II SA/Lu 874/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2012-12-28
NSAAdministracyjneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądowesytuacja materialnauprawnienia kombatanckiesądy administracyjnewniosekskarżącydecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy osobie, której miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosił ponad 4 tys. zł, mimo złego stanu zdrowia i ponoszenia wysokich kosztów leków.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, łączny dochód 4279,97 zł, wysokie koszty leków (ponad 1000 zł miesięcznie) i zły stan zdrowia. Sąd uznał, że dochody skarżącego i jego małżonki są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a wydatki na leki nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrywał wniosek E. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczącą pozbawienia uprawnień kombatanckich. Sąd, analizując sytuację materialną wnioskodawcy, stwierdził, że jego miesięczny dochód wraz z małżonką wynosi 4279,97 zł, co jest wystarczające do pokrycia kosztów postępowania. Mimo że skarżący wskazał na zły stan zdrowia i wysokie wydatki na leki, sąd uznał, że nie wykazano przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności i powinno być przyznawane osobom w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawca wcześniej uiścił już wpis od skargi, nie wskazując na trudności finansowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dochody te są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a wydatki na leki nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochody skarżącego i jego małżonki są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, a wydatki na leki nie stanowią podstawy do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, zgodnie z przesłankami określonymi w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 84

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zły stan zdrowia i wysokie koszty leków uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy [...] zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego Celem ustanowienia prawa pomocy jest natomiast zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w sprawach sądowoadministracyjnych, gdy strona posiada stały dochód i ponosi wydatki na leczenie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej strony i specyfiki kosztów leczenia w kontekście ogólnych kosztów utrzymania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, jakie kryteria bierze pod uwagę sąd przy ocenie sytuacji materialnej strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 874/12 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2012-12-28
Data wpływu
2012-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 874/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W dniu 17 grudnia 2012 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu "PPF", w którym określił, iż domaga się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu swojego żądania wywiódł, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i utrzymują się oni z jego renty i emerytury żony w kwotach odpowiednio 2.580,97 zł i 1.447,00 zł, co daje ogółem 4.279,97 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawca wskazał, że mieszkanie, którego był właścicielem i w którym nadal mieszka przekazał wnuczce. Dodatkowo podkreślił, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. 800 zł. Wskazał, że dużo wyższe są natomiast koszty zakupu lekarstw, które w miesiącach listopad i grudzień 2012 r. wyniosły 1.064, 54 zł. Podniósł również, że stan jego zdrowia jest bardzo zły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r,. , poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Celem ustanowienia prawa pomocy jest natomiast zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, a zatem wszyscy obywatele. Dlatego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonywania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych wskazanych w art. 84 Konstytucji, czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i art. 214 (por. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 - LEX).
Dlatego też przyznanie prawa pomocy może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Przedmiotem wniosku E. P. było przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak natomiast stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza wniosku skarżącego pod kątem tych przesłanek prowadzi jednak zdaniem Sądu do konkluzji, że przedstawione wyżej przesłanki nie zostały w sprawie zachowane.
Należy wprawdzie w tym miejscu przyznać, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku i - co jest bezsporne - uskarża się na zły stan zdrowia, a w rezultacie jego sytuacja życiowa jest niewątpliwie trudna. Uwzględniwszy jednak relację w jakiej pozostaje dochód jego dwuosobowego gospodarstwa domowego z rozmiarem ponoszonych przezeń wydatków na utrzymanie oraz z wysokością kosztów, jakie jest w niniejszym postępowaniu obowiązany uiścić uznać należało, że brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Sytuacja dochodowa skarżącego nie daje bowiem podstaw do przyjęcia tezy, iż znajduje się on w ciężkiej sytuacji materialnej i nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący wraz z małżonką ma stały miesięczny dochód wynoszący 4.279,97 zł. Ponadto, ma on również zapewnione warunki mieszkaniowe. Jego sytuacji materialnej nie narusza również w stopniu uzasadniającym uwzględnienie jego wniosku wysokość wydatków ponoszonych na zakup lekarstw.
Konkludując, uwzględniwszy relację pomiędzy dochodem rodziny skarżącego i rozmiarem koniecznych wydatków przeznaczanych przezeń na utrzymanie, nie sposób uznać, iż nie jest on wstanie ponieść kosztów postępowania, które na obecnym etapie postępowania nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, a łącznie 200 zł (opłata kancelaryjna od wniosku za sporządzenie uzasadnienia i ewentualnie wpis od skargi kasacyjnej), a także na opłacenie adwokata z wyboru. Dodać również należy, że skarżący w toku niniejszego postępowania uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł, nie wskazując wówczas na złą sytuację materialną. Nie wskazał przy tym by od tego czasu jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI