II SA/Łd 532/23

II SA/Łd 532/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 2811/23 - Wyrok NSA z 2024-11-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 141
art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1-2, ust. 3-3d, ust. 4, ust. 9, ust. 12, ust. 15-15g, ust. 16
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8 par. 1, art. 12 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) asystent sędziego Robert Latek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.4146.289.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Poddębic z dnia 26 stycznia 2023 r. znak: MGOPS.DPŚ.534.2576.3383.2022.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), zwanej k.p.a., oraz art. 2 ust. 3a i ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.), zwanej u.d.w., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Poddębic z dnia 26 stycznia 2023 r. odmawiającą Z.G. przyznania dodatku węglowego.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w dniu 29 listopada 2022 r. Z.G. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, w którym oświadczyła, że pod adresem [...] zamieszkuje i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kocioł na paliwo stałe.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że na ten sam adres o wypłatę dodatku węglowego wystąpił J.G.. Powyższy wniosek zweryfikowano pozytywnie i pismem znak: [...], poinformowano wnioskodawcę o przyznaniu dodatku węglowego. Z akt sprawy wynika również, że na posesji znajduje się jeden budynek mieszkalny, część budynku zajmuje Z.G., a część J.G..
Mając na względzie treść art. 2 ust. 3c u.d.w. Kolegium wyjaśniło, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach czy budynkach. Powyższe – zdaniem organu odwoławczego - oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie.
W ocenie zatem Kolegium, oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.
W dalszej kolejności organ II instancji podkreślił, że w trakcie postępowania przed organem I instancji ustalono, że w rozpatrywanej sprawie do dnia 30 listopada 2022 r. nie podjęto działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego dla lokalu znajdującego się w budynku mieszkalnym pod adresem [...].
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił Z.G. wypłaty dodatku węglowego, w przedmiotowej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3c u.d.w. Tym samym, zgodnie z regułą określoną w art. 2 ust. 3a u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.
Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wyjaśnił, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność prowadzenia przez skarżącą odrębnego od J. G. gospodarstwa domowego, bowiem w świetle art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. nie jest to okoliczność wystarczająca do przyznania omawianego świadczenia. Zasadniczą przesłanką zastosowania trybu określonego w tym przepisie – zdaniem Kolegium - jest ustalenie, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach/budynkach, w sytuacji podjęcia przed w/w datą formalnych działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego, a czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Z.G. nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją.
Skarżąca podniosła, że gospodarstwu domowemu zajmującemu lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węgłowy w drodze decyzji administracyjnej w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Ponadto skarżąca wskazała, że organ I instancji dopomina się ustalenia numeru porządkowego posesji, a zgodnie z nową ustawą od 3 listopada nie miała obowiązku nadania tego adresu. Skarżąca przedstawiła pytanie, dlaczego nie przeprowadzono osobiście u niej wywiadu środowiskowego na okoliczność prowadzenia własnego gospodarstwa domowego, tylko dręczona jest nadaniem numeru lokalowi. Skarżąca odwołał się przy tym do art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wskazując, że pracownik samorządu powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy, aby potwierdzić, iż pod jednym adresem zamieszkania mieszka więcej, niż jedno gospodarstwo domowe, w celu przyznania każdemu z nich oddzielnego dodatku węglowego powinien udać się do domu wnioskodawcy i potwierdzić, że pod jednym adresem są odrębne lokale mieszkalne. Z wywiadu środowiskowego musi sporządzić notatkę służbową.
Jednocześnie skarżąca zauważyła, że niektóre gminy przy przyznawaniu dodatków węglowych, według nowych przepisów stawiają dodatkowe warunki, najczęściej przedstawienia zaświadczenia o samodzielnym lokalu (a nie ma takiego zapisu w ustawie).
Do skargi skarżąca załączyła swoje wyjaśnienie, w którym opisała swoją sytuację oraz odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu.
W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 15 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Poddębic z 26 stycznia 2023 r., znak: MOPS.DPŚ.534.2576.3383.2022, odmawiającą przyznania skarżącej dodatku węglowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). Jak stanowi art. 2 ust. ust. 9 i 12 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.).
Na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967), dodano w art. 2 u.d.w. ustępy 15a – 15e. Z mocy art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.).
Zgodnie z art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.
Przywołane wyżej przepisy ustawy o dodatku węglowym określają zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Na podkreślenie zasługuje, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego, bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w. weryfikacja powinna zostać dokonana w pełnym zakresie, nie ograniczając jej do zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o czym świadczy użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Stosownie do treści art. 2 ust. 15a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma charakter otwarty. Weryfikacja mająca prowadzić do pełnych ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia art. 2 u.d.w. winna być zatem dokonana w sposób wszechstronny a stan faktyczny powinien być ustalony w oparciu o wszelkie dostępne organowi dane, zaś ich wyliczenie w art. 2 ust. 15a u.d.w. ma charakter przykładowy.
Na mocy przywołanej powyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. dodane zostały m.in. ustępy 3a i 3b w artykule 2 u.d.w. W dniu 3 listopada 2022 r. weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o dodatku węglowym, wprowadzona ustawą z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), dodająca do niej m.in. art. 2 ust. 3c, 3d i 3e.
Art. 2 ust. 3a u.d.w. stanowi, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).
Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d u.d.w. w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
W orzecznictwie wskazuje się, że wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania zawarte w art. 2 ust. 3a – 3e oraz art. 2 ust. 15a-15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku węglowego od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych (por. np. wyrok WSA w Opolu z 6 lipca 2023 r. II SA/Op 193/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
Przywołane powyżej przepisy art. 2 ust. 3c – 3e u.d.w., dodane ustawą z dnia 27 października 2022 r. wprowadziły zatem wyjątek od reguły z art. 2 ust. 3a ustawy. Wyjątek ten, polegający na przyznaniu dodatku pomimo zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, znajduje zastosowanie, gdy spełnione są następujące warunki: (1) gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, (2) pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe (3) gospodarstwa domowe zamieszkują w odrębnych lokalach, (4) gospodarstwa te wykorzystują oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było sporne, że na adres wskazany przez skarżącą w jej wniosku z dnia 29 listopada 2022 r., dodatek węglowy został już przyznany innej osobie. W sprawie mogły zatem co do zasady znaleźć zastosowanie reguły z art. 2 ust. 3a i 3b ustawy, w myśl których w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b). Stosownie natomiast do art. 2 ust. 4 u.d.w.
w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Wobec treści przywołanych powyżej przepisów organ winien ustalić czy kolejny wniosek złożony dla tego samego adresu dotyczy odrębnego gospodarstwa domowego czy też kolejnej osoby pozostającej w tym samym gospodarstwie domowym. Należy w tym miejscu podkreślić, że zastosowanie powyższych przepisów skutkować powinno pozostawieniem wniosku skarżącej bez rozpoznania, a nie wydaniem decyzji odmownej jak uczyniły to organy w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym, aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości i dołączenie kserokopii stosownego wniosku w tym przedmiocie oraz potwierdzenia jego złożenia do wniosku o przyznanie prawa do dodatku węglowego. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3-3e u.d.w., według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony. Organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23, WSA w Gliwicach z 19 lipca 2023 r. II SA/Gl 695/23, WSA w Łodzi z dnia 13 lipca 2023, II SA/Łd 395/23, WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 673/23, WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 383/23, CBOSA)
Ponadto w niniejszej sprawie z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby przed upływem określonego ustawą terminu, to jest 30 listopada 2022 r., strona skarżąca została pouczona o konieczności podjęcia działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu, jako warunku przyznania wnioskowanego świadczenia. Wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego podjęcie działań mających na celu nadanie odrębnego adresu dla prowadzonego przez skarżącą gospodarstwa domowego zostało bowiem doręczone skarżącej dopiero w dniu 23 grudnia 2022 r., a więc już po upływie ustawowego terminu.
W konsekwencji odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia w kontrolowanej sprawie była przedwczesna.
W sprawie o przyznanie dodatku węglowego, w przypadku gdy wnioskodawca wskazuje, że pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe organ winien wyjaśnić i ustalić wszelkie okoliczności w zakresie warunków zastosowania wyjątku z art. 2 ust. 3c – 3d u.d.w., w tym prowadzenia przez wnioskodawcę odrębnego gospodarstwa domowego oraz zamieszkiwania w wyodrębnionym lokalu.
Ustawa o dodatku węglowym w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 definiuje jednoosobowe i i wieloosobowe gospodarstwa domowe w ten sposób, że przez gospodarstwo domowe jednoosobowe rozumie się osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (pkt 1 ) natomiast gospodarstwo domowe wieloosobowe oznacza osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (pkt 2 ). Powyższy przepis wskazuje, że dla oceny czy dwie osoby prowadzą jedno wspólne czy też dwa odrębne gospodarstwa domowe, istotne znaczenie ma okoliczność, czy osoby te wspólnie gospodarują, przy czym nie można utożsamiać wspólnego zamieszkiwania ze wspólnym gospodarowaniem. Przepis wymienia bowiem te dwie okoliczności jako odrębne elementy definicji wspólnego gospodarstwa domowego. Sięgnąć tutaj wypada do dorobku judykatury na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 21 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 664/10, CBOSA) wskazuje, że aby wyjaśnić pojęcie "wspólne gospodarowanie", należy uwzględnić potoczne rozumienie tego wyrażenia. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Poprawnej Polszczyzny PWN "wspólny to taki, w którym biorą udział dwie osoby lub więcej osób; wykonywany razem z kimś", natomiast "gospodarować to "dysponować czymś; zarządzać czymś" (red. A. Markowski, Warszawa, 2005, s. 1330 i 298). Stąd, jeśli osoby gospodarują wspólnie, oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu, wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp. Zatem przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu.
Odnośnie warunku zamieszkiwania w wyodrębnionym lokalu należy wskazać, że lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Organy winny zatem interpretować warunek "zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach" nie w kontekście odrębnej własności lokalu mieszkalnego, lecz odrębności lokalu w sensie funkcjonalnym. Ustalenie spełnienia warunku odrębności lokalu w kontekście art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym nie może być uzależnione od spełnienia warunku samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali.
Podsumowując, należało wskazać, że interpretacja art. 2 ust. 3c ustawy dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu jest nieprawidłowa. Opierając się na tej wykładni Kolegium wskazało, że wobec niepodjęcia przez skarżącą formalnych działań zmierzających do nadania numeru porządkowego, bez znaczenia jest prowadzenie przez nią odrębnego gospodarstwa domowego. W świetle przedstawionych powyżej rozważań Sądu z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Natomiast analiza akt postępowania organu I instancji wskazuje, że w sprawie nie wyjaśniono kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia. Nie dokonano ustaleń w zakresie czy skarżąca prowadzi pod wskazanym przez siebie adresem jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz czy zamieszkuje w funkcjonalnie wyodrębnionym lokalu, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła wymienione w ustawie.
Wobec niewyjaśnienia okoliczności istotnych, zasadnie można zarzucić, że w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 § 1 wymaga, aby postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 12 § 1 k.p.a. organy powinny działać w sprawie wnikliwie. Należy także wskazać art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; a także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W realiach rozpoznawanej sprawy ze względu na niewyjaśnienie przedstawionych powyżej zagadnień stwierdzić należało, że organy obu instancji nie wypełniły prawidłowo obowiązków wynikających ze wskazanych przepisów k.p.a., przy czym naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak ro zostało powyżej wyjaśnione organy naruszyły także przepisy prawa materialnego tj. art. 2 ust. 3a – 3e oraz ust. 15a i 15b ustawy o dodatku węglowym.
Wobec powyższego Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu, zastosują przepisy art. 2 ust. 3a – 3e, wezmą pod uwagę w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c u.d.w. Organ I instancji ustali czy w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 2 ust. 3a – 3c, w tym: wyjaśni czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz czy zajmowany przez nią lokal jest funkcjonalnie wydzielony a jego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła wymienione w ustawie.