II SA/Łd 523/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu przekroczenia przez osobę niepełnosprawną wieku 18 lat, mimo złożenia wniosku przed zmianą przepisów.
Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad niepełnosprawnym mężem, który ukończył 18. rok życia. Wniosek został złożony w grudniu 2023 r., jednak wpłynął do organu w styczniu 2024 r., już po wejściu w życie przepisów ograniczających świadczenie do osób poniżej 18. roku życia. Sądy administracyjne uznały, że o zastosowaniu przepisów decyduje data wpływu wniosku do organu, a nie data jego nadania pocztą, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Kluczową kwestią sporną była interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Nowe przepisy ograniczyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do opiekunów osób, które nie ukończyły 18. roku życia. Skarżąca argumentowała, że jej wniosek, nadany pocztą w grudniu 2023 r., powinien być rozpatrywany według starych przepisów. Sąd uznał jednak, że o zastosowaniu przepisów decyduje data wpływu wniosku do organu administracji, która przypadła na styczeń 2024 r. W związku z tym, że mąż skarżącej ukończył 18 lat, nie spełnił on kryterium wieku wymaganego przez nowe przepisy. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że mimo złożenia wniosku przed zmianą przepisów, decydująca jest data jego wpływu do organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Wniosek powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących od daty jego wpływu do organu.
Uzasadnienie
Decydująca jest data wpływu wniosku do organu administracji, a nie data jego nadania pocztą, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunom osób w wieku do ukończenia 18. roku życia.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.w. art. 63 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Data wpływu wniosku do organu administracji jest decydująca dla zastosowania przepisów, a nie data jego nadania pocztą. Nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., ograniczają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do opiekunów osób poniżej 18. roku życia.
Odrzucone argumenty
Wniosek złożony w grudniu 2023 r. powinien być rozpatrywany według starych przepisów, mimo wpływu do organu w styczniu 2024 r. Pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie powinno stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli prawo do niego powstało przed zmianą przepisów.
Godne uwagi sformułowania
datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej w aktualnym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobom sprawującym opiekę nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18 roku życia
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
przewodniczący
Piotr Mikołajczyk
członek
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń rodzinnych w kontekście zmiany przepisów oraz znaczenie daty wpływu wniosku do organu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej zmiany przepisów i interpretacji daty wpływu wniosku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów przejściowych i daty wpływu wniosku, co jest istotne dla wielu osób.
“Kiedy liczy się data nadania, a kiedy data wpływu wniosku? Ważny wyrok w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 523/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-10-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/ Piotr Mikołajczyk Tomasz Porczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 390 art. 17 ust. 1 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1429 art. 63 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 4 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2024 roku sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 r. znak SKO.4114.166.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. MR Uzasadnienie Decyzją z dnia 26 marca 2024 r., nr SKO.4141.166.2024 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 października 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. 2023 r. poz. 390) - dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 lutego 2024 r., znak SOC.II.5111.001098.2024.125365.000001.2024 o odmowie przyznania A. H. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem – M. H.. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła wnioskiem datowanym na dzień 29 grudnia 2023 r. Wniosek ten został nadany w UP Szczecin 2 w dniu 29 grudnia 2023 r. i wpłynął do organu pomocowego w dniu 5 stycznia 2024 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 26 lutego 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, co argumentował brakiem spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Organ wskazał, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym stanem prawnym świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18 raku życia, natomiast jak wynika z przedłożonej dokumentacji oraz dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, mąż skarżącej ukończył [...] rok życia. Organ zaznaczył nadto, odwołując się w tym zakresie do brzmienia art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429), iż przepisy dotychczasowe (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.) stosuje się do spraw o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, stosownie do treści art. 61 § 3 k.p.a., postępowanie z wniosku skarżącej wszczęte zostało w dniu 5 stycznia 2024 r., to jest w dacie wpływu żądania do organu, a co za tym idzie podlegał on rozpatrzeniu w oparciu przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Jednocześnie organ odwołując się do brzmienia art. 63 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, wskazał, iż skarżąca zachowała prawo do przyznanego jej na okres do 31 października 2024 r. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem. W odwołaniu od powyższej decyzji A. H., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym poprzez stwierdzenie, iż stronie nie przysługuje prawo do wnioskowanego świadczenia z uwagi na wpłynięcie zgłoszonego żądania do siedziby organu w dniu 5 stycznia 2024 r. w sytuacji, gdy uprawnienie strony do przedmiotowego świadczenia powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r., a co za tym idzie zastosowanie w sprawie znajdują przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym przed dokonaną nowelizacją; jak również art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia faktyczne. Strona wnosiła o zmianę kwestionowanej decyzji poprzez jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z żądaniem strony, ewentualnie o uchylenie kwestionowanej odwołaniem decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazując na fakt wydania orzeczenia o niepełnosprawności M. H. w dniu [...] r., jak również na nadania przedmiotowego wniosku w dniu 29 grudnia 2023 r. za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego wywodził, iż strona bezspornie nabyła uprawnienie do żądanego świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r., a co za tym idzie, stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, złożony przez nią wniosek podlegał rozpatrzeniu w oparciu o przepisy w brzmieniu obowiązującym przez 1 stycznia 2024 r. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 26 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazując na podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, Kolegium podkreśliło, iż z dniem 1 stycznia 2024 r. zaczęły obowiązywać znowelizowane przepisy u.ś.r. regulujące warunki przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429). Kolegium wskazało, iż w aktualnie obowiązującym stanie prawnym świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobom/podmiotom spełniającym przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. sprawującym opiekę nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18 roku życia. W sprawie z przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji oraz przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2024 r. wywiadu środowiskowego bezspornie wynika, iż skarżąca zrezygnowała z aktywności zawodowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, który niewątpliwie przekroczył 18 rok życia. Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 63 ustawy nowelizującej w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym jak wskazało Kolegium w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia dla spełnienia warunków niezbędnych do uznania, iż prawo strony powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., poza spełnieniem ustawowo określonych przesłanek, niezbędnym było wpłynięcie stosownego wniosku do właściwego organu I instancji, przed upływem w/w daty. W rozpoznawanej sprawie powyższy warunek nie został spełniony bowiem wniosek skarżącej wpłynął do organu dopiero w dniu 5 stycznia 2024 r. Jednocześnie bez wpływu na powyższe, w ocenie Kolegium pozostaje podnoszona przez pełnomocnika strony okoliczność nadania wniosku przesyłką pocztową w dniu 29 grudnia 2023 r. Reasumując Kolegium stwierdziło, iż fakt wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dniu 5 stycznia 2024 r., a więc pod rządami znowelizowanego brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiał przyznanie stronie żądanego świadczenia z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek w zakresie wieku osoby niepełnosprawnej. Jednocześnie, niejako na marginesie rozważań Kolegium wskazało, iż w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem skarżąca ma przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres do dnia 31 października 2024 r., co w świetle przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. stanowiło negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia, wymienioną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. H., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie: - art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym poprzez stwierdzenie, iż stronie nie przysługuje prawo do wnioskowanego świadczenia z uwagi na wpłynięcie zgłoszonego żądania do siedziby organu w dniu 5 stycznia 2024 r. w sytuacji, gdy uprawnienie strony do przedmiotowego świadczenia powstało przed dniem 31 grudnia 2023 r., a co za tym idzie zastosowanie w sprawie znajdują przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym przed dokonaną nowelizacją; - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27b ust. 5 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię i jednoznaczne wskazanie, iż w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na pobierany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem; - art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż terminem złożenia przez skarżąca wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest data jego wpływu do organu (5 stycznia 2024 r.) a nie data nadania wniosku w urzędzie pocztowym (29 grudnia 2023 r.) - art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego sprawy, stronnicze przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak należytego uzasadnienia decyzji. Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie kwestionowanej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzja organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu pełnomocnik podtrzymała dotychczas prezentowaną argumentację, co do bezspornego, w jej ocenie, powstania prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r., na co wskazuje zarówno fakt wydania orzeczenia o niepełnosprawności M. H. w dniu [...] r., jak i złożenie przedmiotowego wniosku w dniu 29 grudnia 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Pełnomocnik podkreślał, iż decyzje podejmowane w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego mają charakter retroaktywnych, gdyż świadczenie to przyznawane jest od określonego momentu w przeszłości, to jest od momentu spełnienia przez wnioskodawcę określonych ustawą przesłanek. Dalej odnosząc się do faktu pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem pełnomocnik podnosił, iż strona wnosząc o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dokonała tym samym wyboru jednego ze świadczeń, do których jest uprawniona. Tym samym żądane świadczenie winno zostać jej wypłacone od dnia złożenia wniosku, ewentualnie za dopuszczalne uznać nalży dokonanie wyrównania różnicy pomiędzy już wypłaconym świadczeniem, a świadczeniem korzystniejszym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jej oddalanie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać́ należy, iż skarga A. H. rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być́ rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sad rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnioskowała zarówno skarżąca w treści wniesionej skargi, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w udzielonej odpowiedzi na skargę. Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę̨ na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę̨ do wznowienia postepowania administracyjnego, bądź́ inne naruszenie przepisów postepowania, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę̨ sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować́ przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, jak już̇ wcześniej wskazano przedmiotem skargi A. H., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 marca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 26 lutego 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem – M. H.. Natomiast podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 390) – dalej: u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Przechodząc do oceny zasadności skargi, mając na uwadze zawarte w niej zarzuty, w ocenie Sądu w pierwszej kolejności niezbędnym jest odniesienie się do spornej pomiędzy stronami kwestii podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r. Wskazać bowiem należy, iż z dniem 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) – dalej: u.ś.w., ustawodawca dokonał nowelizacji przepisów u.ś.r., w tym miedzy innymi jej art. 17 ust. 1, z treści którego wynika, iż w aktualnym stanie prawnym, o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogą ubiegać się osoby w nim wymienione sprawujące opiekę jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18 roku życia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem (urodzonym w roku [...]). Nie ulega zatem wątpliwości, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, uwzględniając wiek osoby wymagającej wsparcia ze strony bliskich, świadczenie to nie może być przyznane skarżącej. Wskazać również należy na brzmienie przepisów intertemporalnych, to jest art. 63 ust. 1 u.ś.w., który stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu ustalając zakres stosowania powołanego wyżej przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w. uwzględnić również należy przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasadniczo zatem momentem uzyskania prawa do świadczenia rodzinnego (w rozpatrywanej sprawie - świadczenia pielęgnacyjnego) jest data złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (to jest przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Dalej wskazać należy, iż jak wynika z art. 23 ust. 1 i ust. 2 u.ś.r., zarówno w brzmieniu obowiązującym do dnia 31grudnia 2023 r., jak i w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (w tym przypadku świadczenia pielęgnacyjnego) oraz ich wypłata następują na wniosek wskazanego w ustawie podmiotu, składany w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Powyższe, jak i treść przywołanego wcześniej art. 24 ust. 2 u.ś.r. prowadzi zatem do stwierdzenia, że niezbędnym warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, jest złożenie przez uprawniony podmiot stosownego wniosku (żądania) inicjującego postępowanie administracyjne w tym zakresie. Przy czym wobec braku uregulowania w przepisach u.ś.r. kwestii odnoszących się do daty wszczęcia postępowania z wniosku uprawnionego podmiotu, zastosowanie w sprawie znajdą zasady ogólne określone przepisami k.p.a., zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 32 ust. 2 u.ś.r. Stosownie zaś do art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tym samym bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszona przez pełnomocnika skarżącej kwestia nadania przedmiotowego wniosku listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 29 grudnia 2023 r., gdyż postępowanie z żądania strony wszczęte zostało w dacie wpływu przesyłki do właściwego organu, co miało miejsce w dniu 5 stycznia 2024 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, że procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż wniosek A. H. podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., a w konsekwencji powyższego za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi zarówno, co do naruszenia art. 63 ust. 1 u.ś.w., jak i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Odnośnie do tego ostatniego wskazać należy, iż art. 57 k.p.a reguluje kwestie terminów procesowych, przewidzianych do dokonania określonej czynności procesowej, w toku wszczętego już, toczącego się postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W rozpoznawanej sprawie, co już wcześniej wskazano skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem (urodzonym, w roku [...]). Pomimo jednak, iż zarówno fakt sprawowania opieki przez skarżącą, jak i stopień niepełnosprawności jej męża nie jest sporny i znajduje oparcie w załączonym do akt sprawy materiale dowodowym, procedujące w sprawie organy administracji zasadnie odmówiły stronie przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., co do wieku osoby zaopiekowanej. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27b ust. 5 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez, jak wskazuje pełnomocnik skarżącej dokonanie ich błędnej wykładni i jednoznaczne wskazanie, iż w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na pobierany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem. W tym zakresie wskazać należy, iż w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, wobec wykazanego wcześniej braku możliwości przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieka nad niepełnosprawnym mężem, fakt pobierania przez stronę z tego tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Podkreślić również należy, iż okoliczność pobierania przez stronę wskazanego wyżej zasiłku, powołana została przez organy niejako na marginesie rozważań i jako taka nie stanowiła przyczyny negatywnego rozpatrzenia żądania skarżącej. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej procedujące w sprawie organy administracji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają minimum wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie, wbrew argumentacji strony skarżącej nie doszło także do naruszenia zasad postępowania dowodowego, w tym art. 78 § 1 k.p.a., gdyż z przesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby strona zgłaszała jakiekolwiek wnioski dowodowe, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia oparte zostały o dokumentację przesłaną wraz z wnioskiem strony oraz o ustalenia z przeprowadzonego w dniu 29 stycznia 2024 r. wywiadu środowiskowego. Jednocześnie, wobec braku przedstawienia jakiejkolwiek argumentacji pełnomocnika skarżącej, za niezrozumiały w ocenie Sądu uznać należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 108 k.p.a., odnoszący się do możliwości nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. P.K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI