II SA/Łd 570/21

II SA/Łd 570/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący/
Robert Adamczewski
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2028
art. 15 ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 - 5, art. 19a ust. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 116 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 146 par. 1, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 28 października 2021 r. w sprawie ze skargi A. M. na akt Wójta Gminy K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków technicznych do projektowania przyłącza wodociągowego 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz A. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. P.
Uzasadnienie
W dniu 31 maja 2021 r. A.M. działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325)- dalej: p.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na akt Wójta Gminy K.
z dnia [...] r., znak [...] w sprawie warunków technicznych do projektowania przyłącza wodociągowego wraz zawartym w piśmie z dnia 27 kwietnia 2021 r., znak [...] uzasadnieniem odmowy ustalenia lokalizacji wodomierza głównego zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Zaskarżonemu aktowi strona zarzuciła naruszenie:
- § 116 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1065)- dalej: rozporządzenie z 2002 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy powołany przepis konstytuuje zasadę dotyczącą lokalizacji zestawu wodomierza głównego, a projektowany przez skarżącego budynek mieszkalny spełnia kryteria umożliwiające jego zastosowanie;
- § 116 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w § 116 ust. 1 rozporządzenia;
- § 44 ust. 3 pkt 2 uchwały Rady Gminy K. z dnia 16 kwietnia 2004 r., nr XVI/106/2004 o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania Gminy K. w zw. z § 116 rozporządzenia z 2002 r. poprzez uznanie, że treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego upoważnia do dowolnego określenia lokalizacji wodomierza głównego w sytuacji, gdy kwestia ta jest uregulowana przepisami prawa powszechnie obowiązującego;
- § 44 ust. 3 pkt 2 uchwały Rady Gminy K. z dnia 16 kwietnia 2004 r., nr XVI/106/2004 poprzez uznanie, że przepis ten stanowi podstawę do określania warunków technicznych przyłączenia do gminnej sieci wodociągowej, w tym lokalizacji wodomierza głównego, w sytuacji gdy przepis ten dotyczy jedynie zasad dostawy wody do odbiorców określanych w drodze umowy zawartej pomiędzy dostawcą odbiorcą;
- art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 2028)- dalej: ustawa o zaopatrzeniu w wodę; w zw. z 13 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Gminy
K. z dnia 27 września 2019 r., nr XI/78/2019 w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy K. poprzez uznanie, że przepis ten wprowadza obligatoryjny wymóg istnienia pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego w dniu występowania o wydanie warunków technicznych, a w konsekwencji zastosowanie § 116 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r., w sytuacji gdy z powołanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy wynika jedynie obowiązek zapewnienia pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego;
- art. 19a ust. 10 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu w wodę w zw. z § 13 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Gminy K. z dnia 27 września 2019 r., nr XI/78/2019 poprzez stwierdzenie, że warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i ustalenia lokalizacji wodomierza głównego nie mogą ulec zmianie, w sytuacji gdy ustawa przewidując brak możliwości pobierania opłat za zmianę warunków przyłączenia dopuszcza możliwość zmiany warunków przyłączenia;
- art. 7 i art. 2 Konstytucji RP statuujących zasady legalizmu oraz demokratycznego państwa prawnego poprzez ich pominięcie i niedopuszczalne uznanie, że organ jest zwolniony z obowiązku przestrzegania norm prawnych bezwzględnie obowiązujących, do jakich zalicza się § 116 rozporządzenia z 2002 r.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. kwestionowanego aktu w zakresie w jakim ustala on lokalizacje wodomierza głównego w studzience wodomierzowej oraz o uznanie, na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a., że zestaw wodomierza głównego należy zlokalizować na parterze budynku, w wydzielonym, łatwo dostępnym miejscu, zabezpieczonym przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. Jednocześnie strona wnosiła o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż w związku z realizowaną budową domu mieszkalnego jednorodzinnego, w którym zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wydzielone zostało pomieszczenie kotłowni, celem doprowadzenia przyłącza wodociągowego i lokalizacji zestawu wodomierza głównego, wystąpiła do Urzędu Gminy K. z wnioskiem o wydanie warunków technicznych przyłączenia do gminnej sieci wodociągowej. Wniosek został złożony na druku zamieszczonym na stronie internetowej Urzędu Gminy K.. Wobec braku, na udostępnionym druku, miejsca na opis nieruchomości do wniosku strona załączyła pismo przewodnie, w którym wskazała, że na dzień zgłoszenia wniosku parter budynku wraz z kotłownią jest już posadowiony, a co za tym idzie zostały spełnione warunki lokalizacji wodomierza głównego zgodnie z art. 116 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy K., pismem z dnia [...] r. wydał warunki techniczne do projektowania przyłącza wodociągowego, w których określił lokalizację wodomierza skrzydełkowego DN 20 w szczelnej studzience wodomierzowej Ø 1000 z tworzyw sztucznych posadowionej w maksymalnej odległości 1 m od granicy działki. Kolejnym pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na złożone przez skarżącego wraz z wnioskiem pismo przewodnie, Wójt Gminy K. poinformował wnioskodawcę, że warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i ustalenia lokalizacji wodomierza głównego nie mogą ulec zmianie. Zgodnie bowiem z § 44 ust. 3 pkt 2 planu miejscowego zagospodarowania gminy K. dostawa wody do odbiorców następować będzie z sieci rozdzielczej za pośrednictwem indywidulanych przyłączy na warunkach określonych przez zarządcę sieci. Ponadto wskazano, że wydane stronie warunki są zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz obowiązującego na terenie gminy Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.
W ocenie skarżącego podstawowym aktem regulującym kwestie lokalizacji wodomierza głównego jest powołane wyżej rozporządzenie z 2002 r., które w § 116 ust. 1 stanowi, iż zestaw wodomierza głównego na połączeniu z siecią wodociągową, powinien być umieszczony w piwnicy budynku lub na parterze, w wydzielonym, łatwo dostępnym miejscu, zabezpieczonym przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. Natomiast jak wynika z ust. 2 przywołanego przepisu dopuszcza się umieszczenie zestawu wodomierza głównego w studzience poza budynkiem, jeżeli jest on niepodpiwniczony i nie ma możliwości wydzielenia na parterze budynku miejsca łatwo dostępnego, zabezpieczonego przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. Zdaniem skarżącego z brzmienia przywołanych wyżej przepisów w sposób jednoznaczny wynika lokalizacja zestawu wodomierza głównego, który co do zasady winien być umieszczony w piwnicy lub na parterze budynku, a dopiero w przypadku braku takich pomieszczeń, dopuszcza się jego umieszczenie w studzience poza budynkiem. Prawidłowo sformułowane warunki techniczne do projektowania przyłącza wodociągowego winny zatem, w ocenie skarżącego określać lokalizacje wodomierza głównego poprzez alternatywne wskazanie możliwych jego lokalizacji, zgodnych z § 116 rozporządzenia. Wobec powyższego, określenie w wydanych na wniosek skarżącego warunkach technicznych przedmiotowego przyłącza wodociągowego, lokalizacji wodomierza głównego w zewnętrznej studzience, pomimo istnienia warunków, o których mowa w § 116 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. stanowiło zdaniem strony niedopuszczalne, dowolne działanie organu, sprzeczne z powszechnie obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, co czyni skargę w pełni zasadną.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do stawianych zarzutów wskazał, iż Gmina K. jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne realizuje swoje obowiązki w zakresie zapewnienia zaopatrzenia mieszkańców w wodę w oparciu o przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu w wodę przyłączenie nieruchomości do sieci jest możliwe w przypadku spełnienia warunków określonych w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, ustalanego w drodze uchwały rady gminy, na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ustawy. W myśl § 13.1 obowiązującego na terenie gminy K. Regulaminu, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. z dnia 27 września 2019 r., jeżeli są spełnione warunki techniczne umożliwiające podłączenie nieruchomości do sieci, przedsiębiorstwo w terminie 14 dni od otrzymania wniosku wraz z kompletem załączników wydaje warunki przyłączenia do sieci. W sprawach skomplikowanych termin wydania warunków może ulec wydłużeniu do 30 dni. Natomiast zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu dokument, o którym mowa w ust. 1 powinien w szczególności określać: 1) lokalizację nieruchomości osoby ubiegającej się o przyłączenie, 2) miejsce i sposób przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, 3) wymagania dotyczące miejsca zainstalowania wodomierza głównego i/lub urządzenia pomiarowego, 4) zakres dokumentacji technicznej, którą opracowuje osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Dodatkowo Wójt Gminy K. wskazał, że rozpoczęcie inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego na terenie każdej gminy jest możliwe dopiero po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z § 44 ust. 3 pkt 2 obowiązującego na terenie gminy K. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustalającego co do zasady warunki zabudowy oraz zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej obowiązujące na terenie gminy K., dostawa wody do odbiorców następować będzie z sieci rozdzielczej za pośrednictwem indywidualnych przyłączy na warunkach określonych przez zarządcę sieci. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (wypis i wyrys z MPZP) pozwala rozpocząć proces projektowy o uzyskanie wszystkich uzgodnień branżowych. Tymczasem strona skarżąca wystąpiła o ustalenie warunków technicznych do projektowania przyłącza wodociągowego już w trakcie budowy. Reasumując Wójt Gminy K. wskazał, iż w oparciu o wyżej wymienione przepisy pismem z dnia [...] r. ustalił warunki techniczne dla wykonania indywidualnego przyłącza wodociągowego do działki skarżącego. Jednocześnie pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. uzasadnił odmowę lokalizacji wodomierza głównego zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w złożonym piśmie przewodnim.
W dniu 28 października 2021 r. uczestniczący w rozprawie zdalnej skarżący oświadczył, że popiera wniesioną skargę oraz podniesione w niej zarzuty. Wyjaśnił, że przedmiotem skargi są udzielone pismem z dnia [...] r. warunki techniczne przyłącza wodociągowego, natomiast pismo organu z dnia 27 kwietnia 2021 r. traktuje jako uzasadnienie pisma z dnia [...] r. Oświadczył ponadto, że wcześniej nie występował z wnioskiem o wydanie warunków technicznych przyłącza wodociągowego do przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu jawnym przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu, w brzmieniu nadanym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Obie strony przedmiotowego postępowania złożyły oświadczenie o posiadaniu możliwości technicznych do uczestniczenia w rozprawie zdalnej, a przesłane do nich zawiadomienia o terminie rozprawy zawierały instrukcję i dane niezbędne do dołączenia do rozprawy przeprowadzonej w dniu 28 października 2021 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 zez m.)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Należy przy tym dodać, że w tych sprawach Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi A.M. uczynił akt Wójta Gminy K. z dnia [...] r., znak [...] wydany w sprawie warunków technicznych do projektowania zasilania w wodę projektowanego budynku mieszkalnego na działce nr 22/5 położonej we wsi [...], którego inwestorem jest skarżący.
W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do kwestii dopuszczalności przedmiotowej skargi.
W tym zakresie wskazać należy, że aby dany akt mógł zostać uznany za akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a co za tym idzie być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, musi spełniać następujące warunki: 1) akt nie ma charakteru decyzji lub postanowienia; 2) jest podejmowany w indywidualnej sprawie; 3) akt ma charakter władczy; 4) akt dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt (por. R.Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 7, C.H.BECK 2021, str. 73 -75). Inaczej mówiąc o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., I OSK 18/16; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać należy również, że kwestie dotyczące zbiorowego zaopatrywania w wodę i odprowadzania ścieków, stanowiących zadania własne gminy, uregulowane zostały ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 2028) - dalej ustawa o zaopatrzeniu w wodę. Stosownie do treści art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Natomiast jak wynika ust. 5 pkt 4 przywołanego przepisu regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki przyłączania do sieci.
Obowiązujący na terenie Gminy K., na której położona jest nieruchomość skarżącego, Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, został uchwalony uchwałą Rady Gminy K. z dnia 27 września 2019 r., nr XI/78/2019. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wydane skarżącemu warunki techniczne przyłączenia budowanego przez stronę budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowią akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten znajduje oparcie w przepisach praw miejscowego jakim jest § 12 i § 13 załącznika w/w uchwały Rady Gminy K. z dnia 27 września 2019 r., nr XI/78/2019 w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy K., został podjęty w indywidualnej sprawie skarżącego, a nadto ma charakter władczy.
Sąd stwierdził ponadto, iż przedmiotowa skarga została wniesiona z zachowaniem 30 dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje bowiem, że kwestionowane skargą warunki techniczne zostały doręczone skarżącemu w dniu 4 maja 2021 r., natomiast skarga została sporządzona w dniu 31 maja 2021 r. i wpłynęła do organu administracji w dniu 1 czerwca 2021 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż w sprawie spełnione zostały warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie skargi.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu w wodę realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4 ustawy).
W niniejszej sprawie, z przesłanej wraz ze skargą dokumentacji, w tym udzielonej odpowiedzi na skargę wynika, iż Wójt Gminy K. określając w kwestionowanych warunkach technicznych lokalizację wodomierza głównego poza budynkiem, w zewnętrznej studzience wodomierzowej, wskazał na zgodność przyjętego rozwiązania z § 13.1 i § 13.2 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzanie ścieków na terenie Gminy K. oraz z § 44 ust. 3 pkt 2 obowiązującego na terenie Gminy K. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Gminy K. z dnia 16 kwietnia 2004 r., nr XVI/106/2004.
Jak wynika z § 13.1 powołanego przez organ Regulaminu dostarczania wody i odprowadzanie ścieków na terenie Gminy K. jeżeli są spełnione warunki techniczne, umożliwiające podłączenie nieruchomości do sieci, przedsiębiorstwo w terminie 14 dni od otrzymania wniosku wraz z kompletem załączników wydaje warunki przyłączenia do sieci. Dokument, o którym mowa w ust 1 powinien w szczególności określać: 1) lokalizacje nieruchomości ubiegającej się o przyłączenie; 2) miejsce i sposób przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej; 3) wymagania dotyczące miejsca zainstalowania wodomierza głównego/lub urządzenia pomiarowego; 4) zakres dokumentacji technicznej , którą opracowuje osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (§ 13.2 Regulaminu).
Natomiast zgodnie z przywołanym § 44 ust. 3 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. W zakresie urządzeń źródłowych plan przewiduje rozbudowę i modernizację stacji wodociągowych w Ż. i S. w takim zakresie, aby docelowo możliwa była rezygnacja z korzystania z ujęć miasta K. oraz z gmin W. i K. (zachowując tylko połączenia awaryjne). Dostawa wody do odbiorców następować będzie z sieci rozdzielczej za pośrednictwem indywidualnych przyłączy na warunkach określonych przez zarządcę sieci.
Zaakcentować w tym miejscu należy, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 7 Konstytucji RP). Wszystkie akty normatywne niższego rzędu, powinny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 471) władztwo planistyczne gminy, jak i przyznane gminie, na podstawie przywołanego wcześniej art. 19 ustawy o zaopatrzeniu w wodę uprawnienie do uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, obejmującego między innymi kwestie warunków technicznych przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, nie oznacza, iż zagadnienia te pozostawione zostały wyłącznemu uznaniu gminy.
Jak już wcześniej wskazano podejmowany w drodze uchwały rady gminy regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków stanowi akt prawa miejscowego, który jak to wynika z treści art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa. Jego obowiązywanie jest ograniczone pod względem terytorialnym - do obszaru gminy. Regulamin ten, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego, udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia innych aktów prawnych powszechnie obowiązujących, czyli ustaw oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. Poszanowanie to oznacza, iż wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może dokonywać się w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Co więcej, tworzenie i stosowanie prawa miejscowego powinno odbywać się w sposób, który sprzyja uzyskaniu efektu spójności i braku wewnętrznej sprzeczności systemu prawa oraz komplementarności regulacji prawnych w danym zakresie.
Kwestie dotyczące lokalizacji zestawu wodomierza głównego stanowią zagadnienia techniczno -budowlane, które uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2020 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1065) – dalej rozporządzenie z 2002 r. Powyżej wskazane rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1333).
Zgodnie z § 116 ust. 1 rozporządzenia z 2020 r. zestaw wodomierza głównego, na połączeniu z siecią wodociągową, powinien być umieszczony w piwnicy budynku lub na parterze, w wydzielonym, łatwo dostępnym miejscu, zabezpieczonym przed zalaniem wodą, zamarzaniem oraz dostępem osób niepowołanych. W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej miejscem tym powinno być odrębne pomieszczenie. Natomiast zgodnie z § 116 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza się umieszczenie zestawu wodomierza głównego w studzience poza budynkiem, jeżeli jest on niepodpiwniczony i nie ma możliwości wydzielenia na parterze budynku miejsca, o którym mowa w ust. 1.
Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, na co słusznie wskazuje skarżący, że generalną zasadą jest posadowienie zestawu wodomierza głównego w budynku, a nie w studni wodomierzowej. W konsekwencji powyższego uznać należy zatem, że zarządca sieci nie jest uprawniony do określania w warunkach przyłączania nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej miejsca zainstalowania wodomierza głównego w studni wodomierzowej. Wybór miejsca zainstalowania wodomierza na obszarze nieruchomości winien należeć do osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci. Osoba taka faktycznie włada nieruchomością i decyduje o miejscu zainstalowania głównego wodomierza, mając na uwadze zasady jego umieszczenia wynikające z § 116 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r., jak również projekt realizowanej inwestycji budowlanej, bądź też warunki "lokalowe" istniejącego już budynku, który chciałaby przyłączyć do sieci. Przy czym jak już wcześniej wskazano zainstalowanie wodomierza poza budynkiem powinno być wyjątkiem a nie zasadą.
Niezależnie od powyższego podkreślić również należy, iż wbrew stanowisku Wójta Gminy K., zarówno § 13, jak i żaden z pozostałych przepisów Regulaminu dostarczania wody i odprowadzenia ścieków na terenie Gminy K. nie wprowadza obowiązku lokalizowania wodomierza głównego w zewnętrznej studzience wodomierzowej. Wręcz przeciwnie, z treści § 4.1 pkt 4 Regulaminu wynika między innymi, że przedsiębiorstwo realizując obowiązki zawarte w ustawie ma prawo wstępu na teren nieruchomości lub pomieszczeń odbiorcy usług, w celu przeprowadzenia kontroli wodomierza głównego (...).
Odnosząc się do powołanego przez organ § 44 ust. 3 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., w ocenie Sądu sformułowanie wskazanego przepisu nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że obejmuje on swoim zakresem kwestie związane z warunkami technicznymi indywidualnych przyłączy wodociągowych. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że analizowany przepis planu obejmuje powyższą kwestię, to i tak pomimo użytego zwrotu "na warunkach określonych przez zarządcę sieci", interpretacja tego przepisu prawa miejscowego prowadząca do stwierdzenia, że Wójt Gminy K. (działający jako przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne) ma prawo do dowolnego wskazania lokalizacji zestawu wodomierza głównego, pozostawałby w sprzeczności z przepisem powszechnie obowiązującymi, to jest § 116 rozporządzenia z 2002 r.
Wobec powyższego Sąd za uzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7 Konstytucji RP, § 116 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 44 ust. 3 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K..
Natomiast, co do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 15 ust. 2 i art. 19a ust. 10 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu w wodę w zw. z § 13 ust. 2 pkt 3 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy K., rację należy przyznać skarżącemu, że wskazane wyżej regulacje odpowiednio: nie wprowadzają obligatoryjnego wymogu istnienia, w dacie występowania o wydanie warunków technicznych do projektowania przyłącza wodociągowego, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza (art. 15 ust. 2 ustawy); jak również dopuszczają możliwość wystąpienia z wnioskiem o zmianę wydanych warunków przyłączenia do sieci (art. 19a ust. 10 pkt 1 ustawy). Podkreślić jednak należy, że określając, na wniosek skarżącego usytuowanie zestawu wodomierza głównego Wójt Gminy K. nie argumentował ustalonej lokalizacji brakiem istnienia, w dacie wystąpienia z wnioskiem, pomieszczenia przeznaczonego przez inwestora na zamontowanie wodomierza głównego. Ponadto jak wynika z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie zdalnej w dniu 28 października 2021 r., jego wniosek o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci z dnia 19 kwietnia 2021 r. był pierwszym wnioskiem, a strona nie występowała o zmianę wydanych warunków. Co więcej, wbrew stanowisku skarżącego treść przywołanego przez stronę § 13 ust. 2 pkt 3 Regulaminu nie wprowadza obowiązku istnienia pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza, w dacie składania wniosku o wydanie warunków technicznych, jak również nie wyłącza możliwości wystąpienia o zmianę udzielonych warunków. Tym samym, w ocenie Sądu zarzuty skargi w powyższym zakresie pozostają bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Reasumując Sąd stwierdził, iż kwestionowany skargą akt Wójta Gminy K. z dnia [...] r. wydany został wskutek wadliwej interpretacji wskazanych przepisów Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy K. oraz obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., sprzecznej z powszechnie obowiązującym § 116 rozporządzenia z 2002 r., a co za tym idzie podlega uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Jednocześnie, wobec braku wskazania przez organ administracji okoliczności uzasadniających odstąpienie od zasady lokalizacji zestawu wodomierza głównego wynikającej z § 116 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., na rzecz wyjątku przewidzianego w ust. 2 powołanego przepisu, jak również z uwagi na fakt, iż okoliczności te nie wynikają z przywołanych przez organ przepisów prawa miejscowego, Sąd nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia wynikającego z art. 146 § 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
dc