IV SA/Wr 715/21

IV SA/Wr 715/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. b, ust. 2d, ust. 27, art. 103 ust. 2, art. 109
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant: Specjalista Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego K. G. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. b, ust. 2d, ust. 2f, art. 109 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 z póżn. zm.) (dalej: u.p.s.) oraz art. 104§1, art. 107 §1, art. 110 §1 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz.735), dalej: k.p.a. , działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Ż. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. (dalej: organ I instancji), ustalił K. G. (dalej: strona, skarżący), opłatę za pobyt ojca – E. G. (dalej: ojciec strony, skarżącego) w Domu Pomocy Społecznej Przystań Seniora ( dalej: DPS) w B. w kwocie 827,67 zł miesięcznie, począwszy od dnia 1 marca 2021r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył przepis art. 61 ust. 1 u.p.s., wedle którego pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.
Organ I instancji poczynił następujące ustalenia:
- ostateczną decyzją z dnia 6.05.2021r. nr OPS.DPS.4220.19.2021.KP ustalono odpłatność ojca strony za pobyt w DPS w B. w kwocie 1387,27 zł;
- ojciec strony posiada dwóch synów, którzy zobowiązani są do wnoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS;
- strona tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i matką. Łączny dochód rodziny wynosi 7235,01 zł, dochód na osobę w rodzinie stanowi kwota 2411,67 zł, kryterium dochodowe dla rodziny wynikające z art. 8 ust.2 u.p.s. wynosi 1584,00zł.
- w dniu 31 maja 2021r. wpłynęło do organu pomocowego oświadczenie strony z dnia 26.05.2021r., w którym odmówiła zgody na podpisanie umowy dotyczącej ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS .
Dalej organ I instancji przywołał brzmienie art. 61 ust. 2 d u.p.s. , zgodnie z którym w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. W związku z powyższym , w myśl zasady, o której mowa w art. 62 ust. 2 pkt 2 lit. b, ust. 2d oraz ust. 2f u.p.s., ustalił opłatę za pobyt ojca strony w DPS w B. w wysokości 827,67zł miesięcznie.
Strona odwołała się od decyzji pierwszo-instancyjnej, wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania lub;
2) zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie obowiązku alimentacyjnego w wysokości 827,67 zł miesięcznie na pobyt ojca strony w DPS
Odwołujący się podniósł zarzut: naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, a to:
- art. 61 u.p.s. przez jego błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia sytuacji dochodowej ojca strony oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia kosztów pobytu ojca strony w DPS;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez udostępnienie do wglądu akt sprawy swojego ojca, tylko w wybranych fragmentach akt tej sprawy, zaś stronie nie przedstawiono innej oferty ośrodka, w którym mógłby przebywać jej ojciec
W uzasadnieniu odwołania strona wywodziła , że organ naruszył art. 61 u.p.s. przez jego błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia jej sytuacji dochodowej, jak i jej ojca oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia kosztów pobytu ojca strony w DPS..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach decyzji ostatecznej Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji i zgodziło się z oceną prawną tych ustaleń dokonaną przez organ I instancji.. Jako bezsporny w sprawie uznał organ II instancji fakt, że decyzją z dnia [...] nr [...] skierowano ojca strony do DPS w B. i ustalono mu miesięczną odpłatność za pobyt w wysokości 70% dochodu ojca strony wynoszącą 1273,92 zł. W związku ze wzrostem kosztu utrzymania mieszkańca w tej placówce do kwoty 3700,00 zł, odpłatność ponoszona przez ojca skarżącego aktualnie wynosi 1387,27 zł.
Kolegium wskazało, że ojciec strony nie kwestionował umieszczenia go w DPS w B. i nie kwestionował wysokości odpłatności ponoszonej przez niego z tego tytułu. Nie ustanowił też strony swoim pełnomocnikiem w tym postępowaniu, zatem ze względu na brak po stronie strony interesu prawnego lub obowiązku, brak jest podstaw do umożliwienia mu wglądu do dokumentacji postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] nr [...] o skierowaniu ojca skarżącego do DPS.
Natomiast postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odpłatności ponoszonej przez stronę za pobyt jej ojca w DPS w B. jest postępowaniem odrębnym od w/w postępowania zakończonego wydaniem prawomocnej decyzji z dnia [...] nr [...], zatem brak jest podstaw do zapoznawania skarżącego z dokumentacją w tej sprawie po jej zakończeniu, a także do przedstawiania mu innych ofert pobytu w DPS.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2) o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Skarga została oparta na zarzutach:
1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie sytuacji finansowej ojca skarżącego oraz sytuacji finansowej skarżącego, w szczególności ich dochodów oraz zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji wbrew zasadzie dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, czy organ przy ustalaniu odpłatności za pobyt ojca skarżącego w DPS brał pod uwagę wszystkie osoby, które mogą wchodzić w zakres osób zobowiązanych do ponoszenia opłat z tego tytułu, co skutkowało brakiem kompletności ustaleń dowodowych w sprawie i w konsekwencji również naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i dodatkowo doprowadziło do naruszenia art. 8 k.p.a., pozostając w opozycji do zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej;
- art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i nie wyczerpujące informowanie skarżącego o
okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jego praw i
obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie podstaw i sposobu ustalenia wysokości odpłatności za pobyt ojca skarżącego w DPS w tym również w zakresie sytuacji majątkowej oraz wysokości i źródeł dochodów ojca skarżącego oraz skarżącego, co w konsekwencji stanowiło działania niezgodnie z przepisami prawa i stanowiło naruszenie art. 8 k.p.a przez organ , który powinien kierować się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do powołanych przez skarżącego źródeł możliwych dochodów ojca skarżącego, jak i informacji o jego możliwościach samodzielnego finansowania pobytu w domie pomocy społecznej i poprzestania jedynie na lakonicznym wskazaniu, że ojciec skarżącego nie kwestionował umieszczenia go w domu pomocy społecznej, jak również nie kwestionował wysokości odpłatności z tym związanej, co uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się do ustaleń w tym zakresie;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak i uniemożliwienia skarżącemu przed wydaniem decyzji wglądu do pełnych akt sprawy w części dotyczącej również postępowania prowadzonego z udziałem ojca skarżącego, co doprowadziło do zatajenia przez organ przed skarżącym części akt postępowania administracyjnego i pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw;
2) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 60 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 lit, b), ust. 2d oraz ust. 2f w zw. z art. 109 u.p.s. przez ich błędne zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia sytuacji dochodowej ojca skarżącego i skarżącego oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia kosztów pobytu ojca skarżącego w DPS.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując
stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją .
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył , co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami oraz powołaną podstawą prawną , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych .
Dokonując pod takim kątem kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie prawa, którego rodzaj uzasadnia wzruszenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Z tego powodu skarga zasługuje na uwzględnienie , choć z innych względów, niż wskazanych w jej uzasadnieniu ..
W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należałoby w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów natury procesowej, tylko bowiem niewadliwie przeprowadzone postępowanie i prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne pozwalają organowi na kreowanie lub znoszenie praw i obowiązków strony. Jednakże – zdaniem Sądu- podniesione przez skarżącego zarzuty natury procesowej są w istocie wynikiem zarzutu materialnoprawnego . Z kolei identyfikując występujący w badanej sprawie problem prawny stwierdzić należy ,że spór między stroną a organami orzekającymi w sprawie ogniskuje się wokół prawidłowości ustalenia skarżącemu odpłatności za pobyt jego ojca w DPS.
W badanej sprawie pozostaje bowiem poza sporem fakt umieszczenia ojca skarżącego w DPS oraz wynikający z tego obowiązek ponoszenia opłat przez mieszkańca, wstępnych, zstępnych, gminę (art. 61 ust. 1 u.p.s.).
Zgodnie z art. 60 u.p.s pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. (ust.1). Natomiast średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (ust. 2, pkt 1). Osobami zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.s. są w kolejności:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Zgodnie z ust. 2 wskazanego wyżej przepisu, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Jak wynika z materiału aktowego kontrolowanej sprawy skarżący odmówił podpisania przedstawionej mu umowy o ponoszenie odpłatności za pobyt w DPS ., wyraził jednak zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, podczas którego wskazał na swoją sytuację rodzinną i dochody jego rodziny.
Osią sporu między stronami jest zastosowany przez organ sposób ustalenia wysokości obciążającej skarżącego opłaty za pobyt ojca w D.P.S. Rozstrzygając tę kwestię należy w pierwszej kolejności przypomnieć wynikającą z przytoczonych na wstępie przepisów zasadę, że jeśli mieszkaniec domu pomocy społecznej nie jest w stanie pokryć pełnej odpłatności za pobyt w tej placówce, organ pomocy społecznej uprawniony i zobowiązany jest poszukiwać innych osób, które będą partycypować w tej odpłatności. Zasadniczo są to członkowie rodziny mieszkańca domu pomocy społecznej w kolejności sformułowanej w art.61 ust.1 pkt 2 u.p.s. " małżonek , zstępni przez wstępnymi". Z treści przepisów ustawy o pomocy społecznej , w tym z art.61 ust.2 pkt u.p.s. wynika, że jako podstawową formę ustalenia opłaty ustawodawca wskazał umowę i z tego powodu kwestie dotyczące odpowiedniej umowy zostały w tej ustawie skodyfikowane.
Wymaga podkreślenia, że wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. obowiązek zstępnego, chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do DPS. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w DPS. Dokonując wykładni przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty należy mieć również na uwadze, aby przyjęte rozwiązania realizowały podstawową zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane.
W myśl art. 61 ust. 2d u.p.s, w przypadku odmowy przez osoby , o których mowa w ust.1 pkt 2 , zawarcia umowy , o której mowa w art.103 ust.2 wysokość ich opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art.59 ust.1 , z uwzględnieniem ograniczeń , o których mowa w ust.2 pkt 2 i art.103 ust.2. Z przytoczonego przepisu art.61 ust.2 d u.p.s. wynika jednoznacznie ,że w razie gdy nie doszło do zawarcia umowy ,o której mowa w art.103 ust.2 u.p.s. , organ ustala odpłatność w drodze decyzji ,z uwzględnieniem ograniczeń wynikających zarówno z art.61 ust.2 pkt 2 u.p.s. , jak i wynikających z art.103 ust.2 u.p.s. W konsekwencji oznacza to ,że odpłatność może być ustalona tylko wówczas , gdy "w przypadku osoby w rodzinie , jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ,z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie", a jednocześnie z uwzględnieniem "wysokości dochodów i możliwości" danej osoby. Co więcej , w takiej sytuacji ustawodawca wprosi wyłączył stosowanie zasady proporcjonalności .Regułę proporcjonalności przewidział wyłącznie dla osób ( zstępnych ,wstępnych) , które odmawiając zawarcia umowy jednocześnie nie wyrażają zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ( art.6 ust.2e i 2f u.p.s.) , który przecież służy m.in. ustaleniu ich możliwości ponoszenia takiej odpłatności .Ustawodawca tylko w takiej sytuacji zezwala na obciążenie ich odpłatnością " w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane , o których mowa w ust.1 pkt 2" i "proporcjonalnie do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia".
Trafnie zatem organy uznały, że skoro skarżący odmówił podpisania umowy i wyraził zgody na przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego , to organ wydając decyzję ustalającą mu - jako synowi - odpłatność za pobyt ojca w domu pomocy społecznej , powinien zastosować tryb przewidziany w przepisie. art. 61 ust.2d u.p.s.. Natomiast osoby, które wyraziły zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, objęte są ochroną, albowiem w ich przypadku, w zależności od wysokości dochodu, albo nie mają obowiązku ponoszenia opłaty, albo ponoszą ją w limitowanej wysokości, albo też przy zawarciu umowy lub w wydanej decyzji możliwe jest uwzględnienie przy zawarciu umowy wysokości dochodów i możliwości ponoszenia opłaty (art. 103 ust. 2 u.p.s.)..
Znacznie bardziej restrykcyjnie ustawodawca potraktował postawę osób bliskich mieszkańca DPS, którzy odmówią zawarcia umowy i nie wyrażą zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej zostanie wówczas ustalona w drodze decyzji w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane. W takiej sytuacji organ nie bierze pod uwagę ograniczeń wynikających z sytuacji dochodowej, osobistej ani rodzinnej tych osób.
Ratio legis przedstawionych wyżej unormowań sprowadza się do założenia, że skoro osoby te nie chcą ujawnić swojej sytuacji, to organ ma prawo założyć, że są w stanie ponosić opłatę w pełnym wymiarze. Taka okoliczność powinna być uznana za wystarczającą do ustalenia opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane.
Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w analizowanej sprawie. Skoro zatem skarżący nie odmawiał przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego, to organ wydając decyzję ustalającą mu odpłatność za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, powinien uwzględniać nie tylko dochód wyliczony w sposób określony w art. 6 i art. 8 u.p.s., który określa górne granice tej odpłatności, ale także faktyczne możliwości skarżącego ponoszenia tej odpłatności.
Wobec tego pod adresem organu musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 u.p.s. przez jego niezastosowanie , co w ocenie Sądu odpowiada zarzutowi niewłaściwego zastosowania. Wskazać w tym miejscu należy ,że kryteria ustalenia wysokości opłaty określone w art. 103 ust. 2 u.p.s. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie dotyczą wysokości dochodów i możliwości osoby zobowiązanej.. Niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) art. 103 ust. 2 u.p.s. pozostaje w związku z faktem, że w dacie orzekania przez organy, od dnia 4 października 2019 r. zastosowany w sprawie jako podstawa prawna decyzji przepis art. 61 ust. 2 d u.p.s. obliguje przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej do uwzględnienia ograniczeń, o których mowa zarówno w art. 61 ust. 2 pkt 2, jak też w art. 103 ust. 2 u.p.s., a więc nie tylko warunku dochodowego, określonego w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s., ale również możliwości skarżącego , który to aspekt został pominięty w sprawie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy poddał analizie ograniczenia z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. i dokonał analizy sytuacji majątkowej rodziny skarżącej w kontekście spełniania kryterium dochodowego, czemu dano wyraz z uzasadnieniu. Poza zakresem analizy pozostały natomiast ograniczenia, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., a które także wymagają uwzględnienia.
Natomiast w odniesieniu do możliwości zobowiązanego do ponoszenia odpłatności za pobyt krewnego w DPS w piśmiennictwie wskazuje się że należy mieć na względzie różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty. Tym samym, mimo rygorów rządzących finansami publicznymi, należy dopuścić sytuacje, w których obciążenia podmiotów zobowiązanych będą niższe, niż wynika to z przytoczonych regulacji (zob. I. Sierpowska [w:] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, LEX/el. 2021, art. 103).
W rezultacie do organu należy również ocena możliwości ponoszenia opłaty przez konkretnego zobowiązanego już na etapie jej określania, która to ocena powinna być poczyniona zgodnie z zasadami wynikającymi z k.p.a. Zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie przez organ art. 7 k.p.a. w zakresie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego relewantnego dla sprawy.
Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.( pkt I wyroku). O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. ( pkt II wyroku). Wskazania dla organu administracji co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych powyżej argumentów .