II SA/Łd 545/25

II SA/Łd 545/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 4 pkt 2, pkt 9, pkt 11, pkt 15, art. 6 ust. 1a, ust. 2, art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64a, art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze sprzeciwu W. O. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 20 czerwca 2025 r. znak: SKO.4162.15.25 w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt oddala sprzeciw. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 czerwca 2025 r., znak: SKO.4162.15.25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpatrzeniu odwołania D. z siedzibą we W., powoływanego dalej jako: "D." działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a." uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Czastary z 19 marca 2025 r., znak: ITOŚ.6140.4.2024 o odmowie wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt – psów stanowiących własność W. O., powoływanej dalej jako: "skarżąca" zamieszkałej w miejscowości R., [...] C. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z akt sprawy wynika, że 14 marca 2024 r. D. skierował do Urzędu Gminy Czastary, powoływanego dalej jako: "UG" informację, że w związku z anonimowym zgłoszeniem zaplanowano na 15 marca 2024 r. interwencję w miejscowości R. z uwagi na utrzymanie znacznej ilości zwierząt w stanie rażącego niechlujstwa, zaniedbania i narażenia ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia.
15 marca 2024 r. D. we współpracy z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii w Sieradzu Oddział w W., powoływanym dalej jako: "PIW" dokonał interwencji, w trakcie której dokonano odbioru skarżącej 42 psów.
Wójt Gminy Czastary postanowieniem z 20 marca 2024 r. wszczął postępowanie administracyjne. 3 kwietnia 2024 r. do UG wpłynęło zawiadomienie D. o zastosowaniu środka przymusu w postaci czasowego odebrania zwierząt w związku z bezpośrednim zagrożeniem ich życia lub zdrowia. Pismo zawierało również zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W toku dokonanych przez przedstawiciela D. oględzin stwierdzono, że na posesji przebywa znaczna ilość psów, które wymagają natychmiastowej interwencji. Na tej podstawie pełnomocnik D. poinformował o odebraniu na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. 42 szt. psów. Wszystkie chipy zostały wszczepione psom przez D. po dokonanej interwencji. Dla części zwierząt na dzień dokonania zgłoszenia odstąpiono od wszczepienia identyfikatora ze względu na stan ich zdrowia. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną i filmową z przebiegu interwencji. Wskazano również osoby, które brały udział w interwencji, tj. E.Z., K.K., W.F. i T.J.. Na miejscu interwencji obecna była właścicielka zwierząt, a także przedstawiciele UG, PIW oraz funkcjonariusze z Komisariatu Policji w Błaszkach.
W toku prowadzonego postępowania zgromadzono materiał dowodowy w postaci kopii dokumentów przekazanych przez PIW, Komisariat Policji w Błaszkach, Komendę Powiatową Policji w Sieradzu i Komisariat Policji w Dobromierzu, a także protokół przesłuchania M.N. – inspektora weterynaryjnego. Organizacja D. przekazała również dokumentację lekarsko-weterynaryjną odebranych zwierząt. Z przekazanych przez PIW dokumentów (dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonej 15 marca 2024 r. kontroli warunków utrzymania oraz dobrostanu zwierząt towarzyszących i gospodarskich, protokół kontroli i wyniki badań zwierząt w kierunku chorób zakaźnych dot. bydła) wynika, że zwierzęta należące do skarżącej były w stanie rażącego zaniedbania, przebywały w brudzie, bez leczenia, bez niezbędnych zabiegów profilaktycznych, bez uwzględnienia naturalnych potrzeb tych zwierząt, bez opieki, w niewłaściwych pomieszczeniach, z podejrzeniem utrzymywania zwierząt bez odpowiedniej ilości oraz rodzaju pokarmu i wody w związku z czym psy były wychudzone.
W trakcie przesłuchania 22 maja 2024 r. M. N. – inspektor weterynaryjny zeznała m.in. że zagrożenie życia i zdrowia zwierząt stwarzał brak pokarmu zabezpieczającego potrzeby zwierząt i brak utworzonych warunków godnych dla życia. Decyzję o interwencyjnym odebraniu zwierząt podjęto również w związku z tym, iż na posesji nie zauważono zapasów pożywienia zabezpieczającego potrzeby żywieniowe a w pomieszczeniach nie zauważono pokarmu. Zeznała ponadto, że gdyby kontrola weterynaryjna odbywała się bez udziału D. to również stwierdziłaby, że istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia zwierząt, ale wówczas zostałby złożony wniosek do Wójta o czasowy odbiór zwierząt do czasu stworzenia przez właścicielkę warunków odpowiednich dla bytowania zwierząt, jak również zabezpieczenia pokarmu i zastosowania się do wniosków pokontrolnych. Podczas przesłuchania świadka skarżąca była obecna. Odniosła się do zarzutów zawartych w protokole pismem z 13 czerwca 2024 r. Wskazała, że nie zgadza się z zeznaniem, że na posesji nie miała zabezpieczonej karmy dla zwierząt i że psy nie miały dostępu do wody. Zanegowała również, że w pomieszczeniach, w których przebywały zwierzęta była znaczna ilość odchodów. Poinformowała, że w dniu interwencji miała wyjechać i bojąc się, że psy wyjdą na zewnątrz i zostaną wyłapane przez pracownika schroniska, uwiązała 4 psy.
Materiał dowodowy przekazany przez Komisariat Policji w Błaszkach i Komendę Powiatową Policji w Sieradzu stanowią protokoły przesłuchania T. J., E. Z. i W.F.. W.F. zeznała, że w dniu interwencji zostało odebrane 14 szczeniąt i 28 dorosłych psów. Psy były wychudzone, a szczenięta "lejące się przez ręce" na skutek biegunki. W toku badań przeprowadzonych po odbiorze zwierząt stwierdzono parwowirozę, grzybiczo-bakteryjne zapalenie uszu, problemy dermatologiczne oraz stomatologiczne. Według zeznającej pozostawienie zwierząt u właścicielki zagrażało ich życiu i zdrowiu. Odniosła się ona także do ilości zwierząt znajdujących się na posesji wskazując, że taka ilość psów stanowiła realne zagrożenie zarówno dla zdrowia i życia zwierząt jak i okolicznych mieszkańców. Powyższe potwierdził również w swoich zeznaniach E.Z. i T.J..
Organ wystąpił również do Prokuratury Rejonowej w Wieluniu o udostępnienie z akt sprawy opinii Biegłego Sądowego M.S. – lekarza weterynarii, w kwestii orzeczeń lekarskich dotyczących stanu zdrowia zabezpieczonych psów.
Decyzją z 19 marca 2025 r. Wójt Gminy Czastary odmówił czasowego odebrania W. O. psów stanowiących jej własność. Rozstrzygnięcie zostało podjęte między innymi na podstawie opinii biegłej sądowej M.S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano też, że stan opisany przez D. odnoszący się do posiadania zwierząt przez W. O. istnieje od co najmniej kilku lat. Stan zwierząt kontrolowany był przez Lekarza Weterynarii – K.B., jak również prowadzone były obserwacje w 2023 r. przez lekarza weterynarii J. S., co wynika z zeznań świadka - M.N. Właścicielka psów odnosząc się do zeznań M.N. wyjaśniała, że miała zapasy karmy, tj. suchą karmę 10 kg, mokrą karmę w puszkach, worek chleba, kaszę, ryż i makaron. W opinii organu I instancji trudno zgodzić się ze stwierdzeniami, że zwierzęta utrzymywane były w niewłaściwych warunkach bytowych, skoro przebywały razem z właścicielką w jej domu. Według właścicielki psy "leżały sobie gdzie chciały m.in. w małym pokoiku na górze, na klatkach schodowych, a nawet na kanapie w pokoju na dole". Zwierzęta były również pod opieką weterynaryjną, co potwierdzają zaświadczenia o szczepieniu psów przeciwko wściekliźnie znajdujące się w aktach sprawy Komendy Powiatowej Policji w Wieruszowie, tj. rejestr 14 zaszczepionych psów z 20 lutego 2024 r. przez lekarza weterynarii K.B. oraz badanie krwi psa "B." w wieku 8 lat, zlecone przez właścicielkę, a wykonane 20 lutego 2024 r. w laboratorium V.
Odwołanie do organu II instancji wniósł D. zarzucając naruszenie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1a w zw. ust. 2 pkt 10, pkt 17 i pkt 19 w zw. z art. 4 pkt 11 u.o.z., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpoznaniu powyższego odwołania uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Przywołując treść art. 1 ust. 1, ust. 3, art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1, ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.z." w pierwszej kolejności wyjaśnił, że u.o.z. pozwala na wyszczególnienie dwóch trybów odebrania zwierząt ich właścicielom. W przypadku art. 7 ust. 1 u.o.z. odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. Natomiast w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt poprzedza wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt.
Decyzja organu I instancji o czasowym odebraniu zwierząt została wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., a więc po faktycznym odebraniu psów, co ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż decyduje o zakresie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ administracji. Oprócz przesłanek z art. 7 ust. 1 u.o.z. musi on ustalić wystąpienie okoliczności z ust. 3, czyli stwierdzić, czy wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Bez tego ustalenia, decyzja mająca swoją podstawę prawną w art. 7 ust. 3 u.o.z. nie może być uznana za prawidłową. W ocenie Kolegium, w związku z odebraniem zwierząt przed wydaniem decyzji administracyjnej, tj. opierając się na brzmieniu art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. postępowanie w sprawie powinno zmierzać do ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 oraz art. 7 ust. 3 u.o.z., a uzasadnienie decyzji musi zawierać ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz jego ocenę prawną. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ administracji publicznej winien wyczerpująco wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia z przytoczeniem okoliczności fatycznych i prawnych, które legły u jego podstaw.
W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja nie spełnia tego wymogu, gdyż w przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji oparł się w zasadzie jedynie na opinii biegłego sądowego lek. wet. M.S., która została zlecona w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Wieluniu postępowania w sprawie podejrzenia znęcania się przez skarżącą nad zwierzętami. Z opinii biegłej wynika, że nie doszło do znęcania się poprzez nie udzielenie pomocy choremu zwierzęciu, jak sugerowali niektórzy świadkowie. Psy wprawdzie były zapchlone i zarobaczone, ale stan ten można uznać z a chorobę jeśli powoduje zmiany w funkcjonowaniu organizmu. Przy tak dużej liczbie psów pozbycie się pasożytów, nawet przy regularnych zabiegach profilaktycznych jest bardzo trudne. Dalej biegła wskazała, że jeżeli chodzi o szczenięta, to stwierdzona u niektórych parwowiroza jest chorobą zagrażającą życiu, postępuje niezwykle szybko, a jednym z najczęściej występujących objawów to krwisty kał, nie zawsze zauważony w przypadku gdy matka nadal zjada odchody potomstwa. Jeżeli chodzi o ślady pogryzień to w sytuacji, gdy psy ze sobą walczą, opiekun powinien zadbać o ochronę najsłabszych poprzez np. odizolowanie ich. Niedopuszczalne jest przetrzymywanie suki w rui z wieloma samcami - oczywiste jest, że psy będą walczyć między sobą, a suka zostanie pokryta, co sprawi że stado jeszcze się powiększy. W końcowej części opinii biegła stwierdziła, że psy były w dostatecznej kondycji. Oprócz pogryzień nie stwierdziła poważniejszych chorób nabytych, czy zagrażających życiu. Przerośnięte pazury to jedynie zaniedbanie pielęgnacyjne. Stan zdrowia określiła na dobry. Biegła uznała, że gospodarstwo skarżącej pełniło rolę "przytuliska" dla psów i wobec tego zastane zaniedbania należy uznać za nieumyślne. Wymieniony przypadek nie był niecierpiącym zwłoki, a pozostawienie psów u dotychczasowego właściciela, opiekuna nie zagrażało ich zdrowiu lub życiu. W omawianym przypadku jedynie szczenięta z parwowirozą wymagały natychmiastowej po[?]mocy lekarsko-weterynaryjnej. Biegła złożyła również oświadczenie, co do wyników sekcji zwłok psów ujawnionych na posesji skarżącej w dniu interwencji. Wskazała, że zwłoki jednego z psów były w stadium zbyt zaawansowanego rozkładu, u pozostałych stwierdzono zmiany anatomopatologiczne, które nie wpływają na treść opinii.
Zdaniem Kolegium opinia została sporządzona w celu ustalenia, czy skarżąca dopuściła się czynu określonego w art. 35 § 1a u.o.z., tj. czy znęcała się nad zwierzętami. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zaś ocena, czy w danym przypadku miał zastosowanie art. 7 ust. 3 u.o.z. i czy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu. Organ I instancji nie zajął w tej kwestii stanowiska, nie odniósł się również do treści zeznań świadków, notatek służbowych funkcjonariuszy policji, dokumentacji medycznej przedstawionej przez D. Istotnym brakiem jest również to, że organ I instancji nie odebrał oświadczenia i wyjaśnień od właściciela zwierząt.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika przede wszystkim, czy zwierzęta były leczone przez dotychczasowego właściciela (poza wskazaniem, że 14 z 42 psów zostało zaszczepione przeciwko wściekliźnie 20 lutego 2024 r.). W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentów to potwierdzających. Nie odebrano również od strony wyjaśnień, co do ujawnionych na posesji zwłok 4 psów i nie wezwano do przedstawienia ewentualnych kart leczenia ww. zwierząt. W aktach sprawy brak jest również wyników sekcji ich zwłok. Organ I instancji nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie odniósł się w żaden sposób do dokumentacji fotograficznej obrazującej miejsce bytowania psów, dokumentacji medycznej, zeznań świadków, inspektora weterynarii, funkcjonariuszy policji.
Kolegium podkreśliło, że wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc ustalenia, czy zwierzę jest faktycznie utrzymywane w niewłaściwych warunkach bytowania w tym utrzymywane w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających zachowanie naturalnej pozycji (umyślnie bądź nieumyślnie). Pomimo, że nadrzędnym celem wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia jest troska o jego dobro i zapewnienie mu należytej ochrony, to organ nie może zapominać o wiążących go zasadach procedury administracyjnej, których pod[?]stawowym celem jest rzetelne, a więc zgodne z prawdą ustalenie i udokumentowanie stanu faktycznego sprawy. Należy mieć także na uwadze interes właściciela zwierzęcia oraz podnoszone przez niego argumenty, jak również prezentowane dowody, o ile uzasadniają brak konieczności odebrania zwierząt. Wójt zobowiązany był w sposób wyczerpujący i pełny ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie dokonać jego prawnej oceny. Organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie mające na względzie wydanie decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. Koniecznym jest przede wszystkim przeprowadzenie postępowania pod kątem zaistnienia zarówno przesłanki dotyczącej znęcania się nad zwierzętami, jak i zaistnienia stanu zagrażającego życiu i zdrowiu zwierząt uzasadniającego ich natychmiastowe odebranie. Dopiero wyjaśnienie w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności pozwoli na ocenę, czy istnieją przesłanki do czasowego odebrania zwierząt określonego w art. 7 ust. 3 u.o.z. Przed wydaniem decyzji organ powinien umożliwić stronie zgodnie z art. 10 k.p.a. wzięcie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie i złożenie ewentualnych uwag i wniosków. Podjęte rozstrzygnięcie powinno zostać uzasadnione zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W sprzeciwie wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. O., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji nie zgadzając się z jej treścią.
W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja aprobuje przestępczą działalność pseudo pro-zwierzęcej organizacji, tj D..
W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jego oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 4 października 2025 r. skarżąca uzupełniła stanowisko zajęte w sprzeciwie. Stwierdziła, że dokonano bezprawnego odbioru zwierząt pod pretekstem znęcania się nad nimi. Od półtora roku walczy bezskutecznie o odzyskanie zabranych psów nie wiedząc co się z nimi dzieje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Granice sądowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej, wydanej na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanego dalej jako: "k.p.a.", zostały wyraźnie zawężone przez ustawodawcę na skutek nowelizacji przepisów p.p.s.a., dokonanej mocą art. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., poprzez dodanie w dziale III po rozdziale 3 rozdziału 3a w brzmieniu: "Rozdział 3a Sprzeciw od decyzji" art. 64a – art. 64e p.p.s.a. i dodanie po art. 151, art. 151a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). W postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 nie stosuje się (art. 64b § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 151a p.p.s.a. uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie (art. 151a § 3 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika więc, że kontrola decyzji kasacyjnej dokonywana przez sąd administracyjny w ramach sprzeciwu ma co do zasady wyłącznie charakter formalny i ogranicza się w tym wypadku do zbadania, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanej normy prawnej, że decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 3515/18, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, przywoływanej dalej jako: "CBOSA").
