II SA/Łd 497/24

II SA/Łd 497/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Magdalena Sieniuć /sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 54
art. 112, art. 113 ust. 1 i 2, art. 114 ust. 1-4, art. 115
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 roku sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2024 roku nr SKO.4161.3.24 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zapylenia i uciążliwości akustycznej prowadzonej działalności gospodarczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr SKO.4161.3.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Starosty Łaskiego z dnia 6 lutego 2024 r., znak: EZ.6241.1.2023, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zapylenia oraz uciążliwości akustycznej związanej z funkcjonowaniem F. . Sp. J. w miejscowości W., gm. W., w odniesieniu do posesji W. (działka nr [...], obręb [...]).
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 12 września 2023 r. W. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Łodzi o zbadanie sprawy emisji hałasu i pyłów, których źródłem jest firma G., położona w W., gm. W. Wnioskodawca wskazał, że mieszka na działce nr [...] w miejscowości W., a oddziaływanie hałasu jest skierowane bezpośrednio na jego działkę i budynek mieszkalny. Zakład pracuje siedem dni w tygodniu przez całą dobę, a najwyższe przekroczenia hałasu mają miejsce w porze nocnej i pochodzą od urządzeń mechanicznych działających na terenie firmy (hala produkcyjna, czyszczalnia zboża cyklon - zamontowana w ubiegłym roku). Praca tych urządzeń powoduje zaburzenia snu i niepokój, a głośne dźwięki są słyszalne mimo zamkniętych okien w budynku (zwłaszcza w nocy). Uciążliwym jest również transport pojazdów mechanicznych na terenie zakładu oraz oślepiające oświetlenie umieszczone na ścianach hal, skierowane na jego działkę. Dla zobrazowania problemu wnioskodawca dokonał pomiarów miernikiem poziomu dźwięku Sonometr, a pomiary zostały sfotografowane i nagrane telefonem komórkowym oraz załączone do wniosku na pamięci USB.
Przedmiotowy wniosek został przekazany przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi (dalej: "WIOŚ") do Starosty Łaskiego przy piśmie z dnia 19 września 2023 r., w którym wskazano, że do WIOŚ nie wpłynęła decyzja ustalająca dopuszczalny poziom hałasu przenikającego z terenu F. Sp. J. w W.
Decyzją z dnia 6 lutego 2024 r. Starosta Łaski, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjnego w sprawie zapylenia oraz uciążliwości akustycznej związanej z funkcjonowaniem F. Sp. J. w miejscowości W., gm. W. w odniesieniu do posesji W. (działka nr [...], obręb [...]).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji, odwołując się poczynionych ustaleń, wskazał, że:
1. Pismem z dnia 25 września 2023 r. wystąpił do Urzędu Gminy w W. o udzielenie informacji, czy zmianie uległy zapisy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy W. dla działek znajdujących się wokół zakładu, a w szczególności dla działki nr [...] położonej w W. Chciano w ten sposób sprawdzić, czy działka nr [...] podlega ochronie akustycznej czy też nie, bowiem organ pierwszej instancji prowadził już wcześniej postępowanie w tej sprawie, które wykazało, iż ww. działka nie podlega ochronie akustycznej w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy W. i została sklasyfikowana jako tereny urządzeń produkcji gospodarki rybackiej. Organ prowadzący wówczas sprawę wydał decyzję z dnia 12 stycznia 2023 r., znak: EZ.6241.1.2021, umarzającą postępowanie, poprzedzając jej wydanie przeprowadzeniem kosztownych badań akustycznych w odniesieniu do terenów zabudowy mieszkaniowej znajdującej się w najbliższym sąsiedztwie firmy G., które nie wykazały przekroczeń.
2. Gmina W. poinformowała, że dla działki nr [...] obręb [...] (jak i działek okolicznych) obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. oraz, że w chwili obecnej są w trakcie procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu W. Działka nr [...] dalej oznaczona jest jako tereny urządzeń produkcji gospodarki rybackiej ([...]) oraz droga zbiorcza ([...]). Tereny objęte ochroną akustyczną w planie zagospodarowania to:
1) tereny MNR i MNL jako tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz przeznaczone pod budynki związane ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży (szkoły, przedszkola),
2) tereny ML jako tereny przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe poza miastem.
3. W dniu 13 listopada 2023 r. upoważnieni pracownicy Starostwa Powiatowego w Łasku dokonali kontroli na terenie G. biorąc pod uwagę zapylenie oraz urządzenia emitujące hałas. Podczas kontroli wykazano, że emitor oznaczony nr 3 w protokole jest wyłączony z użytkowania i przeznaczony do demontażu, oraz emitory 6 i 7 również zostały zdemontowane. Były to cyklony o skuteczności działania ok. 85%. Przedmiotowe urządzenia przedsiębiorstwo zastąpiło filtrem tkaninowym Super Blower SBF 162-5.0-0-1A o funkcjonalnej skuteczności działania 99,9 % z opcją powrotu ciepłego powietrza do wnętrza hali. Nowo użytkowany filtr jednocześnie oczyszcza powietrze z dwóch linii do czyszczenia nasion, jak również dodatkowo powietrze wewnątrz hali przerobowej. Ponadto, emitory nr 4 (kotłownia) i nr 9-24 (silosy) nie są ujęte jako źródło emisji hałasu. Obecna kontrola w odniesieniu do kontroli przeprowadzonej w trakcie wcześniejszego postępowania, w związku z wyłączeniem i wymianą poszczególnych urządzeń, wykazuje znaczną poprawę w zakresie emitowanego hałasu oraz zapylenia.
Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, w tym również fakt, iż w oparciu o art. 114 ustawy - Prawo ochrony środowiska działka nr [...] w miejscowości W. zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie została objęta ochroną akustyczną oraz to, że badania akustyczne przeprowadzone w poprzednim postępowaniu nie wykazały przekroczeń norm hałasowych, a także kontrola przeprowadzona na terenie firmy G., wykazała poprawę w odniesieniu do wcześniejszej kontroli, umorzono postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Od powyższej decyzji skarżący W. S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że na jego działce nr [...] jest odczuwalne negatywne oddziaływanie zakładu na środowisko poprzez ponadnormatywny poziom hałasu, na dowód czego przedstawił wraz ze skargą nagrania pomiarów hałasu przeprowadzone certyfikowanym urządzeniem, do czego organ w ogóle się nie odniósł. Działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wybudowanym zgodnie z planem budowlanym i ujawnionym w ewidencji budynków, w którym skarżący zamieszkuje z rodziną. Hałas emitowany przez urządzenia firmy G. przekracza dopuszczalne normy i uniemożliwia skarżącemu korzystanie z nieruchomości. Okoliczność ta nie została wzięta pod uwagę, podobnie jak wyniki pomiarów. Oparto się jedynie na wynikach zapowiedzianej kontroli w zakładzie G. Ponadto na stanowiących własność skarżącego działkach przylegających do terenu firmy G. bytuje bóbr europejski w groblach stawowych. Stwierdzono także występowanie minoga ukraińskiego i raka rzecznego, które to gatunki znajdują się pod ścisłą ochroną. Hałas emitowany przez G. także im zagraża, czego jednak organ nie wziął pod uwagę.
Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji przedwcześnie umorzył postępowanie nie przeprowadzając w sposób należyty pomiarów hałasu, w tym w porze nocnej, a także bezzasadnie pominął istotne dla sprawy fakty i dowody wskazane powyżej, dlatego usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że z informacji udzielonej przez Urząd Gminy w W. wynika, że działka nr [...] jest położona na terenie objętym postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] (Dz.U.W.Ł. nr [...], poz. [...]) ze zmianą uchwaloną uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] (Dz.U.W.Ł. z [...], Nr [...], poz. [...]) i w planie jest oznaczona jako teren urządzeń produkcji gospodarki rybackiej ([...]) oraz droga zbiorcza ([...]). Nie może zatem budzić żadnej wątpliwości – jak podkreślił organ odwoławczy - że przeznaczenie działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego, nie pozwala zaliczyć jej do terenów podlegających ochronie akustycznej niezależnie od jej faktycznego obecnego zagospodarowania. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że faktyczne zagospodarowanie terenu może mieć bowiem wpływ na jego ochronę akustyczną tylko wówczas, gdy teren ten nie jest położony na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Kolegium, wynika to wprost z art. 115 ustaw z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 54), powoływanej dalej jako: "p.o.ś.", w myśl którego w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zauważył, że działka nr [...] jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy W. i plan ten przewiduje dla niej inne przeznaczenie niż wymienione w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. Już tylko z tego powodu, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji był upoważniony do umorzenia postępowania w przedmiocie oddziaływania akustycznego, gdyż przewidziana w art. 115a p.o.ś. decyzja ustalająca dopuszczalne poziomy hałasu może być wydana wyłącznie w odniesieniu do terenów podlegających ochronie akustycznej. Zgodnie bowiem z art. 115a ust. 1 p.o.ś. – jak wskazał organ odwoławczy - w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Skoro dla działki nr [...] w W. obowiązujący plan miejscowy nie przewiduje ochrony akustycznej, to tym samym bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzące do ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu przenikającego z terenu zakładu F. Sp. J. w W. w odniesieniu do terenu działki nr [...]. Nadto Kolegium stwierdziło, że pomiary dokonane we własnym zakresie przez skarżącego obrazujące rzekome przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na jego działce w związku z pracą zakładu F. Sp. J. w W. nie mogły być przedmiotem analizy organów administracji orzekających w niniejszej sprawie, gdyż dla przedmiotowej działki nie obowiązują żadne normy w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że pomiary dokonane na zlecenie organu pierwszej instancji przez akredytowane laboratorium ([...]) w grudniu 2022 r. nie wykazały natomiast przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na sąsiadujących z zakładem F. Sp. J. w W. terenach chronionych akustycznie zarówno w porze nocnej jak i dziennej.
Jednocześnie Kolegium dodało, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w listopadzie ubiegłego roku kontrola wykazała korzystne zmiany, jeżeli chodzi o emitory hałasu jak i zapylenia, bowiem część z nich (cyklony) wyłączono z użytkowania i przeznaczono do demontażu, a w ich miejsce zastosowano filtr tkaninowy Super Blower SBF o funkcjonalnej skuteczności działania 99,9%. Zastosowanie instalacji odpylającej o tak wysokiej skuteczności wpływa niewątpliwie na minimalizowanie emisji pyłów do środowiska. Słusznie zatem, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie również w odniesieniu do zapylenia.
Mając na uwadze art. 362 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego, Kolegium stwierdziło, że skoro organ pierwszej instancji ustalił, iż zastosowane przez kontrolowany podmiot rozwiązania są skuteczne w zakresie przeciwdziałania emisji pyłów, to właściwym było umorzenie postępowania i w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii występowania gatunków chronionych na stanowiących własność skarżącego terenach położonych w pobliżu zakładu F. Sp. J. w W., organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jest to okoliczność, o której skarżący nie wspominał we wniosku skierowanym do WIOŚ, jak również w toku postępowania (w terminie wyznaczonym przez organ pierwszej instancji w zawiadomieniu z dnia 24 stycznia 2024 r. skarżący nie zajął żadnego stanowiska w sprawie). Nie wiadomo zatem, w ocenie Kolegium, dlaczego skarżący oczekiwał, że w sprawie dotyczącej oddziaływania akustycznego zakładu F. Sp. J. w W. na zabudowania mieszkalne znajdujące się na działce nr [...] (posesja [...]) organ pierwszej instancji odniesie się do tej kwestii.
W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy dodał, że naruszenie bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom zakazów w stosunku do roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową stosownie do art. 131 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1336 z późn. zm.) podlega karze grzywny lub aresztu, jest zatem wykroczeniem. Wobec tego jeżeli skarżący podejrzewa, że w związku z działaniem zakładu F. Sp. J. w W. miały (mają) miejsce naruszenia zakazów dotyczących zwierząt objętych ochroną gatunkową, może złożyć zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia do właściwego organu ścigania (Policja, Prokuratura).
W ocenie zatem Kolegium, na gruncie zarówno art. 115a ust. 1, jak i art. 362 ust. 1 p.o.ś. wszczęcie postępowanie w sprawie wydania decyzji przez organ ochrony środowiska następuje z urzędu (co jednoznacznie wynika z art. 115a ust. 5 i art. 375 p.o.ś.), a więc skoro w niniejszej sprawie wobec dokonanych w sprawie ustaleń brak było podstaw do podejmowania działań przez organ ochrony środowiska przewidzianych w wymienionych przepisach p.o.ś., to umorzenie postępowania było słuszne i uzasadnione.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł W. S., zarzucają naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia i niewyjaśnienie przy tym zasadności przesłanek, którymi kierował się organ drugiej instancji przy negatywnym rozpatrzeniu odwołania skarżącego;
b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu rzetelnego postępowania dowodowego i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego i wydanie decyzji niespełniającej wymagań ustawowych w zakresie uzasadnienia;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. a p.o.ś., poprzez błędną wykładnię wskutek przyjęcia, że teren urządzeń produkcji gospodarki rybackiej z dopuszczalną funkcją mieszkaniową, na którym znajduje się budynek mieszkalny, stale zamieszkany, nie mieści się w zakresie pojęcia "terenów faktycznie zagospodarowanych pod zabudowę mieszkaniową".
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Starosty Łaskiego nr EZ.6241.1.2023 z dnia 6 lutego 2024 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzje obu organów administracji oparte zostały na ustaleniach, że F. sp. j. (dalej: G.) nie przekracza dopuszczalnych poziomów hałasu na jego działce, gdyż nie obowiązują na niej żadne normy w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu. Ustalenia organów administracji w tym zakresie, zdaniem skarżącego, są błędne, gdyż pomijają fakt, że na działce nr [...] należącej do skarżącego znajduje się budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje skarżący wraz z żoną. W ocenie skarżącego, fakt, iż działka nr [...] została sklasyfikowana w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren urządzeń produkcji gospodarki rybackiej, nie oznacza, że wobec tego terenu nie występują żadne normy dopuszczalnych poziomów hałasów.
W odniesieniu do powyższego skarżący dodał, że zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. a p.o.ś. przesądzające znaczenie ma faktyczne zagospodarowanie terenu, stąd organy administracji błędnie przyjęły, że wobec jego działki nie obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu określone art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. a p.o.ś. i wydanego w związku z tym przepisem rozporządzenia wykonawczego.
Zdaniem skarżącego, podobne wnioski wynikają z orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym stwierdzono, że z treści art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. wynika, iż wolą ustawodawcy było ustalenie limitów poziomu hałasu dla terenów faktycznie zagospodarowanych, które łączą się z przebywaniem na tych terenach ludzi. Dosłowne rozumienie tego przepisu powinno ustąpić miejsca jego rozumieniu funkcjonalnemu, nie można bowiem stracić z pola widzenia dopuszczalnego przeznaczenia terenu w postaci funkcji mieszkaniowej, która co istotne - faktycznie jest realizowana (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2024 r., III OSK 1600/22).
Ponadto skarżący wskazał, że jeśli nawet działka nr [...] nie była objęta ochroną w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wynikających z powołanych wyżej przepisów, to nie ulega wątpliwości, że taka ochrona istniała w zakresie znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego na podstawie przepisów określających dopuszczalny poziom hałasu w budynkach mieszkalnych, wynikający z Polskich Norm.
W ocenie skarżącego, organy administracji nie uwzględniły w żadnym stopniu jego wyjaśnień zawartych we wniosku oraz podnoszonych w odwołaniu, skutkiem czego było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wadliwa ocena zgromadzonego materiału dowodowego. Jednocześnie skarżący stwierdził, że organy nie odniosły się do podnoszonych przez niego kwestii w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, w tym do wyników pomiarów przeprowadzonych we własnym zakresie certyfikowanym urządzeniem pomiarowym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że postanowienia art. 114 ust. 1 i art. 115 p.o.ś. są jednoznaczne i o tym, czy określony teren podlega ochronie przewidzianej w art. 113 ust. 1 p.o.ś. decydują w pierwszej kolejności postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem dla danego terenu obowiązuje taki plan, to jego postanowienia, a nie faktyczne zagospodarowanie terenu, przesądzają czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu, jak wynika z art. 115 p.o.ś., bierze się pod uwagę tylko w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego poprzez uchylenie, jak oczekuje tego skarżący.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zapylenia oraz uciążliwości akustycznej związanej z funkcjonowaniem F. Sp. J. w miejscowości W., gm. W. w odniesieniu do posesji W. (działka nr [...], obręb [...]), stanowiącej własność skarżącego.
Spór pomiędzy stronami postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości oceny przyjęcia, że działka nr [...] w obrębie [...] (należąca do skarżącego) nie podlega ochronie przewidzianej w art. 113 ust. 1 p.o.ś. i przesądzające znaczenia dla sprawy ma przeznaczenie tej działki określone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nie jej faktyczne zagospodarowanie.
Punkt wyjścia do rozpoczęcia rozważań w zakresie określonym przez przedstawioną kwestię sporną stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo o ochronie środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54) – powołanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "p.o.ś". Stosownie do art. 112 tej ustawy, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: 1) utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie; 2) zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany.
Zgodnie natomiast z art. 113 ust. 1 p.o.ś. minister właściwy do spraw klimatu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku kierując się potrzebą zapewnienia należytej ochrony środowiska przed hałasem oraz mając na uwadze przepisy prawa Unii Europejskiej odnoszące się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Z kolei ust. 2 art. 113 p.o.ś. wskazuje, że w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną ustalone: 1) zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq D i LAeq N dla następujących rodzajów terenów faktycznie zagospodarowanych:
pod zabudowę mieszkaniową,
pod szpitale i domy pomocy społecznej,
pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży,
na cele uzdrowiskowe,
na cele rekreacyjno-wypoczynkowe,
pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.
Ponadto w myśl art. 114 ust. 1-4 p.o.ś., przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się tereny, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1. Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Jeżeli na terenach zamkniętych oraz na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy pomocy społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. W przypadku zabudowy mieszkaniowej, szpitali, domów pomocy społecznej lub budynków związanych ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, zlokalizowanych na granicy pasa drogowego lub przyległego pasa gruntu w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1786, 1720 i 2029), ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach.
Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, że z niekwestionowanych ustaleń organów wynika obowiązywanie na przedmiotowym terenie planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. ze zmianą uchwaloną uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] (Dz.U.W.Ł. z [...], Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z postanowieniami tego planu działka skarżącego nr [...] oznaczona jest jako tereny urządzeń produkcji gospodarki rybackiej ([...]) oraz droga zbiorcza ([...]). Natomiast tereny objęte ochroną akustyczną w planie zagospodarowania to:
tereny MNR i MNL jako tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz przeznaczone pod budynki związane ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży (szkoły, przedszkola),
tereny ML jako tereny przeznaczone na cele rekreacyjno-wypoczynkowe poza miastem.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że przedmiotowa działka nr [...] nie podlega ochronie akustycznej w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy W.
Nie ulega wątpliwości, że o tym, czy określony teren podlega ochronie przewidzianej w art. 113 ust. 1 p.o.ś., decydują w pierwszej kolejności postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem dla danego terenu obowiązuje taki plan, to jego postanowienia, a nie faktyczne zagospodarowanie terenu, przesądzają, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu, jak wynika z art. 115 p.o.ś., bierze się pod uwagę tylko w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak zauważa się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku braku planu miejscowego, gdy zachodzi potrzeba ustalenia, czy na danym terenie obowiązują normy hałasu, przepis art. 115 p.o.ś. nakazuje właściwym organom dokonać oceny, czy obszar, na który oddziałuje hałas, należy do terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, z uwzględnieniem odpowiedniego zastosowania art. 114 ust. 2 ustawy. W tym celu organy powinny ustalić, jakie jest faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie tego terenu oraz terenów sąsiednich (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5142/21, LEX nr 3353580).
Biorąc pod uwagę powyższe zapatrywanie NSA, za prawidłowe uznać należało stanowisko organu, że faktyczne zagospodarowanie terenu może mieć wpływ na jego ochronę akustyczną tylko wówczas, gdy teren ten nie jest położony na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wynika to wprost z art. 115 p.o.ś, w myśl którego w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Mając zatem na uwadze ustalenia wspomnianego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania Gminy W. należy zwrócić uwagę, że w jego § 44 określono, że dla terenów oznaczonych na rysunku RRO plan ustala przeznaczenie podstawowe: urządzenia produkcji gospodarki rybackiej, a przeznaczenie dopuszczalne m.in. zabudowę mieszkaniową. Dla terenu, na którym znajduje się działka skarżącego nr [...], przyjęte zostało w miejscowym planie oznaczenie RRO. Dominujące zatem przeznaczenie tego terenu jest związane z urządzeniem produkcji gospodarki rybackiej, a w dalszej kolejności jako zagospodarowanie uzupełniające została przyjęta zabudowa mieszkaniowa.
Uwzględniając zatem, że na działce skarżącego dopuszczalne są dwa rodzaje zagospodarowania terenu, należy odnieść się do uregulowania art. 114 ust. 2 p.o.ś. Nie ulega wątpliwości, iż analiza art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś. wskazuje, że wspomniany art. 114 ust. 2 p.o.ś. nie znajdzie podstaw w sprawie, gdyż ma on zastosowanie do rodzajów terenu przeważającego spośród terenów wymienionych w art. 113 ust. 2 pkt 1. Na działce nr [...], jako rodzaje terenu, ustalono teren związany z urządzeniem produkcji gospodarki rybackiej oraz uzupełniająco teren zabudowy mieszkaniowej. Tymczasem w art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś., o ile wymieniono zabudowę mieszkaniową, to jednak nie wskazano terenów związany z urządzeniem produkcji gospodarki rybackiej. Przesądza to zatem, iż nie ma w sprawie zastosowania wspomniany art.114 ust. 2 p.o.ś.
Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, w tym również fakt, iż w oparciu o art. 114 p.o.ś. działka nr [...] w miejscowości W. zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie została objęta ochroną akustyczną oraz to, że badania akustyczne przeprowadzone w poprzednim postępowaniu nie wykazały przekroczeń norm hałasowych, a także kontrola przeprowadzona na terenie firmy G. wykazała poprawę w odniesieniu do wcześniejszej kontroli, w ocenie Sądu, zasadnie umorzone zostało postępowanie w sprawie na podstawie art.105 § 1 k.p.a.
Jednocześnie podkreślić należy, że z akt kontrolowanej sprawy wynika okoliczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza terenem F. Sp. j. zlokalizowanej w miejscowości W., gm. W. w odniesieniu do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W szczególności, został wyznaczony wokół terenu zakładu obszar objęty ochroną akustyczną na podstawie przepisów p.o.ś. i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zakres tego obszaru nie wchodziła działka skarżącego. Pomiary dokonane na zlecenie organu pierwszej instancji przez akredytowane laboratorium ([...]) w grudniu 2022 r. nie wykazały natomiast przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na sąsiadujących z zakładem F. Sp. J. w W. terenach chronionych akustycznie zarówno w porze nocnej, jak i dziennej.
Zdaniem Sądu, Kolegium zasadnie stwierdziło, że pomiary dokonane we własnym zakresie przez skarżącego obrazujące rzekome przekroczenia douszczalnych poziomów hałasu na jego działce w związku z pracą zakładu F. Sp. J. w W. nie mogły być przedmiotem analizy organów administracji orzekających w niniejszej sprawie, gdyż dla przedmiotowej działki nie obowiązują żadne normy w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu.
Istotne dla sprawy są również ustalenia organu pierwszej instancji dokonane podczas przeprowadzonej w dniu 13 listopada 2023 r. w F. Sp. J. w W. kontroli. W jej wyniku stwierdzono korzystne zmiany, jeżeli chodzi o emitory hałasu, jak i zapylenia, bowiem część z nich (cyklony) wyłączono z użytkowania i przeznaczono do demontażu, a w ich miejsce zastosowano filtr tkaninowy Super Blower SBF o funkcjonalnej skuteczności działania 99,9%. Zastosowanie instalacji odpylającej o tak wysokiej skuteczności wpływa niewątpliwie na minimalizowanie emisji pyłów do środowiska. Słusznie zatem umorzono postępowanie również w odniesieniu do zapylenia.
Na kanwie powyższych rozważań, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo umorzyły postępowanie przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zapylenia oraz uciążliwości akustycznej związanej z funkcjonowaniem F. Sp. J. w miejscowości W., gm. W. w odniesieniu do działki skarżącego, jako bezprzedmiotowe. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego prezentowanego skardze w kwestii nieprawidłowości zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania powołanych w skardze. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w kontrolowanej sprawie i na jego podstawie ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w art.107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
ał