II SA/Łd 486/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego uchylającą pierwotną decyzję przyznającą zasiłek celowy na zakup żywności z programu "Posiłek w szkole i w domu". Organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą świadczenie, powołując się na art. 106a ustawy o pomocy społecznej, wskazując na niepodejmowanie świadczeń przez dwa kolejne miesiące oraz trudności we współpracy z beneficjentką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko, podkreślając subsydiarny charakter pomocy społecznej i możliwość wykorzystania przez skarżącą posiadanych zasobów majątkowych (drugie mieszkanie). Sąd administracyjny uznał jednak, że oba organy dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych. Stwierdzono, że organ pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 106a ustawy o pomocy społecznej, który dotyczy świadczeń periodycznych, a nie jednorazowych, oraz nie wykazał, że nie można było przeprowadzić wywiadu środowiskowego. Ponadto, organ uchylił własną decyzję, podczas gdy art. 106a ust. 3 przewiduje stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Sąd wskazał również na brak kompletnego materiału dowodowego w aktach sprawy. Organ odwoławczy nie dostrzegł tych uchybień i nie przeprowadził merytorycznego postępowania odwoławczego, ograniczając się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił naruszenie zasady dwuinstancyjności. Mimo wadliwości postępowań, Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżąca, niepobierając świadczeń przez kilka miesięcy i posiadając znaczne zasoby finansowe (nieodebrane świadczenia o wartości ponad 3500 zł), prawdopodobnie posiadała środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Niemniej jednak, ze względu na stwierdzone naruszenia proceduralne, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowego trybu postępowania i zebraniem kompletnego materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uchylania i wygaszania decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej (art. 106 i 106a u.p.s.), a także zasady postępowania administracyjnego (zasada dwuinstancyjności, obowiązki dowodowe organów).
Dotyczy specyficznej sytuacji niepodejmowania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i zastosowania przepisów proceduralnych. Ocena stanu faktycznego (posiadanie zasobów) jest indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ pomocy społecznej może uchylić decyzję przyznającą świadczenie pieniężne na podstawie art. 106a ustawy o pomocy społecznej, gdy świadczenie nie zostało podjęte przez dwa kolejne miesiące?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 106a ustawy o pomocy społecznej dotyczy świadczeń periodycznych, a nie jednorazowych, i wymaga spełnienia dodatkowych przesłanek (niemożność przeprowadzenia wywiadu, niestawienie się na wezwanie). Uchylenie decyzji powinno nastąpić na podstawie art. 106 ust. 5.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 106a ustawy o pomocy społecznej ma zastosowanie do świadczeń periodycznych, a nie jednorazowych. W przypadku niepodjęcia świadczenia przez dwa miesiące, organ powinien wszcząć postępowanie wyjaśniające, a decyzja o wygaśnięciu może być wydana tylko po spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Uchylenie decyzji powinno nastąpić na podstawie art. 106 ust. 5, który przewiduje inne przesłanki.
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która naruszyła przepisy proceduralne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie rozpatrując merytorycznie sprawy i nie korygując błędów proceduralnych organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło merytorycznego postępowania odwoławczego, nie odniosło się do naruszeń proceduralnych organu pierwszej instancji i nie zweryfikowało prawidłowości zastosowanych przepisów, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Czy brak wystarczającego materiału dowodowego i uzasadnienia w decyzjach organów administracji publicznej może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i prowadzić do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak w aktach sprawy kwestionariusza wywiadu środowiskowego, decyzji z 16 listopada 2022 r., pism dotyczących zmiany sposobu wypłaty świadczeń oraz notatek służbowych, co świadczy o naruszeniu obowiązków dowodowych organu pierwszej instancji.
Przepisy (33)
Główne
u.p.s. art. 106
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 5
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106a
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106a § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106a § 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106a § 3
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 7
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 14
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 36
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 107 § 5
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. a, lit. c
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przez organy administracji przepisów proceduralnych (art. 106a u.p.s. zamiast art. 106 ust. 5 u.p.s.). • Brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego uzasadnienia decyzji. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na subsydiarnym charakterze pomocy społecznej i możliwościach majątkowych skarżącej (choć sąd podzielił tę ocenę faktyczną, uznał ją za niewystarczającą wobec naruszeń proceduralnych).
Godne uwagi sformułowania
Sąd podzielona stanowisko organów administracyjnych, że w sytuacji, gdy skarżąca [...] nie pobrała [...] przyznanej jej pomocy finansowej [...] posiada ona zasoby pieniężne umożliwiające jej samodzielne zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych bez konieczności wsparcia ze strony organów pomocy społecznej. • Norma art. 106a ust. 3 u.p.s. powinna być stosowana ściśle, ponieważ stanowi ona wyjątek od zasady wypłaty przyznanego decyzją świadczenia oraz wywołuje dla strony negatywny skutek w postaci stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. • Uchybienia organu pierwszej instancji zarówno w sferze procesowej jak i materialnej nie zostały dostrzeżone i konwalidowane w toku postępowania odwoławczego...
Skład orzekający
Piotr Mikołajczyk
przewodniczący
Jarosław Czerw
sędzia
Beata Czyżewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania i wygaszania decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej (art. 106 i 106a u.p.s.), a także zasady postępowania administracyjnego (zasada dwuinstancyjności, obowiązki dowodowe organów)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niepodejmowania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i zastosowania przepisów proceduralnych. Ocena stanu faktycznego (posiadanie zasobów) jest indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ miał rację co do sytuacji beneficjenta. Jest to pouczające dla prawników procesualistów i pracowników administracji.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o zasiłku. Czy formalności są ważniejsze niż fakty?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.