Należy mieć jednakże na uwadze, że sąd kontrolując wydaną przez organ decyzję kasacyjną czyni to w kontekście przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Nie odnosi się zatem bezpośrednio do kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu.
Konieczne jest jednoczesne wyjaśnienie, że Sąd podziela stanowisko wyrażone w judykaturze NSA (por. wyroki NSA: z 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 512/21; z 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19 oraz z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21, CBOSA) zgodnie z którym, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m.in. dyspozycja cytowanego art. 138 § 2a k.p.a. Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej nie może sprowadzać tej kontroli do fikcji. A tak w istocie się dzieje, jeśli sąd administracyjny abstrahuje od przepisów prawa materialnego mających w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania zgodności z prawem zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji objętej sprzeciwem.
Podkreślić należy również fakt, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie eliminuje stosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji nie może oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej czy też negatywnej, lecz musi ocenić, czy zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy (por. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 392/19 oraz z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 2785/20, CBOSA).
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego unormowania wynika, że ustawodawca wyodrębnił dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, które muszą zostać spełnione kumulatywnie:
1. stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych;
2. uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Stwierdzić w związku z tym należy, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może zostać podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnienia wymaga, że przedmiotem kontroli stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu uchylająca decyzję Wójta Gminy Czastary i przekazująca sprawę dotyczącą wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt do ponownego rozpoznania.
Organ I instancji odmówił wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt – psów stanowiących własność skarżącej stwierdzając, że nie zachodziły okoliczności dające podstawę do zastosowania art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 u.o.z.
Jak wynika natomiast wprost z uzasadnienia rozstrzygnięcia będącego przedmiotem sprzeciwu, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie dokonał pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – nie odniósł się do dokumentacji fotograficznej, medycznej, zeznań świadków, inspektora weterynarii, funkcjonariuszy policji, nie odebrał nawet oświadczenia od właściciela zwierząt, a decyzję oparł wyłącznie na opinii biegłego sądowego zleconej w ramach prowadzonego przez prokuraturę postępowania w sprawie podejrzenia znęcania się nad zwierzętami. W ocenie Kolegium koniecznym jest przeprowadzenie postępowania pod kątem zaistnienia zarówno przesłanki dotyczącej znęcania się nad zwierzętami jak i zaistnienia stanu zagrażającego życiu i zdrowiu zwierząt uzasadniającego ich natychmiastowe odebranie.
Z kolei w sprzeciwie skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja aprobuje przestępczą działalność pseudo pro-zwierzęcej organizacji, albowiem dokonano bezprawnego odbioru zwierząt pod pretekstem znęcania się nad nimi.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszy sprzeciw w sprawie doszło do sytuacji w której organ I instancji nie przeprowadził kompleksowego postępowania, a w konsekwencji konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wskazany przez Kolegium ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ewentualne uchylenie decyzji organu II instancji i zobowiązanie go do samodzielnego rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznej decyzji spowodowałoby konieczność samodzielnego uzupełnienia i przeanalizowania przez ten organ istotnych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy, co niewątpliwie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności. Podkreślić bowiem należy, że organ I instancji odmawiając wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierząt pominął kwestie, które wzbudziły wątpliwości organu II instancji, a które mogą rzutować na kształt ostatecznego rozstrzygnięcia.
Analiza niniejszej sprawy w kontekście stwierdzonych przez organ odwoławczy uchybień stanowiących podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu prawidłowo powołało się na przesłanki warunkujące wydanie decyzji kasatoryjnej.
Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.z.".
W myśl art. 6 ust. 1a u.o.z., zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10); wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (pkt 17); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19).
Pod pojęciem "humanitarnego traktowania zwierzęcia" ustawodawca rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 u.o.z.). Przez "pielęgnację" należy rozumieć wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka (art. 4 pkt 9 u.o.z.). Definicja legalna "rażącego zaniedbania" zamieszczona została przez ustawodawcę w art. 4 pkt 11 u.o.z., który rozumie pod tym pojęciem drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Z kolei, przez "właściwe warunki bytowania" należy rozumieć zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.).
U.o.z. przewiduje dwa tryby odebrania zwierzęcia w przypadku zaistnienia znęcania się nad nim. Pierwszy – "tryb zwykły" wynika z art. 7 ust. 1 u.o.z., stosownie do którego, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe (pkt 1). Drugi – "tryb interwencyjny" wynika z art. 7 ust. 3 u.o.z., stosownie do którego w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Wymienione tryby różnią się kolejnością czynności formalnych i faktycznych w sprawie. W trybie zwykłym najpierw wydana zostaje decyzja wójta, zaś dopiero w oparciu o nią – zwierzę zostaje faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi. Kolejność jest odwrotna, gdy odebranie zwierzęcia odbywa się w trybie interwencyjnym – w tej sytuacji najpierw dochodzi do fizycznego odebrania zwierzęcia, jeżeli dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża zdrowiu lub życiu zwierzęcia, a dopiero następczo, na podstawie zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta przez podmiot, który zwierzę odebrał, wszczynane jest postępowanie administracyjne celem wydania decyzji w przedmiocie odebrania. Dodatkowym warunkiem skorzystania z trybu interwencyjnego jest stan niecierpiący zwłoki. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności.
Czasowe odebranie zwierzęcia może więc nastąpić zarówno w stosunku do zwierzęcia, na którego ciele widoczne są ślady związane z fizycznym dręczeniem zwierzęcia (art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a, 4, 8, 12 u.o.z.), jak i w stosunku do zwierzęcia, które pozostaje zaniedbane, np. utrzymywane jest w nadmiernej ciasnocie, w stanie nieleczonej choroby, wystawione jest na warunki atmosferyczne zagrażające jego życiu lub zdrowiu lub pozbawione jest odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10, 17, 19 u.o.z.) (zob. K. Kuszlewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, WKP 2021, Lex el. 2021). Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi zatem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 965/19). Zasadnicze znaczenie mają zatem stwierdzone warunki bytowania zwierząt oraz ich stan fizyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia. A dodatkowo, w przypadku trybu interwencyjnego, zaistnienie przypadku niecierpiącego zwłoki.
Celem zawiadomienia o odebraniu zwierzęcia jest więc uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1 u.o.z., ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3 u.o.z., było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (por. uchwała NSA z 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19, CBOSA).
Warunkiem prawidłowego zastosowania regulacji prawnej przewidzianej w powyższych przepisach jest zatem przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie o to, czy okoliczności sprawy wskazują występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzętami przez ich właściciela, a nadto, czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu.
W toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 k.p.a. – zasada praworządności i art. 7 k.p.a. – zasada prawdy obiektywnej; zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Zgodnie z zasadą zaufania do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Jako dowód powinny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy powinny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zasada swobodnej oceny dowodów jest podstawową zasadą postępowania dowodowego i oznacza, że organ swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Organ, po wszechstronnie zebranym materiale dowodowym, powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów, obowiązany jest rozpatrzeć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic. Organ administracji publicznej może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu wyjaśniając przyczyny takiej oceny.
W ocenie Sądu w sprawie spełnione zostały obie przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.: naruszenie przepisów postępowania oraz zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego niezbędnego dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Organ I instancji nie dokonał bowiem ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części. W szczególności organ I instancji nie odebrał oświadczenia od właściciela zwierząt, nie wezwał go do przedstawienia historii leczenia zwierząt, nie odebrał oświadczenia od lekarza weterynarii pod opieką którego przebywały zwierzęta czy też nie uzyskał wyników sekcji zwłok. Ponadto, co kluczowe, organ nie skonfrontował ze sobą wszystkich już zebranych do tej pory dowodów (zeznań świadków, dokumentacji medycznej, notatek służbowych, zgromadzonych zdjęć) opierając się wyłącznie na opinii biegłego sądowego lek. wet. M.S., która została zlecona w ramach prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Wieluniu postępowania w sprawie podejrzenia znęcania się przez skarżącą nad zwierzętami i której wyniki są odosobnione i przeciwne zebranym dowodom.
Stwierdzić zatem należy, że organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie o to, czy okoliczności sprawy wskazują występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzętami przez ich właściciela, a nadto, czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu lub zdrowiu.
Analiza zgromadzonej przez organ I instancji dokumentacji wskazuje jednoznacznie, że materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania decyzji Wójta Gminy Czastary o odmowie czasowego odebrania zwierząt jest niekompletny, a ponadto został oceniony z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narusza fundamentalne reguły procedury administracyjnej, unormowane w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy.
Odnosząc się zaś do dowodu na którym organ I instancji praktycznie oparł treść swojej decyzji, Sąd pragnie zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym istnieje możliwość uwzględnienia dowodów pochodzących z innych postępowań, np. opinii biegłego wydanej w sprawie karnej, jednakże nie oznacza to, że organ musi uznać to za konieczne, a w szczególności wystarczające. Jednocześnie oceniając taki dowód w kontekście jego istotności dla wyniku postępowania, wyjaśnić należy, że postępowanie prowadzone w sprawie karnej to odrębne postępowanie, gdzie odpowiedzialność oparta jest na zasadzie winy, a jego celem jest ukaranie sprawcy czynu zabronionego. Dowody uzyskane w innych postępowaniach mogą zostać włączone do akt sprawy administracyjnej, ale należy je traktować jako jeden z wielu elementów materiału dowodowego. Ich ostateczną ocenę i możliwość wykorzystania należy oceniać przez pryzmat przedmiotu przeprowadzonego postępowania i muszą one współgrać z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, którego zebranie jest obowiązkiem organu administracji. Dowody uzyskane w odrębnym postepowaniu muszą być zatem osadzone w kontekście prowadzonej sprawy i być poddane ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów, która ma autonomiczny charakter.
Nie przeciwstawiając się zatem możliwości dopuszczenia takiego dowodu w postępowaniu administracyjnym, należy stwierdzić, że organ powinien uwzględnić odrębną specyfikę odrębnych od siebie postępowań, a także traktować go jako jeden z wielu elementów materiału dowodowego, w szczególności mając na uwadze dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego, które – co w niniejszej sprawie istotne – przedstawiają zupełnie odmienne wyniki. Wskazuje się w nich bowiem, że zwierzęta były w stanie zaniedbania, trzymane w brudzie i bałaganie pośród dużej ilości odchodów, co mogło powodować zaistnienie zagrożenia dla zdrowia i życia zwierząt, a co pozostało poza obszarem zainteresowania organu I instancji.
Dokonując ustaleń faktycznych organ zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego oraz wzięcia pod uwagę całej zgromadzonej w sprawie dokumentacji i dokonania jej rzetelnej i prawidłowej oceny. Materiał dowodowy powinien być rozważony jako całość. Ważąc moc i wiarygodność poszczególnych dowodów należy odnosić do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego
Mając zatem na względzie powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że w sprawie spełnione zostały obie przesłanki do wydania przez organ II instancji decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zarówno zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego niezbędnego dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, a jednocześnie przekraczający wynikające z art. 136 k.p.a. uprawnienia organu odwoławczego do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego oraz wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, uniemożliwiały merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co niewątpliwie obligowało SKO w Sieradzu do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy może bowiem wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy stwierdzi, że naruszył on przepisy procesowe nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego albo wprawdzie je przeprowadzając, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, np. nie dokonując ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Naruszenie takie nie może być usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 402/22, CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że organ odwoławczy jest kompetentny do przeprowadzenia wyłącznie uzupełniającego postępowania dowodowego. Przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części narusza zasadę dwuinstancyjności. Każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana co do istoty przez dwa organy administracji różnych stopni. Tylko tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stwarza gwarancje realizacji praw i interesów stron (por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 2058/97, CBOSA). W świetle zasady dwuinstancyjności nie może jednak dojść do sytuacji, że większość faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zostałaby wyjaśniona dopiero w postępowaniu odwoławczym.
Tym samym, w ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania brak było podstaw do wydania decyzji odmawiającej czasowego odebrania zwierząt. Skoro więc poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja Kolegium kasująca decyzję organu I instancji, w przypadku dostrzeżonych uchybień, odpowiada wymogom art. 138 § 2 k.p.a., sprzeciw należało oddalić. Końcowo Sąd podkreśla, że wobec uchylenia decyzji organu I instancji, ponownie przeprowadzone postępowanie pozwoli na wyeliminowanie wszelkich wskazanych nieprawidłowości.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.