II SA/Łd 54/06

II SA/Łd 54/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 roku sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, emisję pyłów i gazów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...], z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu na posiedzeniu odwołania "A." S.A. w G. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak: [...] w sprawie odmowy "A." S.A. w G. rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w okresie od I kwartału 2002 roku do IV kwartału 2004 roku oraz umorzenie odsetek za zwłokę, działając na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z przepisem art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), art. 48 par. l pkt 2 i par. 3, art. 67 par. l i 1 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.), oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...], znak: [...]Marszałek Województwa [...] odmówił "A." S.A. w G., rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w okresie od I kwartału 2002 roku do IV kwartału 2004 roku oraz umorzenie odsetek za zwłokę, stwierdzając, iż zgodnie z przepisem art. 48 par. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, działając na wniosek podatnika, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Dalej organ wskazał, iż w myśl przepisu art. 48 par. 3 tejże ustawy, odraczanie terminu płatności podatku lub rozkładanie na raty zapłaty podatku oraz odraczanie lub rozkładanie na raty zapłaty zaległości podatkowej, na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy, następuje z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a zgodnie z art. 67 par. 1a, umorzyć w całości lub we części zaległości podatkowe odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną,
Organ odwoławczy wskazał także, iż zdaniem organu I instancji decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości ma charakter uznaniowy. Użyty przez ustawodawcę zwrot "może" daje organowi podatkowemu uprawnienie do różnych rozstrzygnięć w przedmiocie. ulgi podatkowej, również gdyby poprawnie ustalona i oceniona sytuacja podatnika, dopuszczała jej przyznanie. Organ wskazał także, iż ulga w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości nie może mieć charakteru powtarzającego się czynnika pozwalającego na osiągnięcie pozytywnego wyniku gospodarczego. W ocenie organu z nadzwyczajnego charakteru ulgi wynika, że stanowić może ona incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej wówczas, gdy istnieje pozytywna prognoza co do dalszych wyników zobowiązanego do świadczeń podmiotu. Ważnym jest również to, aby przejściowe trudności ekonomiczne były spowodowane okolicznościami noszącymi cechy czynników niezależnych od tego podmiotu i nie będących następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej.
Organ podkreślił, że mimo zapewnienia, iż wnioskodawczyni będzie na bieżąco wnosić opłaty za korzystanie ze środowiska, notorycznie nie uiszcza zobowiązań z tego tytułu. Zdaniem organu I instancji, nie może stanowić podstawy wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, stwierdzenie, że podmiot korzystający ze środowiska znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Strona winna liczyć się z faktem, iż każda działalność gospodarcza pociąga za sobą pewne ryzyko, którego uniknięcie lub minimalizacja zależy w dużej mierze od niej samej. Do strony również należy ponoszenie konsekwencji błędnie podjętych decyzji gospodarczych.
Organ podniósł nadto, iż ulga podatkowa nie może być traktowana jako forma bezpłatnego czy też niskooprocentowanego kredytu. Każdy podmiot powinien mieć świadomość obowiązku ponoszenia ciężarów fiskalnych na rzecz Państwa. Takim zobowiązaniem równorzędnym z podatkami są opłaty za korzystanie ze środowiska. Przerzucanie ciężaru utrzymania środowiska naturalnego na te podmioty korzystające ze środowiska, które terminowo wywiązują się ze swoich zobowiązań byłoby niezgodne z zasadą równości wobec prawa.
Organ wskazał, iż przepis art. 48 par. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa wymaga wyważenia przez organ między subiektywnym interesem strony, a szeroko rozumianym interesem publicznym, polegającym na jednakowym traktowaniu wszystkich podatników, a ponadto na zapewnieniu funduszom ochrony środowiska należnych wpływów.
Zdaniem organu udzielenie ulgi podatkowej powinno doraźnie wspomagać podatnika, w sytuacji wystąpienia przejściowych trudności, które zaistniały na skutek okoliczności całkowicie od podatnika niezależnych. Natomiast zdaniem organu trudności, które wystąpiły w działalności "A." S.A. w G., mają charakter długotrwały i ewentualna pomoc w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości, nie rokuje odzyskania płynności finansowej i terminowego wywiązywania się z przyszłych zobowiązań bądź ich zmniejszania. Świadczy o tym, dokonana na podstawie przedstawionych dokumentów, ocena sytuacji i wyników ekonomicznych spółki. Stanowi to podstawę uznania przez Marszałka Województwa [...], iż przytoczone we wniosku powody, nie dają wystarczającego uzasadnienia do wydania pozytywnej decyzji w sprawie.
W następstwie złożenia przez "A." S.A. w G. odwołania od powyższej decyzji organu I instancji, sprawa przekazana została do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. We wniesionym odwołaniu spółka wskazała, iż ustalenia poczynione przez organ I instancji są sprzeczne z materiałem dowodowym, w szczególności sytuacja finansowa "A." S.A. w G., która w latach ubiegłych ponosiła straty, a w latach 2003 i 2004 osiągnęła zyski, świadczy o poprawie sytuacji finansowej Spółki. Strona odwołująca się wskazała, iż kłopoty finansowe miały charakter przejściowy i wiązały się z nakładami inwestycyjnymi i technologicznymi przystosowującymi spółkę do wymogów unijnych oraz niestabilnymi kursami walut rozliczeniowych (USD i EURO). Ponadto strona odwołująca się wskazała, iż jest jednym z największych pracodawców na terenie G. i systematycznie wraz z kolejnymi inwestycjami powiększa zatrudnienie, tym samym za uwzględnieniem wniosku spółki przemawia także ważny interes społeczny.
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Tym samym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio między innymi przepisy dotyczące powstawania zobowiązań podatkowych, terminów płatności, zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, wygasania zobowiązań podatkowych i nadpłaty.
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (art. 48 par. 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa). Z przepisu tego wynika wprost, iż ulgę w spłacie zaległości, można zastosować w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Podstawowym zadaniem organu I instancji w sprawie o rozłożenie na raty zapłaty zaległości z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, jest zatem ustalenie, czy sytuacja strony wykazuje znamiona przypadku uzasadnionego jej ważnym interesem lub interesem publicznym. Badaniu podlegają zatem w każdym przypadku owe dwie przesłanki zastosowania tej ulgi.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgadza się z tezą zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że zastosowanie ulg w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości w opłacie za korzystanie ze środowiska stanowi instytucję nadzwyczajną, a więc przyczyny stwarzające taką możliwość mogą wynikać z nagłych, nieprzewidywalnych wypadków społecznie i gospodarczo uzasadnionych. Organ wskazał, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że "dokonując oceny ważnego interesu podatnika należy mieć na względzie całokształt jego sytuacji, także w aspekcie rzetelności w wypełnianiu wcześniej zobowiązań wobec państwa. Interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, ale także ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc z opieki społecznej. Hipoteza wyprowadzonej z przepisu art. 48 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa normy prawnej brzmi: "na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym". Spójnik "lub" łączący zawarte w niej przestanki oznacza, że na wniosek podatnika organ może rozłożyć zaległości podatkowe na raty (...) w trzech sytuacjach; gdy przemawia za tym ważny interes podatnika, gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie". Organ podniósł również, iż konstrukcja instytucji, o której mowa w przepisie art. 48 par. 1 i 3 ustawy – Ordynacja podatkowa oparta jest na uznaniu administracyjnym. Przepisy formułują tu dwie dyrektywy wyboru adresowane do organu podatkowego - "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Są to, o czym była już mowa wyżej , pojęcia nieostre i ocenne, a przy ich konkretyzacji sięgać należy do społecznie akceptowanej hierarhii wartości. Ustalenie, iż podatnik ma ważny interes w zastosowaniu ulgi w rozłożeniu na raty zaległości podatkowej, nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika, a jedynie umożliwia wydanie takiej decyzji. To samo dotyczy przesłanki interesu publicznego. Ważąc interes podatnika organ podatkowy powinien mieć jednocześnie na uwadze interes fiskalny państwa lub innego związku publicznoprawnego. (vide: B. Brzeziński; M. Kalinowski; W. Morawski; M. Mastemak; Komentarz do Ordynacji podatkowej; Gdańsk 2003; s. 49 i następne).
Organ wskazał również, iż z uwagi na uznaniowy charakter tego przepisu postępowanie w sprawie zastosowania ulgi o którą wnosi Strona musi być postępowanie przeprowadzone wyjątkowo wnikliwie, co w niniejsze sprawie – w ocenie organu odwoławczego wystąpiło – i co stało się przyczyną utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy. Zdaniem organu świadczą o tym analizy dokonane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z których wynika, iż organ podatkowy wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy.
Organ odwoławczy podniósł, iż nie można się zgodzić z tezą zawartą w odwołaniu, że ustalenia organu I instancji są sprzecznie z materiałem dowodowym. Wydaje się przeczyć tej chociażby to, iż strona nie poczyniła żadnych kroków w sferze uregulowania chociażby części powstałej zaległości, która obejmuje lata 2002 – 2004. Rację ma zatem organ podatkowy, który na podstawione dokonanej przez siebie analizy sytuacji finansowej spółki stwierdził, iż uzasadnione jest twierdzenie, że trudności płatnicze spółki nie mają charakteru okresowego. Organ podatkowy, którego zadaniem jest wyważanie interesu zarówno publicznego, jak i interesu strony, zasadnie zatem uznał, iż przedstawione we wniosku przyczyny, nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania ulgi.
W dniu 14 grudnia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosła "A." S.A. w G. zarzucając naruszenie przepisu art. 48 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, iż ważny interes podatnika oraz interes publiczny nie odnoszą się do strony skarżącej, oraz sprzeczność ustaleń organu odwoławczego ze stanem faktycznym przez przyjęcie, iż skarżąca nie uiszcza na bieżąco zobowiązań z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, a także naruszenia przepisu art. 17 ustawy z 12 października 2005 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez nie wskazanie czy decyzja zapadła na posiedzeniu niejawnym czy po przeprowadzeniu rozprawy. Strona skarżąca wniosła ostatecznie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] w sprawie odmowy skarżącemu rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za pobór wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w okresie od l kwartału 2002 roku do IV kwartału 2004 roku oraz umorzenia odsetek za zwłokę. Zdaniem strony skarżącej przepis art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej wymaga rozważenia przez organ ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Udzielenie ulgi podatkowej powinno doraźnie wspomagać podatnika w sytuacji wystąpienia trudności, które zaistniały na skutek okoliczności od niego niezależnych. Trudności, które wystąpiły w działalności strony skarżącej mają charakter przejściowy, zaś wyniki finansowe w latach 2003 i 2004 wykazują zysk bilansowy, a skarżąca płaci swe zobowiązania.
Strona skarżąca wskazała również, iż interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie ale także ograniczenie ewentualnych wydatków, jak chociażby na zasiłki dla bezrobotnych, a aktualnie w przedsiębiorstwie spółki pracuje około 153 osób.
Skarżąca wskazała także, iż przerabia ziemniaki, które są dostarczane od ponad 400 gospodarstw wiejskich. W tej sytuacji zarówno ważny interes podatnika, jak i interes publiczny przemawiają za rozłożeniem na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska i umorzenie odsetek za zwłokę.
Strona skarżąca wskazała nadto, iż zapłaciła swe zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska za I i II kwartał 2005 roku, a zatem zarzut nie uiszczania opłat na bieżąco nie jest zgodny ze stanem faktycznym.
Strona skarżąca podniosła nadto, iż z treści zaskarżonej decyzji nie wynika czy została ona podjęta na posiedzeniu niejawnym czy po przeprowadzeniu rozprawy, co narusza przepis art. 17 ust 1 ustawy z 12 października 2005 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji uchybień zarówno w sferze zastosowanego prawa materialnego, jak i procesowego. Uznając jednak, iż naruszenia te nie miały wpływu na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia, a tym samym na wynik sprawy, należało dojść do przekonania, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, a tym samym skargę należało oddalić. (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie należy odnieść się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego polegającego na nie wskazaniu w treści wydanej decyzji, na jakim posiedzeniu (rozprawie, czy posiedzeniu niejawnym) rozpoznane zostało odwołanie strony skarżącej. Przepis art. 17 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.) stanowi, iż orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Natomiast orzeczenia kolegium – poza wyjątkami nie mającymi zastosowania w niniejszej sprawie – wydawane są w formie decyzji albo postanowień. Dalej przepis ten stanowi, iż kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Orzeczenia zapadają większością głosów, a członek składu orzekającego nie może wstrzymać się od głosu. Orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu.
W świetle powyższego przytoczenia nie może być wątpliwości, iż organ odwoławczy wskazując w kwestionowanej decyzji jedynie to, iż rozpoznał sprawę "na posiedzeniu", bez bliższego określenia czy posiedzenie to było posiedzeniem niejawnym, czy tez rozprawą, zachował się niezgodnie z treścią przepisu art. 17 ust. 1 przywołanej powyżej ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Powyższe naruszenie przepisów postępowania nie ma jednak jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Skoro bowiem ustawa nie rozróżnia składu organu właściwego do orzekania na rozprawie i posiedzeniu niejawnym, to należy dojść do wniosku, iż organ był należycie obsadzony. Ponadto z akt postępowania administracyjnego nie wynika aby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały inne przepisy regulujące procedowanie organu nad rozpoznawana sprawą. Zarzutów w tym zakresie nie zgłasza również strona skarżąca.
Stwierdzone powyżej naruszenie prawa, aby mogło skutkować uwzględnieniem skargi, a tym samym uchyleniem decyzji w całości albo w części winno mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1c p.p.s.a.). Wpływu takiego nie wskazała strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia prawa w tym zakresie. Podobnie sąd nie dostrzega istotnego, a więc kwalifikowanego wpływu stwierdzonego naruszenia prawa na wynik sprawy.
Niezależnie od powyżej poczynionych uwag wskazać należy, iż organy obu instancji w wydanych rozstrzygnięciach pominęły zupełnie stan prawny, jaki w omawianej sprawie powstał w następstwie noweli ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.) dokonanej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199). Zanim jednak kwestia ta zostanie przybliżona należy wskazać, iż prawidłowa jest konstatacja organów, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Konstatacja ta pozwala dokonać oceny wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie właśnie na gruncie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. W tym miejscu wypada więc wrócić do podniesionego powyżej zarzuty błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przepis art. 48 par. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) stanowi, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego, z wyjątkiem terminów określonych w art. 68 – 71, art. 77 par. 1 – 3, art. 79 par. 2, art. 80 par. 1, art. 87 par. 3 i 4, art. 88 par. 1 i art. 118. Przepis ten, począwszy od dnia 1 września 2005 roku, a więc od momentu wejścia w życie wskazanej powyżej ustawy nowelizacyjnej, przestał więc być podstawą prawną umożliwiającą rozkładanie na raty podatków lub zaległości podatkowych. Podobnie podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mógł być przepis art. 67 ustawy – Ordynacja podatkowa, który mocą wskazanej powyżej ustawy nowelizacyjnej został derogowany z systemu prawa.(art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199)).
Niezależnie jednak od powyżej poczynionych uwag, które odnoszą się do rozstrzygnięć organów obu instancji, bowiem decyzja organu I instancji, która pochodzi z dnia [...], również zapadła na gruncie znowelizowanej ustawy – Ordynacja podatkowa, to wskazać wypada, iż rozwiązania prawne w kwestiach interesujących na gruncie niniejszej sprawy, zostały przez ustawodawcę ukształtowane identycznie, jak dotychczas, a dokonana nowela w tymże zakresie ma jedynie walor porządkujący i systematyzujący wewnętrzny układ aktu prawnego.
Omawiając stan prawny istniejący w zakresie opłat za korzystanie ze środowiska, o których mówi przepis art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. Nr 62, poz. 627 ze zm.) po dniu 1 września 2005 roku wskazać wypada, iż miarodajny dla oceny wniosku inicjującego niniejsze postępowanie jest przepis art. 67a par. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa stanowiący, iż organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Przepis ten – w zakresie interesującym z punktu widzenia niniejszej sprawy – jest w istocie połączeniem dotychczasowych przepisów art. 48 par. 1 i art. 67 ustawy – Ordynacja podatkowa, które były przedmiotem analizy dokonanej przez organy obu instancji. Identyczny w szczególności jest zakres możliwych rozstrzygnięć organów administracji, a więc rozłożenie na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (art. 67 a par. 1 pkt 2), oraz umorzenie odsetek za opóźnienie w zapłacie powyższych należności (art. 67 a par. 1 pkt 3). Bez zmiany pozostały przesłanki warunkujące powyższe rozstrzygnięcia, a więc "ważny interes podatnika lub interes publiczny" i wreszcie nie zmienił się uznaniowy charakter powyższej regulacji wynikający ze stwierdzenia, iż "organ (...) może".
Powyższe ustalenia pozwalają uznać, iż organy ferujące rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pomimo tego, iż wskazały w podstawie rozstrzygnięcia przepisy, które straciły swą aktualność w systemie prawa jeszcze przed wydaniem kwestionowanych decyzji, to jednak organy te ferując swe decyzje przeprowadziły postępowanie i dokonały oceny przesłanek na gruncie aktualnego stanu prawnego, w szczególności oceniły wniosek strony skarżącej zarówno z punktu widzenia ważnego interesu podmiotu zobowiązanego do opłaty, jak i interesu publicznego.
Istotną okolicznością dokonanej przez organy oceny z punktu widzenia zarówno ważnego interesu podmiotu zobowiązanego do opłaty, jak i interesu publicznego jest fakt, iż strona skarżąca domagając się rozłożenia na raty i umorzenia należności za korzystanie ze środowiska za okres od I kwartału 2002 roku do IV kwartału 2004 roku, uzyskała w dniu 18 maja 2005 roku decyzję Marszałka Województwa [...] umarzającą postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie, w części dotyczącej rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska w okresie od IV kwartału 1999 roku do IV kwartału 2001 roku. Świadczy to jednoznacznie, iż okres, w którym opłaty za korzystanie ze środowiska nie były przez stronę skarżącą ponoszone jest o wiele dłuższy niż wynikałby z zakresu skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Jest to element zachowania strony skarżącej, który nie pozwala uznać, iż mamy do czynienia w niniejszej sprawie z podmiotem, któremu przejściowe problemy uniemożliwiły wywiązanie się z ustawowych obowiązków. Skoro nierealizowanie obowiązków trwa nieprzerwanie od wielu lat, to z pewnością uwzględnienie wniosku o rozłożenie na raty pozostawałoby w sprzeczności z zasadą równości podmiotów wobec państwa i byłoby nie tylko swoistym przerzucaniem ciężaru utrzymania środowiska na te podmioty, które należycie wywiązują się ze swych obowiązków w tym zakresie, ale również byłoby rodzajem kredytowania szkodliwej dla środowiska działalności strony skarżącej przez Skarb Państwa. Na okoliczności te zasadnie zwróciły uwagę organy obu instancji, uznając, iż przemawiają one przeciwko uwzględnieniu wniosku.
Jednocześnie strona skarżąca domagając się rozłożenia na raty zaległej należności wskazała na taki sposób nowacyjnego określenia terminów zapłaty, że zapłata ostatniej raty miałaby nastąpić w dniu 31 października 2005 roku. Pomimo tego, iż decyzja organu odwoławczego jest późniejsza niż deklarowana data uregulowania zaległości, to brak jest przesłanek pozwalających na stwierdzenie, iż zaległa należność została w jakimkolwiek zakresie uregulowana. Słusznie na tą okoliczność wskazuje organ odwoławczy uznając, iż dobra wola podmiotu ubiegającego się o rozłożenia zaległego świadczenia na raty jest jednym z elementów ważnego interesu podmiotu zobowiązanego. Zachowanie podmiotu w tym zakresie wskazuje natomiast, iż złożony w niniejszej sprawie wniosek o rozłożenie na raty, jeśli nie był złożony jedynie po to aby zahamować dalsze działania organu, to z pewnością nie był oparty na rzetelnych podstawach. .
Elementem ważnego interesu podmiotu zobowiązanego nie są również przytoczone przez stronę skarżącą okoliczności, które zdecydowały o trudnej sytuacji finansowej. Jeśli okolicznościami tymi była konieczność dokonania i sfinansowania zmian w przedsiębiorstwie spółki dostosowujących spółkę do wymagań Unii Europejskiej oraz zmiana kursowa walut, to wskazać należy, iż pierwsza z tych okoliczności jest wyłącznie zależna od strony skarżącej, a nadto była okolicznością w pełni przewidywalną, zaś druga jest zjawiskiem normalnym w gospodarce rynkowej i podmioty gospodarcze winny ryzyko kursowe walut uwzględniać w prowadzonej działalności. Wskazać więc należy, iż owe okoliczności zasadnie nie zostały zaliczone przez organy administracji do tych, które w ramach ważnego interesu strony miałyby przemawiać za uwzględnieniem wniosku.
Odnosząc się do zarzuty strony skarżącej, iż interes publiczny, to nie tylko konieczność zapewnienia maksymalnych dochodów do budżetu, ale to również potrzeba ograniczenia wydatków budżetowych na ewentualne zasiłki dla bezrobotnych, wskazać należy, iż okoliczności te nie były akcentowane w toku postępowania administracyjnego. W szczególności powyższe wskazanie nie pozwala jednoznacznie określić czy zamiarem strony skarżącej jest zwiększenie czy też zmniejszenie zatrudnienia, a spółka nie wskazywała czy decyzja w sprawie rozłożenia na raty zaległości w opłatach za korzystanie ze środowiska może bezpośrednio wpłynąć ma konieczność dokonania redukcji określonej ilości pracowników, czy też może doprowadzić do zwiększenia zatrudnienia. Skoro zaś tak, to nie sposób wskazane w tym zakresie okoliczności precyzyjnie ocenić zarówno na gruncie ważnego interesu strony, jak i interesu publicznego.
W świetle tego co zostało powiedzie powyżej, a co jednoznacznie wskazuje na poprawność dokonanej przez organy oceny wszystkich elementów stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja pomimo tego, iż w podstawie rozstrzygnięcia zawiera wadliwie przywołane przepisy, to jednak odpowiada prawu, a stwierdzone uchybienia organów nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia i tym samym na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzuty związanego z nieuwzględnieniem przez organ odwoławczy wpłat, jakie strona skarżąca uiściła w związku z korzystaniem ze środowiska w pierwszym półroczu 2005 roku, to wskazać wypada, iż wbrew zarzutowi okoliczności te nie były przedmiotem analizy organu, który jedynie ograniczył się do stwierdzenia zaniechania uiszczania opłat za okres objęty wnioskiem strony.
Mając powyższe na uwadze powyższe argumenty, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.