II SA/Łd 78/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-06-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt kontenerowyplan miejscowyzgłoszenie budowytymczasowy obiekt budowlanynadzór budowlanydecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu kontenerowego, uznając go za samowolę budowlaną niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca B. B. wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu kontenerowego, który według niej stanowił prowizoryczne ogrodzenie. Twierdziła, że kontenery nie były użytkowane i służyły jedynie zabezpieczeniu nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając obiekt za tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała zgłoszenia. Sąd stwierdził, że obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji takich obiektów na tym terenie, co uniemożliwia jego legalizację.

Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę obiektu kontenerowego. Skarżąca argumentowała, że obiekt ten stanowił prowizoryczne ogrodzenie, nie był użytkowany i służył jedynie zabezpieczeniu nieruchomości przed nieuprawnionym przejazdem. Kwestionowała również uznanie posadowienia kontenerów za roboty budowlane i zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że obiekt kontenerowy jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, którego budowa wymagała zgłoszenia. Stwierdzono, że obiekt został posadowiony bez wymaganego zgłoszenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych na tym terenie, z wyjątkiem specyficznych sytuacji nie mających zastosowania w tym przypadku. Brak zgodności z planem miejscowym uniemożliwił legalizację obiektu i skutkował koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, uznając je za niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 10 KPA, wskazując, że oględziny z udziałem strony nie miałyby wpływu na wynik sprawy, a kluczowa była ocena zgodności z planem miejscowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt kontenerowy, nawet używany jako ogrodzenie, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, którego budowa wymaga zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja tymczasowego obiektu budowlanego obejmuje obiekty niepołączone trwale z gruntem, a kontenery spełniają tę cechę. Brak użytkowania obiektu nie wyklucza jego kwalifikacji jako obiektu budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 49b § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego obejmuje obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania lub niepołączone trwale z gruntem, w tym obiekty kontenerowe.

p.b. art. 49b § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Warunki legalizacji samowoli budowlanej, w tym zgodność z planem miejscowym.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 2 § pkt 6

Definicja obszaru przestrzeni publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt kontenerowy jest tymczasowym obiektem budowlanym wymagającym zgłoszenia. Budowa obiektu nastąpiła bez wymaganego zgłoszenia. Obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak możliwości legalizacji obiektu z uwagi na niezgodność z planem miejscowym.

Odrzucone argumenty

Obiekt stanowi prowizoryczne ogrodzenie, a nie budowlę. Kontenery nie były użytkowane. Posadowienie kontenerów nie jest robotą budowlaną. Naruszenie przepisów KPA (brak czynnego udziału, nieuwzględnienie wniosków dowodowych). Niezgodność z planem miejscowym nie dotyczy całej działki. Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia skargi na plan miejscowy.

Godne uwagi sformułowania

Obiekt kontenerowy nr 2 stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., którego realizacja (posadowienie) wymagała dokonania zgłoszenia. Brak możliwości legalizacji tej samowoli budowlanej na zasadach określonych w ust. 2 [art. 49b p.b.] Sporny obiekt kontenerowy nr 2 jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd rozpoznający niniejszą skargę, podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 50/21 oraz sygn. II SA/Łd 388/21 (wydane w sprawach dotyczących obiektów kontenerowych nr 1 i nr 4), co do braku możliwości uznania, że teren spornej posesji nie wypełnia znamiona w/w definicji "obszaru przestrzeni publicznej". Wobec braku możliwości zalegalizowania spornego obiektu kontenerowego nr 2 w oparciu o przepis art. 49b ust. 2 p.b., z uwagi na fakt, że jego budowa pozostaje w sprzeczności z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

przewodniczący

Piotr Mikołajczyk

członek

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, obowiązek zgłoszenia, zgodność z planem miejscowym jako warunek legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu kontenerowego i konkretnego planu miejscowego. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie w zakresie Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między właścicielami nieruchomości a organami nadzoru budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i planowania przestrzennego. Pokazuje znaczenie zgodności z planem miejscowym.

Kontener jako ogrodzenie? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi za to rozbiórka.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 78/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 5, art. 49b ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 6 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi B. B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 marca 2020 roku nr 68/2020 znak: WOP.7721.1439.2019.AT w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 marca 2020 r. , nr 68/2020 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256) – dalej: k.p.a.; art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej: p.b.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 27 listopada 2019 r., nr 900/2019 nakazującą B. B. rozbiórkę obiektu kontenerowego, oznaczonego na potrzeby postępowania nr 2, o wymiarach podstawy ok. 2,45 m x12 m, wysokości ok. 2,9 m, zlokalizowanego w Ł., przy ul. [...], na działce ew. nr [...], obręb [...].
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. mieszkańcy kamienicy sąsiadującej z nieruchomością zlokalizowaną w Ł. przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] oraz [...]) zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi o posadowieniu na wskazanych działkach obiektów kontenerowych, które utrudniają wjazd na zamieszkiwaną przez nich posesję. Prośbę o skontrolowanie legalności w/w kontenerów zawarto także w piśmie Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury w Departamencie Architektury i Rozwoju Urzędu Miasta Łodzi z dnia 19 września 2019 r. W wyniku przeprowadzonych w dniu 5 września 2019 r. na w/w działkach ewidencyjnych ustalono, że przedmiotowy obiekt kontenerowy nr 2 o wymiarach podstawy ok. 2,45 m x 12,00 m i wysokości ok. 2,90 usytuowany jest w środkowej części wschodniej granicy działki ew. nr [...]. Roboty budowlane związane z budową obiektu kontenerowego w dniu kontroli były zakończone, a ich inwestorem jest B. B. (skarżąca). Dokonane w toku oględzin ustalenia udokumentowano przedłożonymi do akt sprawy protokołem oględzin z dnia 5 września 2019 r. oraz sporządzoną dokumentacją fotograficzną, które stanowiły jednocześnie podstawę do sporządzenia załącznika graficznego, obrazującego położenie kontenerów względem granic nieruchomości.
W toku prowadzonego postępowania w sprawie legalności obiektu kontenerowego nr 2, wszczętego zawiadomieniem z dnia 17 września 2019 r., ustalono bezspornie, że odnośnie do kontenerów posadowionych na w/w działkach ew. (w tym przedmiotowego kontenera nr 2) nie zostały wydane jakiekolwiek decyzje administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, jak również inwestor nie dokonywał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Inwestor nie dokonywał także jakichkolwiek uzgodnień lokalizacyjnych obiektów kontenerowych posadowionych na działkach ew. nr [...], [...] oraz [...] z Łódzkim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W składanych w toku postępowania wyjaśnieniach (pismo skarżącej z dnia 6 listopada 2019 r.) inwestor podnosił, że przedmiotowe kontenery (w tym oznaczony nr 2) są wyłącznie częściami prowizorycznego ogrodzenia nieruchomości, nie są w żaden inny sposób użytkowane, a wejścia do kontenerów zostaną zapiankowane. Ich posadowienie wynika z wadliwych decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej w związku z przeprowadzoną, z naruszeniem przysługującego skarżącej prawa własności, inwestycją przebicia Al. [...] w Ł.. W piśmie skarżąca zawarła szereg wniosków dowodowych. Większość z tych wniosków została ponowiona w piśmie procesowym profesjonalnego pełnomocnika skarżącej z dnia 7 listopada 2019 r.
Postanowieniami z dnia 22 listopada 2019 r., nr: 899/2019, 905/2019; 911/2019, 917/2019, 923/2019, 929/2019, 935/2019, 941/2019, 947/2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi odmówił uwzględnienia wniosków skarżącej odpowiednio w zakresie: dowodu z przeprowadzenia oględzin nieruchomości; dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność podmiotu, który dokonał ustawienia przedmiotowych kontenerów, przyczyn tego stanu rzeczy oraz ich oddziaływania na działki sąsiednie; dowodu z dokumentacji oraz przesłuchania funkcjonariusza Straży Miejskiej w Łodzi na okoliczność naruszenia prawa własności skarżącej i sposobu zakończenia prowadzonego w tym zakresie postępowania; dowodu z "wizji lokalnej"; dowodu z dokumentacji dotyczącej odbioru inwestycji drogowej – przebicia Al. [...], w tym akt prowadzonych w tym zakresie postępowań przed WSA w Łodzi oraz przed NSA; dowodu z archiwalnych dokumentów Prokuratury Łódź-Śródmieście za lata 2002 -2010 w sprawie kradzieży stawianych przez skarżącą ogrodzeń; dowodu z dokumentacji Wydziału Komunikacji UMŁ na okoliczność ustalenia właścicieli pojazdów parkowanych na nieruchomości skarżącej; dowodu ze zgłoszeń dokonywanych przez skarżącą do Straży Miejskiej w Łodzi na okoliczność zajmowania nieruchomości strony przez osoby nieuprawnione; dowodu z złożonego przez skarżącą w roku 2003 wniosku o usunięcie magistrali wodnej przechodzącej przez nieruchomość strony i wydanie nakazu odtworzenia fabryki dziadka strony, wyburzonej bez jakichkolwiek zezwoleń stosownych organów, po roku 1973. Wydane postanowienia zawierały stosowne pouczenia o przysługującym stronie prawie ich zaskarżenia jedynie w odwołaniu od decyzji I instancji. Z akt sprawy wynika, iż strona nie skorzystała z przysługującego w tym zakresie uprawnienia.
Następnie wskazaną na wstępie decyzją z dnia 27 listopada 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2, na podstawie art. 49b ust. 1 p.b. Uzasadniając organ wskazywał, że sporny obiekt budowlany (kontener nr 2), jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 5 p.b., wybudowany został bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ podkreślił nadto, że legalizacja budowy przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2 w trybie art. 49b ust. 2 p.b. nie jest możliwa z uwagi na postanowienia, obowiązującego na danym terenie, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z dnia [...] r.
Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia skarżąca wnosiła odwołanie, w którym wnosiła o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy jedną decyzją, dotyczącą wszystkich obiektów kontenerowych. Zdaniem skarżącej sprawa dotyczy jednego całościowego obiektu jakim jest prowizoryczne ogrodzenie działki w celu zabezpieczenia przed dewastacją zarówno samej nieruchomości, jej stanu prawnego jak i znajdującego się na niej majątku. Podkreśliła, że cały grunt, przy pomocy słupów kontenerowych, został ogrodzony siatką fasadową. Dodatkowo wszystkie kontenery, z wyjątkiem kontenera nr 3, zostały zamknięte i opiankowane tak, aby nie spełniały przesłanki pomieszczenia - ponieważ nie ma do nich możliwości wejścia. Nie ma więc wątpliwości, że na działce ew. nr [...] stanęło prowizoryczne ogrodzenie, a nie 5 odrębnych budowli. Zdaniem skarżącej rozbicie postępowania na 6 odrębnych jest typowym aktem odwetowym opisanym w punkcie 41 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. Strona kwestionowała także zasadność uznania za "roboty budowlane" posadowienie słupów kontenerowych na gruncie. Wskazywała również na błędne usytuowanie, na sporządzonym przez organ załączniku graficznym, kontenerów oznaczonych nr 1 i nr 2, wyjaśniając w tym zakresie, że znajdują się one w granicach jej działki. Zaznaczyła nadto, że złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tego powodu całokształt prezentowanej przez organ w sprawie argumentacji, opierającej się o plan zagospodarowania miejscowego na działkach ew. nr: [...], [...] oraz [...] nie może być wzięty pod uwagę do czasu rozpatrzenia skargi. Strona wniosła nadto o: rozpatrzenie sprawy przez inny powiatowy organ nadzoru budowlanego, wskazany przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi; zawieszenia postępowania w sprawie orzeczonego nakazu rozbiórki do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny wniesionej skargi na postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; wydanie pozwolenia na użytkowanie kontenera oznaczonego nr 3 i nr 6 (dz. ew. nr [...]) oraz na użytkowanie mobilnego ogrodzenia.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że obiekt kontenerowy nr 2 stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., którego realizacja (posadowienie), stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Tym samym, wobec ustalenia, że budowa przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2 nastąpiła bez wymaganego prawem zgłoszenia koniecznym było wdrożenie trybu postępowania, o którym mowa w art. 49b p.b. Przywołując brzmienie w/w przepisu organ odwoławczy wskazał, że określony w ust. 1 nakaz rozbiórki samowoli budowlanej, może zostać orzeczony jedynie w sytuacji braku możliwości legalizacji tej samowoli budowlanej na zasadach określonych w ust. 2. Przy czym kluczowym warunkiem przeprowadzenia procedury legalizacyjnej obiektu budowlanego, jest jego zgodność z planem miejscowym (lub decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu). Dalej organ odwoławczy wskazał, że działka (nr ew. [...]), na której posadowiono przedmiotowy obiekt kontenerowy nr 2 objęta jest postanowieniami przywołanego wcześniej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...], nr [...]. Jak wynika § 5 pkt 3 planu zagospodarowania przestrzennego, dla całego obszaru objętego planem ustalono zakaz realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów dopuszczonych w przestrzeniach publicznych oraz w terenach 3.2.UKR i 4.6.UKR. Definicja ustawowa obszaru przestrzeni publicznej została natomiast zawarta w art. 2 pkt 6 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wedle której jest to "obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokajania potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy". Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość (działka ew. [...]) znajduje się natomiast na terenie oznaczonym w tekście planu symbolem: [...] oraz [...] i nie ulega wątpliwości, że jako własność prywatna skarżącej, nie wypełnia znamiona przywołanej wyżej definicji "obszaru przestrzeni publicznej". Powyższe w ocenie organu odwoławczego prowadzi do stwierdzenia, że sporny obiekt kontenerowy nr 2 jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest możliwości jego legalizacji na podstawie art. 49 ust. 2 p.b., a w konsekwencji zasadnym było orzeczenie o nakazie jego rozbiórki, na podstawie art. 49b ust. 1 p.b.
Natomiast w zakresie zgłaszanych zarzutów i wniosków odwołania Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że:
- przedmiot kontroli instancyjnej stanowiła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 27 listopada 2019 r., którą orzeczono rozbiórkę przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2, a w ramach prowadzonego w tym przedmiocie postępowania organ odwoławczy nie jest władny do rozstrzygania kwestii dotyczących: magistrali wodociągowej; prawidłowości przeprowadzenia inwestycji drogowej - przebicia al. [...], jak i wznowienia postępowania w tym przedmiocie, czy też wydania pozwolenia na użytkowanie wadliwie wykonanego zjazdu;
- organy nadzoru budowlanego rozstrzygają sprawy administracyjne w oparciu o stan prawny istniejący w dacie orzekania, tym samym podnoszona przez skarżącą okoliczność zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia z dnia [...] do sądu administracyjnego, nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu;
- zagadnienie dotyczące wznowienia granic pozostaje poza zakresem kognicji organów nadzoru budowlanego;
- sygnał obywatela o czynach niezgodnych z przepisami p.b. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego właściwych ustaleń, celem ich potwierdzenia w stanie faktycznym;
- wobec faktu, iż przedmiotowy obiekt kontenerowy nr 2 stanowi tymczasowy obiekt budowlany, w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., wnioski skarżącej w zakresie: "wydania pozwolenia na użytkowanie mobilnego ogrodzenia działki słupami z kontenerów i siatki elewacyjnej o średniej wysokości 2,2m", "o zawieszenie postępowań z decyzji rozbiórkowych (...) do czasu rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie mobilnego ogrodzenia", o "wydanie postanowienia o połączeniu przedmiotowych postępowań do wspólnego rozpatrzenia w kwestii legalności i legitymacji prawnej do postawienia ogrodzenia w przedmiotowej formie zgodnie z zakazem działań odwetowych", nie zasługują na uwzględnienie;
- ewentualne podejrzenia o popełnieniu przestępstwa, skarżąca winna zgłosić właściwym organom ścigania.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. B. zarzucała naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, ponadto załatwienie sprawy w sposób niemający na względzie słusznego interesu skarżącej, w szczególności:
- błędne ustalenie, iż ogrodzenie działki przy użyciu konstrukcji złożonej z kontenerów nie spełniało definicji ogrodzenia,
- pominięcie, iż kontenerów nie można było użytkować w żaden inny sposób z tego powodu, iż wejście do nich było zabezpieczone i zapiankowane, więc ich jedyną funkcją mogło być zabezpieczenie terenu,
- rozbicie sprawy na pięć różnych postępowań, pomimo iż nawet przy przyjęciu, że doszło po posadowienia pięciu tymczasowych obiektów budowlanych, niewątpliwym jest, że stanowią one funkcjonalną całość, o której mowa w przepisach prawa budowlanego, a przez to istnieje konieczność objęcia ich jednym postępowaniem,
- pominięcie słusznego interesu skarżącej to jest prawa do zabezpieczenia swojej nieruchomości przed wykorzystywaniem go przez Miasto Ł. (poprzez najemców sąsiedniego komunalnego budynku) do nieuprawnionego przejazdu i przechodu,
2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu m.in. poprzez oddalenie postanowieniem z dnia 22 listopada 2019 r. jej wniosku o dokonanie oględzin z jej udziałem,
3) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądań skarżącej przeprowadzenia dowodów, pomimo iż ich przedmiotem miały być okoliczności mające znaczenie dla sprawy, czego konsekwencją były postanowienia dowodowe organu z 22 listopada 2019 r.,
4) art. 49b ust. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. przez nakazanie rozbiórki ogrodzenia, które nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani konieczności jego zgłoszenia.
Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wnosiła nadto o:
1) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ją decyzją organu I instancji,
2) połączenie do łącznego rozpatrzenia w postępowaniu z jednej skargi spraw dotyczących decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2020 r.: nr 65/2020, nr 66/2020, nr 67/2020, 68/2020, nr 69/2020;
3) zawieszenie niniejszego postępowania do czasu:
- ostatecznego rozpatrzenia sprawy ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...], nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygnaturą II SA/Łd 843/19,
- ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego i sądowo- administracyjnego w sprawie z odwołania skarżącej wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 lutego 2020 r. zawierającej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy na nieruchomościach stanowiących moją własność konstrukcji, której dotyczy niniejsze postępowanie,
- ustania stanu epidemii oraz zagrożenia epidemiologicznego na terenach Polski i Austrii.
Uzasadniając skargę strona podniosła, że wobec zrealizowania obok działek skarżącej inwestycji drogowej przebicia al. [...] (na potrzeby której skarżąca została zresztą wywłaszczona), w celu zabezpieczenia pozostałej części swojej nieruchomości skarżąca zdecydowała się na postawienie tam w charakterze ogrodzenia kilku metalowych kontenerów. Powyższe wynikało, z faktu nieuprawnionego wykorzystywania nieruchomości skarżącej, przez mieszkańców nieruchomości sąsiedniej, jako dojazdu do budynku komunalnego, pozbawionego połączenia z drogą publiczną, wskutek wadliwej realizacji w/w inwestycji drogowej. Te okoliczności, zdaniem skarżącej winny zostać uwzględnione w toczącym się postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego nr 2. Skarżąca wskazała nadto, iż w jej ocenie procedujące w sprawie organy błędnie uznały, że ogrodzenie przedmiotowej działki wymagało uzyskania zgody lub zgłoszenia. Organy pominęły bowiem tę okoliczność, że nie istnieje legalna definicja pojęcia "ogrodzenie". W takim wypadku pojęcie to winno być zatem wykładane każdorazowo na użytek postępowania. Organy winny były zbadać, czy wskazana instalacja rzeczywiście pełni funkcję odgradzającą jedną nieruchomość od drugiej, czy możliwym było postawienie innego rodzaju ogrodzenia, które w sposób należyty zabezpieczałoby nieruchomość grodzoną. Organy winny także wziąć pod uwagę całokształt okoliczności, w tym m.in. fakt zniszczenia auta posadowionego na nieruchomościach skarżącej, jak i dokonywanych w latach wcześniejszych (2002-2010) zgłoszeń dotyczących kradzieży innych ogrodzeń. Skarżąca kwestionowała nadto, wobec wydania wskazanych w zaskarżonej decyzji postanowień z dnia 22 listopada 2019 r. o odmowie uwzględnienia zgłaszanych wniosków dowodowych, zasadność twierdzenia organu, co do zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, stosownie do wymogu art. 10 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej oczekiwanie od organu, iż zapewni się stronie możliwość wykazania w "terenie" określonych faktów i uwarunkowań jest najpewniej w ocenie organu fanaberią zbędną w demokratycznym państwie prawa. Warto także zauważyć, że zarówno w czasie prowadzenia postępowania przed organem pierwszej jak i drugiej instancji posadowione na działce skarżącej ogrodzenie nie powodowało zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, lub jakiegokolwiek innego zagrożenia. Dodatkowo strona wskazała, iż poprzednie postępowanie prowadzone z wniosku skarżącej przed Powiatowym Nadzorem Budowlanym w Łodzi toczyło się 13 lat i z tego powodu stało się przedmiotem skargi do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Strasburgu. Wielość błędów popełnianych przez organ przy każdorazowym rozpatrywaniu tamtej sprawy uzasadnia również wstrzymanie wykonania decyzji, nadto pochylenie się nad wnioskami dowodowymi skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 78/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Kolejnym postanowieniem z dnia z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 78/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego rozpoznania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...], nr [...].
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 78/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Obecny na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącej popierał wniesioną skargę oraz prezentowaną w niej argumentację. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi B. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 marca 2020 r. , nr 68/2020 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 27 listopada 2019 r., nr 900/2019 nakazującą skarżącej rozbiórkę obiektu kontenerowego, oznaczonego na potrzeby postępowania nr 2, o wymiarach podstawy ok. 2,45 m x12 m, wysokości ok. 2,9 m, zlokalizowanego w Ł., przy ul. [...], na działce ew. nr [...], obręb [...].
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepisy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) – dalej: p.b.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym, naruszenia przepisów p.b. winny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest zatem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10; uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, w pierwszej kolejności niezbędnym jest odniesienie się do charakteru przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2.
W tym zakresie odwołać się należy do treści art. 3 pkt 5 p.b definiującego pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego, które należy rozumieć jako obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Zamieszczone w powołanym wyżej przepisie wyliczenie obiektów tymczasowych ma charakter przykładowy, a brzmienie tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że definicja tymczasowego obiektu budowlanego obejmuje dwie różne kategorie obiektów budowlanych. Pierwsza kategoria obejmuje takie, które są przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej i przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, druga zaś kategoria obejmuje takie, które są niepołączony trwale z gruntem. Przy czym, aby dany obiekt miał charakter tymczasowy nie muszą być spełnione łącznie obydwie przesłanki, lecz jedynie jedna z nich, a więc planowana krótkotrwałość użytkowania lub nietrwałość związania go z gruntem (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r., II OSK 219/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Realizacja obiektów tymczasowych wymaga na gruncie przepisów p.b. dokonania uprzedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu, co wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.
W rozpoznawanej sprawie, z przedłożonej wraz ze skargą dokumentacji, w tym z protokołu z przeprowadzonych w dniu 5 września 2019 r. oględzin na miejscu oraz sporządzonej na tę okoliczność dokumentacji fotograficznej, bezspornie wynika, że w środkowej części wschodniej granicy działki ew. nr [...] znajduje się wolnostojący kontener, posadowiony na betonowych bloczkach. Na potrzeby niniejszego postępowania przedmiotowy kontener oznaczony został nr 2. Obiekt ten jest jednym z pięciu wolnostojących kontenerów, posadowionych na należących do skarżącej działkach skarżącej, oznaczonych nr ew. [...] oraz [...]. Ponadto jak wynika z konsekwentnej argumentacji skarżącej prezentowanej zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, posadowione w sierpniu 2019 r. kontenery są nieużytkowane i stanowią części składowe prowizorycznego ogrodzenia.
Treść przywołanego wyżej art. 3 pkt 5 p.b., jak i dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, w tym wskazywany przez skarżącą prowizoryczny, a więc tymczasowy charakter posadowionych na powołanych wyżej działkach wolnostojących kontenerów, zdaniem Sądu uzasadniają twierdzenie procedujących w sprawie organów administracji obu instancji, że przedmiotowy wolnostojący obiekt kontenerowy nr 2 stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, wymagający dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.
Zasadności powyższego twierdzenia nie przeczą podnoszone przez skarżącą argumenty, co do faktu braku użytkowania posadowionych kontenerów, czy też braku możliwości uznania "posadowienia obiektu kontenerowego" za jego "budowę". Podkreślić bowiem należy, że jak wynika z art. 3 pkt 6 p.b. pod pojęciem budowa należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy może polegać również na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana w całości poza miejscem budowy, co może dotyczyć takich obiektów budowlanych jak np. zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, reklamy czy też paczkomaty, mlekomaty, pralniomaty, lodówkomaty i inne tego typu "konstrukcje" (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2019 r., II SA/Łd 761/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też, niejako uprzedzając dalsze rozważania Sądu, za prawidłowe uznać należy orzeczenie wobec skarżącej nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2. Co więcej, żaden przepis p.b. nie uzależnia uznania obiektu kontenerowego za obiekt budowlany od tego, czy jest on użytkowany. Jego budowa (posadowienie) jest uregulowana przepisami p.b (art. 30 ust. 1 pkt 1w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12) oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Kontrola ich przestrzegania, co wynika z art. 81 ust. 1 p.b. należy zaś do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Wbrew argumentacji strony skarżącej, procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały również, iż przedmiotowy obiekt kontenerowy nr 2 nie stanowi części składowej ogrodzenia działki. Mimo stanowiska skarżącej, iż jej zamiarem było wykonanie ogrodzenia składającego się z kontenerów należy podkreślić, że niezależnie od motywów strony i funkcji jaką skarżąca nadała przedmiotowemu obiektowi nadal jest to kontener spełniający charakterystyczne cechy wymienione w przywołanym wyżej przepisie art. 3 pkt 5 p.b. Na marginesie podkreślenia również wymaga, że nawet gdyby przyjąć koncepcję skarżącej, że pięć kontenerów ma tworzyć łącznie ogrodzenie działki, to trzeba dostrzec, że w dacie posadowienia tych obiektów (sierpień 2019 r.) jak i w dacie orzekania przez organ wymagane było zgłoszenie na budowę ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b.). Tymczasem sporne kontenery mają wysokość 2,90 m, zaś skarżąca nie dokonała zgłoszenia. Co więcej, takie ogrodzenie pozostawałoby w sprzeczności z obowiązującymi postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r., nr XXXVII/966/16 w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, dla miasta Łodzi
W sprawie bezsporne pozostaje również ta okoliczność, że posadowienie przez skarżącą 5 obiektów kontenerowych, w tym przedmiotowego obiektu kontenerowego nr 2 na działce ew. [...], nastąpiło bez uprzedniego dokonania przez stronę, stosownego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.
Powyższe, obligowało organy nadzoru budowlanego do wdrożenia postępowania określonego w art. 49b p.b. Zgodnie z ust. 1 p.b. wskazanego przepisu organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie zaś do art. 49b ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Brzmienie przywołanego wyżej art. 49 ust 2 p.b. wprost nakazuje organowi nadzoru budowlanego, przed orzeczeniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zbadanie możliwość jego legalizacji. Przy czym jednym z warunków koniecznych dla prowadzenia postępowania legalizacyjnego, jest ustalenie, że obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, mają kompetencje by we własnym zakresie ocenić możliwość zastosowania procedury legalizacyjnej, w szczególności zaś uprawnione są do oceny zgodności obiektu budowlanego z obowiązującym planem miejscowym. W przypadku ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że zgodność taka występuje, zobowiązuje on inwestora do przedłożenia dalszych dokumentów, umożliwiających ostateczną legalizację samowoli budowlanej. Natomiast w razie stwierdzenia niezgodności obiektu budowlanego z planem miejscowym zachodzi podstawa do nakazania jego rozbiórki w całości lub części na podstawie art. 49b ust. 1 p.b., bez uprzedniego wzywania inwestora o przedstawienie zaświadczenia w przedmiocie zgodności spornego obiektu z ustaleniami planu miejscowego.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, iż działka skarżącej o nr ew. [...] położona jest na obszarze, na którym obowiązują postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nr [...] z dnia [...], oznaczonym na rysunku planu symbolem: [...] oraz [...]. Istotną pozostaje również ta okoliczność, że przepis § 5 pkt 3 planu, dla całego obszaru objętego planem ustala zakaz realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów dopuszczonych w przestrzeniach publicznych oraz w terenach 3.2.UKR i 4.6.UKR. Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 293) – w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, obszar przestrzeni publicznej to obszar o szczególnym znaczeniu dla zaspokajania potrzeb mieszkańców, poprawy jakości ich życia i sprzyjający nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na jego położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, określony w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Nie kwestionując wskazywanego przez organ nadzoru budowlanego, zgodnego z planem przeznaczenia nieruchomości skarżącej (działki ew. nr [...]) Sąd rozpoznający niniejszą skargę, podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 50/21 oraz sygn. II SA/Łd 388/21 (wydane w sprawach dotyczących obiektów kontenerowych nr 1 i nr 4), co do braku możliwości uznania, że teren spornej posesji nie wypełnia znamiona w/w definicji "obszaru przestrzeni publicznej". Zgodnie bowiem z ustaleniami obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. na spornym obszarze w szczególności przewidziano przestrzenie publiczne wewnątrzkwartałowe służące poprawie i dostępności komunikacji pieszej. Plan miejscowy tę funkcję konkretyzuje wprowadzając strefę 1KDW, która częściowo obejmuje należące do skarżącej działki ew. nr [...] i [...] (przechodzi prawie przez środek nieruchomości skarżącej). Zgodnie z § 32 planu strefa 1KDW obejmuje przeznaczenie podstawowe pod tereny dróg wewnętrznych wraz obiektami i urządzeniami związanymi z prowadzeniem i obsługą ruchu pieszego, rowerowego i samochodowego. Zauważyć należy zatem, że w ograniczonym zakresie nieruchomość skarżącej jest przeznaczona na obszar przestrzeni publicznej, w której to miejscowy plan nie zakazuje lokowania obiektów tymczasowych. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 planu, w przestrzeniach publicznych dopuszcza się lokalizację tymczasowych obiektów budowlanych: a) związanych z usługami kultury, sportu i rekreacji, b) związanych z sezonowym zagospodarowaniem terenu, takich jak: ogródki gastronomiczne, wystawy artystyczne, estrady, lodowiska, c) o funkcji sanitarnej, d) dla terenów dróg publicznych i ciągów pieszych - o funkcji usługowo-handlowej, e) wymienionych w ustaleniach szczegółowych - w sposób niekolidujący z funkcjami i sposobem zagospodarowania terenów. Powyższa konkluzja w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, nie ma jednak wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, a to z tego powodu, że większa część spornego obiektu kontenerowego nr 2 położona jest na północnej części działki ew. nr [...], w strefie 1.2.MW/U, a zatem na terenie, na którym obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych. Co więcej, konsekwentnie prezentowane stanowisko skarżącej, zarówno co do charakteru posadowionego obiektu kontenerowego nr 2, jak i przesłanek, którymi kierowała się strona umieszczając ten obiekt na działce ew. [...] bezspornie wykluczają możliwość uznania przedmiotowego obiektu za obiekt tymczasowy, o którym mowa w § 6 ust. 1 planu.
Podkreślić również należy, że przywołana wcześniej uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia [...], nr [...] w sprawie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, zainicjowanej skargą wniesioną przez B. B.. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II 843/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o oddaleniu skargi. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2025 r., sygn. II OSK 889/22 uchylił wyrok Sądu I instancji w części odnoszącej się do ustaleń dotyczących terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 2.4.U/KS, co do działki ew. nr [...] w zakresie ustanowienia na niej pasów ochronnych i w tej części stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały; w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną. Powyższe zaś oznacza, iż uchwalony w dniu [...] plan miejscowy nadal oddziałuje na działkę skarżącej o nr ew. [...] w takim sam sposób, jak w stanie prawnym istniejącym w dacie orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego nr 2. Nadal bowiem obowiązuje § 5 pkt 3 planu, w myśl którego dla całego obszaru objętego planem ustalono zakaz realizacji tymczasowych obiektów budowlanych, za wyjątkiem obiektów dopuszczonych w przestrzeniach publicznych oraz w terenach 3.2.UKR i 4.6.UKR
W konsekwencji zgodzić się należy ze stanowiskiem procedujących w sprawie organów nadzoru budowlanego, co do braku możliwości zalegalizowania spornego obiektu kontenerowego nr 2 w oparciu o przepis art. 49b ust. 2 p.b., z uwagi na fakt, że jego budowa pozostaje w sprzeczności z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe obligowało organy nadzoru budowlanego do orzeczenia o nakazie jego rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 p.b.
Stąd też zarzut skargi, co do naruszenia art. 49b ust. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. uznać należy za niezasadny.
Za nieuzasadniony w ocenie Sądu należało również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. mierze nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wbrew argumentacji strony skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a. W toku postępowania zgromdziły wystarczający materiał dowodowy, który poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Wyniki poczynionych uprzednio przez organ ustaleń przedstawione zostały jasno i klarownie w motywach zaskarżonej decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a.
Odnosząc się do stawianego zarzutu pominięcia w sprawie składanych przez skarżącą wniosków dowodowych należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skoro przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe nie budzi zastrzeżeń, a dokonana ocena dowodów zebranych w sprawie jest prawidłowa to organ zasadnie uznał, że żądanie przeprowadzenia dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie ustalonych nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji co wynika z treści uzasadniania Sądu, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., II GSK 3768/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo wskazać raz jeszcze należy, że wydane w dniu 22 listopada 2019 r. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej zawierały stosowne pouczenia o przysługującym stronie prawie do ich zaskarżenia jedynie w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż strona nie skorzystała z przysługującego w tym zakresie uprawnienia.
Natomiast, co do zarzutu naruszenia przez organy art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie oględzin nieruchomości z udziałem skarżącej, to wyjaśnić należy, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Zdaniem Sądu skarżąca takiego związku przyczynowego nie wykazała. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przeprowadzenie oględzin z udziałem inwestorki nie miałyby wpływu na wynik postepowania, skoro kluczowa okazała się ocena zgodności inwestycji z planem miejscowym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
P.K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI