II SA/Łd 546/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2015-09-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzennepostępowanie administracyjneterminydoręczenianieważność decyzjiwsaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, polegającego na rozpatrzeniu odwołania wniesionego po terminie.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o warunkach zabudowy. Sąd administracyjny, mimo że nie podzielił wszystkich zarzutów skargi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z urzędu. Podstawą było rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, co skutkowało uostatecznieniem decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego. Skarżąca Wspólnota podnosiła szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieprawidłowego zastosowania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków zabudowy oraz naruszenia zasady "dobrego sąsiedztwa". Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, które uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji z urzędu. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie wniesione po terminie, nie występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd szczegółowo omówił kwestię prawidłowego doręczania pism stronom postępowania, w tym wspólnocie mieszkaniowej, wskazując, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej jednemu z członków zarządu. Ponieważ odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, organ odwoławczy nie powinien był go rozpatrywać. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz strony skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że uostatecznienie się decyzji organu pierwszej instancji następuje z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania lub jego odrzucenia. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, bez przywrócenia tego terminu, jest rażącym naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.l. art. 22 § 2

Ustawa o własności lokali

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. MI z 26.08.2003 art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MI z 26.08.2003 art. 6 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozp. MS z 28.09.2002 art. 18 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie ustalania warunków zabudowy (nieprawidłowe zastosowanie parametrów, naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, niewystarczające uzbrojenie terenu).

Godne uwagi sformułowania

rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) o uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi nie do zaakceptowania jest zatem pogląd, że termin ten mógłby otwierać się wielokrotnie lub też być "przedłużany" na skutek późniejszego doręczenia orzeczenia kolejnemu reprezentantowi strony.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący

Renata Kubot-Szustowska

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów w postępowaniu administracyjnym, prawidłowości doręczeń pism procesowych, a w szczególności skutków rozpatrzenia odwołania wniesionego po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnoty mieszkaniowej i sposobu doręczania jej pism, ale ogólne zasady dotyczące terminów i nieważności decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne aspekty postępowania, takie jak terminy i doręczenia, prowadząc do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne nie zostały uwzględnione. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Decyzja uchylona z powodu błędu formalnego: Sąd administracyjny stwierdził nieważność, bo odwołanie było po terminie!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 546/15 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 3029/15 - Wyrok NSA z 2017-08-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 15, art. 40 par. 1, art. 42, art. 43, art. 44, art. 45, art. 58 par. 1, 2 i 3, art. 129 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
art. 22 ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 461
par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 23 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 roku sprawy ze skargi Wspólnoty A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty A w Ł. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 59 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 647 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...],[...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego (o powierzchni sprzedaży do 1000 m2, parkingu dla samochodów osobowych do 60 stanowisk), wewnętrznego układu drogowego, zjazdu z ulicy A, totemu reklamowego oraz infrastruktury technicznej przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A nr 26/28 na terenie działki o numerze ewid. 315/14 oraz na fragmentach działek drogowych 256/10 i 314/25 w obrębie [...].
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 27 lutego 2013r., uzupełnionym w dniach 24 lipca 2013r. oraz 20 sierpnia 2013r. Spółka A z o.o. z siedzibą w K. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego (o powierzchni sprzedaży do 1000 m2), parkingu dla samochodów osobowych (do 60 stanowisk), wewnętrznego układu drogowego, zjazdu z ulicy A, totemu reklamowego oraz infrastruktury technicznej przewidzianej do realizacji w Ł, przy ul. A nr 26/28 - na terenie działki o numerze ewidencyjnym 315/14 oraz na fragmentach działek drogowych 256/10 i 314/25 w obrębie [...].
Następnie organ II instancji wskazał, że odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy B wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dalej Kolegium wyjaśniło przebieg postępowania i wskazało na szereg przeszkód procesowych (wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, wniosek o zawieszenie postępowania, wnioski o uznanie za strony postępowania, odmowa wyznaczenia kolejnego terminu do zapoznania się z aktami i sporządzenia kopii z akt), które uniemożliwiły załatwienie sprawy w ustawowym terminie, z uwagi na to, że wydane w powyższych kwestiach rozstrzygnięcia incydentalne i pisma organu stanowiące odpowiedzi na zgłaszane żądania, zaskarżane były do sądu administracyjnego.
Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie ustalenie warunków zabudowy przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny obszaru analizowanego w wyniku, której ustalił cechy zabudowy w obszarze analizowanym, w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących projektowanej zabudowy. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że z urbanistyczno-architektonicznego punktu widzenia, inwestycja ta jest możliwa do realizacji na terenie wskazanym przez stronę we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. W ocenie organu II instancji planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki wskazane przez ustawodawcę do pozytywnego rozpoznania i nie ma podstaw do wyeliminowania decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. B nr 22/24 w Ł, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1. § 5, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie warunków określonych w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 61 ust. 1 ustawy poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu wartości poszczególnych parametrów projektowanej inwestycji tylko na poziomie maksymalnym i tym samym naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa";
2. art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez przyjęcie, że istniejące i planowanie uzbrojenie terenu jest wystarczające dla realizacji zamierzenia budowlanego, podczas gdy w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. inwestor nie dysponował promesą dostawcy energii elektrycznej, z której wynikałoby, że zostanie zawarta umowa zapewniająca dostawę energii elektrycznej, a oświadczenie Spółka Akcyjna B o możliwości przyłączenia do Ciepła Systemowego nie jest gwarancją (promesą) gestora sieci;
3. § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez jego zastosowanie i przyjęcie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w wysokości nieodpowiadającej średniemu wskaźnikowi tej wielkości dla obszaru analizowanego, w sytuacji gdy z analizy urbanistycznej nie wynikają żadne przesłanki uzasadniające odstępstwo od wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy według reguł § 5 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury;
4. § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez jego zastosowanie i przyjęcie wskaźnika szerokości elewacji frontowej w wysokości nieodpowiadającej średniemu wskaźnikowi tej wielkości dla obszaru analizowanego, w sytuacji gdy z analizy urbanistycznej nie wynikają żadne przesłanki uzasadniające odstępstwo od wyznaczenia wskaźnika szerokości elewacji frontowej według reguł § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie, że parametry nowej zabudowy określone w analizie urbanistycznej odpowiadają wymogom prawa i tym samym zaniechanie rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;
2. art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji organu I instancji naruszającej przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zakresie opisanym w skardze w sytuacji, gdy takie same naruszenia były wielokrotnie podstawą uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, co w konsekwencji jest działaniem, które niweczy zaufanie strony do władzy publicznej;
3. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji do zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez Wspólnotę Mieszkaniową w toku postępowania odwoławczego, w szczególności zarzutu nieprawidłowego określenia wartości parametrów nowej zabudowy, który to zarzut pojawił się w treści złożonej przez Wspólnotę w dniu 11 grudnia 2013r. autorskiej oceny projektu decyzji organ I instancji sporządzonej przez dr. inż. arch. M.W.;
4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możliwości zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji i tym samym zgłaszania uwag oraz nowych wniosków;
5. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego zgłoszonego przez inwestora, a co za tym idzie brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. B nr 22/24 w Ł. oraz uchylenia zaskarżonej decyzji organu I stopnia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. B nr 22/24 w Ł. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych dla jej uzasadnienia.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W myśl bowiem art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2).
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że odwołanie stanowi środek prawny instancyjnej kontroli decyzji administracyjnych, która uruchamiana jest zasadniczo wyłącznie na wniosek strony postępowania, złożony w określonym terminie i za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w I instancji. Prawo strony do wniesienia odwołania jest powiązane wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna załatwiona decyzją administracyjną może być po wniesieniu odwołania ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez organ II instancji. Wynika z tego, że źródłem kompetencji organu wyższego stopnia (organu odwoławczego) do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej może był akt woli strony postępowania, urzeczywistniony złożonym przez nią odwołaniem.
W doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości. Nie ma ono charakteru inkwizycyjnego, a zatem może ono zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania wniesionego przez podmiot legitymowany (stronę), nigdy zaś z urzędu. To dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 741; zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 1984 r., sygn. akt II SA 2048/83, ONSA1984/ 1/ 51).
Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne.
Podkreślenia wymaga nadto, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości - por. szerzej np. B. Adamiak (w) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2006 r., s. 598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 330/99; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA 1823/98; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1006/96).
W orzecznictwie przyjmuje się wszakże, iż o uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 1998r., sygn.akt I SA 1495/97, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 45704, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007r., sygn.akt I SA/Wa 18/07, Lex nr 325307).
W postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się stronie, a gdy działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (art.40 § 1 k.p.a.). Jednostkom organizacyjnym pisma, co do zasady, doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism (art.45 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie stroną postępowania, poza inwestorem jest Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej w Ł, przy ul. B nr 22/24, reprezentowana przez zarząd. Wspólnota nie posiada lokalu swej siedziby (podany adres jest adresem nieruchomości), wskazała natomiast adresy zamieszkania członków zarządu, uprawnionych do jej reprezentowania w toczącym się postępowaniu (k.40 akt administracyjnych organu I instancji). W tej sytuacji organ obowiązany był dokonywać doręczeń do rąk uprawnionego członka zarządu. Wobec zaś niesprecyzowania przez zarząd adresu, pod który dokonywane być winny doręczenia dla Wspólnoty, mogły być one skutecznie kierowane do rąk któregokolwiek z członków zarządu. Jakkolwiek bowiem przepis art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., nr 80, poz. 903 ze zm.), dla skutecznego reprezentowania zarządu wieloosobowego wymaga współdziałania co najmniej dwóch jego członków, dotyczy to składanych oświadczeń woli w imieniu wspólnoty, nie zaś kierowania do zarządu korespondencji w toku postępowania administracyjnego. Konkluzja ta wydaje się oczywista choćby dla zapewnienia pewności obrotu prawnego. Data doręczenia orzeczeń administracyjnych nie może bowiem być dla jednej strony alternatywna (taka zaś mogłaby być w przypadku doręczenia ich więcej niż jednemu członkowi zarządu); z chwilą doręczenia rozstrzygnięcia otwiera się bowiem dla strony termin do jego zaskarżenia. Nie do zaakceptowania jest zatem pogląd, że termin ten mógłby otwierać się wielokrotnie lub też być "przedłużany" na skutek późniejszego doręczenia orzeczenia kolejnemu reprezentantowi strony.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji z niezrozumiałych przyczyn, korespondencję dla Wspólnoty kierował osobno na adresy dwóch członków zarządu. Z rozdzielnika decyzji z dnia [...] wynika, że tak uczyniono również w przypadku rozstrzygnięcia merytorycznego. Jednakże w aktach sprawy znajduje się wyłącznie dowód doręczenia decyzji członkowi zarządu A.D., zamieszkałemu na terenie wspólnoty. Doręczenie to dokonane zostało w dniu 18 października 2013r. w trybie art. 43 k.p.a. do rąk dorosłego domownika (k. 190 – 191 akt organu I instancji.). Jego prawidłowość nie budzi wątpliwości, nie była również kwestionowana przez stronę. Skoro bowiem członkiem zarządu, do rąk którego dokonywane jest doręczenie, jest osoba fizyczna, doręczenie to dokonywane jest w trybie doręczania pism osobom fizycznym, uregulowanym przepisami art. 42 – 44 k.p.a.
W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji drugiemu spośród członków zarządu Wspólnoty jednakże, jak wspomniano, okoliczność ta pozostaje dla oceny skuteczności doręczenia oraz daty tej czynności, bez znaczenia.
Odwołanie w niniejszej sprawie winno być zatem złożone w terminie 14 dniu od daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Termin ten upływał Wspólnocie z dniem 1 listopada 2013r. Ponieważ był to dzień ustawowo wolny od pracy a kolejne dwa dni również nie były dniami powszednimi (sobota i niedziela), ostatnim dniem terminu, w którym możliwe było skuteczne wniesienie odwołania był 4 listopada 2013r. Wnosząc odwołanie w dniu 8 listopada 2013r. skarżąca uchybiła zatem ustawowemu terminowi do jego wniesienia.
Wobec powyższego organ nie mógł wydać decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r., gdyż na skutek uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło do uostatecznienia się decyzji z dnia [...] października 2013r.. Podjęcie zatem zaskarżonej decyzji nastąpiło na skutek rażącego naruszenia art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi (500-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego adwokatem, ustalonemu na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 461) na kwotę 240,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17,-zł.).
IB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI