II SA/Łd 509/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2020-10-08
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneobszar oddziaływaniastrona postępowaniafarma wiatrowaochrona akustycznapostępowanie administracyjnewiatr

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę farmy wiatrowej, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, nie badając wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego.

Skarżący J.S. zakwestionował decyzję o pozwoleniu na budowę 13 elektrowni wiatrowych, twierdząc, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość. Organy administracji odmówiły mu statusu strony, uznając, że jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania. WSA w Łodzi uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia obszaru oddziaływania i kręgu stron, a definicja obszaru oddziaływania nie może być rozumiana wąsko.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych. Skarżący twierdził, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość położoną w odległości 500 m, a organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w tym zakresie. Organy administracji, w tym Wojewoda, odmawiały skarżącemu statusu strony, uznając, że jego działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ograniczając się do analizy oświadczeń inwestora. WSA w Łodzi, uchylając zaskarżoną decyzję, podkreślił, że definicja obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) nie może być rozumiana wąsko i wymaga od organu samodzielnej weryfikacji założeń projektowych. Sąd wskazał, że organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a.), nie badając wpływu inwestycji na nieruchomość skarżącego, w tym kwestii ochrony akustycznej. Sąd uznał, że skarżący ma prawo do udziału w postępowaniu, jeśli jego nieruchomość znajduje się w otoczeniu inwestycji, nawet jeśli oddziaływanie mieści się w granicach dopuszczalnych norm. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ ma uwzględnić te wytyczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo ustalił krąg stron. Definicja obszaru oddziaływania obiektu wymaga samodzielnej weryfikacji przez organ i nie może być rozumiana wąsko, ograniczając się jedynie do działek objętych oświadczeniem inwestora.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obszar oddziaływania obiektu należy ustalać na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a nie tylko na podstawie założeń projektowych inwestora. Organ ma obowiązek samodzielnie badać wpływ inwestycji na otoczenie, w tym kwestie ochrony akustycznej, aby prawidłowo określić krąg stron postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

ustawa o elektrowniach wiatrowych art. 13 § 3a

Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

ustawa COVID-19 art. 15zzs § 1 pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa zmieniająca COVID-19 art. 46 § pkt 20

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

ustawa zmieniająca COVID-19 art. 68 § ust. 6 i 7

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 7

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 10

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 77 § par. 1

Ustawa - Prawo budowlane

p.b. art. 80

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie skutków oddziaływania inwestycji na otoczenie, w tym na działkę skarżącego. Organy nie zastosowały przepisów aktualnie obowiązującej ustawy (w kontekście oceny przymiotu strony). Definicja obszaru oddziaływania obiektu wymaga samodzielnej weryfikacji przez organ i nie może być ograniczona do analizy oświadczeń inwestora. Przymiot strony nie jest zależny od przekroczenia norm, lecz od samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich.

Odrzucone argumenty

Skarga wniesiona po upływie terminu do jej złożenia (uznany za niezasadny przez sąd). Skarżący nie wskazał konkretnej normy prawnej, z której czerpałby swój przymiot strony (uznany za niezasadny przez sąd). Legalność przeniesienia pozwolenia na budowę na spółkę B Sp. z o.o. (uznany za niezasadny przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

nie można przepisu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane rozumieć wąsko przymiot strony nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich wyznacznikiem jedynym i ostatecznym obszaru oddziaływania obiektu, nie może być wyłącznie dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta

Skład orzekający

Magdalena Sieniuć

przewodniczący

Robert Adamczewski

sprawozdawca

Anna Dębowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego i kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji oddziałujących na otoczenie, takich jak farmy wiatrowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki prawa budowlanego i postępowania administracyjnego, a jego zastosowanie może wymagać analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach budowlanych, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa właścicieli nieruchomości sąsiadujących z inwestycjami. Wyjaśnia, że definicja obszaru oddziaływania nie jest jedynie formalnością.

Czy sąsiad inwestycji wiatrowej zawsze ma prawo głosu? Sąd wyjaśnia, jak ustalać krąg stron.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 509/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Robert Adamczewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 295/21 - Wyrok NSA z 2023-11-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 10, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak [...]. A. P.
Uzasadnienie
II SA/Łd 509/20
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Sp. z o.o. Sp. kom. pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K..
Pismem z 17 stycznia 2016 r. B. U. i J. S. zwrócili się do Wojewody [...] z prośbą o pomoc w zatrzymaniu budowy farmy wiatrowej w gminie D..
Organ wezwał wnioskodawców do uzupełnienia pisma z 17 stycznia 2016 r. poprzez wskazanie, czy pismo to jest wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, czy wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Pouczył przy tym, że nieusunięcie braków spowoduje, że pismo zostanie potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania.
J. S. w piśmie z 10 marca 2019 r. oświadczył, że dopiero z wezwania dowiedział się, że została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Poprzez brak udziału w tym postępowaniu nie mógł zareagować. B. U. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu.
Wojewoda [...] potraktował pismo z 17 stycznia 2016 r. jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazał do właściwości Starosty [...].
Postanowieniem z [...] Starosta [...], na podstawie art. 149, art. 150 § 1 i art. 145 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie zakończone decyzją Starosty [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A Sp. z o.o. Sp. kom. pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogową na terenie gmin D. i K..
Decyzją z [...]Starosta [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania J. S. i B. U., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogowa na terenie gmin D. i K. z uwagi na brak podstaw do uchylenia decyzji.
Od powyższej decyzji odwołał się J. S.. Skarżący podniósł, że planowana inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość znajdującą się w odległości 500 m od elektrowni, a organ I instancji nie zastosował przepisów aktualnie obowiązującej ustawy.
Decyzją z [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W wyniku rozpoznania skargi J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z 11 czerwca 2019 roku, II SA/Łd 89/19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...]roku oraz postanowienie Starosty [...] z [...].
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wówczas wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustali, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania odrębnie wobec J. S. i wobec B. U., jako że powołanie się we wniosku o wznowienie (czy też w piśmie potraktowanym jako taki wniosek) na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga odrębnego ustalenia nie tylko terminu do złożenia wniosku, ale i przymiotu strony. Dopiero prawidłowe wznowienie postępowania daje podstawę do wydania jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Sąd wówczas wyjaśnił, że ocena, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Obowiązek stosowania przepisów nowych aktualizuje się dopiero na etapie podejmowania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 § 1 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] postanowieniem z [...]r. odmówił wznowienia postępowania z wniosku B. U. z powodu nie dopełnienia przez niego obowiązku wykazania kiedy dowiedział się o decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie.
Po przeanalizowaniu natomiast wniosku skarżącego J. S. pod kątem formalnym Starosta [...] postanowieniem z [...]r. wznowił postępowanie z jego wniosku w przedmiotowej sprawie.
Następnie Starosta [...] decyzją z [...]r., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 13 elektrowni wiatrowych z infrastrukturą drogowa na terenie gmin D. i K. uznając, iż skarżący nie jest stroną postępowania, gdyż jego nieruchomość jest położona poza obszarem oddziaływania inwestycji.
Od powyższej decyzji odwołał się J. S.. W ocenie skarżącego planowana inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość znajdującą się w odległości 500 m od elektrowni, a więc posiada on przymiot strony w postępowania. Ponadto zarzucił organowi I instancji, iż nie zastosował wskazanych przez Wojewodę [...] przepisów aktualnie obowiązującej ustawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...]r. (nr [...]) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie obszar oddziaływania inwestycji obejmuje tylko działki, co do których inwestor przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem organu, skoro działka J. S. nie była objęta tym oświadczeniem, to nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż z uzasadnienia postanowienia z [...]r. (Nr [...]), którym Wojewoda [...] odmówił J. S. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Starosty [...] z [...]r. (Nr [...]) wynika, iż Wojewoda [...] po zbadaniu sprawy uznał, iż J. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego pozwolenia na budowę.
Wojewoda ocenił, iż prawidłowo również zastosowany został art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, gdyż po wznowieniu postępowania z wniosku J. S. organ (uznając, że wnioskującemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanego pozwolenia na budowę), winien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...]r. (Nr [...]).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że postępowanie wznowieniowe należy prowadzić w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania pozwolenia na budowę. Wniosek taki organ oparł o treść art. 13 ust. 3a ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 654 ze zm.) [dalej: ustawa o elektrowniach wiatrowych].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący zarzucił, że:
- organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie skutków oddziaływania inwestycji na otoczenie, w tym na działkę skarżącego;
- nie podano podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia;
- nie poinformowano strony o fakcie zebrania materiału i możliwości zapoznania się z nim.
Jednocześnie skarżący zakwestionował legalność przeniesienia pozwolenia na budowę na spółkę B Sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania - B Sp. z o.o. złożył pismo, w którym wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Uczestnik zarzucił, iż skargę wniesiono po upływie terminu do jej złożenia, a ponadto zauważył, iż skarżący nie wskazał konkretnej normy prawnej, z której czerpałby swój przymiot strony w postępowaniu. Ponadto uczestnik postępowania przyłączył się do stanowiska organu, iż w sprawie ma zastosowanie art. 13 ust. 3a ustawy o elektrowniach wiatrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Sąd nie ma natomiast obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu uczestnika postępowania, iż J. S. złożył skargę z uchybieniem ustawowego terminu, bowiem od tej kwestii zależy dopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi.
W sprawie miał zastosowanie przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), następnie uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r. Z tym, że jak wynika z treści art. 68 ust. 6 i ust. 7 powołanej ustawy terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub uległ zawieszeniu, odpowiednio rozpoczynają się lub biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy z 14 maja 2020 r. (to jest od 16 maja 2020 r.), a więc rozpoczynają swój bieg od 24 maja 2020 r.
Decyzję II instancji doręczono skarżącemu 20 marca 2020 r., zatem jeszcze przed zawieszeniem biegu terminu upłynęło 10 dni, następnie między 31 marca 2020 r. a 23 maja 2020 r. bieg terminu był zawieszony, dopiero od 24 maja 2020 r. biegł dalej, a więc przez kolejne 20 dni, aż do 12 czerwca 2020 r. włącznie. Skoro zatem skargę złożono 12 czerwca 2020 r. to należy uznać, iż uczyniono to w terminie zakreślonym ustawą.
Kluczowe jest, że ustawa zmieniająca weszła w życiu po upływie 7 dni od 16 maja 2020 r., a więc w ósmym dniu (niedziela, 24 maja 2020 r.). Wszak ustawodawca nie posłużył się zwrotem "w 7 dniu od ogłoszenia", lecz wskazał termin vacatio legis jako pełne siedem dni, które mają upłynąć (użyte sformułowanie po upływie 7 dni).
Uznając skargę za dopuszczalną Sąd rozpoznał ją co do meritum.
W sprawie istotne jest czy organy wykonały wytyczne WSA w Łodzi zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 11 czerwca 2019 r., II SA/Łd 89/19.
Prawidłowo organ I instancji osobno wydał postanowienia w sprawie z wniosków J. S. i B. U., oceniając odrębnie dopuszczalność wznowienia postępowania. Zgodnie zatem z wytycznymi Sądu i treścią art. 153 ustawy p.p.s.a.
W następnej kolejności prawidłowo organ przystąpił do oceny czy skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym pozwoleniem na budowę. W wyroku z 11 czerwca 2019 r., II SA/Łd 89/19 Sąd wskazał, iż oceny tej należało dokonać w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę. Organ I instancji przywołał, jaki uprzednio wyznaczono obszar oddziaływania inwestycji i tylko do tego obszaru ograniczył swoje rozważania, tj. czy skarżący jest właścicielem działki z tego obszaru. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że powyższe twierdzenia organu to w rzeczywistości tylko bezrefleksyjne powtórzenie oświadczenia zawartego w treści spornego projektu (karta 1 i 11 w teczce pn. "branża drogowa"), bez samodzielnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia prawnie relewantnych okoliczności, co słusznie zarzucił skarżący.
Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) [dalej: ustawa - Prawo budowlane] stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Termin "obszar oddziaływania obiektu", mający podstawowe znaczenie dla oceny przymiotu strony takiego postępowania, został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, przez obszar taki należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Stroną postępowania o pozwolenie na budowę są więc, oprócz inwestora, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy takich nieruchomości, które znajdują się w otoczeniu przedmiotowego obiektu budowlanego, wyznaczonym na podstawie odrębnych przepisów, które to przepisy wprowadzają jednocześnie związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tych nieruchomości. Wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego stanowiącego obszar oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane), należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Zaakcentowania wymaga, iż określenie obszaru oddziaływania obiektu jest czynnością wstępną w każdym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, również nadzwyczajnego, opartą na ustaleniach stanu faktycznego w danej sprawie, uwzględniającą funkcję, formę i konstrukcję projektowanego obiektu budowlanego oraz jego cechy charakterystyczne. Z drugiej strony, ustalając obszar oddziaływania obiektu, należy brać pod uwagę przeznaczenie terenu znajdującego się w otoczeniu planowanej inwestycji, z uwzględnieniem jej wpływu na sąsiednie nieruchomości (por. wyrok NSA z 27 września 2017 r., II OSK 1210/17; wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, CBOSA).
W orzecznictwie podkreśla się, że obszar oddziaływania obiektu nie może być tak rozumiany, że w praktyce stanowi on barierę nie do przebycia dla większości podmiotów posiadających nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, a którym odmawia się przymiotu strony w postępowaniu tylko z tego powodu, że zgodnie z założeniami projektowymi nie będzie potrzeby w przyszłości wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. To, czy tak wydarzy się w rzeczywistości, podmioty, których poszanowanie interesów nakazuje art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, powinny mieć możliwość sprawdzenia poprzez udział w postępowaniu w charakterze strony.
Nie można przepisu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane rozumieć wąsko, gdyż w ten sposób poza obszarem oddziaływania obiektu pozostałyby wszystkie nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, które są już zabudowane i użytkowane w określony sposób. Dla właścicieli tych nieruchomości nie jest obojętne to, czy nowy obiekt budowlany będzie na ich nieruchomości oddziaływał negatywnie, czy też nie, tym bardziej jeżeli jest to obiekt nietypowy dla tego terenu, mogący potencjalnie oddziaływać na otoczenie w szerszym zakresie niż to wynika z założeń projektowych i wykonanych w oparciu o te założenia analizach.
Zatem stroną postępowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, podobnie postępowań nadzwyczajnych w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien być każdy podmiot, który ma w tym interes prawny, a nie dopiero wtedy, kiedy ten interes prawny zostanie naruszony, tak jak by mogła na to wskazywać wykładnia zawężająca art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane.
Ponadto Sąd pragnie położyć szczególny nacisk na to, że wyznacznikiem jedynym i ostatecznym obszaru oddziaływania obiektu, nie może być wyłącznie dokumentacja projektowa i założenia przyjęte w niej przez inwestora i projektanta. Materiały te powinny podlegać szczegółowej analizie i krytycznej weryfikacji organu administracji architektoniczno-budowlanej, do którego należy wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji tego ustalenie kręgu stron postępowania. W niniejszej sprawie zabrakło właśnie tej samodzielnej weryfikacji założeń projektu dokonanej przez organ.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie więc z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, nie można rozumieć tak wąsko i ściśle, jakby to wynikało wyłącznie z wykładni gramatycznej art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11, wyrok NSA z 15 lutego 2013 r., II OSK 2171/11, wyrok NSA z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1721/12, wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2015 r., II SA/Kr 996/15, wyrok WSA w Gdańsku z 18 listopada 2015 r., II SA/Gd 427/15, wyrok NSA z 15 lipca 2016 r., II OSK 2759/14).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd zwraca uwagę, że w definicji "obszaru oddziaływania obiektu" zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, należy np. rozporządzenie Ministra Środowiska, określające dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku. Słusznie zatem skarżący zarzuca organowi, że nie dokonano analizy jego żądań w kontekście przepisów normujących ochronę akustyczną i nie podano podstawy prawnej odmownego załatwienia jego wniosku.
W tym miejscu analizując istotę problemu wskazać należy na opinię sanitarną z 8 października 2015 r. załączoną do spornego projektu budowlanego (k. 40 verte w teczce pn. "uzgodnienia cz.1"). Zawarto w niej stwierdzenie, które nasuwa wątpliwości co do wiarygodności twierdzeń projektanta, na które powołał się organ w niniejszej sprawie. Wówczas organ sanitarny ocenił, że wprawdzie inwestycja nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów podlegających ochronie akustycznej (teren zabudowy mieszkaniowej w W.), jednak warto podkreślić, iż w ten sposób organ sanitarny podważył twierdzenia projektanta o tym, że oddziaływanie inwestycji nie przekroczy granic działek, co do których inwestor złożył oświadczenie o prawie dysponowania. Powyższe może mieć przełożenie również na sytuację skarżącego w obrębie [...], a czego nie sprawdził organ. Podobne wnioski płyną z uzasadnienia decyzji RDOŚ z [...]. (nr [...]), gdzie wskazano na potrzebę wykonania akustycznej analizy porealizacyjnej w celu oceny rzeczywistego oddziaływania akustycznego (również skumulowanego).
Dodatkowo zauważyć należy, że organ nie ustalił czy działka skarżącego jest zabudowana i czy w związku z tym podlega ochronie akustycznej.
Zatem organ naraził się na zarzut przeprowadzenia postępowania z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Niezasadny okazał się jednak zarzut skargi odnoszący się do legalności przeniesienia pozwolenia na budowę na spółkę B Sp. z o.o. Sp. kom. Słusznie zwraca uwagę uczestnik postępowania, iż przeniesienie pozwolenia nastąpiło w odrębnym postępowaniu, które nie jest przedmiotem kontroli Sądu.
Ponadto wskazać należy, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. W niniejszym postępowaniu skarżący takich okoliczności nie wskazał.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie zgodził się z organem i uczestnikiem postępowania, iż w sprawie ma zastosowanie art. 13 ust. 3a ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, który stanowi, że postępowania w sprawie zmian pozwoleń na budowę wydanych na podstawie postępowań, o których mowa w ust. 3, a także postępowań w sprawie zmian prawomocnych pozwoleń na budowę wydanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis ten w hipotezie wskazuje na postępowania w sprawie zmian pozwoleń na budowę (prawomocnych i nieprawocmonych), a postępowanie w sprawie zmiany jest uregulowane w art. 154 i art. 155 k.p.a. i jest odrębnym postępowaniem od postępowania wznowieniowego, którego z kolei w omawianym przepisie nie wskazano. Powyższy wniosek pozostaje z resztą w zgodzie z wytycznymi prawomocnego wyroku WSA w Łodzi, II SA/Łd 89/19, który wówczas wyjaśnił, że w razie gdyby organ uznał skarżącego za stronę musiałby prowadzić na nowo postępowanie z uwzględnieniem obecnego stanu prawnego.
Odnosząc się zaś do zarzutu organu i uczestnika, iż skarżący nie powołał się na konkretną normę prawną, z której mógłby wywodzić swój interes prawny, to należy zauważyć, że skarżący wprost wskazuje na przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odnoszące się do zachowania odpowiedniej odległości pomiędzy planowaną elektrownią wiatrową a pozostałą zabudową. Skarżący wszak podniósł zarzut, iż jego działka znajduje się w odległości 500 m (czyli 2,5 wysokości obiektu) od elektrowni wiatrowej. Rzeczą organu jest zweryfikować te twierdzenia skarżącego i ocenić ich zasadność.
Ponownie rozpatrując sprawę organ ustali czy i w jaki sposób sporna inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącego, w tym oceni czy i jaka ochrona akustyczna przysługuje skarżącemu w kontekście kwestionowanej elektrowni wiatrowej i na tej podstawie dokona rozważań co do przymiotu strony w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę. W toku postępowania organ uwzględni, że przymiot strony nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie spornej inwestycji na nieruchomość skarżącego przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. W tym celu organ posłuży się analizą akustyczną sporządzoną w oparciu o w/w przepisy, co do której w 2015 roku wypowiadał się RDOŚ.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
B.A.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI