II SA/Łd 48/25

II SA/Łd 48/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1935
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 8, art. 15, art. 30 par. 3, art. 32, art. 33 par. 3, art. 63, art. 64 par. 1 i 2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 217 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2025 roku sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni [...] z siedzibą w D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 października 2024 r. znak: SKO.4100.128.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak sprzeczności planowanych inwestycji z decyzją ustalającą zadania z zakresu gospodarki leśnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Zgierskiego z dnia 2 października 2024 r. znak: OS.6162.1313.2024.JT/2; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz Rolniczej Spółdzielni [...] z siedzibą w D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 października 2024 r. znak: SKO.4100.128.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia Rolniczej Spółdzielni [...] z siedzibą w D., utrzymało w mocy postanowienie Starosty Zgierskiego z 2 października 2024 r., znak: OS.6162.1313.2024.JT/2 w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej we wniosku.
Z akt sprawy wynika, że 26 września 2024 r. Rolnicza Spółdzielnia [...] z siedzibą w D. reprezentowana przez radcę prawnego D. S. zwróciła się do Starosty Zgierskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że planowane na działkach leśnych nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...], położonych w Z. inwestycje nie są sprzeczne z ustaleniami decyzji Starosty Zgierskiego z 1 kwietnia 2015 r. znak: BS.6164.68.2015.BG/2 wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Do wniosku załączono skan pełnomocnictwa udzielonego w imieniu Rolniczej Spółdzielni [...] z siedzibą w D. radcy prawnemu D. S. przez Prezesa J. K..
Postanowieniem z 2 października 2024 r. Starosta Zgierski odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej we wniosku, argumentując że ustalone decyzją Starosty Zgierskiego z 1 kwietnia 2015 r. zadania z zakresu gospodarki leśnej polegające na trzebieży późnej tj. pielęgnowaniu drzewostanów starszych w tym usunięcie drzew mocno pochylonych, powinny zostać zrealizowane w terminie do 31 grudnia 2016 r. W tym stanie rzeczy organ nie mógł wydać żądanego zaświadczenia, ponieważ termin na realizację wspomnianych wyżej zadań już upłynął. Powyższe postanowienie doręczono radcy prawnemu D. S. 9 października 2024 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Rolnicza Spółdzielnia [...] z siedzibą w D. reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji podnosząc zarzuty:
1) naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie tej normy w sytuacji, gdy spadkobiercy zmarłej Z. K. w osobach M. oraz A. K. zgłosili się już do organu pierwszej instancji, oświadczając, iż po uzyskaniu z sądu odpisu postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po Z. K. niezwłocznie przedłożą ten dokument do akt administracyjnych - co doprowadziło do wadliwego zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie;
2) naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 4 w zw. z art. 126 k.p.a. polegające na błędnej wykładni, a w rezultacie niewłaściwym zastosowaniu tych norm, co skutkowało wadliwym odstąpieniem od uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Powołanym na wstępie postanowieniem z 30 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144, art. 218 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 138 § 1 i 2, art. 144, art. 217 § 1 i 2, art. 218 § 2, art. 219 k.p.a., a następnie wyjaśnił, że organ wydając zaświadczenie może jedynie potwierdzić określony (istniejący) stan faktyczny lub prawny. Okoliczności konkretnej sprawy decydują o treści wydanego zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Zdaniem Kolegium, skoro w tej sprawie 31 grudnia 2016 r. upłynął termin realizacji zadań określonych w decyzji z 1 kwietnia 2015 r., to decyzja wygasła na skutek upływu określonego w niej terminu i organ nie mógł wydać zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z tą decyzją.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Rolnicza Spółdzielnia [...] w D. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2022 poz. 737 - dalej w skrócie "rozporządzenie") w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, poprzez uznanie, iż zamierzone prace związane z zalesieniem są sprzeczne z decyzją Starosty Zgierskiego z 1 kwietnia 2015 r. wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach;
2) § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 19 ust. 3 ustawy o lasach poprzez uznanie, iż niemożliwym jest wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzenia z decyzją Starosty Zgierskiego z 1 kwietnia 2015 r. wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, albowiem decyzja ta wygasła, podczas gdy przepisy nie przewidują terminu obowiązywania decyzji;
3) art. 162 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 16 k.p.a. poprzez uznanie, iż decyzja Starosty Zgierskiego z 1 kwietnia 2015 r. wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach wygasła, podczas gdy nie została wydana decyzja o wygaśnięciu wskazanej decyzji;
4) art. 218 § 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.
Sąd rozpoznał sprawę niniejszą, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a."), w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi mianowicie, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli strona skarżąca uczyniła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 października 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Zgierskiego z 2 października 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak sprzeczności planowanych inwestycji z decyzją ustalającą zadania z zakresu gospodarki leśnej.
Lektura akt sprawy dowodzi, że rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały podjęte na skutek rozpoznania wniosku Rolniczej Spółdzielni [...] z siedzibą w D. z 26 września 2024 r. reprezentowanej przez radcę prawnego D. S. o wydanie wspomnianego wyżej zaświadczenia.
Wyjaśnić wobec tego należy, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a.") organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: pkt 1 - urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; pkt 2 - osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Jak stanowi art. 63 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania (§ 1). Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 4). Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (§ 3a). Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie zgodnie z art. 64 §1 k.p.a., pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a., należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z powyższych unormowań jasno wynika, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na wniosek uprawnionego podmiotu. Uruchomienie rozważanego postępowania następuje z chwilą złożenia do organu wniosku (podania, żądania) przez uprawnioną jednostkę. Wniosek powinien spełniać wymogi określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. oraz w art. 217 § 2 k.p.a. Do wniosku o wydanie zaświadczenia ma zastosowanie art. 64 § 1 i 2 k.p.a. Choć ustawodawca, z uwagi na charakter rozważanego postępowania nie posłużył się w art. 217 § 1 k.p.a. wprost określeniem "strona" w rozumieniu art. 28 k.p.a., to nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia będą miały zastosowanie również regulacje art. 30, art. 32 oraz art. 33 k.p.a. Z powyższych unormowań wynika, że z wnioskiem o wydanie zaświadczenia może wystąpić uprawniony podmiot, a więc osoba fizyczna lub osoba prawna, bądź ustanowiony przezeń pełnomocnik, którym może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Po myśli art. 33 § 2 i 3 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Użyty w art. 33 § 3 k.p.a. zwrot "pełnomocnik dołącza" ma charakter kategoryczny co oznacza, że pełnomocnik chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Nieprzedstawienie organowi dokumentu świadczącego o udzielonym pełnomocnictwie wraz z wniesionym podaniem jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a. Jeżeli zatem podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wystąpiła Rolnicza Spółdzielnia [...] z siedzibą w D. reprezentowana przez radcę prawnego D. S.. Do wniosku załączono skan pełnomocnictwa z 12 września 2024 r. udzielonego w imieniu strony skarżącej radcy prawnemu D. S. przez Prezesa J. K.. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wobec tego wątpliwości, że do wniosku o wydanie zaświadczenia, wbrew jednoznacznemu brzmieniu art. 33 § 3 k.p.a., nie został załączony oryginał pełnomocnictwa ani też jego urzędowo poświadczony odpis. Zauważyć również trzeba, że Rolnicza Spółdzielnia [...] z siedzibą w D. z mocy art. 3 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o spółdzielniach rolników (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 372) w zw. z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 593) od chwili jej wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego posiada osobowość prawną. Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga więc nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu tejże osoby prawnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., II OSK 704/07 i przywołane w nim orzecznictwo - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Właściwym dokumentem do wykazania, że organ osoby prawnej umocowany jest do udzielenia pełnomocnictwa procesowego stanowi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego aktualny w dniu udzielenia pełnomocnictwa. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy na organie pierwszej instancji spoczywał więc obowiązek wezwania pełnomocnika w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia stwierdzonych braków w zakreślonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższemu obowiązkowi Starosta Zgierski nie zdołał jednak zadośćuczynić. Nie dostrzegając omówionych wyżej braków wniosku o wydanie zaświadczenia organ pierwszej instancji wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, które doręczył pełnomocnikowi strony skarżącej, nie legitymującemu się na gruncie rozpatrywanej sprawy oryginałem pełnomocnictwa ani też jego urzędowo poświadczonym odpisem. Stwierdzone braki wniosku nie zostały również dostrzeżone w toku postępowania zażaleniowego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Łodzi, które z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 30 § 3 i art. 33 § 3 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, doręczając rozstrzygnięcie, analogicznie jak uczynił to Starosta Zgierski, radcy prawnemu D. S.. Działanie organów obu instancji, z jakim mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczy o naruszeniu wspomnianych wyżej norm prawa procesowego oraz o uchybieniu zasadzie praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz zasadzie zaufania do władzy publicznej unormowanej w art. 8 § 1 k.p.a.
Wobec stwierdzonych wyżej uchybień natury procesowej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd usunął z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Z tych względów poza zakresem zainteresowania Sądu pozostawały przesłanki wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę skarżącą treści.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji przed rozpatrzeniem wniosku o wydanie zaświadczenia, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 § 3 k.p.a. i art. 30 § 3 k.p.a. wezwie pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych wniosku o wydanie zaświadczenia. Następnie, jeśli braki wniosku zostaną usunięte, organ wyda rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Natomiast w przypadku nieusunięcia braków, pozostawi wniosek bez rozpoznania.
W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, mając na względzie dyspozycję art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Zasądzona kwota odpowiada równowartości wpisu od skargi - 100 zł, wynagrodzenia pełnomocnika - 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - 17 zł.
ds