II SA/Łd 564/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-10-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
akt własności ziemisprostowanie omyłkipostępowanie administracyjnek.p.a.WSAorgan administracjinieruchomościprawo rzeczowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w Akcie Własności Ziemi, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego.

Skarżąca A.R. domagała się sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w Akcie Własności Ziemi z 1975 r., wskazując na błędny numer działki (335 zamiast 355). Organy administracji odmówiły sprostowania, uznając, że nie jest to oczywista omyłka pisarska, a jedynie próba zmiany merytorycznej aktu. WSA w Łodzi uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie uwzględniono wszystkich przedstawionych przez skarżącą dokumentów, które mogłyby potwierdzać omyłkę.

Sprawa dotyczyła skargi A.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Ujazdu odmawiające sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 25 lutego 1975 r. Skarżąca wskazywała, że w akcie błędnie wpisano numer działki 335 zamiast prawidłowego 355. Organy administracji obu instancji uznały, że żądanie nie spełnia kryteriów oczywistej omyłki pisarskiej, ponieważ numer działki 335 widniał w protokole stanowiącym podstawę wydania aktu, a zmiana numeru byłaby zmianą merytoryczną, niedopuszczalną w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie wzięły pod uwagę całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów przedstawionych przez skarżącą (akt notarialny, wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej), które mogłyby potwierdzać omyłkę. Sąd podkreślił, że art. 113 § 1 k.p.a. nie wyklucza sprostowania rozstrzygnięcia ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu oceny oczywistości omyłki. Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące wyczerpującego zbierania i badania materiału dowodowego oraz oceny dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącej. Sąd wskazał organom, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny dokładnie przeanalizować i ocenić materiał dowodowy, uwzględniając przedstawione dokumenty i twierdzenia skarżącej, aby merytorycznie rozstrzygnąć, czy doszło do oczywistej omyłki pisarskiej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa sprostowania była nieprawidłowa, ponieważ organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie uwzględniły całokształtu materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie ograniczyły się do analizy dokumentów z postępowania uwłaszczeniowego, nie badając wystarczająco dowodów przedstawionych przez skarżącą, które mogły potwierdzać oczywistość omyłki pisarskiej. Tryb sprostowania z art. 113 § 1 k.p.a. wymaga oceny całokształtu materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 113 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Organy nie uwzględniły całokształtu materiału dowodowego, w tym dokumentów przedstawionych przez skarżącą, które mogły potwierdzać oczywistość omyłki pisarskiej. Odmowa sprostowania była oparta na błędnej interpretacji art. 113 § 1 k.p.a., ograniczającej się do analizy dokumentów z pierwotnego postępowania.

Odrzucone argumenty

Żądanie sprostowania nie spełnia kryteriów oczywistej omyłki pisarskiej. Zmiana numeru działki w Akcie Własności Ziemi byłaby zmianą merytoryczną, niedopuszczalną w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Numer działki 335 widniał w protokole stanowiącym podstawę wydania aktu.

Godne uwagi sformułowania

nie można wywieść, że przedmiotowy akt własności ziemi zawiera błąd pisarski lub oczywistą omyłkę, polegającą na wpisaniu numeru działki nieodpowiadającego numerowi działki objętej przeprowadzonym postępowaniem uwłaszczeniowym. Zakres żądanej przez A.R. zmiany w akcie własności ziemi wykracza poza dozwolony zakres zmian w trybie art. 113 k.p.a. z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni domaga się zmiany treści wymienionego aktu, wykazującego czyjeś prawo własności do nieruchomości. tryb z art. 113 § 1 k.p.a. nie może być sposobem "sprostowania" tegoż dokumentu (decyzji). W drodze stosowania instytucji "sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej" nie można dążyć do osiągnięcia celu "poprawienia", "zmiany" Aktu Własności Ziemi, co może być osiągnięte tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to i postanowienie je poprzedzające nie odpowiadają wymogom prawa. Sąd stwierdził, że organy administracji nie przeprowadziły jednak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie wzięły pod uwagę całego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Organy, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., powinny wyczerpująco zgromadzić i zbadać materiał dowodowy, a więc podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie, zgodnie z art. 7 k.p.a., powinny wydać rozstrzygnięcie w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu stron.

Skład orzekający

Jarosław Czerw

sprawozdawca

Marcin Olejniczak

asesor

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 113 § 1 k.p.a. w kontekście sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w aktach własności ziemi, podkreślająca konieczność wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i analizy całokształtu materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania aktu własności ziemi, ale zasady interpretacji art. 113 § 1 k.p.a. mają szersze zastosowanie do innych decyzji administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak sądy administracyjne mogą korygować ich błędy proceduralne, nawet w sprawach dotyczących starych dokumentów.

Sąd przywraca sprawiedliwość w sprawie omyłki sprzed lat: Akt Własności Ziemi do poprawki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 564/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 119 pkt 3, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 113 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2023 roku sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 kwietnia 2023 roku znak: KO.431.3.2023 w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Ujazdu z dnia 20 lutego 2023 r., znak: RPG.682.1.2023; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącej A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: KO.431.3.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: Kolegium, organ II instancji), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Ujazdu (dalej także: organ I instancji) z dnia 20 lutego 2023 r., znak: RPG.682.1.2023, w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi nr [...] z dnia 25 lutego 1975 r.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 22 września 2022 r. A.R. (dalej także: skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy U. o sprostowanie omyłki pisarskiej, zawartej w decyzji Naczelnika Powiatu w Brzezinach z dnia 25 lutego 1975 r., stanowiącej Akt Własności Ziemi nr [...], uwłaszczającej H.P. na gospodarstwo rolne o powierzchni 1,05 ha, położone w miejscowości S. , gmina U. Gospodarstwo to składa się z trzech działek o nr ewid. 298, 229 oraz 355, natomiast w decyzji omyłkowo błędnie wpisano numer ostatniej z wymienionych działek: "335" zamiast "355".
Postanowieniem z dnia 10 października 2022 r., znak: RPG.682.1.2022, Wójt Gminy U. zwrócił wnioskodawczyni powyższe podanie, uznając iż właściwy do jego rozpoznania jest sąd powszechny. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r., znak: KO.431.12.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło nieważność powyższego postanowienia.
A.R. we wniosku z dnia 25 stycznia 2023 r. ponownie wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Akcie Własności Ziemi nr [...] z dnia 25 lutego 1975 roku. Skarżąca zaznaczyła, że dla działki nr ewid. [...]założona jest inna księga wieczysta oraz że działka ta należy do innej osoby.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2023 r. Burmistrz Ujazdu odmówił wnioskodawczyni sprostowania Aktu Własności Ziemi, wskazując, że żądanie nie spełnia kryteriów oczywistej omyłki pisarskiej. Organ I instancji podkreślił, iż w zgromadzonym w przedmiotowej sprawie materiale dowodowym dotyczącym uwłaszczenia H.P. przedmiotowym Aktem Własności Ziemi nie widnieje działka oznaczona nr ewid. 355. W protokole z dnia 15 lutego 1975 r. ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego widnieją numery działek "298,229 i 335". W związku z powyższym nie można wywieść, że przedmiotowy akt własności ziemi zawiera błąd pisarski lub oczywistą omyłkę, polegającą na wpisaniu numeru działki nieodpowiadającego numerowi działki objętej przeprowadzonym postępowaniem uwłaszczeniowym. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania art. 113 § 1 k.p.a. Zgodnie z zacytowanym przepisem prostować można z urzędu lub na wniosek w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez organ decyzjach, natomiast na podstawie tego przepisu prostowaniu nie podlegają rzeczy, które zmieniłyby rozstrzygnięcie merytoryczne przedmiotowego dokumentu, a taką właśnie zmianą merytoryczną, w ocenie organu I instancji, byłoby dokonanie zmiany numeru działki w przedmiotowym akcie własności ziemi, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni. Zakres żądanej przez A.R. zmiany w akcie własności ziemi wykracza poza dozwolony zakres zmian w trybie art. 113 k.p.a. z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni domaga się zmiany treści wymienionego aktu, wykazującego czyjeś prawo własności do nieruchomości.
A.R. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim nie znalazło podstaw do zakwestionowania postanowienia organu I instancji i zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymało je w mocy. Na wstępie swojego uzasadnienia organ II instancji podkreślił, iż mimo uchylenia w 1982 r. ustawy z dnia 26 października
1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ze zm.), co nastąpiło ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i późniejszego "wyłączenia" możliwości wzruszania w trybach nadzwyczajnych aktów własności ziemi, wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r., co nastąpiło ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, została zachowana dopuszczalność sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w aktach własności ziemi.
Swoje stanowisko, dotyczące błędnego wpisania numeru działki "335" zamiast numeru prawidłowego "355" skarżąca opiera na późniejszych dokumentach, takich jak mapa i wypis z rejestru gruntów, zapisy w księdze wieczystej Nr [...] i porównaniu zapisu dla działki nr 335, objętej księgą wieczystą Nr [...], gdzie suma powierzchni działek wynosi 2,68 ha, a działka ta jest działką zabudowaną sąsiadującą z działką nr 334.
Jednak w ocenie Kolegium numery działek wpisane w Akcie Własności Ziemi Nr [...] z dnia 25 lutego 1975 r., wydanym [...], pokrywają się z numerami działek zamieszczonymi w protokole dotyczącym ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego, stanowiącym podstawę do wydania tego aktu. Nie można więc mówić, że nastąpiła "oczywista omyłka pisarska" w Akcie Własności Ziemi, skoro akt ten jest zgodny z danymi zebranymi w trakcie postępowania uwłaszczeniowego. Natomiast w trybie art. 113 § 1 k.p.a. mogą być prostowane wyłącznie oczywiste błędy i omyłki, a więc widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycia wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast "inne oczywiste omyłki", to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Błędy i omyłki nieistotne charakteryzuje oczywistość błędnego zapisu w decyzji, widoczna od razu, bądź w następstwie prostego zestawienia (skonfrontowania) materiału dowodowego z brzmieniem decyzji, niedotycząca merytorycznej strony rozstrzygnięcia. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Oczywistość omyłki można też stwierdzić porównując tekst decyzji z tekstem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, odnoszące się do ustalenia obowiązku prawnego, stanu faktycznego sprawy, jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia.
Kolegium podkreśliło przy tym, iż wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami. Nie chodzi tu jednak o dokumenty przedstawione przez skarżącą wraz z wnioskiem o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej, lecz dokumenty stanowiące podstawę wydania Aktu Własności Ziemi. Z akt sprawy wynika natomiast, iż nr działek, tj. 298, 229 i [...] wskazane są w akcie notarialnym z dnia 18 grudnia 1985 r. Repertorium [...] - umowie przekazania gospodarstwa rolnego przez H.P. na rzecz siostrzenicy T.L.K.i jej męża J.P.K.; z kolei ww. J.P.K. i T.L.K.darowali zabudowaną nieruchomość rolną o pow. 1,05 ha, położoną we wsi S., córce A.L.K.- akt notarialny z dnia 27 września 1995 r. Repertorium [...]. Działka nr 335, wraz z działkami nr 298 i 229 położonymi we wsi S., gm. U. , ujawniona jest w księdze wieczystej Nr [...]. Przedstawione przez A.R. późniejsze dokumenty (ww. akt notarialny z dnia 27 września 1995 r. Repertorium [...] - umowa darowizny nieruchomości rolnej, wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej, wydruk z księgi wieczystej Nr [...]), w których podawany jest nr działki 355, mogą poddawać w wątpliwość, czy poprawnie w Akcie Własności Ziemi wpisany jest nr działki 335, jednakże tryb z art. 113 § 1 k.p.a. nie może być sposobem "sprostowania" tegoż dokumentu (decyzji).
Dlatego też Kolegium podzieliło argumentację wskazaną w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, zgodnie z którą żądanie nie mieści się w granicach instytucji sprostowania Aktu Własności Ziemi na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Uwzględnienie wniosku strony prowadziłoby bowiem do zmiany merytorycznej treści decyzji - AWZ Nr [...]z dnia 25 lutego 1975 r., co jest niedopuszczalne w świetle regulacji art. 113 § 1 k.p.a. W drodze stosowania instytucji "sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej" nie można dążyć do osiągnięcia celu "poprawienia", "zmiany" Aktu Własności Ziemi, co może być osiągnięte tylko w jednym z trybów nadzwyczajnych. W obecnym stanie prawnym żaden organ administracji publicznej nie jest jednak uprawniony do podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego czy zmiany Aktów Własności Ziemi, choćby te akty (decyzje) były dotknięte kwalifikowanymi wadami, co w innych sytuacjach skutkowałoby zastosowaniem określonych i właściwych trybów administracyjnych. Do dochodzenia swoich praw stronie pozostaje jedynie droga przed sądami powszechnymi.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła A.R. , zarzucając mu naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. i w konsekwencji wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi A.R. wskazała, iż w wydanym akcie własności ziemi bez wątpienia zaszła oczywista omyłka pisarska. Nie może być bowiem dwóch działek znajdujących się w tym samym obwodzie - miejscowości oznaczonych tak samo (tym samym numerem) tym bardziej, że oznaczenie wszystkich działek zachowuje kolejność numeryczną. Nie ma znaczenia to, że w protokole sporządzonym przez urzędnika wpisał on jako oznaczenie działki będącej w posiadaniu poprzednika prawnego skarżącej oznaczenie nr 335, gdy działka faktycznie miała oznaczenie 355, bowiem działka [...]znajdowała się w posiadaniu innej osoby i w innym położeniu. Grunt nie zmienił jednak ani posiadacza, ani swego położenia względem sąsiednich działek, właściwie oznaczonych numerycznie. Oznaczono go jedynie błędnie i ten błąd podlega sprostowaniu przez organ administracji. Nie zaszła natomiast zmiana położenia i posiadacza gruntu co uzasadniałoby zmianę aktu własności ziemi poprzez postępowanie sądowe potwierdzające posiadanie innej działki - nieruchomości niż oznaczona nr 355 a błędnie 335. Do swojej skargi A.R. załączyła aktualny wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, iż jest ona właścicielką działki nr 355, położonej w obrębie [...] S. .
Z uwagi na powyższe okoliczności, skarżąca wniosła jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podtrzymało argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu i w konsekwencji wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontrolując zaskarżone do tutejszego Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: KO.431.3.2023, utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Ujazdu z dnia 20 lutego 2023 r., znak: RPG.682.1.2023, w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi nr [...] z dnia 25 lutego 1975 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to i postanowienie je poprzedzające nie odpowiadają wymogom prawa.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej: k.p.a.).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że akt własności ziemi nr [...]z dnia 25 lutego 1975 r., o którego sprostowanie wystąpiła skarżąca jest aktem własności ziemi, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250) i jako taki podlega sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 marca 1996 r., II SA 432/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 34; por. także: wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lutego 2013 r., III SA/Kr 1764/12, LEX nr 1278043, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Jak stanowi art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Tak więc sprostowaniu podlegają błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia
2022 r. "Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie." (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., II OSK 3833/19, LEX nr 3478858, CBOSA). Sąd podziela powyższe stanowisko i czyni je swoim.
Jak stwierdził natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2022 r. "Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami." (wyrok NSA z dnia 31 marca 2022 r., III OSK 1232/21, LEX nr 3414349, CBOSA).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, na co wskazują organy obu instancji, że w protokole z dnia 15 lutego 1975 r. dotyczącym ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego poprzedzającym wydanie aktu własności ziemi, o którego sprostowanie wystąpiła skarżąca widnieje numer działki 335, taki sam numer działki widnieje także w powyższym akcie własności ziemi. Z powyższego organy obu instancji wyprowadziły wniosek o braku możliwości sprostowania aktu własności ziemi we wskazanym przez skarżącą zakresie.
Zdaniem Sądu, organy administracji nie przeprowadziły jednak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie wzięły pod uwagę całego zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Podkreślić należy bowiem, że art. 113 § 1 k.p.a. nie wyklucza zarówno sprostowania rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji organu administracji, jak i możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii oceny "oczywistości" omyłki, a obejmuje ono przede wszystkim zestawienie i porównanie treści dokumentów. Skarżąca w niniejszej sprawie przedstawiła szereg dokumentów: akt notarialny z 1995 roku, wypis z rejestru gruntów (zarówno aktualny, jak i obrazujący stan z 1985 roku), zaświadczenie wystawione przez Wójta Gminy U., wyrys z mapy ewidencyjnej, w których przedmiotowa działka oznaczona jest numerem 355. Natomiast, jak podkreśla się w orzecznictwie, w przypadku żądania z art. 113 § 1 k.p.a. organ powinien dokonać oceny czy stwierdzona przez stronę omyłka jest błędem, którego oczywisty charakter wynika z zestawienia zabranego materiału dowodowego z treścią podlegającej sprostowaniu decyzji (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2020 r., II SA/Rz 468/20, CBOSA; por. także: wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 września 2018 r., II SA/Lu 489/18, CBOSA). Sąd stwierdził, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odnosząc się do przedstawionych przez skarżącą dokumentów, wskazało jedynie, że mogą poddawać one w wątpliwość, czy poprawnie w akcie własności ziemi wpisany jest numer działki 335, jednak procedura opisana w art. 113 § 1 k.p.a. nie jest właściwym trybem "sprostowania" decyzji.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy błędnie przyjęły, iż podstawę do oceny oczywistości błędu, stanowią wyłącznie akta postępowania uwłaszczeniowego. Organy, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., powinny wyczerpująco zgromadzić i zbadać materiał dowodowy, a więc podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie, zgodnie z art. 7 k.p.a., powinny wydać rozstrzygnięcie w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu stron. Zdaniem Sądu, organy niedostatecznie zbadały kwestię "oczywistości" podnoszonej przez skarżącą omyłki pisarskiej, nie wyczerpawszy ku temu wszystkich dostępnych środków dowodowych oraz nie uwzględniwszy twierdzeń podnoszonych przez skarżącą zarówno we wniosku o sprostowanie, jak i w odwołaniu.
Przedstawione powyżej argumenty uzasadniają wniosek, że sprawa nie została w sposób wyczerpujący wyjaśniona dla merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie oceniły należycie całego materiału dowodowego oraz wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, czym naruszyły art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań Sądu oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie organy powinny uwzględnić powyższe wskazówki, dokładnie przeanalizować i ocenić sprawę z uwzględnieniem zgromadzonych w sprawie dokumentów. Rozstrzygając wniosek merytorycznie organ oceni, czy przy wydawaniu przedmiotowego aktu własności ziemi doszło do omyłki i czy omyłka ta ma charakter oczywisty, w świetle zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy.
IB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI