II SA/Łd 563/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-07-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniatytuł wykonawczyrozbiórkaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjnenaruszenie prawastwierdzenie nieważnościWSAkontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z powodu rażącego naruszenia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych.

Sprawa dotyczyła skargi E. A. i A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu rozbiórki ogrodzenia. Sąd uznał, że oba postanowienia są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, głównie z powodu wystawienia dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargi E. A. i A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona za niewykonanie nakazu rozbiórki ogrodzenia. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych. Stwierdzono, że organ egzekucyjny wystawił dwa tytuły wykonawcze do egzekucji tego samego obowiązku, co jest niedopuszczalne. Pierwszy tytuł wykonawczy z dnia [...] był prawidłowy, a jego doręczenie zostało potwierdzone. Wystawienie drugiego tytułu wykonawczego w dniu [...] było nieuzasadnione i miało na celu konwalidowanie rzekomych wad pierwszego. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie zbadał prawidłowo zarzutów wniesionych przez A. A. i nie powinien był rozpoczynać postępowania od nowa. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wystawienie dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje wystawienie tytułu wykonawczego raz. Organ egzekucyjny powinien posługiwać się odpisami tego samego tytułu. Wystawienie nowego tytułu wykonawczego w celu konwalidowania rzekomych wad poprzedniego jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 26 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.

u.p.e.a. art. 32

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

u.p.e.a. art. 122 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakładając grzywnę w celu przymuszenia, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 2 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa elementy, które musi zawierać tytuł wykonawczy.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

u.p.e.a. art. 1a § 12 lit.b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymienia środki egzekucyjne obowiązków niepieniężnych.

u.p.e.a. art. 121 § 2 i 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zasady stosowania i wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu nie będącego budynkiem lub jego częścią.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

u.NSA art. 55 § 1 zdanie drugie

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1 i § 2

Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym oraz orzekanie o kosztach.

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma jednemu z małżonków.

k.r.o. art. 98 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa przedstawicieli ustawowych małoletniego.

p.b. art. 52

Prawo budowlane

Obowiązek rozbiórki może być nałożony na inwestora lub właściciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystawienie dwóch tytułów wykonawczych do egzekucji tego samego obowiązku stanowi rażące naruszenie prawa. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące bezprzedmiotowości decyzji stanowiącej podstawę wydania postanowienia oraz konieczności wydania nowej decyzji z uwagi na zmianę sytuacji prawnej nieruchomości. Argumenty dotyczące tymczasowego charakteru ogrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

Tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny z mocy art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zakresu kontroli organu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystawienia dwóch tytułów wykonawczych dla tego samego obowiązku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów egzekucyjnych mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności ich działań, co jest istotne dla zrozumienia praw stron w postępowaniu egzekucyjnym.

Błąd proceduralny organu egzekucyjnego: dwa tytuły wykonawcze to nieważność!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 563/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Dnia 6 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skarg E. A. i A. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. A. i E. A. kwoty po 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] nakazał E. i A. A. rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. A – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] decyzją Nr [...].
Upomnieniem z dnia 29 listopada 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał zobowiązanych do wykonania powyższego obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, a następnie, wobec nie wykonania powyższego obowiązku, w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy oraz skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej.
Na powyższe czynności A. A. w dniu 16 marca 2001r. wniósł zarzuty oraz zażądał uchylenia tytułu wykonawczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na brak skuteczności doręczenia tytułu wykonawczego z dnia [...], wystawił w dniu [...] nowy tytuł wykonawczy, skierował ten tytuł do egzekucji administracyjnej oraz postanowieniem Nr [...] nałożył na E. i A. A. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, opłatę egzekucyjną za wydanie tegoż postanowienia w wysokości 68 (sześćdziesiąt osiem) złotych oraz wezwał do wykonania rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia oraz uiszczenia grzywny i opłaty w terminie 7 dni.
W zażaleniach na powyższe postanowienie E. A. i A. A. powołując się na art. 122 par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazali brak uzasadnienia faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, oczywistą bezzasadność egzekucji z uwagi na wadliwość wszczęcia egzekucji powodującą obowiązek umorzenia egzekucji, niewspółmierność orzeczonej grzywny do wartości egzekwowanego obowiązku. E. A. dodatkowo zauważyła, iż nie doręczono jej upomnienia z dnia 29 listopada 2000r. W uzasadnieniu zażaleń zobowiązani podali, iż organ poczynił błędne ustalenia co do numerów działek, ich granic oraz strony postępowania. Zdaniem E. A. i A. A., zmiana sytuacji prawnej nieruchomości powoduje konieczność ewentualnego wydania nowej decyzji, a pojęć strony postępowania i właściciela nieruchomości nie można "mieszać i dowolnie manipulować". Zauważyli nadto, iż postanowienie poza datą wpłacenia grzywny nie zawiera daty wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a w świetle aktualnego przepisu art. 121 par. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji istnieje wątpliwość co do możliwości orzeczenia grzywny oraz jej wysokości w przypadku tymczasowego ogrodzenia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu powołał przepisy art. 122 par. 1, art. 1a pkt 12 lit.b, art. 121 par. 1 i par. 4, art. 125 par. 1 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wywodząc, iż środkami egzekucyjnymi są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń oraz przymus bezpośredni, zaś wierzyciel nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu upomnienie, tytuł wykonawczy wraz z klauzulą wykonalności oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z prawa budowlanego można nałożyć tylko raz. Pouczył zobowiązanych, iż w razie wykonania obowiązku nałożone a nie uiszczone lub nie ściągnięte grzywny podlegają umorzeniu. Zdaniem organu zażaleniowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. spełnił przesłanki zawarte w art. 122 par. 1 powołanej ustawy, zastosował środek egzekucyjny adekwatny do stanu prawnego, a E. i A. A. upomnienie z dnia 29 listopada 2000r. odebrali, co potwierdza poświadczenie zwrotne, w dniu 14 grudnia 2000r., doręczenie upomnienia jednemu z małżonków jest tożsame ze skutecznym doręczeniem go obu małżonkom (art. 43 k.p.a.).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił również, iż 13 – letni właściciel przedmiotowej nieruchomości D. A. nie ma zdolności do czynności prawnych, jego przedstawicielami ustawowymi i opiekunami, stosownie do art. 98 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, są rodzice, a opieka nad nim nie została w żaden sposób ograniczona.
Podkreślił nadto, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] nakazująca E. A. i A. A. rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Decyzji tej, zdaniem tego organu, nie można zmienić w trybie postępowania egzekucyjnego, pomimo że właścicielem nieruchomości jest obecnie ich małoletni syn. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. powołując się na przepis art. 52 prawa budowlanego z 1994r., wskazał, iż obowiązek rozbiórki przewidziany w art. 48 może być nałożony zarówno na inwestora jak i właściciela. E. i A. A. jako inwestorzy, ówcześni właściciele nieruchomości i opiekunowie prawni obecnego właściciela nieruchomości nadal pozostają osobami zobowiązanymi. Według organu zażaleniowego, gdyby nawet przyjąć, iż zobowiązanym jest obecnie nieletni D. A., to stosownie do art. 120 par. 2 powołanej ustawy, grzywnę nakłada się na E. i A. A. jako jego przedstawicieli ustawowych. Zauważył nadto, iż w postanowieniu, wbrew twierdzeniom żalących się, został określony 7 dniowy termin wykonania obowiązku, jak również uiszczenia grzywny i opłaty egzekucyjnej, zaś w sprawie ma zastosowanie przepis art. 121 par. 2 i par. 4, dotyczący rozbiórki ogrodzenia zewnętrznego, nie zaś art. 121 par. 5 powołanej ustawy odnoszący się do obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Podkreślił również, iż sporne ogrodzenie jest ogrodzeniem docelowym wykonanym na cokole betonowym ze słupkami stalowymi i przęsłami z prętów.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie E. A. i A. A. wnieśli odrębne skargi, w których zawarli analogiczne argumenty jak w zażaleniach, a ponadto zakwestionowali okoliczność wydania jednego postanowienia "na dwie osoby".
W odpowiedzi na te skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o ich oddalenie, przedstawiając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W ŁODZI zważył co następuje:
Skargi są zasadne jednakże z innych powodów niż podane.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),zwanej dalej upsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych.
W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Kontrolując to postanowienie Sąd dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów art. 26, art. 32 i art. 122 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Stosownie do przepisu art. 26 par. 1 i par. 2 powołanej ustawy (obecnie par. 1 i par. 4 art. 26) egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Zgodnie zaś z art. 32 powołanej ustawy organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, w myśl art. 122 par. 1 natomiast nakładając grzywnę w celu przymuszenia doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny.
Z treści powyższych przepisów wynika, iż tytuł wykonawczy jest swoistym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji i prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1996r., I SAB/Wr 1/96, Lex nr 27349). Wystawiany jest on raz, a organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego posługuje się jedynie jego odpisami.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. jako wierzyciel i organ egzekucyjny jednocześnie przystąpił do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W załączonych do skargi aktach administracyjnych analizowanej sprawy znajdują się jednakże dwa tytuły wykonawcze, jeden wystawiony w dniu [...], drugi zaś w dniu [...] Z obu tych tytułów wynika, iż przedmiotem egzekucji jest ten sam obowiązek o charakterze niepieniężnym, a mianowicie wynikający z decyzji z dnia [...] Nr [...] nakaz rozbiórki ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. A 40 (od strony ul. A – działki nr [...], [...], [...], [...] oraz od strony ul. A i ul. A – granica południowa, wschodnia i północna dzierżawionej części działki nr [...]).
Tytuł wykonawczy z dnia [...] zawiera wszystkie konieczne elementy wymagane przez przepis art. 27 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu jego wydawania, a mianowicie określa wierzyciela, wskazuje imiona i nazwiska zobowiązanych, ich adres, podaje treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdza, że obowiązek jest wymagalny, wskazuje podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej oraz pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu. Z tego względu nie było potrzeby jego uzupełnienia, a tym bardziej wystawiania tytułu wykonawczego z dnia [...], celem ewentualnego konwalidowania wad tegoż tytułu. To zaś oznacza, że podstawę wszczęcia egzekucji mógł stanowić tylko i wyłącznie tytuł wykonawczy z dnia [...]
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych notatki służbowej z dnia [...] wynika, iż przyczyną wystawienia tytułu wykonawczego w dniu [...] była okoliczność braku dowodu doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego z dnia [...] oraz fakt nie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny. Jednocześnie organ egzekucyjny uznał, iż z uwagi na powyższą okoliczność wniesione przez A. A. zarzuty w dniu 16 marca 2001r. nie mogą wywołać skutku prawnego, a "postępowanie należy rozpocząć od początku; tj. zgodnie z procedurą po doręczeniu zobowiązanym upomnienia". Powyższego stanowiska w żaden sposób nie można zaakceptować, przede wszystkim dlatego, że w aktach znajduje się kopia książki nadawczej, z której wynika, iż w dniu 15 lutego 2001r. wysłano do E. i A. A. list polecony zawierający tytuł wykonawczy, a dowodem odbioru tegoż tytułu wykonawczego jest oświadczenie A. A. zawarte w zarzutach z dnia 15 marca 2001r., w którym potwierdza on odbiór tytułu wykonawczego z dnia [...] w dniu 9 marca 2001r. i jednocześnie żąda uchylenia tegoż tytułu.
Z tego względu organ egzekucyjny ponownie rozpoznając sprawę winien w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty A. A. z dnia 16 marca 2001r., a w razie ewentualnego ich odrzucenia i podjęcia decyzji o kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego posługiwać się odpisami tytułu wykonawczego z dnia [...], doręczając zobowiązanym ten odpis wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Zawarta w uzasadnieniu skargi sugestia co do bezprzedmiotowości decyzji stanowiącej podstawę wydania zaskarżonego postanowienia oraz konieczności wydania nowej decyzji z uwagi na zmianę sytuacji prawnej nieruchomości, jak również rozważania co do tymczasowego charakteru ogrodzenia nie mogą być przedmiotem oceny w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ani też postępowania egzekucyjnego. Celem tych postępowań nie jest bowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją stanowiącą podstawę egzekucji. Przypomnieć bowiem należy, iż celem tego pierwszego postępowania jest badanie zgodności wydanych w toku postępowania egzekucyjnego aktów administracyjnych, postępowania egzekucyjnego zaś doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązków wynikających z aktów administracyjnych. Organ egzekucyjny z mocy art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na marginesie zauważyć należy, iż stanowiąca podstawę prowadzenia egzekucji decyzja z dnia [...] Nr [...] nakładająca na E. A. i A. A. obowiązek rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia jest ostateczna i prawomocna, została ona bowiem utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu [...] decyzją Nr [...], a skarga na tą decyzję została postanowieniem NSA z dnia 25 stycznia 2001r. odrzucona.
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości okoliczność podmiotu zobowiązanego do wykonania rozbiórki spornego ogrodzenia oraz do kogo zostało skierowane postanowienie o nałożeniu grzywny. W sentencji decyzji z dnia [...] Nr [...], postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...] Nr [...] oraz tytule wykonawczym jako zobowiązanych wskazano E. i A. A.. Tożsamość osób, co do których prowadzi się egzekucję i osób zobowiązanych do wykonania rozbiórki ogrodzenia została więc w niniejszej sprawie zachowana. Organ egzekucyjny nie naruszył również art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustanawiającego zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przepisy tej ustawy nie określają, które z środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, pozostawiając tę kwestię ocenie organów egzekucyjnych. Katalog środków egzekucyjnych obowiązków niepieniężnych zawiera art. 1a pkt 12 lit.b powołanej ustawy i są nimi grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Spośród tych środków grzywna w celu przymuszenia jest najłagodniejszym środkiem przymusu. Zasady jej stosowania i wysokości w przypadku obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego dotyczących obiektów nie będących budynkiem lub jego częścią określa przepis art. 121 par. 4 i par. 2. Stosownie do powołanych przepisów grzywna w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu nie będącego budynkiem lub jego częścią jest jednorazowa i nie może ona przekroczyć kwoty 5000 zł. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002r., IV S.A. 122/01, ONSA 2004, Nr 2, poz. 50).
W niniejszej sprawie będące przedmiotem rozbiórki ogrodzenie, wbrew twierdzeniom skarżących, jest trwałym obiektem budowlanym innym niż budynek, do którego zastosowanie ma przepis art. 121 par. 2 i 4, nie zaś par. 5 tegoż przepisu, a nałożona na E. A. i A. A., stosownie do art. 121 par. 2 i 4 powołanej ustawy, grzywna w wysokości 5000 zł nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty określonej w powołanych wyżej przepisach. Wprawdzie organ egzekucyjny mógł wymierzyć grzywnę w niższej wysokości, niemniej jednak, biorąc pod uwagę fakt uporczywego uchylania się przez zobowiązanych od wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki ogrodzenia oraz fakt wykonania tegoż ogrodzenia także na terenie będącym własnością gminy, wysokość tej grzywny, w ocenie Sądu, jest zasadna. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z dnia 25 września 1998r. A. A. zobowiązał się rozebrać ogrodzenie do końca maja 1999r., z protokołu z dnia 7 lutego 2002r. ogrodzenie zostało rozebrane częściowo ogrodzenie, tj. zdemontowano przęsła stalowe wzdłuż ul. A oraz prostopadłe do nich po dwa przęsła wzdłuż pozostałych granic nieruchomości, z protokołu z dnia 22 marca 2002r. istnieje ogrodzenie zewnętrzne z siatki stalowej na słupkach stalowych pozostałych po ogrodzeniu, które powinno być rozebrane, a które A. A. zobowiązał się rozebrać do dnia 30 czerwca 2002r. Nie można też nie wspomnieć, iż z przedłożonego przez zobowiązanych w dniu [...] odpisu z księgi wieczystej Nr [...] wynika, iż nowym właścicielem spornej nieruchomości jest D. A., co z kolei ich zdaniem decyzję o rozbiórce czyni bezprzedmiotową.
Chybiony jest również zarzut E. A. niedoręczenia jej upomnienia. Upomnienie z dnia 29 listopada 2001r. zostało skierowane do E. A. i A. A. oraz zaadresowane na obu małżonków, zamieszkałych pod tym samym adresem w Ł. przy ul. B 46 m 25. Odbiór tegoż upomnienia w dniu 14 grudnia 2001r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, pokwitował osobiście A. A.. Z akt administracyjnych, a także z oświadczeń stron, nie wynika, aby w toku postępowania został złożony jakikolwiek wniosek co do sposobu doręczenia korespondencji. W konsekwencji doręczenie upomnienia do rąk jednego z małżonków jest skuteczne wobec obojga (por. wyrok NSA z dnia 16 września 1998r., I S.A./Gd 720/98, Lex nr 37595). Zauważyć należy również, iż podjęcie przesyłki adresowanej do strony przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania przesyłki adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 24 października 1997r., I S.A./Gd 360/97, Lex nr 442421). Nie bez znaczenia ma również okoliczność, iż mimo powoływania się przez E. A. w środkach zaskarżenia na okoliczność nie doręczenia jej upomnienia nadal całą korespondencję adresowaną także wyłącznie do E. A. odbierał mąż A. A. (np. dowód doręczenia postanowienia nr [...] z dnia [...], postanowienia nr [...] i [...] z dnia [...] czy postanowienia nr [...] z dnia [...]). Okoliczność odbioru przez męża korespondencji, w tym również zaskarżonego postanowienia, skarżąca nigdy nie zakwestionowała.
Analiza postanowienia o nałożeniu grzywny nie potwierdza zarzutu skarżących co do braku daty wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz uzasadnienia faktycznego. W sentencji tegoż postanowienia wezwano bowiem zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki ogrodzenia oraz uiszczenia grzywny i opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, w uzasadnieniu zaś opisano stan faktyczny sprawy. Nie można również czynić zarzutu organowi zażaleniowemu, że rozpoznając wniesione odrębnie przez E. A. i A. A. zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny wydał jedno postanowienie, skoro są oni podmiotami zobowiązanymi do wykonania tego samego obowiązku, wynikającego z jednej decyzji administracyjnej, a ich interesy w sprawie są zbieżne, na co wskazuje chociażby treść zażaleń.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 upsa. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] są dotknięte rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło z kolei podstawę do stwierdzenia ich nieważności, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżących tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania kwotę po 10,00 (dziesięć) złotych.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać należało, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] są niezgodne z prawem i podlegają stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI