II SA/Łd 499/22

II SA/Łd 499/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Marcin Olejniczak
Robert Adamczewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2014 poz 567
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
Dz.U. 2012 poz 1548
art. 11 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Dnia 18 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant St. asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2022 roku sprawy ze skargi D. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.4110.34.2022 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. a.bł.
Uzasadnienie
II SA/Łd 499/22
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga D.I. na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 20 kwietnia 2022 roku (znak SKO 4110.34.2022) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ozorkowa z 15 lutego 2022 roku (znak 000136.ZK_519B.02.2022) uchylającą własną decyzję z 10 grudnia 2018 roku (znak 001533.519B.12.2018) w sprawie zasiłku dla opiekuna.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 10 grudnia 2018 roku Burmistrz Miasta Ozorkowa przyznał D.I. prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem – S.I. na okres od 1 listopada 2014 roku na czas nieokreślony.
Następnie 30 listopada 2021 roku D.I. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem – S.I. Skarżąca w powyższym wniosku złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna w momencie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Burmistrz Miasta Ozorkowa decyzją z 27 grudnia 2021 roku orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na powyższą decyzję strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które decyzją z 18 stycznia 2022 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało Dorocie I. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem na okres od 1 listopada 2021 na czas nieokreślony.
W związku z powyższym, pismem z 3 lutego 2022 roku organ poinformował stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia prawa do pobieranego przez stronę zasiłku dla opiekunów, przyznanego decyzją z 10 grudnia 2018 roku. W odpowiedzi skarżąca wniosła o wypłacenie różnicy między wypłaconym od listopada 2021 roku zasiłkiem dla opiekuna a przyznanym świadczeniem pielęgnacyjnym.
Następnie decyzją z 15 lutego 2022 roku Burmistrz Miasta Ozorkowa uchylił własną decyzję ostateczną z 10 grudnia 2018 roku w sprawie przyznanego stronie zasiłku dla opiekuna.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D.I., która podniosła, że o ile samo uchylenie decyzji jest słuszne, o tyle brak zarówno w orzeczeniu i uzasadnieniu przyznania w miejsce uchylonego zasiłku dla opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego. Jedynie w uzasadnieniu wskazano okres od listopada 2021 r. i od tego miesiąca wyrównano różnicę kwot. Zdaniem skarżącej, w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, organ winien dokonać wyrównania różnicy między wypłaconym zasiłkiem dla opiekuna a świadczeniem pielęgnacyjnym nie tylko od listopada 2021 r., ale i za wcześniejsze lata (tj. za cały okres obowiązywania uchylonej decyzji o zasiłku dla opiekuna).
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w treści art. 27 ust. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych], ustawodawca uregulował sposób postępowania w przypadku zbiegu prawa do świadczeń rodzinnych o charakterze opiekuńczym lub charakterze rodzicielskim przyznając osobie uprawnionej prawo wyboru jednego z tych świadczeń. W omawianym przepisie, ustawodawca uwzględnił swobodę decydowania przez osobę uprawnioną, które z wybranych przez siebie świadczeń chce otrzymywać w związku z opieką nad tą samą osobą (w rozpatrywanej sprawie nad niepełnosprawnym mężem wnioskodawczym – S.I.), a także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Powyższe oznacza zatem, że w jednym okresie osoba zainteresowana może wybrać i pobierać, jedno z wymienionych w tym przepisie świadczeń, o charakterze opiekuńczym lub rodzicielskim, do których prawo ustala się w trybie przepisów szczegółowych ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Kolegium zauważyło, że D.I., sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym mężem wybrała świadczenie pielęgnacyjne składając 30 listopada 2021 roku w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ozorkowie rezygnację z zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Zdaniem Kolegium, organ pomocowy był zatem zobowiązany do podjęcia kroków do uchylenia przyznanego odwołującej zasiłku dla opiekuna, w związku z wybranym przez stronę od miesiąca listopada 2021 roku świadczeniem pielęgnacyjnym, które zostało od tego miesiąca stronie przyznane, zgodnie z jej żądaniem.
Kolegium ponadto wyjaśniło, iż rozliczenie świadczeń (zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego) przyznanych na ten sam okres, z których jedno zostało już wcześniej wypłacone winno stanowić różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego zasiłku dla opiekuna. Z materiału dowodowego nadesłanego przez organ pierwszej instancji bezspornie wynika, iż kwota przysługującej różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego zasiłku dla opiekuna za okres od 1 listopada 2021 roku do 31 stycznia 2022 roku w wysokości 4.201,00 zł (1.351,00 zł za miesiąc listopada 2021 roku + 1.351,00 zł za miesiąc grudzień 2021 roku + 1.499,00 zł za miesiąc styczeń 2022 roku) wypłacona została w sposób prawidłowy przez organ w miesiącu lutym 2022 roku wraz z wysokością przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego za miesiąc luty 2022 roku tj. kwotą 2.119,00 zł. Przy czym wskazania wymaga, iż rozliczenie powyższych świadczeń ma charakter czynności materialno-technicznej.
Odnosząc się do twierdzenia odwołującej, iż organ winien dokonać wyrównania różnicy między wypłaconym zasiłkiem dla opiekuna a świadczeniem pielęgnacyjnym nie tylko od listopada 2021 r., ale i za wcześniejsze lata Kolegium stwierdziło, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego odwołująca uzyskała dopiero od listopada 2021 roku, a zatem dopiero od tego momentu strona utraciła uprawnienia do przyznanego decyzją Burmistrza Miasta Ozorkowa z 10 grudnia 2018 roku zasiłku dla opiekuna. Przy czym brak wskazania konkretnej daty uchylenia powyższej decyzji może być w pewien sposób mylące dla strony. Wskazania jednakże wymaga, iż w orzecznictwie ugruntował się pogląd, iż na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, wzruszenie decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej. Decyzja taka wpływa bowiem na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). Ze względu na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, aby możliwe było wydanie decyzji, która regulowałaby na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, to musiałaby istnieć ku temu podstawa prawna. Ustawa o świadczeniach rodzinnych takiej podstawy prawnej nie zawiera.
Konkludując, Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż strona uzyskała uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od od 1 listopada 2014 roku do 31 października 2021 roku, a zatem działanie organu w zakresie wypłaty różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego zasiłku dla opiekuna za okres od 1 listopada 2021 roku do 31 stycznia 2022 roku (do tego bowiem miesiąca organ pomocowy wypłacał stronie zasiłek dla opiekuna) jest w pełni uprawnione.
W skardze sądu D.I. zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o zmianę decyzji z 13 lutego 2022 r., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że MOPS wydał decyzję pozytywną przyznającą świadczenie, ale od listopada 2021 r., a jej wniosek był za lata wstecz. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca utraciła z dniem 1 lipca 2013 roku w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy art. 11 ust. 3 ustawy z 7 grudnia 2012 roku o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548 oraz z 2013 roku, poz. 1557). Skarżąca podkreśliła, że spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2012 roku. Nie bez znaczenia dla oceny całości wydawanych w sprawie rozstrzygnięć ma okoliczność, że naruszenia organu pierwszej instancji w sposób istotny rzutują na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie przez organ przepisu prawa materialnego w brzmieniu nieobarczonym wadą konstytucyjną byłoby po pierwsze zgodne z normami konstytucyjnymi, a po drugie przesądzałoby o jej uprawnieniu do świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wadliwe pouczenie stron o zakresie uprawnień nie może rodzić dla niej negatywnych skutków.
Zdaniem skarżącej na skutek działań legislacyjnych została pozbawiona prawa do otrzymywanego od lat świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad niezdolnym do samodzielnej egzystencji mężem. Taka sytuacja nie powinna pociągać za sobą aż tak daleko idących konsekwencji, jak pobieranie mniej korzystnego świadczenia, zwłaszcza, że organy nie kwestionują spełnienia pozytywnych przesłanek określonych w ustawie. Ani wadliwa działalność ustawodawcza, ani błędne działania organów Państwa nie mogą prowadzić do akceptacji sytuacji, gdy osoba dotknięta tymi działaniami pozbawiona jest prawa do świadczenia bardziej korzystnego. W niniejszej sprawie organ w sposób wadliwy ustalił i zastosował treść normy prawnej na podstawie której mógł i miał obowiązek rozstrzygać w sprawie, a wydana decyzja jest obarczona znaczącą wadą mającą bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Dlatego, konieczne jest wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia.
Reasumując, skarżąca wniosła o najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych, a co za tym idzie uchylenie decyzji organu pierwszej oraz drugiej instancji i przyznanie jej utraconego świadczenia pielęgnacyjnego od 2013 roku oraz wyrównanie utraconej różnicy między wypłacanym zasiłkiem dla opiekuna, a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego przez te wszystkie lata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy zdalnej przeprowadzonej 18 października 2022 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Pełnomocnik skarżącej poparła skargę oraz wyjaśniła, że żądanie skarżącej dotyczy wyrównania wysokości świadczenia za okres pobierania zasiłku dla opiekuna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżąca 30 listopada 2021 r. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem i jednocześnie oświadczyła, że rezygnuje z zasiłku dla opiekuna.
Przedmiotem sporu jest natomiast wysokość świadczenia i okres, na jaki powinno być ono przyznane. Skarżąca - nawiązując do wygaszenia z mocy prawa w 2013 r. wcześniejszej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo – oczekuje wyrównania wysokości otrzymanej pomocy do wysokości świadczenia pielęgnacyjnego za cały okres, kiedy nie pobierała świadczenia pielęgnacyjnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: art. 32 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych] w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1297 ze zm.).
Zgodnie z przywołaną regulacją w sprawach zasiłków dla opiekunów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym również art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy oraz odnosząc się do stanowiska skarżącej należy przede wszystkim przypomnieć, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z kolei art. 27 ust. 5 ww. ustawy wskazuje, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:
1) świadczenia rodzicielskiego lub
2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub
3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub
4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub
5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, osoba uprawniona do pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i pobierająca ten zasiłek nie może mieć jednocześnie przyznanego prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Bez wątpienia, zgodnie z przywołanym wcześniej art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń (a tak jest w przypadku np. zasiłku dla opiekuna i świadczenia pielęgnacyjnego), to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, w prawem przewidzianej procedurze (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 209/21).
Sąd w składzie orzekającym zatem przychyla się do stanowisko Kolegium, iż osoba zainteresowana może wybrać i pobierać tylko jedno z wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczeń, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie ulega wątpliwości Sądu, iż dokonany przez uprawnioną D.I. wybór świadczenia dla niej korzystniejszego (co znalazło swój wyraz w piśmie skarżącej opatrzonym datą 27 listopada 2021 r., data wpływu do organu 30 listopada 2021 r.). powinien wywołać skutek prawny na osi czasu zgodnie z przywołanym powyżej przepisami, tj. od listopada 2021 r.
Nie powinna również umknąć uwadze okoliczność, iż wobec skarżącej zachowano płynność wypłaty świadczeń: decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 18 stycznia 2022 r. skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne od listopada 2021 r. Z akt sprawy wynika także, że organ pomocowy wypłacając w lutym 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne dokonał stosownego wyrównania wypłat za okres od listopada 2021 r, tj. od miesiąca złożenia wniosku.
Zgodnie z poglądem wyrażonym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2021 r., I OSK 832/21, skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo wyboru świadczenia. Poza tym, sprzeczna z koncepcją racjonalnego prawodawcy byłaby akceptacja sytuacji, w której osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną wnioskująca o przyznanie drugiego ze świadczeń, musiałaby najpierw zrzec się świadczenia uprzednio przyznanego, by następnie oczekiwać w niepewności na wydanie decyzji przyznającej świadczenie korzystniejsze, bez pewności jego uzyskania, pozostając bez środków do życia. Aby zatem wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane.
Wobec tego, sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) zasiłek dla opiekuna, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do zasiłku dla opiekuna (co w niniejszej sprawie miało miejsce).
Natomiast aby zapobiec kumulatywnemu pobieraniu dwóch konkurencyjnych świadczeń, organy administracji publicznej - wydając zaskarżoną decyzję oraz dokonując potrąceń wypłat - zmierzały do rozliczenia obu świadczeń ustalonych za ten sam okres, z których jedno zostało już wypłacone. Rozliczenie to nastąpiło poprzez wzajemną kompensatę świadczeń i wypłacenie skarżącej różnicy pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego już zasiłku dla opiekuna.
Mając na względzie wyżej przedstawione stanowisko Sąd uznał, że skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w listopadzie 2021 r., a wraz z tym wnioskiem złożyła oświadczenie o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, to uchylając decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna organ zgodnie z prawem skorelował to z datą przyznania świadczenia konkurencyjnego, w tym przypadku świadczenia pielęgnacyjnego od listopada 2021 r.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że 1 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz.1548). Na mocy art. 11 ust. 1 i 3 tej ustawy decyzje przyznające świadczenia pielęgnacyjne wydane na podstawie dotychczasowych przepisów wygasały z dniem 30 czerwca 2013 r. Owe przepisy stanowiły, że decyzje te wygasały z mocy samego prawa, a organy administracji publicznej miały zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z 2012 r. obowiązek poinformować beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych w terminie 2 miesięcy od wejścia w życie ustawy o wygaśnięciu decyzji przyznających im prawo do pobierania tego świadczenia. W obowiązujących przepisach nie została jednak przewidziana żadna procedura ani wskazany organ władzy publicznej właściwy do orzekania o ewentualnym "przywróceniu" prawa do tego świadczenia. Jest to o tyle naturalne, że skutki art. 11 ust. 3 wyżej powołanej ustawy zmieniającej nastąpiły ex lege i nie były uzależnione od wydania aktów stosowania prawa czy przeprowadzenia postępowań w indywidualnych sprawach świadczeniobiorców.
Podkreślenia równocześnie wymaga, że sam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2003 r., K 27/13 nie tworzy ani roszczeń o wypłatę utraconych korzyści za okres po 30 czerwca 2013 r., ani nie daje podstaw do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne, które przewiduje obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych. Wynika to z tego, że wyrok Trybunału dotyczył norm prawa intertemporalnego, które w dodatku zmaterializowały się już w dniu orzekania przez sąd konstytucyjny, a nie przepisów, które określały nowe przesłanki nabycia świadczeń (por. wyrok NSA z 10 maja 2021 r., I OSK 596/21).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Z tych też względów, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadną.
k.ż.