnik wielkości powierzchni istniejącej i nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki o nr ewid. [...] wynosi 0,42 (1667,3 / 3927,0), a więc nie przekracza parametru określonego w decyzji o warunkach zabudowy ustalonego na 0,46.
Również pozostałe parametry wynikające z decyzji o warunkach zabudowy zostały spełnione. W związku z tym, w świetle powołanego już wyżej art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach pomocy prawnej, udzielonej skarżącym z urzędu, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024, poz. 764).
dc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI