II SA/Łd 563/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-10-25
NSAnieruchomościWysokawsa
podział nieruchomościgospodarka nieruchomościamidroga publicznacel publicznywarunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegopostanowienieuchwałaWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące podziału działki, uznając je za niezgodne z przepisami o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście realizacji celu publicznego po fakcie.

Sprawa dotyczyła skargi D. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki właścicieli. Podział miał na celu wydzielenie części działki zajętej pod budowę drogi krajowej. Sąd administracyjny uchylił oba postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczące podziału nieruchomości z urzędu po fakcie realizacji celu publicznego oraz nieprawidłowości formalnych projektu podziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę D. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału ich działki nr 308/5. Podział miał na celu wydzielenie części działki zajętej pod budowę drogi krajowej Łask-Częstochowa. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta. Jako podstawę uchylenia wskazał naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 93, 94, 97 ugn). Sąd podkreślił, że podział nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego powinien nastąpić przed faktyczną realizacją inwestycji, a nie po niej. Ponadto, zwrócono uwagę na nieprawidłowości formalne projektu podziału oraz nieczytelność kluczowych dokumentów, takich jak decyzja o warunkach zabudowy. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podział nieruchomości z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn dokonuje się pod planowaną realizację celu publicznego, nie zaś już zrealizowaną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o gospodarce nieruchomościami rozróżnia opiniowanie podziału od jego zatwierdzenia. Podział z urzędu jest wyjątkiem od zasady wniosku strony i ma na celu umożliwienie realizacji celu publicznego, co sugeruje działanie prewencyjne, a nie reaktywne po zakończeniu inwestycji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.g.n. art. 93 § 1, 4, 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego; a w razie braku tego planu jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu, a gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji.

u.g.n. art. 94 § 1, 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Opinia w przypadku braku planu miejscowego dotyczy spełnienia warunków zgodności z przepisami odrębnymi lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.g.n. art. 97 § 1, 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Podział z urzędu można dokonać, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych lub nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę może uchylić zaskarżone postanowienie, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego mające wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje skarżącym od organu zwrot kosztów postępowania.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § 2 pkt 4 i 5

Wymogi dotyczące naniesienia granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu na projekcie podziału.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 9 § 1 pkt 7 i 10

Wymogi dotyczące naniesienia powierzchni projektowanych do wydzielenia działek na projekcie podziału.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przez organy obu instancji. Podział nieruchomości z urzędu powinien nastąpić przed realizacją celu publicznego, a nie po. Projekt podziału nieruchomości zawierał błędy formalne (brak naniesienia granic i powierzchni w kolorze czerwonym). Decyzja o warunkach zabudowy była nieczytelna, co uniemożliwiało ocenę zgodności podziału. Niejasność co do obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów obu instancji o zgodności podziału z decyzją o warunkach zabudowy i planem zagospodarowania przestrzennego. Twierdzenie, że podział był zgodny z prawem, mimo realizacji inwestycji drogowej.

Godne uwagi sformułowania

podział nieruchomości z urzędu można dokonać, jeżeli po pierwsze jest on niezbędny do realizacji celów publicznych; a po drugie nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. podział nieruchomości jest czynnością pierwotną w stosunku do realizacji celu publicznego. nie sposób zaakceptować podjętych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji aktów administracyjnych.

Skład orzekający

Anna Stępień

przewodniczący

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Joanna Sekunda-Lenczewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne, zwłaszcza w kontekście realizacji inwestycji drogowych i konieczności zachowania odpowiedniej kolejności działań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości na cele publiczne, gdy inwestycja została już zrealizowana. Może mieć zastosowanie do podobnych spraw, gdzie organy administracji działają 'po fakcie'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą popełnić błędy proceduralne, działając po fakcie i nieprawidłowo stosując przepisy dotyczące podziału nieruchomości, co prowadzi do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład ważny dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

Sąd administracyjny ukarał urzędników za podział działki 'po fakcie' – czy to standardowa praktyka?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 563/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /przewodniczący/
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.),, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. K. i R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opinii wstępnego projektu podziału działki 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. solidarnie na rzecz D. K. i R. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku .
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] nr [...] pozytywnie opinujące wstępny projekt podziału stanowiącej własność D. i R. K., a objętej księgą wieczystą Kw nr [...] Kw nr [...], działki nr 308/5 o pow. 6,50 ha położonej w K. gm. R. na działki o nr 308/7 i nr 308/8.
W uzasadnieniu postanowienia ustaliło, iż D. i R. K. są właścicielami objętej zaskarżonym postanowieniem działki nr 308/5, dla której w Sądzie Rejonowym w B. prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...] lub Kw nr [...], a część tej działki o pow. 0,0594 ha oznaczona we wstępnym projekcie podziału jako działka nr [...] została zajęta pod budowę przełożenia drogi krajowej Ł.-C. na odcinku długości 9 km od wsi C. do wsi S. przez K. w gminie R.
Zauważyło, iż "przełożenie" dotychczasowego przebiegu tego odcinka drogi było konieczne, aby umożliwić inwestorowi – A SA z siedzibą w R. - rozpoczęcie robót górniczych związanych z projektowanym wydobyciem węgla brunatnego. Ta nowo przełożona droga została, co wyjaśniło SKO w S., oddana do użytku w sierpniu 2002r. i zostanie przekazana docelowemu użytkownikowi - samorządowi wojewódzkiemu jako droga wojewódzka nr 483. Pozostała część tej działki oznaczona we wstępnym projekcie podziału jako działka nr 308/7 ma pow. 6.4406 ha.
Powołując się na odpis ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z [...] nr [...]; wyjaśnienia pełnomocnika organu I instancji G. B. na rozprawie przed Kolegium i złożony przez nią wycinek z graficznego załącznika do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy R. na dzień wydania decyzji, tj. na 23 grudnia 1998 r., oraz wycinek z mapy ewidencyjnej obrębu K. wg stanu z 1987 r., zauważyło, iż inwestycja ta prowadzona była w ramach decyzji Wójta Gminy R. z dnia 23 grudnia 1998 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej w oparciu o założenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do chwili obecnej, ponieważ gmina nie uchwaliła jeszcze nowego planu miejscowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zważyło, iż ocena dopuszczalności podziału działki nr 308/5 objętej zaskarżonym postanowieniem w sposób podany we wstępnym projekcie podziału na działkę nr 308/7 o pow. 6.4406 ha i działkę nr [...] o pow. 0.0594 ha, stosownie do wymogu art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami / tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm./, musi się odbyć pod kątem jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy R. z dnia 23 grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej Łask-Częstochowa na odcinku C. -S. w gminie R. Wyjaśniło, iż w chwili wszczęcia przez organ I instancji postępowania w sprawie o podział, decyzja ta była obowiązująca w świetle wymogów art. 65 ust.1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, bo nie zachodziły wymienione w tym przepisie ustawowe przesłanki do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Wręcz przeciwnie, wnioskodawczynią w sprawie o wydanie decyzji, która uzyskała również pozwolenie budowlane i inwestorem przebudowy drogi była A. SA z siedzibą w R., a przebudowa drogi została ukończona w sierpniu 2002 r.
Ze złożonych do akt sprawy dokumentów, tj. wycinka z graficznego załącznika do planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy R. na dzień wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wycinka z mapy ewidencyjnej obrębu K. wg stanu z 1987 r., zdaniem SKO w S., jasno wynikało, że działka nr 308/5 leżała w granicach terenu przeznaczonego pod projektowaną inwestycję przełożenia drogi krajowej Ł.-C., projektowany podział tej działki przez wydzielenie jej części zajętej pod budowę drogi publicznej - jako zgodny z warunkami określonymi w decyzji Wójta Gminy R. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 23 grudnia 1998r. nr [...] jest więc dopuszczalny a postanowienie organu I instancji pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki – prawidłowe.
Na marginesie, dla informacji skarżących SKO w S. dodało, iż wszczęcie postępowania podziałowego ma na celu przyszłe nabycie gruntów zajętych pod drogę publiczną przez właściwe podmioty.
W skardze na powyższe postanowienie R. i D. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego "postępowania" w całości; stwierdzenie, że decyzję wydano z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.
W uzasadnieniu skargi stwierdzili, iż Wójt Gminy R. postanowienie z dnia [...] w sprawie podziału ich działki podjął bezprawnie, bez ich udziału "po fakcie", a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w toku postępowania nie wyjaśniło "wszystkich spraw" w ich interesie, wzięło natomiast pod uwagę wyjaśnienia P.Ł., który nie posiadał ich pełnomocnictwa. Nadmienili nadto, iż już w 2002r. nastąpił podział działki na rzecz KWB – B., a aktem notarialnym z dnia [...] Nr [...] nastąpiło zbycie działki o pow. 0,1495 ha.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu postanowienia. Zarzut dopuszczenia do udziału w postępowaniu P. Ł. jako pełnomocnika skarżących uznało za bezzasadny, gdyż nie został on odnotowany w protokole rozprawy jako ich pełnomocnik, ani w żadnym innym charakterze, a w uzasadnieniu przytoczono jedynie informację P.Ł. w jego własnej sprawie toczącej się przed Kolegium co do przyczyn nie stawienia się skarżących w tym dniu na rozprawie ([...]).
Dodatkowo wyjaśniło, iż przedstawiony przez stronę akt notarialny nr A [...] z dnia [...] nie dotyczy działki nr 308/5, z której wydzielono działkę nr [...] o pow. 0,0594 ha (droga) i nr 308/7 o pow. 6,44064 ha, a aktem tym skarżący sprzedali Kopalni działkę nr 308/6 o pow. 0, 1495 ha wydzieloną z działki nr 308/2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 powołanej ustawy, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu.
Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez D. i R. K. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...]nr [...]pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki nr 308/5 o pow. 6,50 ha położonej w K. gm. R. stanowiącej własność D. i R. K., objętej księgą wieczystą Kw nr [...] Kw nr [...] / na działki nr 308/7 i nr 308/8, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 93 ust. 1, ust. 4 i ust. 5, art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 97 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej ugn. Stosownie do powołanych przepisów art. 93 ust. 1, ust. 4 i ust. 5, art. 94 ust. 1 i 2 podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego; a w razie braku tego planu jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu, a gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1, tj. zgodności z przepisami odrębnymi ewentualnie decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazaną opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 1 i ust. 3 ugn, podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny; zaś podziału nieruchomości z urzędu można dokonać, jeżeli po pierwsze jest on niezbędny do realizacji celów publicznych; a po drugie nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż ustawodawca wyróżnia dwie instytucje prawne, a mianowicie instytucję opiniowania podziału nieruchomości z punktu widzenia zgodności z planem, a w razie jego braku z przepisami odrębnymi lub decyzją o warunkach zabudowy lub zagospodarowania przestrzennego, oraz instytucję podziału nieruchomości. Celem pierwszej instytucji jest wstępna ocena dopuszczalności podziału nieruchomości z uwagi na wskazane kryterium zgodności, drugiej zaś definitywne zatwierdzenie przedłożonego projektu podziału nieruchomości (dokonanie podziału). Zauważyć nadto należy, iż art. 97 ust. 1 wprowadza zasadę, wedle której podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny, ust. 3 zaś wprowadza wyjątek, dopuszczając możliwość dokonania tegoż podziału z urzędu, jeśli podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych lub nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżący D.i R. K. są właścicielami objętej księgą wieczystą KW nr [...] nieruchomości nr 308/5 o pow. 6,50 ha położonej w K. gm. R., na której części w 2002r. została zrealizowana na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...] przez Kopalnię Węgla Brunatnego "B." Spółka Akcyjna z siedzibą w R. i oddana do użytkowania na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] inwestycja polegająca na budowie drogi wojewódzkiej nr 483 Łask – Szczerców – Częstochowa na odcinku od km 38 + 040,46 do km 42 + 694,15 C. – Grabek. Zauważyć nadto należy, iż uczestnik postępowania Kopalnia Węgla Brunatnego "B." w dniu 9 marca 2006r. wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie sporządzonego przez uprawnionego geodetę J. D. wstępnego projektu podziału m.in. spornej działki, załączając ten projekt, a Wójt Gminy R. pismem z dnia 10 marca 2006r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania o podział spornej nieruchomości, wskazując jako cel podziału tej nieruchomości wydzielenie gruntów zajętych pod drogę publiczną. Na podstawie akt administracyjnych i złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego dokumentów, w szczególności na podstawie wypisu z ewidencji gruntów z dnia 21 grudnia 2005r. oraz złożonych w toku rozprawy w dniu 13 września 2006r. wyjaśnień przez przedstawieciela Kopalni w osobie K. M., Sąd ustalił nadto, iż sporna działka w części nie zajętej pod drogę wykorzystywana jest dla celów rolnych, znajduje się na niej bowiem pastwisko i łąka.
W tym stanie faktycznym sprawy w świetle powołanych wyżej przepisów nie sposób zaakceptować podjętych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji aktów administracyjnych. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż Wójt Gminy R. wszczął postępowanie w sprawie podział nieruchomości, na co wskazuje zawarty w zawiadomieniu z dnia 10 marca 2006r. zwrot "zostało wszczęte z urzędu postępowanie o podział nieruchomości" oraz "celem podziału jest wydzielenie działki gruntu niezbędnej do realizacji celu publicznego polegającego na wydzieleniu gruntów zajętych pod drogę publiczną", a następnie postanowieniem z dnia [...] znak: [...], na co wskazuje jego sentencja, pozytywnie zaopiniował przedłożony wstępny szkic podziału nieruchomości, wskazując jednocześnie, iż "podział ma polegać na wydzieleniu działek: 308/7, 308/8". Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż przedmiotem postępowania było opiniowanie wstępnego szkicu projektu podziału nieruchomości z punktu widzenia jego zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 23 grudnia 1998r. nr [...]. W uzasadnieniu tym Wójt użył bowiem stwierdzeń, tj. "pozytywnie opiniuje wstępny szkic projektu podziału (...)", "proponowany podział nieruchomości opiniowany jest pod kątem zgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie przełożenia drogi krajowej relacji Ł.-C. odcinek K. określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 23 grudnia 1998r. nr [...] wydanej przed dniem złożenia wniosku o podział" czy "projektowana droga nie jest sprzeczna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy obowiązującym w dniu wydania decyzji i uwzględnia w całości wniosek inwestora którym jest Kopalnia Węgla Brunatnego "B." S.A.". W końcowej części uzasadnienia Wójt stwierdza zaś, że "każda nieruchomość może być przedmiotem podziału o ile podział ten jest niezbędny do realizacji celu publicznego (...)"" oraz "przyszłe nabycie gruntów zajętych pod drogę publiczną jest celem który będzie realizował inwestor A.S.A.". Uwagę zwrócić również należy na powołane w podstawie prawnej przepisy, a mianowicie art. 93 ust. 1, ust. 4, ust. 5 oraz art. 94 ust. 1 ugn, dotyczące, co już wskazano, instytucji opinii zgodności podziału nieruchomości z planem, przepisami odrębnymi ewentualnie decyzją o warunach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz art. 97 ust. 1 i ust. 3 ugn, regulujący instytucję podziału nieruchomości. Powyższe okoliczności zdają się wskazywać na liczne rozbieżności nie tylko w uzasadnieniu postanowienia, ale także i w podstawie prawnej oraz sentencji postanowienia. Wskazanych rozbieżności nie usunęło Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., na co wskazuje chociażby podstawa prawna zaskarżonego przez D. i R. K. postanowienia z dnia [...] nr [...], zawierającą, podobnie jak podstawa prawna postanowienia Wójta z dnia [...], przepisy stanowiące zarówno podstawę opinii co do zgodności, jak i podziału nieruchomości.
W toku ponownego postępowania organy administracji publicznej powinny także wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości kwestię obowiązywania planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla spornej działki. Z załączonych akt administracyjnych nie wynika by okoliczność ta była przedmiotem badania organów obu instancji. Organy te oceniając dopuszczalność zaproponowanego przez Kopalnię podziału nieruchomości bez wątpienia odniosły się do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co mogłoby wskazywać, iż dla tej działki brak jest planu miejscowego. Tymczasem w aktach tych znajduje się kopia wyrysu oraz wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego, brak jednakże informacji co do danych tegoż planu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż w sytuacji obowiązywania planu zgodność podziału nieruchomości ocenia się mając na uwadze zgodność nie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz planu miejscowego. Nie bez znaczenia ma tu też okoliczność, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w uzasadnieniu postanowienia stwierdziło, iż przedmiotowa inwestycja prowadzona była w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu "wydaną o założenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do chwili obecnej, ponieważ gmina nie uchwaliła jeszcze nowego planu miejscowego" oraz w piśmie z dnia 24 października 2006r. wyjaśniło, iż "nieprawdziwa jest informacja o wygaśnięciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2004r., w oparciu o który wydano decyzję z dnia 23 grudnia 1998r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej Ł.-C. na odcinku C. – S.", a "okoliczność, iż gmina R. ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia nowego zagospodarowania przestrzennego nie ma wpływu na bieg postępowania w sprawie podziału nieruchomości, będącej przedmiotem rozpatrywanej skargi. W aktualnej sytuacji nie ma bowiem zastosowania art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dotyczy terenów, dla których brak planu miejscowego".
Na marginesie zauważyć należy, iż użyty w art. 93 ust. 2 zwrot "zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu" czy w art. 97 ust. 6 ugn zwrot "podziału nieruchomości (...) można również dokonać na koszt osoby lub jednostki organizacyjnej, która będzie realizowała cel publiczny", odnoszący się bez wątpienia do czasu przyszłego, zdaje się wskazywać, iż podział nieruchomości jest czynnością pierwotną w stosunku do realizacji celu publicznego. Podziału nieruchomości z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 dokonuje się zatem pod planowaną realizację celu publicznego, nie zaś już zrealizowaną, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Ponadto podkreślić należy, iż na projekcie podziału m.in. działki nr 308/5, wbrew przepisowi § 3 ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz § 9 ust. 1 pkt 7 i pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), nie naniesiono w kolorze czerwonym granic projektowanych do wydzielenia działek gruntu oraz nie zamieszczono w kolorze czerwonym powierzchni projektowanych do wydzielenia działek. Wymogu tego, w ocenie Sądu, nie spełnia naniesiona na tym planie jedna linia czerwona biegnąca wzdłuż działek objętych wnioskiem o podział. Ale gdyby nawet projekt podziału spełniał powyższe wymogi, a zgodność podziału nieruchomości oceniana byłaby z punktu widzenia warunków decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to i tak nie sposób byłoby ocenić dopuszczalność podziału, gdyż zarówno sentencja załączonej do akt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] odsyłającej do załączników nr 1 i nr 2, jak i załącznik nr 1 są nieczytelne. Tymczasem, stosownie do przepisu art. 133 § 1 ppsa, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Nie sposób natomiast zaakceptować wyrażonego przez skarżących w skardze poglądu, iż w 2002r. nastąpił podział nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] repertorium A nr [...], aktem tym bowiem skarżący zbyli na rzecz Kopalni, co słusznie zauważyło SKO w S., nieruchomość nr 308/6 o pow. 0,1495, nie zaś objętą skargą działkę nr 308/5. Chybiony jest także zarzut dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika skarżących P.Ł.. Jak bowiem wynika z wyjaśnień organu w odpowiedzi na skargę, P. Ł. w swojej sprawie podczas rozprawy przed SKO w S. o syg. akt [...] podał jedynie przyczyny nieobecności skarżących podczas tej rozprawy.
O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...]nr [...]są niezgodne z prawem, co skutkowało ich uchyleniem, skarżącym należy się zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę uwzględnił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI