II SA/Łd 504/21

II SA/Łd 504/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Robert Adamczewski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
III OSK 1433/22 - Wyrok NSA z 2025-07-08
I OSK 1433/22 - Wyrok NSA z 2023-07-12
II SA/Bk 925/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-02-17
II OSK 1433/22 - Wyrok NSA z 2025-02-18
VIII SA/Wa 991/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 821
art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. a.bł.
Uzasadnienie
II SA/Łd 504/21
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. M. na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję zmieniającą ostateczną decyzję w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. (znak [...]) Prezydent Miasta Ł. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z [...]r. ustalającą opłatę J. M. za pobyt dziecka - S.M. w rodzinie zastępczej i ustalił wysokość powyższej opłaty w kwocie 694,00 zł miesięcznie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,14 zł miesięcznie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r., w pozostałym zakresie zmienioną decyzję pozostawiając bez zmian.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej, w związku z czym decyzją z [...] r. ustalono opłatę skarżącego w kwocie 660,00 zł miesięcznie od 1 stycznia 2014 r. do 23 lutego 2020 r., w tym: w miesiącu lutym 2020 r. w wysokości 523,45 zł. Organ stwierdził, że za okoliczność uzasadniającą zmianę decyzji pierwotnej uznać należy zmianę miesięcznej wysokości przyznanego rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.
Opłata powyższa została ustalona na podstawie przepisów z art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 821) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny].
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 6, 7, 9, 10, 11 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego zwiększenia wysokości miesięcznej opłaty S.M. w rodzinie zastępczej, w sytuacji gdy organ nie wykazał podstawy dokonania zwiększenia przedmiotowej opłaty;
- naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj. art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez nieuzasadnione zwiększenie wysokości miesięcznej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej, w sytuacji gdy organ nie wykazał podstawy dokonania zwiększenia przedmiotowej opłaty.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż organ I instancji oparł się na szczątkowym materialne dowodowym i nie wskazał podstawy wyliczenia zwiększonej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy zauważył, że poza sporem pozostaje, iż J. M. jest ojcem S.M., która umieszona została w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z [...] lutego 2012 r., zmienianą później m.in. decyzją z [...] lipca 2018 r. przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 694,00 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,41 zł w okresie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r.
Następnie Kolegium wskazało, że w Monitorze Polskim z 2018 r. pod poz. 326 opublikowano obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2018 r. w sprawie wysokości kwot świadczeń przysługujących rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka oraz wysokości pomocy dla osoby usamodzielnianej. Obwieszczenie wydano na podstawie art. 86 ust. 3 ww. ustawy o wspieraniu rodziny. Wynika z niego, że od 1 czerwca 2018 r. wysokość kwot, o których mowa w: 1) art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - wynosi nie mniej niż 694 zł; 2) art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy - wynosi nie mniej niż 1052 zł.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, iż kwota opłaty należnej od 1 czerwca 2018 r. wyniosła 694 zł miesięcznie - a zatem - stosownie do brzmienia art. 194 ust. 1 a ustawy o wspieraniu rodziny - Prezydent Miasta Ł. miał prawo oraz podstawy do zmiany swojej poprzedniej decyzji i ustalenia opłaty zgodnie z aktualną jej wysokością wynikającą wprost z obowiązujących przepisów. Wprost z obowiązujących przepisów wynika zarazem, iż należna opłata miesięczna wynosi 694,00 zł., co w lutym 2020 r. proporcjonalnie uległo obniżeniu do kwoty 550,41 zł. - proporcjonalnie do liczby dni pozostawania w rodzinie zastępczej (23 dni).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium podniosło, że mają charakter bardzo ogólny i nie zawierają żadnego uzasadnienia, które pozwalałoby w ogóle na polemikę ze stanowiskiem skarżącego. Brak również w odwołaniu odniesienia do stwierdzenia pełnomocnika o braku wskazania przez organ podstawy prawnej wyliczenia zwiększonej opłaty - podczas gdy podstawy te zostały przez organ jednoznacznie wskazane, a obowiązujące w tym zakresie przepisy zostały wręcz zacytowane. Podniesiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest zatem niezrozumiały i nie sposób uznać go za trafny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi profesjonalny pełnomocnik J. M. podtrzymał zarzuty oraz stanowisko zaprezentowane w treści odwołania, jednak bez rozwinięcia dalszej argumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 września 2021 r., a pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy p.p.s.a.
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 821 z późn. zm.) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny]. Przepis art. 193 ustawy stanowi:
1. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;
Zgodnie z art. 194 ust. 1 powoływanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.
W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że skarżący J.M. jest ojcem dziecka - S.M., które umieszone zostało w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z [...] r., zmienianą następnie m.in. decyzją z [...] r. przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 694,00 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,41 zł. w okresie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r.
Zauważyć przy tym należy w tym miejscu, że w myśl ust. 2 art. 193 ustawy o wspieraniu rodzin, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. Istotne jest zatem, iż – co wynika z przedłożonych przez organ informacji – stosowne decyzje wydawane były także w stosunku do matki dziecka, jako solidarnie zobowiązanej. Co do matki jednak zapadły w późniejszym okresie decyzje umarzające te opłaty i odstępujące od ustalania opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Zatem na tym etapie postępowania słusznie organ wydał decyzje co do zmiany wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jedynie w stosunku do ojca dziecka.
Następnie wskazać należy dla jasności wywodów raz jeszcze, iż sporna decyzja, wydana w niniejszej sprawie nie jest decyzją ustalającą opłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, lecz decyzją o zmianie takiej decyzji, uprzednio wydanej.
W świetle natomiast ust. 1a art. 194 ustawy o wspieraniu rodzin, jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczoterapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty.
Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.
Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodzin, kwoty, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, od 1 czerwca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, przekroczył 105% (ust. 2). Wysokość kwot, o których mowa w ust. 2, jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze obwieszczenia, przez ministra właściwego do spraw rodziny, w terminie do końca marca roku kalendarzowego, w którym jest przeprowadzana waloryzacja (ust. 3).
W Monitorze Polskim z 2018 r. pod poz. 326 opublikowano obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2018 r. w sprawie wysokości kwot świadczeń przysługujących rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka oraz wysokości pomocy dla osoby usamodzielnianej. Obwieszczenie wydano na podstawie art. 86 ust. 3 ww. ustawy o wspieraniu rodzin. Wynika z niego, że od 1 czerwca 2018 r. wysokość kwot, o których mowa w: 1) art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - wynosi nie mniej niż 694 zł; 2) art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy - wynosi nie mniej niż 1052 zł.
Zgodnie natomiast z treścią art. 87 ust. 4 ustawy, w przypadku gdy świadczenia oraz dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 1a oraz art. 81, przysługują rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka za niepełny miesiąc kalendarzowy, świadczenia oraz dodatki wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w danym miesiącu kalendarzowym.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż kwota opłaty należnej od 1 czerwca 2018 r. wyniosła 694 zł miesięcznie - a zatem - stosownie do brzmienia przywołanego wyżej art. 194 ust. 1 a ustawy - Prezydent Miasta Ł. miał prawo oraz podstawy do zmiany swojej poprzedniej decyzji z [...] r. i ustalenia opłaty zgodnie z aktualną jej wysokością wynikającą wprost z obowiązujących przepisów. Bezpośrednio z obowiązujących przepisów wynika zarazem, iż należna opłata miesięczna wynosi 694,00 zł, co w miesiącu lutym 2020 r. proporcjonalnie uległo obniżeniu do kwoty 550,41 zł. - proporcjonalnie do liczby dni pozostawania w rodzinie zastępczej (23 dni).
W tej sytuacji uznać należy, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zmienił własną decyzję z [...] r., bowiem zmiana stanu prawnego obligowała organ do tego rodzaju działania. Prawidłowo też organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy.
Odnosząc się natomiast bezpośrednio do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, iż postawione w skardze przez pełnomocnika zarzuty mają charakter bardzo ogólny i w praktyce nie zawierają żadnego uzasadnienia. Pełnomocnik ograniczył się w zasadzie do ogólnikowego stwierdzenia, że "W niniejszej sprawie organ oparł się na szczątkowym materiale dowodowym oraz nie wskazał podstawy wyliczenia zwiększonej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej". Tak postawione zarzuty odniósł w jednakowym stopniu do decyzji organu odwoławczego.
Zdaniem sądu, w realiach niniejszej sprawy faktycznie można byłoby zgłaszać wątpliwości co do jakości decyzji organu pierwszej instancji. Rzeczywiście nie zawierała ona pełnego wywodu prawnego, mogła uchodzić za niezrozumiale napisaną, pozbawioną pełnej argumentacji, w szczególności brak było wprost odwołania się przez organ pierwszej instancji do obwieszczenia Ministra Rodziny z 23 marca 2018 r. Jednakże wszystkie te braki, zgłaszane na etapie odwołania, naprawił organ odwoławczy, który w sposób wyczerpujący, pełny i jasny zaprezentował stanowisko w sprawie, uzasadniając przyczyny zmiany uprzedniej decyzji o opłacie za pobyt dziecka i precyzyjnie odwołując się do wskazanego obwieszczenia. Uzasadnienie tej decyzji nie może budzić wątpliwości. Stąd też nie sposób zgodzić się z ogólnikowo sformułowanymi zarzutami pełnomocnika skarżącego. W szczególności, pełnomocnik w żaden sposób nie wyjaśnił z jakiego względu - w jego ocenie - materiał dowodowy w sprawie uznał za szczątkowy. Nie wskazał także w jakim zakresie - jego zdaniem - wymagałby on ewentualnego uzupełnienia i dlaczego. Całkowicie nietrafiony jest natomiast zarzut skargi braku wskazania przez organ podstawy prawnej wyliczenia zwiększonej opłaty. Z treści zaskarżonej decyzji wynika to w sposób jednoznaczny i nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych też względów, podniesiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego uznał sąd za niezrozumiały i nie zasługujący na akceptację. Podobnie w odniesieniu do przedstawionych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego również, w ocenie sądu, w praktyce nie znalazły one żadnego uzasadniania w treści skargi i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Brak szerszego ich uzasadniania nie daje szans Sądowi na pogłębione rozważania na ich zasadnością, albowiem można byłoby w tym zakresie jedynie spekulować, co miał na myśli autor zarzutów w odniesieniu do kwestii naruszenia przepisów prawa procesowego.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
dc