II SA/Łd 569/25

II SA/Łd 569/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Beata Czyżewska
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 3 pkt 3, art. 48 ust. 1, art. 49e pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skarg B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. i M.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 2 czerwca 2025 r. nr 115/2025 znak: WOP.7721.78.2025.ATK w przedmiocie nakazu rozbiórki parkingu oddala skargi. dc
Uzasadnienie
II SA/Łd 569/25
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 115/2025 z 2 czerwca 2025 r. (znak: WOP.7721.78.2025.ATK) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku Nr 22/2025 z 12 lutego 2025r. (znak: PINB.5160.20.2023.DG), którą organ I instancji na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) nakazał B. Spółce z o.o. rozbiórkę parkingu na działkach nr ewid. gr. [...] i [...] położonych w Ł. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 22 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku zawiadomił M.B. o planowanych na 5 lipca 2023 r. oględzinach, mających na celu sprawdzenie legalności budowy hali namiotowej i bazy transportowej na działce nr ewid. gruntu [...] położnej w Ł. przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż na przedmiotowej działce znajduje się baza transportowa. Baza transportowa składa się z budynku warsztatowego i utwardzonego placu parkingowego. Szerokość placu parkingowego wynosi ok. 66,00 m, a jego długość wynosi 150,00 m. Plac parkingowy utwardzony tłuczniem. Na placu parkingowym zaparkowane są naczepy oraz samochody ciężarowe. Prezes Spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. – M. B. oświadczyła, że baza transportowa jest użytkowana przez tę spółkę, utwardzenie terenu (baza) zostało wykonane latem 2018r. Baza jest wykorzystywana do własnych potrzeb (nie jest dzierżawiona innym podmiotom). Na terenie bazy parkuje ok. 40 samochodów ciężarowych z naczepami. Całość robót budowlanych przy wykonywaniu bazy transportowej została zakończona. Podczas oględzin nie prowadzono żadnych robót budowlanych. Podczas oględzin reprezentująca spółkę M.B. nie przedłożyła pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.
W toku czynności kontrolnych, organ stopnia powiatowego ustalił,
że właścicielką działek nr [...] i [...], na których znajduje się parking jest M.B.
Pismem z dnia 8 września 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie dotyczącej legalności budowy parkingu na działkach nr ewid. gruntu [...] i [...] położonych w Ł. przy ul. [...], a następnie wystąpił do Burmistrza Łasku o wskazanie, czy dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy parking obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ ten zwrócił się również do Starostwa Powiatowego w Łasku o udzielenie informacji, czy było wydane pozwolenie na budowę bądź dokonane zgłoszenie budowy parkingu na spornych działkach.
W odpowiedzi na powyższe, Starostwo poinformowało o nieodnalezieniu informacji o wydanym pozwoleniu bądź zgłoszeniu w tej sprawie. Natomiast Burmistrz Łasku zaświadczył, iż dla przedmiotowych działek obecnie nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie została wydana obowiązująca decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie parkingu.
W tym stanie faktyczno-prawnym, organ stopnia powiatowego, postanowieniem nr 167/2023 z 9 października 2023. (znak: PINB.5160.20.2023.DG) zobowiązał B. Sp. z o.o. do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie parkingu na działkach nr ewid. gruntu [...] i [...] położonych w Ł. przy ul. [...], wykonanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednocześnie informując w jego treści o konieczności złożenia wniosku o legalizację.
Na powyższe postanowienie zażalenia złożyły M.B. oraz B. Sp. z o.o. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr 22/2024 z 29 stycznia 2024r. (znak: WOP.7722.156.2023.ATK) utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, które następnie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 260/24 oddalono skargę M. B., zaś prawomocnym postanowieniem tego sądu również z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 261/224 odrzucono skargę B. Sp. z o.o. na wspomniane postanowienie.
W dalszej kolejności zawiadomieniem z 18 grudnia 2024r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie decyzją nr 22/2025 z 12 lutego 2025r. (znak: PINB.5160.20.2023.DG) nakazał B. Sp. z o.o. rozbiórkę parkingu na działkach nr ewid. gr. [...] i [...] położonych w Ł. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołania tożsamej treści od powyższej decyzji złożył inwestor - B. Sp. z o.o. oraz właścicielka nieruchomości - M.B., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu strony podniosły, że "wystąpili o pozwolenie na budowę, jednak nie otrzymali zgody na budowę z uwagi na zbyt wąski wjazd. Ponadto dokupili dodatkowy teren, który umożliwiał poszerzenie dojazdu, jednak i pomimo tego urzędnicy nie wydali pozwolenia na budowę tego typu obiektu".
Wspomnianą na wstępie decyzją Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że sporna inwestycja stanowi parking, którego budowa nie została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, dla terenu, na którym znajduje się sporna działka, objęta przedmiotową inwestycją, brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, iż inwestor zobowiązany był do uzyskania przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę decyzji o warunkach zabudowy. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31, zaś w przypadku braku takiej decyzji, zasadnym jest prowadzenie postępowania w oparciu o procedurę zawartą w art. 48 Prawa budowlanego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
W analizowanym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku uruchomił procedurę przewidzianą w art. 48 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane, która umożliwiła legalizację przedmiotowego obiektu z uwagi na fakt, iż dla przedmiotowego budynku nie uzyskano pozwolenia na budowę.
Dalej organ odwoławczy zaakcentował, iż organ I instancji wydając postanowienie Nr 167/2023 z 9 października 2023 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i poinformował o konieczności złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Natomiast w przypadku złożenia zażalenia, tak jak miało to miejsce w analizowanym przypadku było to możliwe w terminie 30 dni od dnia ostateczności orzeczenia wydanego w drugiej instancji przez organ. Następnie organ dostrzegł, iż kwestia zaskarżenia do sądu (tak jak to miało miejsce w tej sytuacji) i kontroli legalności postanowienia wstrzymującego prowadzenie samowolnych robót, nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o legalizację, a który to termin jest ściśle powiązany z ww. postanowieniem.
Organ przypomniał, iż 29 stycznia 2024 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr 22/2024 utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku nr 167/2023 z 9 października 2023r., które następnie zostało doręczone stronom 19 lutego 2024 r. Zatem termin na złożenie wniosku o legalizację biegł od 21 marca 2024r. Organ podkreślił, że zarówno do organu I, jak i II instancji nie wpłynął wniosek o legalizację spornego obiektu. Dlatego też, wobec nieprzedłożenia przez inwestorów wniosku o legalizację, zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku nakazał rozbiórkę przedmiotowego parkingu.
Odnosząc się do treści odwołania organ podniósł, iż argument o wystąpieniu o pozwolenie na budowę przez inwestora i braku zgody na budowę z uwagi na zbyt wąski wjazd nie znajduje zrozumienia organu. Pierwszą czynnością, która winna być dokonana było złożenie wniosku o legalizację, który rozpoczyna procedurę legalizacji samowoli budowlanej. Kwestia odmowy udzielenia pozwolenia na budowę może wskazywać na fakt, iż legalizacja ww. obiektu i tak nie byłaby możliwa w aktualnym stanie faktyczno-prawnym.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi o tożsamej treści złożyła zarówno M.B. jak i B. spółka z o.o. W skargach strony wskazały, że nie zgadzają się z rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 6 listopada 2025 r. wydanym na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył niniejszą sprawę ze sprawą o sygn. akt II SA/Łd 570/25 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z zm. – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 418) [dalej: ustawa – Prawo budowlane] dotyczące postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że brzmienie przepisu art. 48 ustawy – Prawo budowlane wskazuje, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostaje rozpoczęte wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane). W postanowieniu tym organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3 ustawy – Prawo budowlane). Jeżeli w dalszym postępowaniu wniosek taki nie zostanie złożony obowiązkiem organ nadzoru budowlanego jest wydanie nakazu rozbiórki (art. 49e pkt 1 powoływanej ustawy), natomiast złożenie wniosku wdraża procedurę legalizacyjną.
W analizowanej sprawie postanowieniem nr 167/2023 z 9 października 2023 wydanym na postawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łaskiego nakazał wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie parkingu na działkach nr ewid. gruntu [...] i [...] położonych w Ł. przy ul. [...]. Jednocześnie w postanowieniu tym organ pouczył stronę o możliwości złożenia w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia wniosku o legalizację wybudowanego placu postojowego.
Zauważyć należy, iż rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja, okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Przypomnieć zatem trzeba, że organy zakwalifikował przedmiotowe parking jako obiekt budowlany zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. W tej sytuacji kwestia kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu budowlanego, jako wymagającego pozwolenia budowlanego, została ostatecznie rozstrzygnięta, przez organy.
Sąd pragnie zauważyć, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi natomiast konsekwencję niezłożenia w określonym terminie wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W badanej sprawie nie jest sporne, że w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łaskiego z 9 października 2023 r. skarżący zostali poinformowani o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego, jak również nie budzi wątpliwości, że nie składając takiego wniosku z możliwości tej skarżący nie skorzystali. W tej sytuacji, kierując się treścią art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, organ miał obowiązek nałożyć obowiązek rozbiórki danego obiektu budowlanego. Decyzja wydana na podstawie wskazanego powyżej przepisu ma bowiem charakter związany, co oznacza że w wypadku ziszczenia się określonego warunku organ ma obowiązek wydania decyzji o ustalonej treści.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie to, czy skarżący złożyli w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego wniosek o legalizację, czy nie. W tym pierwszym bowiem wypadku organ nadzoru budowlanego przeprowadziłby postepowanie legalizacyjne, zgodnie z art. 48a i 48b ustawy – Prawo budowlane oraz art. 49 ust. 1-4 ustawy – Prawo budowlane, legalizując nielegalnie wybudowany obiekt. W drugim zaś, wobec braku wniosku o legalizację, pomimo poinformowania skarżącego o takiej możliwości, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był prawnie do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
Zauważyć przy tym należy, iż złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona (co w niniejszej sprawie wystąpiło z uwagi na treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) z prawa nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki.
Dlatego też argumentacja podniesiona w skargach nie mogła odnieść skutku procesowego w niniejszej sprawie.
Sąd nie znalazł także podstaw do przyjęcia aby argumentacja skarżących podważała ustalenia i ocenę prawną orzekających w sprawie organów. Zasadnie bowiem organy nadzoru budowlanego uznały, że przedmiotowy parking wymagał pozwolenia budowlanego.
Z tych względów nie jest więc możliwe uwzględnienie przez sąd w niniejszej sprawie wniosków skarżących.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dc